thật là lãng phí thời gian và các nguồn lực khác để phát triển một số kịch bản phức tạp

thật là lãng phí thời gian và các nguồn lực khác để phát triển một số kịch bản phức tạp, trong hoạch định, cho các tình huống có thể không bao giờ xảy ra” bạn đồng ý hay không đồng ý hãy bảo vệ ý kiến của bạn.

Câu 3: “ Thật là lãng phí thời gian và các nguồn lực khác để phát triển một số kịch bản phức tạp, trong hoạch định, cho các tình huống có thể không bao giờ xảy ra” Bạn đồng ý hay không đồng ý? Hãy bảo vệ ý kiến của bạn.

Quan điểm của nhóm chúng em là đồng ý với nhận định:“Thật là lãng

phí thời gian và các nguồn lực khác để phát triển một số kịch bản phức tạp,

trong hoạch định, cho các tình huống có thể không bao giờ xảy ra” Trước khi

trình bày những nguyên nhân giải thích cho quan điểm đồng ý thì chúng em xin

tiếp cận câu định trên thông qua việc trả lời những câu hỏi sau đây: thứ nhất

“Kịch bản là gì?”, thứ hai “Kịch bản phức tạp là gì?”, thứ ba “Thế nào là

những kịch bản phức tạp có thể không bao giờ xảy ra?” và cuối cùng là “Phát

triển một số kịch bản phức tạp đó bằng cách nào?”.

Dưới góc nhìn điện ảnh, “K ịch b ản” là một khái niệ m nói lên nhữ ng phác

thả o c ủa đạ o diễ n trong quá trình làm phim Các phác th ảo đó bao gồ m n ộ i

dung, đạ o c ụ, ánh sáng,… và vai trò c ủa nó là giúp quá trình k ể lạ i mộ t câu

chuyện đượ c diễ n ra rõ ràng và trôi chảy Tương tự như vậ y, trong ho ạch đị nh,

c ụm t ừ “kịch b ản” đượ c hiể u là một b ả n phác thả o c ủa các nhà quả n tr ị về vi ễ n

c ảnh tương lai vớ i nh ữ ng tình hu ố ng theo họ là có thể xả y ra Câu nhận định

36

trên còn đưa ra khái niệ m “kịch b ả n ph ứ c t ạp”, ta có thể hiểu nó như là nhữ ng

bả n phác thảo đượ c xây d ự ng mộ t cách chi tiế t với đầy đủ các s ố liệ u, cá c bướ c hoạt độ ng rõ ràng thông qua một kho ả ng thờ i gian dài chuẩ n b ị Thêm vào đó,

khái ni ệ m “kịch b ản ph ứ c tạp” trên còn mang tính chấ t là “có thể không bao giờ x ảy ra”, “kịch b ản ph ứ c tạp có th ể không bao gi ờ x ảy ra” là nh ữ ng k ịch

bả n có xác suấ t x ả y ra trên th ực t ế là rấ t nh ỏ , có thể là 1/1000, 1/10000 hay

nhiều hơn nữa Sang câu hỏi thứ tư, ta có thể hiểu “phát triển một số kịch bản

phức tạp” là tiến hành những bước của quá trình hoạch định một cách cầu kì và

kĩ lưỡng nhằm thu thập đủ thông tin và số liệu để xây dựng mục tiêu được đặt

ra

Thông qua việc trả lời cho bốn câu hỏi được nêu, ta có thể nhận thấy vấn

đề mà câu nhận định trên mu ố n làm rõ là việ c ho ạch định chi tiế t nh ữ ng viễ n

c ả nh có xác suấ t xả y ra trên th ực t ế là rấ t nhỏ thậ m chí không thể xả y ra thì có lãng phí thờ i gian và nguồ n lực?

Dướ c góc nhìn kinh t ế vi mô, mong mu ố n c ủa con ngườ i về thế giớ i vậ t chấ t là vô hạn, nhưng nguồ n tài nguyên th ế giớ i này có thể đáp ứ ng là hữ u hạ n,

nế u không mu ố n nói là khan hi ế m Nhìn nhậ n t ừ góc độ c ủa một t ổ chức, thờ i gian và ngu ồ n l ực cũng là yế u tố h ữ u hạ n cho nên nhiệ m v ụ đặ t ra cho các nhà quả n tr ị là s ử d ụng hiệ u quả nhữ ng ngu ồ n lực mình đang có để thực hiệ n t ốt nhấ t mục tiêu Muốn đạt đượ c m ục đích này thì nhà quả n tr ị phả i có nh ữ ng

chiến lượ c hợp lý đượ c ho ạch định c ẩ n thậ n

M ột k ế hoạ ch ho ạch định t ố t c ầ n phả i tiêu t ố n rấ t nhiề u thờ i gian và ngu ồ n lực Nhấ t là ở khâu tìm kiế m, thu thập, đánh giá và phân tích thông tin

nhằ m giúp cho nhà quả n tr ị có thể đánh giá chính xác tình hình Nhưng mọ i

chuyện cũng chưa thể hoàn thành t ốt ngay c ả khi ta đã tiế n hành t ố t công tác

hoạch định Bởi vì, khi đem kế hoạ ch th ực hiệ n có rấ t nhi ề u vấn đề s ẽ phát sinh

mà các nhà quả n tr ị không thể lường trướ c Cho nên khi phải đố i phó vớ i nh ữ ng

yế u t ố bấ t ngờ , tổ ch ức phả i linh ho ạt để giả i quyế t, không thể d ựa trên nhữ ng

kế ho ạ ch t ỉ mỉ và chi ti ết đã hoạch định trước đó Vì đôi khi các kế hoạch đó

không phù hợ p vớ i tình thế hiệ n tạ i, không thể giúp ích mà còn c ả n trở đế n quá trình giả i quy ế t vấn đề Lúc này, các k ế hoạ ch ngắ n hạ n phù hợ p vớ i tình hình là lựa chọ n t ối ưu

Đơn cử một ví d ụ về s ự biến độ ng c ủa môi trườ ng gây ảnh hưở ng công tác ho ạch định c ủa công ty Toyota Như chúng ta đã biế t, sau trận động đấ t –

sóng thầ n xả y ra tháng 3/2011 t ạ i Nhậ t B ản, Toyota đã đẩ y mạ nh s ả n xuấ t t ạ i các nhà máy ở ngoài nước, trong đó chủ yế u là nhà máy ở Thái Lan để tiế p t ục công vi ệc kinh doanh Nhưng vào tháng 11/2011, lũ lụt đã tràn vào Thái Lan

gây thi ệ t hạ i nặ ng nề cho đất nướ c này trên mọi phương diện Cơn lũ lịch s ử

cũng đã cuốn đi nhiề u th ứ c ủa nề n kinh t ế Thái, tro ng đó còn có nhữ ng d ự tính

c ủa công ty Toyota Ch ỉ trong vòng một năm ngắ n ng ủi, hai cú đánh mạ nh t ừ thiên nhiên đã đẩ y Toyota vào tình thế phải đố i mặ t vớ i rấ t nhiề u rắ c r ố i Tình hình đó đòi hỏ i Toyota phả i có nh ữ ng k ế hoạ ch c ấ p thiết và chính xác để gỡ rố i tình hình t ệ hạ i trên

Ví d ụ này được nhóm em đưa ra vớ i mục đích chứng minh cho quan điể m

là có r ấ t nhiề u yế u tố bấ t ngờ tác động đế n công tác ho ạch định mà t ổ chức phả i

đố i phó, k ế ho ạch đối phó đòi hỏ i rấ t nhiề u ngu ồ n lực lớ n Cho nên việ c chạ y theo phát triể n nh ữ ng k ịch b ả n khó có thể xả y ra trên th ực tế là việ c làm lãng phí thờ i gian và nguồ n lực

Thiết nghĩ, trong môi trườ ng th ực tế quá nhiề u biến động như hiệ n nay ta

ch ỉ nên ho ạch định nh ữ ng tình huống đượ c d ự đoán là có khả năng xả y ra nhấ t

và việc tiên đoán này phả i d ựa trên những cơ sở nhất định Ho ặ c nếu lo xa hơn thì trong muôn vàn k ịch b ả n c ủa tương lai, ta chỉ nên l ựa chọ n nh ữ ng k ịch b ả n

có khả năng xảy ra cao hơn và có tầ m ảnh hưở ng lớn đế n tổ chức để tiế n hành hoạch định

Quá trình th ực hiệ n mục tiêu luôn ch ứa nhi ều nguy cơ có khả năng gây trì hoãn hay làm sai lệ ch vớ i nh ững điều đã đượ c các nhà quả n tr ị tiên đoán trướ c Cho nên, thay vì chạy theo phát triển những kịch bản phức tạp có xác suất xảy

ra nhỏ thì việc làm cần thiết hơn của tổ chức là phải luôn chuẩn bị một tâm lý

sẵn sàng để đương đầu với những rắc rối phát sinh Câu hỏi cần thiết nhất được

đưa ra cho trường hợp này là “Nếu X xảy ra, chúng ta sẽ phản ứng như thế

nào để vô hiệu hóa hay giảm thiểu thiệt hại?” Để giải quyết câu hỏi trên thì

việc chuẩn bị sẵn một chiến lược thay thế là thật sự cần thiết Và công ty nước

giải khát nổi tiếng thế giới Coca-cola là bậc thầy trong việc ứng phó khi có

những yếu tố bất ngờ đẩy công ty vào hoàn cảnh dầu sôi lửa bỏng Ta có thể

đưa ra ví dụ sau đây: Năm 1898 khi Asa Candler đang nắm quyền Coca-cola,

việc làm ăn của coca-cola đang phát triển rực rỡ thì rắc rối đã ập tới khi chính

phủ Tây Ban Nha đánh thuế nặng Coca-cola Nguyên nhân của việc đánh thuế

là chính phủ Tây Ban Nha đang tìm nguồn tài chính cho cuộc chiến tranh với

Mỹ Candler bất đắc dĩ phải trả những gì ông được yêu cầu, và sau đó đã khởi

kiện chính phủ để lấy lại từng đồng một cùng với lãi suất cho công ty Để chứng

tỏ quyền lực của mình, chính phủ đã trả đòn bằng cách tuyên bố Coca-cola là

một loại dược phẩm và nó phải có nghĩa vụ nộp thuế Sau đó, chính phủ Tây

Ban Nha ban hành những dự luật cấm đoán chất cồn, những người dân nghèo ở

miền nam bắt đầu uống Coca-cola thay rượu và bị nghiện Trong thời gian này,

thành phần của Coca-cola có chứa một lượng rất nhỏ cocaine Những nhà báo

chuyên viết tin giật gân đã để mắt đến vấn đề này và những câu chuyện điên rồ

được viết ra, rất nhiều trong số đó kịch liệt chống đối Coca-cola với ý muốn

Coca-cola sẽ phải ngừng bán trên thị trường Trong lúc này, Candler không còn

lựa chọn nào khác là phải đến hỏi các nhà sản xuất cocaine cho lời khuyên để

sản xuất Coca-Cola mà hoàn toàn không có cocaine Từ một nhà hóa học tẩy

chay Coca-cola một cách điên cuồng tên Dr.Harvey Wiley, nhiều nhà hoạt động

cộng đồng và các nhà tuyên truyền bắt đầu bao vây công ty và đẩy Coca-cola

vào thế khó Trong tình hình đó, Candler vẫn bình tĩnh đối đầu và giải quyết

từng vấn đề một với nhiều quyết định sáng suốt Kết quả là Coca-cola vẫn tiếp

tục kinh doanh và ăn nên làm ra

Một ví dụ khác: Câu chuyện này xảy ra trong giai đoạn công ty Coca-cola đổi chủ từ gia đình Candler sang Woodruff và Sam Dobbs Lúc này, Coca-cola

bị ảnh hưởng nặng nề vì tình hình khan hiếm đường trên thế giới,“Hoạt động

của họ dựa hoàn toàn vào đường và công ty phải hứng chịu mỗi khi giá đường

trên thế giới thay đổi Giá đường tăng liên tục và công ty bị buộc phải hy sinh

doanh thu để đương đầu.” Để đối phó với tình hình trên, Woddruf đã cố gắng

thuyết phục những nhà đóng chai chấp nhận mức giá thấp hơn Nhưng không

may chính việc này đã phản tác dụng khi không lâu sau ông bị phản đối kịch liệt

và dính vào kiện tụng Sự kiện thiếu đường kéo dài đã đẩy Coca-cola vào tình

thế vô cùng khó khăn Và tình hình càng xấu đi khi “công ty kiên quyết giữ một

kho tích trữ đường trong 60 ngày trong khi giá đường giảm chỉ qua một đêm.”

Thiếu nguyên liệu trầm trọng, bị nhiều vụ kiện tụng bủa vây, giai đoạn này vận

xui đã đeo bám Coca-cola gần như sát nút; những sự kiện không may liên tục

diễn ra như muốn đẩy Coca-cola lên trước bờ vực phá sản Nhưng trước tình

hình đó, Woddruf vẫn không bỏ cuộc, ông vẫn kiên trì chiến đấu đến giờ phút

cuối cùng Chính nhờ sự kiên trì đó mà phép mầu đã xuất hiện: “Một sự cứu

nguy lớn đã diễn ra khi toà án tối cao của Mỹ ra phán quyết có lợi cho

Coca-cola trong một vụ kiện bị trì hoãn trong thời gian dài Khi vụ kiện của những

nhà đóng chai cuối cùng được giải quyết, mọi thứ trở nên tốt đẹp hơn với công

ty.” 24

Quá trình xây dựng Coca-cola trở thành một sản phẩm nổi tiếng trên thế

giới là một điều kì diệu thông qua “nghệ thuật marketing xuất chúng và nghệ

24 Những dòng trích dẫn được trích từ bài viết “Con đường đưa Coca-cola lên đến đỉnh cao” được đăng tại website báo

“Doanh nhân Sài Gòn” , đường dẫn: http://doanhnhansaigon.vn/online/the-gioi-quan-tri/marketing-pr/2012/09/1067397/con-duong-dua-coca-cola-len-dinh-cao/

thuật bán hàng không ngưng nghỉ”. Nhưng để giữ vững chỗ đứng trên thị

trường, Coca-cola đã phải chiến đấu với muôn vàn khó khăn Có những giai

đoạn khó khăn xảy ra nhiều đến nỗi Coca-cola dường như đứng trước bờ vực

phá sản, nhưng quan trọng là Coca-cola vẫn không bỏ cuộc mà vẫn kiên cường

đối đầu với tình thế Chính điều đó đã đưa Coca-cola lên đỉnh cao như ngày

nay

Sau những luận điểm và dẫn chứng trên, nhóm chúng em muốn khẳng

định rằng việc hoạch định là một việc làm quan trọng trong quản trị Nó như

một kim chỉ nang để các nhà quản trị lèo lái con thuyền công ty đi đúng hướng

Cho nên ta phải sáng suốt lựa chọn những “kịch bản” có thể xảy ra và gây ảnh

hưởng lớn đến tổ chức để tiến hành hoạch định thay cho việc tiêu tốn thời gian

và nguồn lực để chạy theo phát triển những kịch bản phức tạp khó có thể xảy ra

Hiện thực cuộc sống được ví như một đại dương to lớn, nên giông bão xảy ra là

chuyện không thể tránh khỏi Cho nên bên cạnh việc tiến hành hoạch định cẩn

thận thì vấn đề đương đầu và giải quyết khó khăn cũng là một điều tối quan

trọng Nhưng muốn các quá trình trên diễn ra hiệu quả thì các tổ chức phải có

nguồn lực đủ mạnh Vì vậy, việc sử dụng hợp lý và tiết kiệm các nguồn lực để

dự phòng cho những tình huống phát sinh chắc chắn sẽ giúp tổ chức hoạt động

hiệu quả và thành công hơn

 Phần kết:

Hoạch định là một việc làm quan trọng trong công tác quản trị của doanh

nghiệp Để công tác hoạch định được hoàn thành tốt, nhà quản trị phải lựa chọn

những mục tiêu phù hợp với loại hình tổ chức và xây dựng những viễn cảnh có

khả năng xảy ra trên thực tế, không nên sa đà chạy theo những “kịch bản” phức

tạp và xác suất thành hiện thực thấp.

Khi tiến hành hoạch định, cũng không nên xây dựng những kế hoạch quá

tỉ mỉ và chi tiết Bởi vì khi thực hiện kế hoạch, những yếu tố bất ngờ tác động

làm ảnh hưởng đến những gì được hoạch định trước là không thể tránh khỏi

Cho nên tổ chức phải chuẩn bị sẵn tâm lý và nguồn lực để xây dựng những đối

sách hợp lý với tình hình để giải quyết những khó khăn Vì như vậy, tổ chức

mới có thể giữ vững vị thế và phát triển

Tương tự, quản trị trong tổ chức cũng giống như quản trị cuộc đời mỗi

con người Điều quan trọng trong cuộc đời của chúng ta cũng là tiến hành tốt

công tác hoạch định Hoạch định cuộc đời có mấu chốt là xác định mục tiêu mà

ta muốn đạt được Và những mục tiêu đó cũng phải phù hợp với từng người

riêng biệt, vì mỗi người có một hoàn cảnh và năng lực khác nhau Chỉ khi xác

định được mục tiêu rõ ràng, ta mới có thể nỗ lực hết sức mình để theo đuổi và

biến mục tiêu đó thành hiện thực Xác định mục tiêu còn giúp ta tránh khỏi

những phút giây mất định hướng hay đi lạc đường Ngoài ra, nó còn giúp ta tiết

kiệm được rất nhiều thời gian và công sức

Trên bước đường để hiện thực hóa mục tiêu, chắc hẳn sẽ có nhiều yếu tố

bất ngờ tác động làm ảnh hưởng đến những điều đã được hoạch định sẵn

Nhưng điều quan trọng là ta không thể để cho những khó khăn đánh bại, mà

phải dũng cảm đối đầu và vượt lên làm chủ tình thế Vì chỉ khi mạnh mẽ dấn

thân và hành động, sẵn sàng điều chỉnh những sai lệch thì ta mới đủ bãn lĩnh để

đạt được thành công



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Quản trị học – Đại học kinh tế TP.Hồ Chí Minh

2 Sách chuyên khảo Quản trị học – PGS.TS Nguyễn Thị Liên Diệp (biên

soạn)

3 Tài liệu giảng dạy của thầy Đỗ Văn Khiêm

4 Các website trên mạng Internet