tóm tắt hoàn thiện pháp luật về kiểm toán nhà nước đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa việt nam

pháp lu t; trung th c, khách quan... KTNN trong Hi n pháp.

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

NG V N H I

hoμn thiện pháp luật về kiểm toán nhμ nước

đáp ứng yêu cầu xây dựng nhμ nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chuyờn ngành : Lý lu n và l ch s nhà n c và phỏp lu t

tóm tắt Luận án tiến sĩ luật

H μ Nội - 2014

C«ng tr×nh ®−îc hoµn thµnh t¹i Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh

Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: GS,TSKH §µo TrÝ óc

Vµo håi giê ngµy th¸ng n¨m 2014

Cã thÓ t×m hiÓu luËn ¸n t¹i: Th− viÖn Quèc gia

vμ Th− viÖn Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh

Qu c h i thành l p, ho t đ ng đ c l p và ch tuân theo pháp lu t, KTNN s là công

c ki m tra tài chính có hi u l c nh t c a Nhà n c đ i v i m i c quan, t ch c,

đ n v có qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c, đ c bi t là trong đi u

ki n ng và Nhà n c ta đang đ y m nh cu c đ u tranh phòng, ch ng tham nh ng, lãng phí n c ta hi n nay Ho t đ ng ki m toán nhà n c n c ta th i gian qua đã

có nh ng b c phát tri n quan tr ng, tuy v y, v n ch a đáp ng đ c yêu c u đòi h i

c a s nghi p xây d ng và phát tri n đ t n c, nh t là yêu c u xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân M t trong nh ng nguyên nhân d n đ n tình tr ng trên là do các quy đ nh c a pháp lu t v ki m toán nhà n c

n c ta v n còn nhi u h n ch , b t c p Do v y, vi c nghiên c u, hoàn thi n pháp lu t

2.2 Ph m vi nghiên c u c a Lu n án

Lu n án nghiên c u các quy đ nh c a pháp lu t v ki m toán nhà n c qua các

th i k , Lu t KTNN và các v n b n h ng d n thi hành và nh ng quy đ nh v KTNN trong các v n b n QPPL có liên quan t khi KTNN đ c thành l p (11/7/1994)

M t: Phân tích c s lý lu n c a vi c hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà

n c; xác l p các tiêu chí và đi u ki n đ m b o hoàn thi n pháp lu t KTNN; phân tích yêu c u đ i v i vi c hoàn thi n pháp lu t KTNN trong đi u ki n xây d ng Nhà

n c pháp quy n XHCN Vi t Nam và trên c s đó lu n ch ng các gi i pháp hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c Vi t Nam;

Hai: Phân tích, đánh giá th c tr ng pháp lu t v ki m toán nhà n c và th c

ti n th c hi n trong th i gian qua;

Ba: Trên c s nghiên c u, phân tích nh ng v n đ lý lu n, th c tr ng pháp lu t

v ki m toán nhà n c; th c ti n thi hành pháp lu t v ki m toán nhà n c th i gian qua và tham kh o có ch n l c kinh nghi m pháp lu t v ki m toán nhà n c c a m t

s n c trên th gi i; đ xu t các quan đi m và gi i pháp nh m hoàn thi n n i dung, hình th c pháp lu t v ki m toán nhà n c đáp ng yêu c u xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN n c ta hi n nay

4 Ph ng pháp nghiên c u

Lu n án s d ng t ng h p nhi u ph ng pháp; trong đó có các ph ng pháp

ch y u là: Phân tích, t ng h p, l ch s , th ng kê, so sánh

5 Nh ng đi m m i c a Lu n án

- a ra khái ni m và n i dung đi u ch nh, ch rõ đ c đi m và vai trò c a pháp

lu t v ki m toán nhà n c; xác l p các tiêu chí và đi u ki n đ m b o hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

- Nghiên c u yêu c u c a Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam đ i v i vi c hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

- Nghiên c u pháp lu t v ki m toán nhà n c c a m t s n c trên th gi i đ rút ra nh ng giá tr tham kh o cho vi c hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

n c ta

- Nghiên c u s hình thành và phát tri n c a pháp lu t v ki m toán nhà n c

Vi t Nam; đánh giá th c tr ng và ch ra nguyên nhân c a nh ng t n t i v th c tr ng

Là m t mô hình t ch c và ho t đ ng m i Vi t Nam nên v n đ nghiên c u

c v lý lu n và th c ti n các n c đ v n d ng nh ng kinh nghi m quý báu vào

Vi t Nam là m t v n đ h t s c quan tr ng đ i v i s phát tri n c a KTNN Ho t

đ ng nghiên c u khoa h c v ki m toán nhà n c n c ta m i chính th c đ c tri n khai t n m 1995 n nay, đã có m t s đ tài nghiên c u khoa h c c p Nhà

n c, c p B , c p c s nghiên c u v t ch c và ho t đ ng c a KTNN; nhi u tài

li u c a các d án, công trình khoa h c, bài vi t c a các nhà khoa h c, nhà qu n lý trong và ngoài n c đ c công b t i các h i th o khoa h c, các t p chí chuyên ngành và các ph ng ti n thông tin đ i chúng c s tr giúp t Ngân hàng phát tri n Châu Á, KTNN tri n khai nghiên c u v vi c xây d ng lu t pháp và tr giúp

trong vi c t ng c ng n ng l c, đào t o cán b v i hai giai đo n đã góp ph n to l n cho vi c tri n khai nghiên c u khoa h c trên nhi u l nh v c Ti p đó là s tr giúp

r t l n c a KTNNLB c v i d án GTZ th c hi n trong nhi u n m đã cho ra đ i nhi u tài li u quan tr ng Các công trình khoa h c trong và ngoài n c liên quan

đ n Lu n án đ c chia làm hai nhóm ch y u: Nhóm công trình nghiên c u v KTNN và pháp lu t v ki m toán nhà n c; nhóm công trình nghiên c u liên quan

đ n hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

Trên c s nghiên c u nh ng công trình khoa h c đã đ c công b trong và ngoài n c có liên quan đ n đ tài lu n án, có th rút ra nh n xét t ng quan v k t

qu nghiên c u nh sau: Các công trình đã nghiên c u các v n đ liên quan đ n

đ tài lu n án trên nh ng khía c nh nh t đ nh c v lý lu n và th c ti n thi hành pháp v lu t ki m toán nhà n c trong nh ng giai đo n l ch s nh t đ nh; các k t

qu nghiên c u đ u kh ng đ nh v trí, vai trò quan tr ng c a KTNN trong t ch c

và ho t đ ng c a b máy nhà n c, trong phòng, ch ng tham nh ng, lãng phí, s

d ng ti t ki m và có hi u qu ngân sách, ti n và tài s n nhà n c; tính đ c l p

c a KTNN trong ki m tra tài chính nhà n c và tài s n công; c s hi n đ nh đ a

v pháp lý c a KTNN; phân tích, đánh giá mô hình t ch c và c ch ho t đ ng

c a c quan KTNN c ng nh nh ng v n đ v ch c n ng, nhi m v , quy n h n,

đ i t ng và ph m vi ki m toán c a KTNN Tuy nhiên, ch a có nhi u nghiên c u

tr ng tâm v hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c; nh ng v n đ lý lu n hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c ch a đ c làm sáng t và ch a đ c nghiên c u m t cách có h th ng; th c tr ng pháp lu t ki m toán nhà n c và t

ti n c a vi c hoàn thi n pháp lu t ki m toán nhà n c trong đi u ki n xây d ng Nhà

n c pháp quy n XHCN n c ta hi n nay

- V m t lý lu n, các v n đ c n ti p t c nghiên c u, gi i quy t g m: Khái ni m,

n i dung đi u ch nh, đ c đi m, vai trò c a pháp lu t v ki m toán nhà n c; đ xu t các tiêu chí hoàn thi n và đi u ki n đ m b o hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà

n c; phân tích yêu c u c a Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam đ i v i vi c hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c; nghiên c u và tham kh o có ch n l c kinh nghi m pháp lu t v ki m toán nhà n c c a m t s n c trên th gi i

- V m t th c ti n, các v n đ c n ti p t c nghiên c u, gi i quy t g m: Phân tích, đánh giá toàn di n, có h th ng quá trình ra đ i và phát tri n c a pháp lu t v ki m toán nhà n c; phân tích, đánh giá nh ng u đi m, h n ch và ch ra nh ng nguyên nhân h n ch c a h th ng pháp lu t v ki m toán nhà n c n c ta hi n nay

Trên c s nghiên c u, phân tích toàn di n nh ng v n đ lý lu n, th c tr ng pháp lu t và th c ti n thi hành pháp lu t v ki m toán nhà n c th i gian qua, tham

kh o có ch n l c kinh nghi m pháp lu t v ki m toán nhà n c c a m t s n c

trên th gi i, Lu n án đ xu t các quan đi m và các nhóm gi i pháp đ ng b nh m hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c đáp ng yêu c u xây d ng nhà n c pháp quy n, t ng c ng ki m soát quy n l c nhà n c n c ta hi n nay

v m c đ phù h p gi a các thông tin này v i các chu n m c đã đ c thi t l p C n

c theo lo i hình t ch c ki m toán, ki m toán đ c chia thành: KTNN, ki m toán

n i b và ki m toán đ c l p; trong đó: KTNN là c quan Ki m tra tài chính t i cao

c a qu c gia, th c hi n vi c ki m tra và báo cáo v vi c qu n lý và s d ng các ngu n l c c a Nhà n c các đ n v

2.1.2 Khái ni m và đ c đi m c a Ki m toán Nhà n c

KTNN có nh ng đ c đi m c b n nh sau:

Th nh t, KTNN là c quan ki m tra tài chính t bên ngoài

pháp lu t; trung th c, khách quan

và tài s n nhà n c

Th t , ch c n ng c a KTNN bao g m ki m toán báo cáo tài chính, ki m toán

tuân th và ki m toán ho t đ ng đ i v i vi c qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài

s n nhà n c

v a có quy đ nh đ c thù v tiêu chu n, trách nhi m, quy n h n, có quy n đ c l p và

ch tuân theo pháp lu t trong quá trình th c hi n ki m toán

đ o đ c c a KTV

T s phân tích nh ng đ c đi m c a ho t đ ng ki m toán nhà n c nêu trên, có

th rút ra khái ni m v KTNN nh sau: Ki m toán Nhà n c là c quan ki m tra tài chính nhà n c, ho t đ ng đ c l p và ch tuân theo pháp lu t, th c hi n vi c ki m tra, đánh giá và xác nh n tính đúng đ n, trung th c c a báo cáo tài chính; vi c tuân

th pháp lu t; tính kinh t , hi u l c và hi u qu trong qu n lý, s d ng ngân sách,

ph n c u thành c a h th ng pháp lu t nh sau: Pháp lu t v ki m toán nhà n c là

t ng th các QPPL do các c quan nhà n c có th m quy n ban hành và b o đ m

th c hi n nh m đi u ch nh các quan h xã h i phát sinh trong t ch c và ho t đ ng

c a KTNN v i m c đích t ng c ng vi c ki m tra, giám sát c a Nhà n c trong

qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c, góp ph n th c hành ti t ki m,

ch ng tham nh ng, th t thoát, lãng phí, phát hi n và ng n ch n hành vi vi ph m pháp lu t, nâng cao hi u qu s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c

N i dung đi u ch nh c a pháp lu t v ki m toán nhà n c bao g m các nhóm QPPL ch y u v : a v pháp lý c a KTNN; ch c n ng, nhi m v và quy n h n c a KTNN; đ i t ng và ph m vi ki m toán c a KTNN; c ch ho t đ ng c a KTNN; mô hình t ch c và nhân s c a KTNN; giám sát ho t đ ng c a KTNN, x lý vi ph m pháp lu t KTNN

2.1.2 c đi m c a pháp lu t v ki m toán nhà n c

hành chính, v a có nh ng quy đ nh mang tính t t ng, l i v a có nh ng quy đ nh mang tính ngh nghi p chuyên môn

l c nhà n c trong vi c ki m tra, giám sát ho t đ ng qu n lý, s d ng các ngu n l c tài chính nhà n c và tài s n công, nh m ch ng th t thoát, lãng phí và nâng cao hi u

qu s d ng các ngu n l c đó

quan h phát sinh trong t ch c và ho t đ ng c a KTNN

ki m toán trong n n kinh t qu c dân

2.3 TIÊU CHÍ HOÀN THI N VÀ CÁC I U KI N M B O HOÀN THI N PHÁP LU T V KI M TOÁN NHÀ N C

2.3.1 Tiêu chí hoàn thi n

2.3.1.1 Tiêu chí v n i dung

- Có n i dung phù h p v i quan đi m, đ ng l i, chính sách c a ng v phát tri n KTNN

KTNN th c hi n t t ch c n ng, nhi m v đ c giao, c n ph i t ng c ng s lãnh đ o, ch đ o c a ng, Nhà n c đ i v i KTNN, tr c h t là đ i v i vi c hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

Nh ng đ m b o pháp lý đ i v i hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c bao g m m t s y u t c b n:

Th nh t, xây d ng h th ng pháp lu t v ki m toán nhà n c đ m b o tính toàn di n, th ng nh t và đ ng b

Th hai, ý th c pháp lu t c a các ch th tham gia ho t đ ng ki m toán

Th ba, trình đ , n ng l c, ph m ch t chính tr , đ o đ c c a đ i ng cán b , công ch c tr c ti p làm công tác ki m toán

ph i h p và ki m soát gi a các c quan trong vi c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp, t pháp M t trong nh ng quan đi m c b n c a vi c xây d ng Nhà

n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là quan đi m v quy n l c nhà n c là th ng

nh t, có s phân công, ph i h p và ki m soát gi a các c quan nhà n c trong vi c

th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp và t pháp Do v y, yêu c u c a Nhà n c

pháp quy n XHCN Vi t Nam đòi h i hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c

ph i xác l p cho đ c đ a v pháp lý c a KTNN phù h p v i v th là c quan ki m tra tài chính nhà n c cao nh t, ho t đ ng đ c l p và ch tuân theo pháp lu t, nh m

t ng c ng ki m tra, ki m soát c a Nhà n c trong qu n lý, s d ng ngân sách, ti n

và tài s n nhà n c

ho t đ ng qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c V i v th là c quan

ki m tra tài chính nhà n c cao nh t, ho t đ ng c a KTNN đóng vai trò quan tr ng trong vi c cung c p thông tin ph c v công tác giám sát, quy t đ nh d toán ngân sách và phê chu n quy t toán ngân sách hàng n m c a Qu c h i; đ ng th i, ph c v cho vi c giám sát c a nhân dân Do v y, yêu c u c a Nhà n c pháp quy n XHCN

Vi t Nam đòi h i hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c ph i đáp ng yêu c u giám sát c a Qu c h i và giám sát c a nhân dân đ i v i ho t đ ng qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c

nâng cao hi u qu s d ng ngân sách và tài s n nhà n c n c ta vi c thành l p

và phát tri n c quan KTNN xu t phát t chính yêu c u đòi h i c a công cu c đ i

m i và s phát tri n c a n n kinh t th tr ng, th c hi n quá trình dân ch hoá và xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN - Nhà n c c a dân, do dân và vì dân Phát tri n KTNN là m t yêu c u khách quan c a qu n lý v mô n n kinh t qu c dân c a Nhà n c, đ c bi t là t ng c ng s ki m tra, ki m soát c a Nhà n c nh m s

d ng ti t ki m, có hi u qu NSNN và tài s n qu c gia, ch ng tiêu c c, tham nh ng

Do v y, yêu c u c a Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam đòi h i hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c ph i xác đ nh rõ vai trò c a KTNN đ i v i s phát tri n n n kinh t c a đ t n c

n c ta hi n nay Trong đi u ki n hi n nay, ng và Nhà n c ta coi tham nh ng là

m t “qu c n n” và công cu c ch ng tham nh ng là nhi m v c a toàn ng, toàn dân và c a c h th ng chính tr V i v th là c quan ki m tra tài chính nhà n c,

ho t đ ng đ c l p và ch tuân theo pháp lu t, KTNN là m t trong nh ng công c có

hi u l c góp ph n quan tr ng vào cu c đ u tranh phòng, ch ng tham nh ng n c

ta hi n nay Do đó, yêu c u c a Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam đòi h i hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà n c ph i xác đ nh rõ vai trò, trách nhi m c a

c quan KTNN trong đ u tranh phòng, ch ng tham nh ng n c ta hi n nay

b) Ch c n ng, nhi m v và quy n h n: KTNNLB có ch c n ng ki m tra báo

cáo quy t toán c ng nh tính tuân th và tính hi u qu c a công tác qu n lý ngân sách và qu n lý kinh t

Nhi m v c a KTNN Liên bang g m: Ki m toán toàn b công tác qu n lý và s

d ng ngân sách Liên bang; t v n cho Qu c h i và Chính ph , H i đ ng liên bang; báo cáo k t qu ki m toán hàng n m đ làm c s cho Qu c h i gi i t a trách nhi m

c a Chính ph , th m đ nh tính đúng đ n và kh thi c a d lu t NSNN hàng n m, d

án các công trình tr ng đi m qu c gia

Quy n h n c a KTNNLB, bao g m: Ki m tra h s và đ c cung c p thông tin không h n ch ; tham gia vào quá trình ban hành các quy đ nh v quy t toán và ki m toán, ki n ngh x lý sai ph m

c) i t ng và ph m vi ki m toán: C quan qu n lý tr c thu c Liên bang, các

tài s n đ c bi t và các xí nghi p c a Liên bang; các pháp nhân theo lu t công và tr c thu c tr c ti p Liên bang; các c quan b o hi m xã h i tr c thu c Liên bang và Bang, n u các c quan này nh n các kho n tr c p c a Liên bang ho c đ c Liên bang đ ng ra b o lãnh; các doanh nghi p theo Lu t t có s góp v n c a Liên bang; các t ch c không thu c h th ng qu n lý c a Liên bang n u các t ch c này qu n lý hay ti p nh n v n c a Liên bang

d) C ch ho t đ ng: KTNN Liên bang c ho t đ ng theo c ch đ ng s , có

các H i đ ng quy t đ nh n m trong c quan KTNN

đ) Mô hình t ch c và nhân s : Ki m toán Liên Bang bao g m có các c quan

ki m toán khu v c và các b ph n ki m toán T i các Bang thành l p c quan ki m toán riêng Ch t ch KTNNLB do Qu c h i liên bang và H i đ ng liên bang b u theo đ ngh c a Chính ph v i nhi m k 12 n m và không tái c

e) X lý vi ph m: Lu t Ki m toán liên bang có 1 đi u quy đ nh v x lý vi

ph m đ i v i các u viên c a KTNNLB

a) a v pháp lý: a v pháp lý c a c quan KTNN đ c quy đ nh trong Hi n pháp, KTNN là c quan do Qu c v vi n thành l p, ch u s ch đ o c a Th t ng

Qu c v vi n KTNN là c quan ki m toán cao nh t c a Nhà n c, th c hi n nhi m

x ph t vi ph m, chuy n h s cho các c quan ch c n ng

c) i t ng và ph m vi ki m toán: Các kho n thu, chi c a các c quan thu c

Qu c v vi n, chính quy n đ a ph ng các c p, các t ch c tài chính và ti n t c a nhà n c, các c quan và xí nghi p Vi c ki m toán trong quân đ i do Quân y Trung ng quy đ nh

d) C ch ho t đ ng: C ch ho t đ ng theo ch đ th tr ng, c quan ki m

toán các c p đ a ph ng th c hi n quy n ki m toán đ c l p theo pháp lu t, ch u trách nhi m tr c UBND cùng c p và c quan ki m toán c p trên

đ) Mô hình t ch c và nhân s : KTNN đ c thành l p c p trung ng và các

c p chính quy n t c p huy n tr lên T ng KTNN do Qu c h i phê chu n, Ch t ch

a) a v pháp lý: U ban Ki m toán và Thanh tra Hàn Qu c (vi t t t là BAI) là

c quan hi n đ nh, tr c thu c T ng th ng và đ c l p trong khi th c hi n nhi m v

b) Ch c n ng, nhi m v và quy n h n: BAI ki m tra các quy t toán, kho n thu,

chi c a Nhà n c, các quy t toán khác c a Nhà n c, ho t đ ng c a n n hành chính nhà n c và các công ch c c a nó

c) i t ng, ph m vi ki m toán: Tài kho n c a Nhà n c; tài kho n c a chính quy n t nh; tài kho n c a Ngân hàng Trung ng và tài kho n c a các pháp nhân có

s v n quá bán c a Nhà n c; tài kho n c a các đ n v mà theo quy đ nh c a các

lu t khác ph i ch u s ki m toán c a BAI Ngoài các đ i t ng ki m toán b t bu c nêu trên, BAI còn có các đ i t ng ki m toán t nguy n

d) C ch ho t đ ng: BAI làm vi c theo c ch đ ng s , h i đ ng các thành

viên quy t đ nh theo đa s v các công vi c quan tr ng

đ) Mô hình t ch c và nhân s : BAI đ c t ch c theo nguyên t c t p trung

th ng nh t bao g m các v ch c n ng, ki m toán chuyên ngành c p trung ng và

ki m toán khu v c Ch t ch BAI do T ng th ng b nhi m v i s đ ng ý c a Qu c

h i, nhi m k là 04 n m và ch có th đ c tái b nhi m m t nhi m k

e) X lý vi ph m: Lu t KTNN Hàn Qu c, có 1 đi u v x ph t, quy đ nh c th v

m c ph t tù, ph t ti n ho c x lý k lu t đ i v i nh ng hành vi vi ph m

2.5.2 Nh ng giá tr tham kh o cho hoàn thi n pháp lu t v ki m toán nhà

n c Vi t Nam

th ng ki m soát t bên ngoài đ i v i các đ n v đ c ki m toán

ki m toán

nhi m k dài h n nhi m k c a Qu c h i; kinh phí ho t đ ng c a KTNN do Qu c

h i quy t đ nh theo đ ngh c a KTNN

B n là, KTNN th c hi n ki m toán báo cáo tài chính, ki m toán tuân th và

ki m toán ho t đ ng đ i v i m i c quan, đ n v , t ch c có qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c

KTNN trong Hi n pháp Tùy theo đi u ki n c th c a m i n c, các quy đ nh v thi t ch Ki m toán Nhà n c có th đ c quy đ nh t i m t ch ng, m c, ph n riêng ho c x p vào m c chung các thi t ch đ c l p ho c n m trong cùng ch ng

v i c quan thu c nhánh quy n l c mà Ki m toán Nhà n c tr c thu c, song, nguyên t c đ c l p và t i cao trong ki m toán c a c quan KTNN v n là n i dung

20 n m ho t đ ng, KTNN đã t ng b c kh ng đ nh đ c v trí, vai trò c a mình trong c c u b máy nhà n c; kh ng đ nh đ c s c n thi t, tính t t y u khách quan đ i v i ho t đ ng c a c quan KTNN v i t cách là m t trong nh ng công c

h u hi u c a Nhà n c trong vi c ki m tra, ki m soát ho t đ ng qu n lý ngân sách,

ti n và tài s n nhà n c trong n n kinh t th tr ng đ nh h ng XHCN

3.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a pháp lu t v ki m toán nhà

đ c quy đ nh t n m n trong nhi u v n b n khác nhau, nhìn chung còn r t thi u và

ch a đ ng b Tr c ti p đi u ch nh v t ch c và ho t đ ng c a KTNN m i ch

d ng Ngh đ nh c a Chính ph và Quy t đ nh c a Th t ng Chính ph nên xét v hình th c v n b n thì giá tr pháp lý ch a cao, ch a bao quát đ y đ các v n đ v t

ch c và ho t đ ng c a KTNN

N i dung pháp lu t v ki m toán nhà n c trong giai đo n này c ng còn r t h n

ch : V trí pháp lý c a KTNN là c quan thu c Chính ph , ho t đ ng ki m toán nhà

n c ch u s ch đ o c a Th t ng Chính ph ; KTNN m i ch đ c giao th c hi n

ch c n ng, nhi m v ki m toán báo cáo tài chính; đ i t ng ki m toán là s li u k toán và báo cáo k toán m i ch là đ i t ng ki m toán c a lo i hình ki m toán báo cáo tài chính, ch a bao quát h t đ i t ng ki m toán c a KTNN là ho t đ ng có liên quan đ n qu n lý, s d ng ngân sách, ti n và tài s n nhà n c kh c ph c nh ng

h n ch nêu trên; đ ng th i, hoàn thi n m t b c c s pháp lý v t ch c và ho t

đ ng c a KTNN cho phù h p v i yêu c u c i cách n n hành chính nhà n c, ngày 13/8/2003 Chính ph ban hành Ngh đ nh s 93/2003/N -CP quy đ nh ch c n ng, nhi m v , quy n h n và c c u t ch c c a KTNN Ngh đ nh s 93/2003/N -CP

c a Chính ph đã b sung m t s ch c n ng, nhi m v , quy n h n và c c u t ch c

c a KTNN, c th là: KTNN là c quan thu c Chính ph ; quy đ nh t ng đ i đ y

đ và toàn di n ch c n ng c a KTNN là ki m toán báo cáo tài chính; ki m toán đánh giá tính tuân th pháp lu t, tính kinh t trong qu n lý, s d ng NSNN và tài s n công; b sung nhi m v qu n lý nhà n c v ngành, l nh v c; ti p t c kh ng đ nh

mô hình t ch c t p trung, th ng nh t c a KTNN, quy đ nh c c u t ch c c a KTNN g m 19 đ n v , trong đó có 16 đ n v giúp T ng KTNN th c hi n ch c n ng, nhi m v và 3 đ n v s nghi p; có m t đi u riêng quy đ nh v T ng KTNN

Tuy nhiên, qua th c ti n ho t đ ng, Ngh đ nh 93/2003/N -CP và các v n b n QPPL v t ch c và ho t đ ng c a KTNN trong giai đo n này đã b c l nh ng b t

ki m toán; ki m toán ho t đ ng; giá tr pháp lý c a báo cáo k t qu ki m toán; trách nhi m c a đ n v đ c ki m toán và quy đ nh v công khai k t qu ki m toán

pháp lu t có liên quan ch d ng m c quy đ nh chung, ch a đ c c th hoá d n t i khó kh n trong quá trình th c hi n nh quy đ nh th i h n g i báo cáo quy t toán NSNN; ki m toán quy t toán ngân sách sau khi Qu c h i, H ND phê chu n; trách nhi m c a KTNN đ i v i báo cáo ki m toán

3.1.2.2 Giai đo n t khi Lu t Ki m toán nhà n c có hi u l c thi hành đ n nay

Lu t KTNN đ c Qu c h i khoá XI, k h p th 7 thông qua ngày 14/6/2005 và

có hi u l c thi hành t 01/01/2006 ây là m t đ o lu t quan tr ng trong h th ng pháp lu t c a Nhà n c ta, là công c pháp lý đ t ng c ng ki m tra, ki m soát các ngu n l c tài chính nhà n c, đ ng th i là c s pháp lý cao nh t hi n nay quy đ nh

m t cách khá đ y đ , toàn di n và có h th ng v t ch c và ho t đ ng c a KTNN

3.2 TH C TR NG PHÁP LU T V KI M TOÁN NHÀ N C VI T NAM HI N NAY

3.2.1 Th c tr ng hình th c c a pháp lu t v ki m toán nhà n c