các nhân tố tiến hóa tài liệu của thầy lập

KháI niệm tiến hoá nhỏ microevolution Tiến hóa là quá trình biến đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể.. Các nhân tố tiến hoá• Khái niệm: “Nhân tố tiến hoá là nhân tố là

KháI niệm tiến hoá nhỏ

(microevolution)

Tiến hóa là quá trình biến đổi tần số alen

và thành phần kiểu gen của quần thể.

Quá trình này xảy ra liên tục trong các quần thể từ thế hệ này sang thế hệ khác.

tiến hoá lớn (macroevolution)

• Tiến hóa nhỏ xảy ra trong thời

gian dài đã tạo nên sự tiến hóa lớn.

• Để phác họa lại quá trình tiến hóa

lớn cần có sự phối hợp của nhiều ngành khoa học cũng nh các phân ngành trong sinh học.

Các nhân tố tiến hoá

• Khái niệm:

“Nhân tố tiến hoá là nhân tố làm thay đổi tần

số alen và thành phần kiểu gen của quần thể“

C¸c nh©n tè tiÕn ho¸

1

4 3

2

§ét biÕn

Tại sao phần lớn đột biến gen là có hại?

- Phá vỡ mối quan hệ hài hoà giữa các

gen với nhau trong hệ gen vốn đã đ ợc chọn lọc tự nhiên thiết lập qua nhiều thế hệ.

- Phá vỡ mối quan hệ hài hoà giữa kiểu

gen với môi tr ờng vốn đã đ ợc chọn lọc

tự nhiên thiết lập qua nhiều thế hệ.

Đột biến gen là có hại

Tại sao phần lớn đột biến gen là có hại nh ng nó vẫn

có vai trò quan trọng trong quá trình tiến hóa?

Đột biến gen có vai trò quan trọng trong quá trình tiến hóa:

• Giá trị thích ứng của gen phụ thuộc vào điều

kiện môi tr ờng: Đột biến gen có thể có hại trong môi tr ờng này nh ng lại có thể có lợi hoặc trung tính trong môi tr ờng khác

• Giá trị thích ứng của gen phụ thuộc vào tổ

hợp gen: trong tổ hợp gen này, gen đột biến

có thể là có hại nh ng trong tổ hợp gen khác, gen đột biến có thể trở nên vô hại (trung tính)

và thậm chí lại trở thành có lợi.

§ét biÕn gen cung cÊp nguån nguyªn liÖu s¬

cÊp cho qu¸ tr×nh

chän läc tù nhiªn.

Các yếu tố ngẫu nhiên

Các yếu tố ngẫu nhiên có thể làm thay đổi tần số alen của quần thể.

Tần số alen của

quần thể thay

đổi do kích th ớc

quần thể giảm

(do bất kỳ yếu tố

ngẫu nhiên nào)

C¸c yÕu tè ngÉu nhiªn

C¸c yÕu tè ngÉu nhiªn

Di - nhËp gen

• Sự trao đổi các cá thể giữa các quần thể

không cách li nhau hoàn toàn tạo ra “dòng chảy“ gen l u thông giữa các quần thể.

• Các cá thể nhập c mang theo alen vào quần

Tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể bị thay đổi nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào sự chênh lệch giữa số cá thể vào và ra khỏi quần thể là lớn hay nhỏ

Di - nhập gen

Di - nhËp gen

giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn

• Tù thô phÊn

• Giao phèi gÇn (giao phèi cËn huyÕt)

• Giao phèi cã chän läc

giao phối không ngẫu nhiên

• Tần số alen của quần thể không đổi

• Thành phần kiểu gen thay đổi:

- Tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử

- Giảm tần số kiểu gen dị hợp tử

Chän läc giíi tÝnh- mét d¹ng giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn

QuÇn thÓ ng êi cã ph¶i lµ quÇn thÓ giao phèi ngÉu

nhiªn?

C¸c nh©n tè tiÕn ho¸

1

4 3

2

Vai trò của giao phối

trong quá trình tiến hoá

• Phát tán đột biến trong quần thể

• Trung hoà các đột biến có hại

• Tạo nguồn nguyên liệu thứ cấp cho quá

trình tiến hoá.