vấn đề giáo dục lý luận mác - lênin cho học viên hệ cao cấp ở các trường chính trị và hành chính nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào hiện nay

Vai trò của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính Lào 47 Chương 3: giáo dục lý luận mác - lênin cho học viên hệ cao cấp ở các trường c

Sai kham moun ma ni vong

Vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các trường chính trị và hành chính nước cộng hòa

dân chủ nhân dân lào hiện nay

luận án tiến sĩ triết học

Hà NộI - 2014

Vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các trường chính trị và hành chính nước cộng hòa

dân chủ nhân dân lào hiện nay

Chuyên ngành : Chủ nghĩa duy vật biện chứng

và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Mã số : 62 22 80 05

luận án tiến sĩ triết học

Hà NộI - 2014

T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i C¸c sè liÖu nªu trong luËn ¸n

lµ trung thùc Nh÷ng kÕt luËn khoa häc cña luËn

¸n ch­a tõng ®­îc c«ng bè trong bÊt cø c«ng tr×nh nµo.

T¸c gi¶

Sai Kham Moun Ma Ni Vong

1.1 Những công trình đề cập đến vai trò, tầm quan trọng của

giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên

8

1.2 Những công trình liên quan đến thực trạng giáo dục lý luận

Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên

2.1 Khái quát về giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ

cao cấp ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

30

2.2 Vai trò của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao

cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính Lào

47

Chương 3: giáo dục lý luận mác - lênin cho học viên hệ cao

cấp ở các trường chính trị và hành chính nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào trong giai đoạn hiện nay - thực trạng và những vấn đề đặt ra

64

3.1 Những yếu tố tác động đến việc giáo dục lý luận Mác - Lênin

cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành

chính Lào

64

hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

3.3 Một số vấn đề đặt ra từ thực trạng giáo dục lý luận Mác

-Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và

Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

95

Chương 4: phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng

cao hiệu quả giáo dục lý luận mác - lênin cho học viên hệ cao cấp ở các trường chính trị và hành chính nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào hiện nay

107

4.1 Phương hướng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác

-Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành

chính nước Cộng hòa dân chủ nhân dân lào hiện nay

107

4.2 Giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận

Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị

và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện

CNXH : Chñ nghÜa x· héi

CHDCND : Céng hßa d©n chñ nh©n d©nCNXH KH : Chñ nghÜa x· héi khoa häc

TrangBảng 3.1 Nhu cầu giảng viên các môn khoa học Mác - Lênin của

các Trường Chính trị và Hành chính Lào đến năm 2020

79

Bảng 3.2 Số giảng viên chính và độ tuổi giảng viên dạy các môn

khoa học Mác - Lênin ở các Trường Chính trị và Hànhchính Lào hiện nay

80

Bảng 3.3 Trình độ giảng viên Mác - Lênin các Trường Chính trị

và Hành chính Lào (năm 2012-2013)

81

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đại hội lần thứ VII (2001) của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào tiếp tụckhẳng định sự trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, khẳng định sự lựa chọncon đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Lào là đúng đắn Đại hội VIII (2006), IX

(2011) của Đảng tiếp tục khẳng định tính đúng đắn, vai trò và những giá trị bền

vững của chủ nghĩa Mác - Lênin trên phạm vi thế giới Chủ nghĩa Mác - Lênin và

đường lối, chính sách cuả Đảng Nhân dân Cách mạng Lào là kim chỉ nam chocách mạng Lào

Trong thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước theo hướng công nghiệphoá, hiện đại hoá hiện nay, công tác nghiên cứu lý luận - thực tiễn của chúng taphải tập trung vào những vấn đề liên quan đến cơ sở lý luận về đường lối và cảithiện nền dân chủ nhân dân, tạo các yếu tố để từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội

ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Công tác chính trị - tư tưởng được

Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đặc biệt quan tâm và coi trọng, nhất là việc giáodục chính trị - tư tưởng đối với đội ngũ cán bộ, học viên, sinh viên, học sinh Vănkiện Đại hội VIII (2006) của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã chỉ rõ: “Đểnâng cao chất lượng công tác chính trị - tư tưởng, chúng ta phải tích cực đổi mới

và chỉnh lại các nội dung giáo trình, chương trình dạy và học lý luận chính trị ởcác trường trong hệ thống trường Đảng, Đại học, cao đẳng, trung học chuyênnghiệp và dạy nghề” [123, tr 71]

Các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dânLào đều có nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức đương chức vàthuộc diện quy hoạch cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước Đào tạo cán bộ chocác ngành ở tỉnh và địa phương không chỉ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ màtrước hết phải có phẩm chất chính trị vững vàng, tư tưởng đạo đức cách mạng, lập

trường giai cấp gắn bó với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội của đất nước.

Thực tiễn cho thấy, vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệcao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dânLào trong những năm vừa qua có những chuyển biến tích cực Tuy nhiên, còn cónhững hạn chế, bất cập về chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục; sốlượng, chất lượng đội ngũ giảng viên, những người làm công tác giáo dục;phương tiện, cơ sở vật chất Tình hình đó đặt ra yêu cầu cần phải khắc phụcnhững hạn chế, góp phần xây dựng niềm tin, bản lĩnh, hình thành thế giới quankhoa học và nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa trong mỗi học viên

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, nhất là sau sự sụp

đổ của mô hình CNXH Liên Xô và Đông Âu đã gây nên những biến động to lớntrên phạm vi toàn thế giới thì việc giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin cho cán bộ vànhân dân lại càng phải được tăng cường Mặc dù hiện nay, thành quả của côngcuộc đổi mới ở một số nước xã hội chủ nghĩa bước đầu đạt được những thành tựu

to lớn, đã phần nào khôi phục lòng tin của nhân dân vào chủ nghĩa xã hội, thếnhưng, để củng cố niềm tin vững chắc, việc giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin vẫnphải được tiếp tục quan tâm

Trong giáo dục lý luận Mác - Lênin, mục đích quan trọng nhất là nhằmhình thành và phát triển thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủnghĩa, phương pháp luận khoa học Vì vậy, giáo dục lý luận Mác - Lênin vớitính cách là khoa học về thế giới quan và phương pháp luận phải trở thành nộidung cốt lõi nhất, trung tâm nhất trong đào tạo cán bộ ở Cộng hòa Dân chủNhân dân Lào

Đó là lý do tác giả chọn đề tài: “Vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin chohọc viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dânchủ Nhân dân Lào hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ triết học chuyên ngànhchủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

2.Mục đích và nhiệm vụ của luận án

2.1 Mục đích

Trờn cơ sở phõn tớch chỉ rừ thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho họcviên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủNhân dân Lào hiện nay, luận ánđề xuất một số phương hướng và giải pháp chủyếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho đối tượng này

2.2 Nhiệm vụ

- Phõn tớch chỉ rừ vai trũ của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên

hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhândân Lào

- Phõn tớch chỉ ra thực trạng và những vấn đề đặt ra của giáo dục lý luận

Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính Cộnghòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu

quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị

và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin chohọc viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dânchủ Nhân dân Lào hiện nay Họ là những cỏn bộ lónh đạo, quản lý đương chức

và thuộc diện quy hoạch là cán bộ kế cận, cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nướcởTỉnh, Huyện và địa phương

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Giáo dục là một quá trình bao gồm nhiều công việc như giảng giải, thuyếtphục, giải thích, giảng dạy,v.v… Trong khuôn khổ luận án nghiêncứu vấn đề giáo

dục lý luận Mác - Lênin chủ yếu thông qua giảng dạy và học tập các môn khoahọc Mác - Lênin ở các Trường Chính trị và Hành chính Lào, Thời gian khảo sát

sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Cơ sở lý luận

Trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm đường lối chínhsách của Đảng nhân dân Cách mạng Lào, thông qua giảng dạy các bộ môn khoahọc Mác - Lênin hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính, đồng thời có sự

kế thừa các công trình nghiên cứu khoa học, bài viết có liên quan đã được công bốtrong và ngoài nước

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩaduy vật lịch sử Trong đó đặc biệt chú trọng đến các phương pháp lịch sử-lôgíc,phân tích-tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp hệ thống và phương pháp

điều tra xã hội học

5 Những đóng góp mới về khoa học của luận án

ở các trường Đảng nói chung, ở các Trường Chính trị và Hành chính Lào nói riêng

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáodục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hànhchính nước Lào hiện nay

6 ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

- Góp phần đổi mới và nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho

học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủNhân dân Lào hiện nay.

- Những kết quả của luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trongquá trình giảng day và học tập các môn lý luận Mác - Lênin

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận

án được kết cấu làm 4 chương, 10 tiết

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan

đến đề tài luận án

ở các nước phương Tây, lý luận về chất lượng đội ngũ công chức pháttriển mạnh vào giữa thế kỷ XX, nhất là từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai,khi mà vai trò của nhà nước thông qua các chính sách công ngày càng đượcchú trọng, đồng thời với việc cần thiết có một nền hành chính mạnh để táithiết đất nước sau chiến tranh Để đáp ứng yêu cầu đó, các nước đều quan tâmnghiên cứu và mở rộng các trường đào tạo cán bộ, công chức Chẳng hạn ởPháp, sau năm 1945 đã thành lập Trường Hành Chính Quốc gia nhằm nghiêncứu, giảng dạy, đào tạo các công chức cao cấp cho nước Pháp

ở các nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa như Trung Quốc, đã cónhiều tác giả nghiên cứu vấn đề này Kết quả của việc nghiên cứu đó đã đượcnhiều nhà nghiên cứu của Việt Nam tập hợp, khai thác để phục vụ cho nghiêncứu lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở Việt Nam

ở Việt Nam đã có khá nhiều nghiên cứu về giáo dục lý luận Mác - Lênincũng như chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị, đặcbiệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý và cán bộ nguồn Việt Nam và Lào là hai nước

có nhiều điểm tương đồng về vị trí địa lý, chế độ chính trị và xã hội, do vậy cóthể nói những nguồn tư liệu quan trọng và thiết thực cho đề tài, trước hết lại làcác kết quả nghiên cứu ở Việt Nam ở Việt Nam, có một số công trình nghiêncứu về công tác cán bộ nói chung và công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nhằmnâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị nói riêng,trong đó giáo dục lý luận Mác - Lê nin được đặc biệt quan tâm

ởLào vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ là một vấn đề rấtquan trọng, nó liên quan đến chất lượng đội ngũ cán bộ trong hệ thống chínhtrị, nhất là cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các trường đào tạo nguồn cán bộ

đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới đã được đề cập trongvăn kiện của các kỳ Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào từ khóa IV đếnkhóa IX Đặc biệt là Nghị quyết các hội nghị công tác tổ chức cán bộ toànquốc do Ban Tổ chức Trung ương Đảng NDCM Lào tổ chức, lần thứ nhất(8/1995), lần thứ 8 (11/2006), và gần đây là lần thứ 9 (4/2012), đã khẳng địnhvai trò của cán bộ và công tác cán bộ của Đảng hiện nay là vấn đề quan trọnghàng đầu cần được giải quyết Ngoài ra còn có các bài phát biểu của các nhàlãnh đạo Lào nói về vấn đề cán bộ và công tác cán bộ trong việc nhận thứcchủ nghĩa Mác - Lênin, chẳng hạn như bài phát biểu của Chủ tịch Cay xỏn -Phôm vi hản tại Hội nghị công tác Tổ chức toàn quốc lần thứ 7 ngày7/12/1991; bài phát biểu của đồng chí Chum ma ly Xay nha sỏn Tổng Bí thưBan Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, tại Hội nghịcông tác Tổ chức toàn quốc lần thứ 8 ngày 3/11/2006, và lần thứ 9 ngày 24-26/4/2012 Các bài phát biểu của các lãnh đạo Đảng và Nhà nước Lào đã gópphần làm giàu thêm cơ sở lý luận, làm rõ những vấn đề cụ thể về cán bộ vàcông tác cán bộ trong tình hình mới hiện nay Đồng thời trong các văn kiệncủa Đảng Nhân dân cách mạng Lào, từ văn kiện Đại hội lần thứ IV (1986) của

Đảng đến Văn kiện Đại hội lần thứ IX (2011) của Đảng đều khẳng định: Đảng

và Nhân dân các bộ tộc Lào tiếp tục lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng

và phấn đấu đi theo lý tưởng xã hội chủ nghĩa một cách triệt để; Chú trọngnghiên cứu, nắm vững và vận dụng các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lêninvào thực tiễn đất nước một cách sáng tạo và thích hợp; gắn tổng kết thực tiễn

và rút ra kinh nghiệm từ thực tiễn của đất nước một cách thường xuyên đểcủng cố đường lối của Đảng phù hợp với yêu cầu của sự phát triển đất nước; việcgiải quyết các vấn đề nảy sinh phải kịp thời, nắm vững đường lối đổi mới cùngvới việc chống chủ nghĩa giáo điều, cũng như tư tưởng chủ quan, nóng vội,không nắm được tình hình cụ thể và nguyên tắc đổi mới; nâng cao phẩm chấtchính trị và trình độ của đảng viên, làm cho toàn Đảng tin tưởng vào lý tưởng xã

hội chủ nghĩa.

1.1 những công trình đề cập đến vai trò, tầm quan trọng của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên

Luận án tiến sĩ của Bùi ỉnh, “Vấn đề xây dựng thế giới quan duy vật biện chứng đối với cán bộ, đảng viên là người dân tộc thiểu số trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta”[36], đã làm sáng tỏ khái niệm thế giới

quan duy vật biện chứng, đặc điểm hình thành thế giới quan duy vật biệnchứng và tầm quan trọng của việc xây dựng thế giới quan duy vật biện chứngcho cán bộ, đảng viên trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Tác giảkhẳng định thế giới quan duy vật biện chứng vũ trang cho Đảng Cộng sản ViệtNam, cho cán bộ đảng viên ở Việt nam phương pháp luận nhận thức về cácquy luật phát triển của tự nhiên và xã hội, đem lại khả năng đề ra nhữngphương hướng cơ bản của sự phát triển xã hội, nhìn thấy trước tương lai mộtcách khoa học Trên cơ sở đó, vạch ra đường lối chiến lược và sách lược có cơ

sở lý luận và thực tiễn Đó là một trong những điều kiện đầu tiên quyết định

sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, cũngnhư cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Những khái niệm, đặc điểmhình thành thế giới quan duy vật biện chứng và tầm quan trọng của việc xâydựng thế giới quan duy vật biện chứng cho cán bộ, đảng viên trong luận án là

đáng trân trọng và có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh trong nhận thứcnhững vấn đề về giáo dục lý luận Mác - Lênin

Bun Phết Xu Ly Vông Xắc trong luận án tiến sĩ, “Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho cán bộ Đảng viên Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn cách mạng hiện nay”[113], đã làm sáng tỏ bản chất tư duy vai trò, đặc trưng của

tư duy lý luận, nêu rõ tính tất yếu khách quan của công cuộc đổi mới tư duy lýluận ở Lào Tác giả nêu rõ trong sự nghiệp đổi mới, Đảng Nhân dân cách mạngLào khẳng định rằng trước hết phải đổi mới tư duy thì mới phân biệt được đúngsai, thấy rõ cái lạc hậu lỗi thời cần từ bỏ, khẳng định nhân tố mới, cách làm mới,

hợp quy luật và hợp lòng dân Trên cơ sở đó muốn đổi mới tư duy, cái cốt lõi làphải nâng cao trình độ tư duy lý luận cho cán bộ, đảng viên Đây là nhu cầukhách quan của thực tiễn cách mạng dân chủ nhân dân Lào hiện nay Công cuộc

đổi mới đang tiếp tục đổi mới cách nghĩ, cách làm, đổi mới tư duy, nhất là đổimới tư duy kinh tế, đổi mới công tác cán bộ, đổi mới phong cách và lề lối làmviệc Trước hết, cần thấu suốt hơn nữa những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin, trên cơ sở đó mà tiếp thu quan điểm mới, kiến thức mới được tổngkết từ thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Lào Những kết luận của luận án làtài liệu tham khảo tốt để nghiên cứu sinh tiếp tục nghiên cứu những nguyên lý cơbản của chủ nghĩa Mác - Lênin nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác -Lênin cho cán bộ đảng viên ở CHDCND Lào hiện nay

Lê Hanh Thông trong luận án tiến sĩ, “Đổi mới giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã các tỉnh khu vực Nam bộ”[92], đã trình bày khái niệm về lý luận chính trị và giáo dục lý luận chính trị,

tầm quan trọng và các yếu tố quy định chất lượng hiệu quả giáo dục lý luậnchính trị cho cán bộ chủ chốt cấp xã Tác giả khẳng định với sức mạnh khoa học

và cách mạng, chủ nghĩa Mác - Lênin luôn tìm thấy sức sống, sức sáng tạo củamình trong đời sống thực tiễn cách mạng và không ngừng được bổ sung, pháttriển ngày càng phong phú bằng những luận điểm, kết luận khoa học mới trởthành lý luận tiên phong dẫn dắt phong trào cách mạng thế giới Từ một họcthuyết mang tính tư tưởng, với tính khoa học và cách mạng, học thuyết vĩ đại củaMác đã trở thành vũ khí lý luận giúp cho giai cấp công nhân và nhân dân lao

động đấu tranh cải tạo xã hội, đưa xã hội ngày càng phát triển Tuy nhiên, trongluận án tác giả tiếp cận, phân tích vai trò của giáo dục lý luận chính trị cho cán

bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã ở Việt Nam Điều này có giá trị thamkhảo, giúp cho nghiên cứu sinh tiếp tục nghiên cứu xây dựng khái niệm về giáodục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hànhchính CHDCND Lào

Phan Thị Thanh Hải trong luận văn thạc sĩ, “Thông tin với hoạt động giảng dạy lý luận Mác-Lênin ở các Trường Đại học”[25], đã phân tích khái

niệm thông tin và sự tác động của nó đối với hoạt động giảng dạy lý luận Lênin trong các trường đại học ở Việt Nam; làm rõ vai trò của thông tin, thôngtin đã và đang trở thành một trong những khái niệm cơ bản và quan trọng nhấtcủa các ngành khoa học Theo tác giả sự phát triển như vũ bão của khoa họccông nghệ, sự bùng nổ của các luồng thông tin xã hội khác nhau vừa tạo ra chochúng ta cơ hội trong phát triển, vừa tạo nên những thách thức to lớn đối vớigiảng dạy khoa học lý luận Mác - Lênin Với yêu cầu, nhiệm vụ và tính đặc thùcủa công tác giảng dạy lý luận Mác - Lênin ở các trường đại học hiện nay, việcnhận thức đúng đắn và phát triển một cách có hiệu quả môi trường thông tincũng như hiểu rõ vai trò của thông tin có ý nghĩa quan trọng trong nâng caochất lượng giảng dạy lý luận Mác - Lênin, góp phần phát triển khoa học lý luậntrong tình hình hiện nay Tuy nhiên, luận văn chỉ làm rõ bản chất, tính đặc thùcủa thông tin, thông tin chính trị - xã hội - loại thông tin trực tiếp đến hoạt độngkhoa học của cán bộ khoa học lý luận nói chung, cán bộ giảng dạy lý luận Mác

Mác Lênin nói riêng, luận văn chỉ ra sự tác động của loại thông tin này đối với hoạt

động giảng dạy lý luận Mác - Lênin ở Việt Nam Do vậy, đây là tài liệu thamkhảo để nghiên cứu sinh tiến hành nghiên cứu khái niệm, thực chất và biểu hiện

đặc thù của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các TrườngChính trị và Hành chính Lào hiện nay

Trần Thành trong cuốn, “Triết học với đổi mới và đổi mới nghiên cứu giảng dạy triết học”[87], nêu rõ, trong quá trình đổi mới, Đảng Cộng sản Việt

Nam đã ngày càng nhận thức sâu sắc, đúng đắn hơn chủ nghĩa Mác - Lênin,vận dụng sáng tạo vào việc hoạch định đường lối đổi mới, từng bước khắcphục các sai lầm ấu trĩ giản đơn, giáo điều, máy móc, chủ quan duy ý chítrong nhận thức và hành động Cuốn sách khẳng định Đảng Cộng sản ViệtNam coi chủ nghĩa Mác - Lênin là một học thuyết mở chứ không phải là

những giáo điều chết cứng Đó cũng là quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam bổsung, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên một loạt vấn đề như chủ nghĩa xãhội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, vấn đề sở hữu tư liệusản xuất, vấn đề lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, vấn đề phát triển kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Các tác giả đã chứng minh chothấy, triết học Mác - Lênin ngày càng tham dự sâu hơn vào cuộc sống củanhân dân và có thể khẳng định rằng chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung và triếthọc mác - Lênin nói riêng đã thật sự trở thành cơ sở lý luận và phương phápluận khoa học giúp cho Đảng và Nhà nước Việt Nam xây dựng và từng bướchoàn chỉnh đường lối đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh Những giá trị, luận điểm mà các tác giả đưa ra làtài liệu tham khảo quý báu để nghiên cứu sinh tiếp tục nghiên cứu những vấn

đề liên quan tới đề tài luận án

Lê Thị Nam An trong luận văn thạc sĩ, “Giảng dạy triết học Mác Lênin với việc giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng cho sinh viên ở Nghệ

-An hiện nay”[1], đã đưa ra định nghĩa thế giới quan, thế giới quan duy vật

biện chứng; tác giả khẳng định, thế giới quan duy vật biện chứng là đỉnh caocủa thế giới quan triết học và cũng là đỉnh cao của thế giới quan so với tất cảcác loại hình thế giới quan đã có trong lịch sử Có thể nói, thế giới quan duyvật biện chứng là hệ thống những quan niệm khoa học chung nhất về tự nhiên,xã hội, con người cùng những định hướng giá trị của con người mang giá trịhiện thực Đồng thời tác giả làm rõ vai trò của giảng dạy triết học Mác - Lênin

đối với việc giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng cho sinh viên đại học,cao đẳng ở Nghệ An hiện nay Tác giả khẳng định, triết học Mác - Lênin giảiquyết đúng dắn vấn đề cơ bản của triết học trên lập trường duy vật, điều đóliên quan trực tiếp đến việc nhìn nhận thế giới quan của chủ nghĩa duy vật,khắc phục triệt để chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa duy vật cũ, tạo ra sức mạnh

cho chủ nghĩa duy vật; kết hợp chủ nghĩa duy vật với phép biện chứng, tạo racái nhìn thực sự khoa học về thế giới, kết hợp được tính cách mạng và tínhkhoa học, tổng kết được tất cả các thành tựu trong khoa học tự nhiên và tổngkết thực tiễn của loài người, tạo nên sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn,làm thành kim chỉ nam cho phong trào công nhân Những khái niệm, vai tròcủa giảng dạy triết học Mác - Lênin đối với việc giáo dục thế giới quan duyvật biện chứng cho sinh viên đại học, cao đẳng ở Nghệ An hiện nay của tácgiả nêu trên là có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh xem xét trong việcnghiên cứu vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên ởCHDCND Lào.

ở cuốn sách, “Một số chuyên đề về những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin”[18], chuyên đề 1: “Bản chất của thế giới quan duy vật”,

đã đề cập đến định nghĩa thế giới quan, cấu trúc của nó và đồng thời cũng đềcập đến bản chất của thế giới quan Nhưng ở chuyên đề này vẫn chưa đưa ra

định nghĩa thế giới quan duy vật biện chứng; đồng thời kết cấu trong chuyên

đề này chỉ đưa phạm trù vật chất và phạm trù ý thức vào trong nội dung,chúng tôi cho rằng như vậy sẽ hạn chế nội dung của của thế giới quan duy vậtbiện chứng Bởi vì, triết học là hạt nhân của thế giới quan, nó bao hàm triếthọc ở trong nó, nội dung của thế giới quan còn rộng hơn nhiều Mặc dù vậy,cuốn sách sẽ là cơ sở lý luận để nghiên cứu sinh tham khảo, bổ sung và vậndụng triển khai nghiên cứu đề tài

Trong cuốn, “Các chuyên đề triết học Mác - Lênin (dùng cho học viên cao học và nghiên cứu sinh không thuộc chuyên ngành triết học)”[88], chuyên

đề 1:Chủ nghĩa duy vật mácxít với việc bồi dưỡng thế giới quan khoa học hiện nay, được kết cấu thành 2 phần lớn Phần 1 đề cập đến thế giới quan, chức năng

thế giới quan của triết học; khẳng định chủ nghĩa mácxít là cơ sở lý luận củathế giới quan khoa học Phần 2, đề cập đến vấn đề bồi dưỡng thế giới quan khoahọc cho cán bộ lãnh đạo quản lý hiện nay Để bồi dưỡng thế giới quan khoa học

cần phân biệt được rạch ròi chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy vật, chống chủnghĩa chủ quan, đồng thời phát huy tính năng động của ý thức Cuốn sách cógiá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh phát triển hơn nữa về việc giáo dục lýluận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên ở CHDCND Lào là trang bị cho họ thếgiới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa và phươngpháp luận khoa học.

Tác giả Trần Minh Nhiệt trong luận văn thạc sĩ, “Nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin cho cán bộ báo cáo viên đảng bộ cấp huyện ở tỉnh Kiên Giang hiện nay”[73], đã đưa ra bản chất, đặc trưng của lý luận Mác - Lênin,

khẳng định vai trò của lý luận Mác-Lênin đối với hoạt động của người báo caoviên đảng bộ cấp huyện Trình độ lý luận Mác - Lênin được nâng cao, ngườibáo cáo viên có cơ sở vững chắc để tiếp thu chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách, pháp luận của Nhà nước; nâng cao khả năng nắm bắt, phát hiệnnhững vấn đề mới nảy sinh trong thực tế; nâng cao năng lực tuyên truyềnmiệng, định hướng thông tin, nắm bắt dư luận quần chúng; củng cố niềm tinvào Đảng, hướng đân cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân thực hiện tốtcác nhiệm vụ chính trị trước yêu cầu đổi mới của đất nước Trong luận văn tácgiả tiếp cận, phân tích bản chất, đặc trưng của lý luận Mác - Lênin và vai tròcủa lý luận Mác-Lênin đối với hoạt động của người báo cao viên đảng bộ cấphuyện Mặc dù vậy, nghiên cứu sinh vẫn có thể tham khảo về giáo dục lý luậnMác - Lênin

Nguyễn Thế Kiệt, “Triết học Mác- Lênin với việc xác định con đường

và động lực đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay”[38], trên cơ sở

phân tích tính tất yếu của sự vận dụng triết học Mác - Lênin ở Việt Nam trongthời gian vừa qua, đi đến khẳng định những giá trị bền vững của triết học Mác

- Lênin và vai trò của nó trong việc xác định con đường và động lực để xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Và do đó, cuốn sách đã gópphần khắc phục những hạn chế, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận mà Việt

Nam vận dụng sáng tạo trong quá trình đổi mới Cuốn sách khẳng định đượcnhững giá trị bền vững của triết học Mác - Lênin với việc xác định con đường

và động lực đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.Những kết quả nghiên cứu này giúp nghiên cứu sinh bổ sung nhận thức về vaitrò của triết học Mác - Lênin nói riêng, lý luận Mác - Lênin nói chung trongviệc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Lào

Cuốn “Chủ nghĩa Mác - Lênin với vận mệnh và tương lai của chủ nghĩa xã hội hiện thực”[44], là một công trình tổng kết quá trình hình thành và phát

triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực Các tác giả đã nêu hơn 166 năm trôi qua

kể từ khi chủ nghĩa Mác ra đời, lịch sử nhân loại đã có nhiều thay đổi to lớn.Với thắng lợi của Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại, chủnghĩa xã hội từ một học thuyết trở thành một thực thể chính trị - xã hội, chủnghĩa Mác từ một “bóng ma ám ảnh châu Âu” đã được hiện thực hóa trên thực

tế, mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vitoàn thế giới Các tác giả đã phân tích những nguyên nhân thắng lợi và thất bạicủa chủ nghĩa xã hội hiện thực trong thời gian qua, rút ra những bài học kinhnghiệm sâu sắc cho giai cấp công nhân, không thể lơ là mất cảnh giác trước sựphá hoại của kẻ thù Cũng trên cơ sở phân tích chủ nghĩa tư bản hiện đại, thựctiễn những năm đổi mới ở các nước chủ nghĩa xã hội còn lại, các tác giả khẳng

định xu hướng tất yếu của loài người vẫn là con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.Trong bối cảnh các thế lực phản động, thù địch đang ra sức chống phá chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự nghiệp cách mạng của nhândân Việt Nam thì sự xuất hiện của cuốn sách có giá trị rất lớn Nó khẳng định

sự đúng đắn và khoa học trong việc lựa chọn con đường của Đảng, Hồ ChíMinh và của nhân dân Việt Nam; củng cố niềm tin và lý tưởng của mọi tầnglớp nhân dân và cán bộ vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội hiện nay Cuốn sách khẳng định giá trị bền vững của chủ nghĩaMác - Lênin

trong sự nghiệp phát triển đất nước Việt Nam.

Các tác giả cuốn,“Sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam trong cách mạng giải phóng dân tộc”[3], đã chỉ ra rằng: Chủ nghĩa Mác - Lênin là một học thuyết

-khoa học đóng góp nhiều giá trị to lớn đối với sự phát triển của tư tưởng nhânloại, góp phần làm phong phú thêm dòng chảy của các trào lưu tư tưởng cũngnhư có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tới những hoạt động thực tiễn của các phongtrào cách mạng tiến bộ trên thế giới Các tác giả cho rằng, hệ thống lý luận củachủ nghĩa Mác - Lênin đã đánh dấu một bước phát triển mới trong nhận thứccủa tư duy nhân loại trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế, chínhtrị, văn hóa, triết học, v.v Đặc biệt, với tính cách là một học thuyết cách mạng,chủ nghĩa Mác - Lênin đã soi đường cho phong trào cách mạng giải phóngthuộc địa cũng như trở thành công cụ lý luận sắc bén cho phong trào cách mạngtiến bộ trên thế giới thế kỷ XIX-XX và mãi về sau

Cuốn sách trình bày một cách cơ bản, có hệ thống sự vận dụng và pháttriển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản ViệtNam trong cách mạng giải phóng dân tộc, qua đó đấu tranh phê phán, bác bỏnhững quan điểm chống đối, trái với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cách mạng giải phóng dântộc Đồng thời, cuốn sách cũng rút ra một số bài học chủ yếu từ quá trình vậndụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sảnViệt Nam trong cách mạng giải phóng dân tộc Cuốn sách là tài liệu tham khảotốt để nghiên cứu sinh tìm hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin và đặc trưng của chủnghĩa Mác - Lênin

Những công trình trên đã khẳng định được vai trò, tầm quan trọng củacông tác giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên trong hệ thống chínhtrị Việt Nam Đây là những kết quả nghiên cứu có giá trị sẽ được tác giả luận án

kế thừa trong quá trình thực hiện đề tài

1.2 những công trình liên quan đến thực trạng giáo dục

lý luận Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên

Hoàng Thị Xuân Thanh trong luận văn thạc sĩ, “Nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ đảng viên trong công cuộc

đổi mới hiện nay”[83], trên cơ sở phân tích làm sáng tỏ bản chất, đặc trưng và

vai trò của lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cán bộ, đảng viêntrong công cuộc đổi mới Luận văn làm rõ những yếu tố tác động đến trình độ

lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh của cán bộ, đảng viên Từ đó rút ranhững mặt đạt được và thiếu xót của công tác giáo dục lý luận, tư tưởng chínhtrị trong thời gian qua Tác giả khẳng định trước sự chống đối của kẻ thù trênmặt trận tư tưởng và yêu cầu ngày càng cao về mặt lý luận, để đáp ứng ngàycàng nhiều cho công cuộc đổi mới mọi mặt nhất là đối với tư duy lý luận hiệnnay Việc đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và nâng cao trình độ tư duy lý luận Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên là một yêu cầu tất yếu để phục vụ tốt chonhiệm vụ cách mạng hiện nay, để đưa lý luận dần dần thoát khỏi tình trạng bảothủ, lạc hậu và tình trạng trì trệ Những nghiên cứu của tác giả là những tài liệutham khảo quý giá, cho quá trình nghiên cứu để khái quát thực trạng giáo dục

lý luận Mác - Lênin, các nhân tố tác động, từ đó đưa ra những phương hướng vàgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ,

đảng viên ở CHDCND Lào

Tác giả Nguyễn Văn Cần trong luận án tiến sĩ, “Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng trong Quân đội trước yêu cầu của cuộc đấu tranh tư tưởng ở nước ta hiện nay”[13], đã làm rõ thực trạng chất lượng giáo dục

chính trị - tư tưởng trong Quân đội và dự báo tình hình liên quan trực tiếp đếnyêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng; tác giả cho thấychất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng trong quân đội thời gian qua đã có sựphát triển mới trên nhiều mặt và về cơ bản đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây

dựng quân đội, nhưng chưa đều và chưa ổn định Hiện nay, giáo dục chính trị tư tưởng trong quân đội đang đứng trước một mâu thuẫn chủ yếu phải giảiquyết Đó là, mâu thuẫn giữa sự phát triển của chức năng nhiệm vụ quân đội,nhu cầu văn hóa tinh thần ngày càng cao của bộ đội, yêu cầu củng cố vữngchắc trận địa tư tưởng của Đảng trong quân đội trong tình hình mới với thựctrạng không ít mặt của giáo dục chính trị trong quân đội chưa ngang tầmnhiệm vụ Vì vậy, giải quyết mâu thuẫn trên là đòi hỏi khách quan để nângcao chất lượng giáo dục chính trị, đáp ứng những yêu cầu của cuộc đấu tranhtư tưởng ở Việt Nam hiện nay Việc phân tích thực trạng giáo dục chính trị - tưtưởng cho cán bộ của tác giả là tài liệu tham khảo, bổ sung, củng cố nhữnghiểu biết về việc nhận thức tư tưởng chính trị và hành vi chính trị thực tiễn củacán bộ trong quân đội Việt Nam Trên cơ sở đó giúp nghiên cứu sinh thamkhảo trong nghiên cứu thực trạng giáo dục lý luận Mác-Lênin cho học viên hệcao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính CHDCND Lào.

-Hoàng Thúc Lân, “Giảng dạy Triết học Mác- Lênin với việc nâng cao năng lực tư duy biện chứng cho sinh viên các trường đại học” (Qua khảo sát một số trường đại học ở Hà Nội)[40], trên cơ sở phân tích khái niêm năng lực

tư duy biện chứng, những yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao năng lực tư duybiện chứng cho sinh viên đại học; tác giả làm rõ thực chất và biểu hiện đặc thùcủa giảng dạy triết học Mác - Lênin ở các trường đại học Qua đó, tác giả đi

đến phân tích thực trạng phát huy vai trò giảng dạy triết học Mác - Lênintrong việc nâng cao năng lực tư duy biện chứng cho sinh viên đại học; tác giảcho thấy giảng dạy triết học Mác - Lênin cho sinh viên đại học nhằm trang bịnhững tri thức về thế giới, phương pháp luận mang tính quy luật chung nhất,bao quát nhất trên tất cả các lĩnh vực tự nhiên, xã hội, tư duy Rút ra một số ưu

điểm của việc phát huy vai trò giảng dạy triết học Mác - Lênin trong việc nângcao năng lực tư duy biện chứng cho sinh viên đại học.Thứ nhất, giúp cho sinh

viên có quan điểm đúng đắn và phương pháp biện chứng duy vật để tiếp thu

các môn khoa học khác có hiệu quả Trên cơ sở đó sinh viên có điều kiện nângcao năng lực tư duy biện chứng.Thứ hai, giúp cho sinh viên có cơ sở phân biệt

khái niệm triết học với các khoa học khác Trên cơ sở đó sinh viên tư duylôgic hơn Thứ ba, trang bị cho sinh viên các nguyên tắc của phép biện chứng

duy vật, thế giới quan duy vật - phương pháp luận biện chứng Trên cơ sở đólàm cho sinh viên đứng trên lập trường duy vật biện chứng để giải quyết cácvấn đề nhận thức và nghiên cứu khoa học, tự rèn luyện, nâng cao năng lực tưduy biện chứng Đồng thời, tác giả cũng nêu những hạn chế của việc phát huyvai trò giảng dạy triết học Mác - Lênin trong nâng cao năng lực tư duy biệnchứng cho sinh viên đại học Đây là những tài liệu tham khảo bổ ích chonghiên cứu sinh, khái quát về thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán

đội ngũ báo cáo viên của Đảng bộ cấp huyện ở đồng bằng sông Cửu long là phảinâng cao năng lực nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phải gắnvới năng lực hoạt động thực tiễn của họ và phải gắn với năng lực tiếp thu xử lýthông tin, phê phán các quan điểm sai trái của họ Mặc dù vậy, những phân tích

của tác giả về thực trạng nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ báo cáoviên của Đảng bộ cấp huyện ở đồng bằng sông Cửu long có giá trị tham khảo đốivới việc giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên Đảng Nhân dânCách mạng Lào.

Sổm Phăn Sỉ Vông Say trong luận văn thạc sĩ, “Nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên ở trường đại học công an nhân dân Lào hiện nay”[134], đã nêu lên cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác giáo dục

lý luận chính trị Tác giả phân tích rõ thực trạng về hiệu quả, hạn chế, nguyênnhân của giáo dục lý luận chính trị ở trường đại học Công an Nhân dân Lào,

đồng thời rút ra những vấn đề cấp thiết cần quan tâm giải quyết Tác giả chorằng, giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên không tách rời quá trình giáodục chuyên môn nghiệp vụ các môn khoa học khác và nằm trong tổng thể mụctiêu giáo dục toàn diện của giáo dục đại học; phải luôn luôn bám sát thực tiễn,sát tình hình và nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới; phải là kết quả của sựtác động đồng bộ của một quá trình thống nhất về kế hoạch, tổ chức của tất cảcác môn học trong đó các môn lý luận Mác - Lênin có vai trò quan trọng nhất.Kết quả nghiên cứu của tác giả cũng là tài liệu tham khảo, để nghiên cứu sinhkhái quát phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán

bộ, đảng viên ở Lào hiện nay

Cuốn sách, “Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác huấn luyện,

đào tạo cán bộ, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay”[16],

là tập hợp những bài viết của các giảng viên, các nhà khoa học của Học ViệnChính trị khu vực III Trên cơ sở khẳng định sự cần thiết phải đào tạo, bồidưỡng cán bộ theo tưởng Hồ Chí Minh, dựa vào những kinh nghiệm giảng dạynhiều năm cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở miền Trung và TâyNguyên Cuốn sách đã khái quát lại những đặc điểm cần chú ý, những kinhnghiệm, những phương pháp khi tiến hành giảng dạy, truyền đạt các kiến thức

về chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước cho đối

tượng này Cuốn sách là tư liệu quý để tham khảo, khái quát về thực trạng giảngdạy, xem xét và đưa ra nội dung, chương trình giáo dục lý luận Mác - Lênin chocán bộ, đảng viên ở CHDCND Lào hiện nay.

Tác giả Si Sôm Phu Tha Vi Xay trong luận văn thạc sĩ, “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ tổng cục chính trị Bộ Quốc phòng nước CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay”[133], làm rõ cơ sở lý luận và vai

trò của lý luận chính trị, đồng thời tác giả khẳng định nội dung của việc nângcao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ tổng cục chính trị Bộ Quốc phòngLào trong giai đoạn hiện nay là đảm bảo được về số lượng và chất lượng Vềcơ bản họ có trình độ và được đào tạo về lý luận chính trị, chuyên môn, nắmvững đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vàbản thân họ cũng năng động, linh hoạt khi nghiên cứu thực tiễn, nâng cao đờisống, văn hóa của cán bộ chiến sĩ, giữ vững an ninh chính trị và bảo vệ tổquốc Đồng thời tác giả nêu những nguyên nhân chủ yếu của thành tựu và yếukém, hạn chế về trình độ lý luận chính trị của cán bộ tổng cục chính trị BộQuốc phòng nước CHDCND Lào Những phân tích về thực trạng nâng caotrình độ lý luận chính trị cho cán bộ tổng cục chính trị Bộ Quốc phòng ởCHDCND Lào là tư liệu tốt để nghiên cứu sinh tham khảo, giúp nghiên cứusinh khái quát, xác định phương hướng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lýluận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên ở CHDCND Lào nói chung, ở cácTrường Chính trị và Hành chính Lào nói riêng

Chit Sa Vanh ThepYoThin trong luận văn thạc sĩ, “Nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin cho học viên trường Chính trị của Bộ An ninh, nước CHDCND Lào hiện nay”[117], trên cơ sở đưa ra những bản chất, đặc trưng của lý luận

Mác - Lênin; đã phân tích, đánh giá thực trạng việc nâng cao trình độ lý luậnMác - Lênin cho học viên trường Chính trị của Bộ An ninh, nước CHDCND Lào

và cho rằng cần thiết phải được đào tạo, bồi dưỡng theo đường lối chính sách của

Đảng và Nhà nước Tác giả đã khái quát lại những nhân tố tác động, đặc điểm

cần chú ý, những kinh nghiệm, những phương pháp giảng dạy về chủ nghĩa Mác

- Lênin, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước cho học viên ở trườngChính trị của Bộ An ninh Lào Sự phân tích thực trạng trên của tác giả là nhữngtư liệu quý cho quá trình nghiên cứu để khái quát thực trạng giáo dục lý luậnMác - Lênin cho cán bộ, đảng viên ở CHDCND Lào

Các công trình được nêu trên đã cung cấp những thông tin bổ ích dướicác khía cạnh và các mức độ khác nhau, luận giải các vấn đề đào tạo, bồidưỡng cán bộ nhằm nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ công nhân viênchức trong hệ thống chính trị nói chung và cán bộ nghiên cứu khoa học vàgiảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mớinhững năm gần đây nói riêng Từ đó, rút ra được những vấn đề đặt ra và đềxuất các phương hướng, các giải pháp có giá trị về vấn đề lý luận và thực tiễntrong việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để nâng cao chất lượng của mỗi cán bộtrong các cấp, các ngành của tỉnh, huyện, là nguồn tư liệu quý báu cho việcnghiên cứu nâng cao chất lượng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệcao cấp ở các trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhândân Lào giai đoạn hiện nay

1.3 những công trình đề cập đến phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên

Nguyễn Hữu Cát trong “Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý, đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt”[12], đã đánh giá công tác

quản lý, đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong thời gian qua, nêu lênnhững nhược điểm, thiếu sót trong công tác đào tạo; đồng thời tác giả đã đề ramột số biện pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộlãnh đạo chủ chốt, đáp ứng kịp thời yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới.Trong những biện pháp để nâng cao chất lượng công tác quản lý, đào tạo độingũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt mà tác giả đưa ra vẫn có những biện pháp cần

quan tâm, là tài liệu tham khảo tốt cho nghiên cứu sinh xác định phương hướng

và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ,

đảng viên ở Lào hiện nay

Lương Gia Ban trong cuốn sách, “Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và đổi mới nội dung chương trình các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh”[4], khẳng định, trong tình hình hiện nay cuộc đấu tranh ý thức hệ

đang diễn ra gay gắt, các thế lực thù định đang ráo riết thực hiện “chiến lược diễnbiến hòa bình” nhằm làm tan rã hệ thống của giai cấp công nhân, xóa bỏ chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm mất niềm tin vào Đảng Cộng sản,vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân Việt Namlựa chọn Bên cạnh đó, những năm gần đây ở các trường đại học, cao đẳng cònnhiều bất cập trong giảng dạy các bộ môn Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.Trong khi đó, một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức,chạy theo lối sống thực dụng, mờ nhạt về lý tưởng Vì thế, việc đổi mới nộidung chương trình các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đểnâng cao chất lượng giảng dạy các bộ môn này là một tất yếu Bởi vì, các mônkhoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trực tiếp cung cấp những tri thứckhoa học, lý luận để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp luậnkhoa học, lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội Cuốn sách khẳng định, để nângcao chất lượng giảng dạy các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh cần xây dựng đội ngũ giảng dạy, đổi mới nội dung và phương pháp giảngdạy Cuốn sách là tài liệu tham khảo tốt cho việc nghiên cứu đổi mới nội dung,chương trình và phương pháp giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên

chủ nghĩa xã hội, về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, trong quátrình xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối đổi mới Tác giả khẳng định để nângcao hiệu quả vận dụng phép biện chứng duy vật của Đảng trong giai đoạn hiện naylà: phải học tập, rèn luyện và nâng cao năng lực tư duy biện chứng cho cán bộ,

đảng viên; tạo môi trường xã hội thuận lợi cho việc nâng cao hiệu quả vận dụngphép biện chứng duy vật vào giai đoạn mới; đồng thời phải tổng kết kinh nghiệmthực tiễn và thường xuyên nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ chocán bộ, đảng viên và nhân dân Những giải pháp tác giả đưa ra là tài liệu thamkhảo có giá trị khi xác định đặc điểm của đội ngũ cán bộ và đó cũng là một trongnhững cơ sở khoa học để xác định cách thức tiến hành giáo dục lý luận Mác -Lênin cho cán bộ, đảng viên ở Lào hiện nay

Song Thành trong “Yêu cầu đổi mới nội dung đào tạo của Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh”[68], đã nêu lên yêu cầu đổi mới chương trình, nội

dung giáo trình, bài giảng và phương pháp đào tạo là một đòi hỏi khách quan

đối với hệ thống giáo dục quốc dân nói chung nhằm phù hợp với thành tựu pháttriển của thời đại và nhu cầu của đất nước mỗi thời kỳ Tác giả đã bàn về đổimới chương trình, nội dung đào tạo của Học viện, trước hết ở Trung tâm Họcviện, cần xuất phát từ chỗ mạnh, chỗ yếu hiện tại, những khả năng và phẩmchất cần có của từng đối tượng Xuất phát từ yêu cầu đối với đối tượng, phù hợpvới đối tượng phải là nguyên tắc đầu tiên của việc soạn thảo chương trình, giáotrình và bài giảng Những đề xuất của tác giả là tài liệu tham khảo rất bổ íchcho nghiên cứu sinh, là cơ sở để nghiên cứu sinh bổ sung và xác định phươnghướng và giải pháp của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ởcác Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào

Vi La Phăn Đuông ma ny trong luận án tiến sĩ, “Giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng với việc khắc phục bệnh chủ quan duy ý chí trong đội ngũ cán bộ ở Lào hiện nay”[143], đã đưa ra định nghĩa, khẳng định tính cách mạng

và khoa học của thế giới quan duy vật biện chứng Đồng thời trên cơ sở phân

tích bệnh chủ quan duy ý chí ở cán bộ, thực trạng công tác giáo dục thế giớiquan duy vật biện chứng ở Lào Tác giả đưa một số phương hướng và giải phápnhằm nâng cao chất lượng giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng với việckhắc phục bệnh chủ quan duy ý chí ở cán bộ Lào Theo tác giả, bệnh chủ quanduy ý chí là loại bệnh khá phổ biến trong đội ngũ cán bộ Lào, do nhận thức chủquan, sự yếu kém về tư duy lý luận, kém tri thức khoa học, không theo kịp thựctiễn Như vậy, giáo dục thế giới quan phải gắn liền với việc khắc phục tư duylạc hậu, siêu hình, máy móc; nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý củaNhà nước đối với công tác giáo dục đào tạo cán bộ ở Lào Đồng thời, củng cố

và cải thiện lại bộ máy lãnh đạo, quản lý, hệ giáo dục, đào tạo dài hạn, ngắnhạn, chức năng nhiệm vụ của các trường Chính trị và Hành chính, đội ngũ giáoviên, nội dung chương trình Đội mới nội dung và phương pháp giáo dục, tăngcường cơ sở vật chất phục vụ giáo dục, đào tạo Kết hợp giáo dục lý luận với rènluyện tổng kết thực tiễn và tăng cường hợp tác quốc tế trong giáo dục thế giớiquan duy vật biện chứng cho cán bộ Lào Đây là tài liệu tham khảo tốt cho việcxem xét nội dung công tác đào tạo giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bộ,

động, sáng tạo của đội ngũ này trong việc tự phấn đấu rèn luyện nâng cao năng lực

tư duy lý luận; thực hiện dân chủ và mở rộng dân chủ trong hoạt động lãnh đạo.Với những phân tích, vừa cụ thể, vừa tổng quát có tính khả thi cao trong việc đềxuất các giải pháp là tài liệu tham khảo có giá trị cao cho nghiên cứu sinh xác địnhnội dung, phương thức nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán

bộ, đảng viên ở Lào hiện nay

Hoàng Anh trong luận án tiến sĩ, “Giáo dục lý luận Mác- Lênin với việc hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay”[2], đã nêu khái niệm về nhân cách; những nhân

tố tác động đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên; vaitrò của giáo dục lý luận Mác-Lênin trong việc hình thành và phát triển nhâncách ở sinh viên; phân tích thực trạng nhân cách sinh viên Việt Nam, tình hìnhgiáo dục lý luận Mác-Lênin với việc hình thành và phát triển nhân cách ở sinhviên trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và nhữngvấn đề đặt ra, từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượnggiáo dục lý luận Mác-Lênin góp phần hình thành nhân cách ở sinh viên ViệtNam Theo tác giả, giáo dục lý luận Mác - Lênin được coi là một trong nhữngnhiệm vụ trọng yếu và cốt lõi của nội dung giáo dục đại học Bởi chính nhữngtri thức mà giáo dục lý luận Mác - Lênin đem lại đã góp phần quan trọng vàoviệc hình thành trong mỗi sinh viên một thế giới quan khoa học, một nhânsinh quan tích cực, giúp họ đứng vững trước những tác động tiêu cực của kinh

tế thị trường và quá trình toàn cầu hóa Trong những phương hướng và giảipháp tác giả đề xuất rất có giá trị và cần quan tâm; song sự biến động của tìnhhình hiện nay, cần có sự bổ sung thêm sự phát triển của tình hình thực tiễn đòihỏi hiện nay

Võ Thị Mai, “Phương pháp dạy học trong các trường Đảng ở Trung Quốc”[68], cho rằng hiện nay mỗi Bộ, ngành ở Trung Quốc đều có các phân

hiệu trường đảng riêng của ngành mình nhưng đều thống nhất về yêu cầu, nộidung, phương pháp Tác giả nêu rõ nội dung đào tạo gồm có: Cơ sở lý luận:

Kiên trì chủ nghĩa Mác, Tư tưởng Mao Trạch Đông, trọng tâm là lý luận ĐẳngTiểu Bình, thuyết “ba đại diện” của Giang Trạch Dân, thuyết “Xây dựng xãhội hài hòa” của Hồ Cẩm Đào Mục đích của quá trình giảng dạy là giúp họcviên nắm vững kiến thức để vận dụng vào công việc của mình Từ kinhnghiệm của các trường Đảng ở Trung Quốc, tác giả đã có một vài kiến nghị vềcông tác giảng dạy trong các trường Đảng ở Việt Nam hiện nay Những kếtquả nghiên cứu của tác giả là những tư liệu quý, cho quá trình nghiên cứu củanghiên cứu sinh để đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượnggiáo dục lý luận Mác - Lênin cho cán bô, đảng viên phù hợp với thực tiễn củaLào hiện nay.

Trần Viết Quân trong luận án tiến sĩ, “Vấn đề bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tây nguyên hiện nay”[74], đưa ra cơ sở lý luận về thế giới quan duy vật biện chứng và tầm

quan trọng của việc bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho đội ngũcán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Việt Nam; phân tích những tác động, thực trạng

và vấn đề đặt ra Theo tác giả, công tác bồi dưỡng thế giới quan duy vật biệnchứng cho đội ngũ này gặp phải những khó khăn, hạn chế của họ về trình độtư duy, trình độ văn hóa; khả năng, điều kiện, lực lượng thực hiện việc bồidưỡng còn nhiều hạn chế Như vậy, để công tác bồi dưỡng thế giới quan duyvật biện chứng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Tây Nguyên hiện nayphải gắn liền với việc đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trícho cán bộ, đảng viên, nhân dân; phải gắn với việc giữ vững ổn định chính trị,thực hiện đại đoàn kết dân tộc; đồng thời cần phải đổi mới nội dung chươngtrình và phương pháp bồi dưỡng lý luận chính trị, bồi dưỡng văn hóa, khoahọc Vì thế, những phương hướng và giải pháp của tác giả rất có giá trị thamkhảo để xây dựng nội dung cần thiết trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục lýluận Mác - Lênin cho cán bộ, đảng viên ở CHDCND Lào

Ngoài ra còn có một số luận án, luận văn và các bài viết liên quan đến vấn

đề nghiên cứu trong các tạp chí và các bản tin khoa học với những giá trị nhất

định Nhất là các công trình nghiên cứu trực tiếp về đào tạo, bồi dưỡng cán bộlãnh đạo, quản lý chủ chốt trong hệ thống chính trị từ góc độ và khía cạnhkhác nhau trên cơ sở những tìm tòi nội hàm khái niệm có tính hệ thống về độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và cán bộ kế cận Các tác giả đã khái quát những

đặc điểm, xu hướng vận động, vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản

lý và cán bộ kế cận trong một số lĩnh vực nói chung, trong hệ thống đào tạocán bộ hệ thống chính trị nói riêng, phân tích thực trạng những vấn đề giáodục lý luận Mác - Lênin và những bất cập của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản

lý, cán bộ kế cận tìm ra nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm nângcao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Lào trong giai đoạn hiệnnay Những kết quả mà các nhà khoa học đã đạt được có ý nghĩa tham khảorất quan trọng Tuy nhiên trong thời gian qua chưa có công trình nào chuyênnghiên cứu về giáo dục lý luận Mác - Lênin cho các cán bộ lãnh đạo, quản lý

và cán bộ kế cận ở các tỉnh, huyện và các địa phương cũng như chất lượng của

đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy ở các Trường Chính trị và Hành chínhtỉnh nước Cộng hòa Dân dân Nhân dân Lào một cách trực tiếp toàn diện và có

hệ thống Chính vì vậy, luận án trân trọng kế thừa những thành tựu nghiên cứu

đã có trước để đi sâu nghiên cứu vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho họcviên hệ cao cấp ở các trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân dânNhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay

Với những thành tựu khoa học mà các nhà khoa học đã đạt được trên

đây, nhìn chung đều nghiên cứu về nâng cao chất lượng công tác đào tạo cán

bộ lãnh đạo, quản lý ở một số lĩnh vực khác nhau hoặc các chủ thể có liênquan đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thốngchính trị của Đảng và Nhà nước Mặc dù các công trình khoa học đã tiếp cận

đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ từ nhiều góc độ khác nhau, nhưng tựuchung lại, các nhà khoa học với tư cách là những chủ thể sáng tạo, nghiên cứu,

khảo sát, phân tích khái quát mọi vấn đề một cách khách quan, hướng vào giảiquyết những vấn đề căn cốt của công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộvới những mức độ khác nhau Qua những công trình trên, có thể tổng quan lạimột số điểm sau đây:

Thứ nhất, các nhà khoa học đã từ nhiều hướng tiếp cận khác nhau về

giáo dục lý luận Mác Lênin cũng như vai trò của giáo dục lý luận Mác Lênin trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý vàcán bộ kế cận trong hệ thống chính trị ở Việt Nam cũng như ở CHDCND Lào.Tuy nhiên, vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở cácTrường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào còn ít được đề cập

-Thứ hai, từ việc xác định tầm quan trọng của lý luận Mác - Lênin đối với

công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ kế cận các nhà khoahọc đã khảo sát, phân tích thực trạng công tác này ở Việt Nam và Lào hiện nay,vạch ra được những mặt tích cực và mặt hạn chế, những bất cập cùng với nhữngnguyên nhân của nó Trong đó đã có nhiều công trình tìm được những vấn đề nổicộm của giáo dục lý luận Mác - Lênin trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộlãnh đạo, quản lý và cán bộ kế cận ở Việt Nam và Lào hiện nay Tuy nhiên, việc

đề cập đến thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ởcác Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào còn chưa được đềcập Đặc biệt những vấn đề như nội dung, chương trình, đội ngũ giảng viênlàm công tác giáo dục lý luận Mác - Lênin còn chưa được phân tích, làm rõ

Đây là những vấn đề sẽ được tác giả luận án tiếp tục đi sâu, làm rõ

Thứ ba, các nhà nghiên cứu Việt Nam và Lào đã đề xuất nhiều giải

pháp khác nhau cho việc nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin chocán bộ, đảng viên ở tỉnh, huyện, v, v ở Việt Nam cũng như ở CHDCND Làonói chung Tuy nhiên, những giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lý luậnMác - Lênin cho đối tượng là học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị vàHành chính nước CHDCND Lào còn ít được đề cập Trong luận án, tác giả sẽ

đi sâu phân tích, đề xuất đồng bộ một số giải pháp cả về nội dung, chươngtrình, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất cho việc giáo dục lý luận Mác - Lênincho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòaDân chủ Nhân dân Lào.

Chương 2 giáo dục lý luận mác - lênin cho học viên

hệ cao cấp ở các trường Chính trị và hành chính nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào hiện nay - một số

vấn đề lý luận

2.1 khái quát về giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên

hệ cao cấp ở cộng hòa dân chủ nhân lào hiện nay

2.1.1 Lý luận Mác - Lênin và những đặc trưng của lý luận Mỏc - Lờnin

Chủ nghĩa Mỏc - Lờnin và lý luận Mỏc - Lờnin

Giáo dục lý luận Mác - Lênin có vai trò to lớn trong việc hình thành thếgiới quan và phương pháp luận khoa học cho cán bộ, đảng viên, quần chúngnhân dân Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin là nội dung quan trọng giúp chohọc viên nắm vững những nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và hiểu

rõ đường lối chính sách của đảng, nắm vững được quy luật khách quan củaquá trình cách mạng Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sựnghiệp xây dựng và bảo vệ thành quả cách mạng xã hội chủ nghĩa, phát triểncon người với tư cách là chủ thể của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

Trong công cuộc xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa ởnước CHDCND Lào, một nhiệm vụ to lớn đang đặt ra là cùng với quá trìnhxây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, phải từng bước xây dựng, hình thành thế giớiquan khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa ở mỗi con người, ở mỗicộng đồng trước hết là ở cán bộ, đảng viên Đây là một nhiệm vụ đặt ra nhưmột tất yếu lịch sử cho Đảng Nhân dân Cách mạng Lào

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Lào, Đảng Nhân dân cách mạngLào xác định “Giáo dục lý luận chính trị và tư tưởng của Đảng có vị trí, vai tròhết sức quan trọng đối với việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, các chủtrương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước cho cán bộ,

đảng viên và quần chúng nhân dân ”[119] Do đó, Đảng Nhân dân Cách mạngLào rất quan tâm đến công tác giáo dục lý luận chính trị, trước hết là thực hiệntrong toàn Đảng và sau đó trong toàn thể xã hội tùy theo nhu cầu, trình độ củacác đối tượng để có hình thức tiến hành phù hợp Có thể nói, công tác giáo dục

lý luận chính trị và tư tưởng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp thành công củacách mạng và luôn luôn được Đảng Nhân dân cách mạng Lào tiến hànhthường xuyên liên tục Nghị quyết của Ban bí thư Trung ương Đảng (Khoá IV)

“Về những nhiệm vụ trước mắt và quy cách chủ yếu của công tác giáo dục lýluận chính trị và tư tưởng đạt được những thành tựu đáng kể bằng các hìnhthức đã bố trí cho cán bộ, đảng viên học tập các môn cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin và Đường lối chính sách của Đảng ”[118]

Chủ nghĩa Mác - Lênin không phải là tên gọi ngay từ đầu, thuật ngữ

“Chủ nghĩa Mác” xuất hiện vào đầu những năm 80 của thế kỷ XIX [98, tr 1508]

Sở dĩ lấy tên Mác vì chính Mác là người đặt nền móng đầu tiên xây dựng lên

Ph Ăngghen đã viết: “Nếu không có Mác thì lý luận thật khó mà được nhưngày nay Vì vậy, lý luận đó mang tên Mác là điều chính đáng”[55, tr 248].Tháng 2 năm 1848, tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng sản do C.Mác và

Ph.Ăngghen viết được xuất bản lần đầu tiên tại Luân Đôn đã đánh dấu sự chínmuồi ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác

Giữa những năm 20 của thế kỷ XX, thuật ngữ “Chủ nghĩa Mác - Lênin”xuất hiện ở Nga, nhấn mạnh sự kế tục xuất sắc chủ nghĩa Mác và đánh dấumột giai đoạn phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác của V.I Lênin trong giai

đoạn cách mạng mới I.V Xtalin đã nhận xét và viết: “Chủ nghĩa Lênin là chủnghĩa Mác trong thời đại chủ nghĩa đế quốc và cách mạng vô sản ” là sự “pháttriển chủ nghĩa Mác trong những điều kiện mới”[103, tr.6], là hình thức caocủa chủ nghĩa Mác Từ đó, thuật ngữ chủ nghĩa Mác - Lênin đã được các

Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế thừa nhận

ở Việt Nam, vào năm 1924 người đầu tiên và sử dụng thuật ngữ chủ nghĩa

Mác chính là Nguyễn ái Quốc Khi vận dụng chủ nghĩa Mác vào cách mạngViệt Nam, Người đã từng nhắc nhở: “Dù sao cũng không thể cấm bổ sung” cơ sởlịch sử “của chủ nghĩa Mác bằng cách đưa thêm vào đó những tư liệu mà Mác ởthời mình không thể có được”[58, tr 465] Còn thuật ngữ chủ nghĩa Mác - Lêninthì được Người dùng khi viết cuốn sách gối đầu giường cho những người cáchmạng Việt Nam, cuốn “ Đường cách mệnh ” (1927) Trong đó, Người khẳng

định con đường cách mạng Việt Nam là “ phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư vàLênin ”[59, tr 280] Như vậy, từ năm 1924, với sự cố gắng không mệt mỏi củaNguyễn ái Quốc, chủ nghĩa Mác - Lênin đã được truyền bá sâu rộng vào ViệtNam, cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành nền tảng, kim chỉ nam chomọi hành động của Đảng và nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

ở Lào, kế tục sự nghiệp và sứ mệnh lịch sử của Đảng cộng sản ĐôngDương do Hồ Chí Minh sáng lập, từ khi thành lập ( 22/3/1955 ) đến nay ĐảngNhân dân cách mạng Lào luôn luôn trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, lấychủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng, kim chỉ nam, vận dụng và phát triển mộtcách sáng tạo vào những điều kiện cụ thể ở Lào

Để hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp vô sản với tưcách là một giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất trong lịch

sử, tất yếu phải có hệ tư tưởng của mình, phải trang bị cho mình vũ khí lý luậntrong cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng nhân loại Lênin nói,

“Chỉ Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làmtròn vai trò chiến sĩ tiên phong”[46, tr.32] Hệ tư tưởng của giai cấp vô sảnchính là chủ nghĩa Mác - Lênin

Chủ nghĩa Mác - Lênin với ba bộ phận lý luận cơ bản cấu thành là triếthọc, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học là một học thuyết có

hệ thống lý luận và phương pháp luận lôgíc chặt chẽ Những phát kiến của cácnhà sáng lập ra chủ nghĩa Mác-Lênin về quan điểm duy vật lịch sử, lý luận về

giá trị thặng dư, vai trò sứ mệnh của giai cấp vô sản là những phát kiến có ýnghĩa vạch thời đại mở ra con đường đi lên của các quốc gia dân tộc và của cảnhân loại Những vấn đề chiến lược và sách lược của cách mạng vô sản, củacon đường xây dựng xã hội chủ nghĩa được các ông đưa ra là những địnhhướng quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng xây dựng CNXH ở các nướckhác nhau trên thế giới Lý luận Mác - Lênin là “ cẩm nang” cho các ĐảngCộng sản và những người cách mạng trong quá trình suy nghĩ và tìm tòi giảipháp để giải quyết các vấn đề lịch sử cụ thể mà cuộc đấu tranh cách mạng củamỗi nước và của thời đại đặt ra.

Chủ nghĩa Mác - Lênin đã kế thừa tất cả những giá trị tư tưởng và vănhóa của nhân loại đã có trước đó, là sự khái quát, đúc kết những kinh nghiệm

và tri thức lý luận trên các lĩnh vực khác nhau Lý luận Mác - Lênin luôn luôngắn liền với thực tiễn phong trào cách mạng, thực tiễn vận động của lịch sử, sựphát triển khoa học kỹ thuật, cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận chống lại các họcthuyết tư sản, chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xét lại, cải lương Sức mạnh của lýluận Mác-Lênin chính là ở chỗ nó gắn bó hữu cơ với thực tiễn xã hội, đượckiểm nghiệm, bổ sung và phát triển trong thực tiễn Có thể thấy rằng, C.Mác

và Ph.Ăngghen không xây dựng học thuyết của mình theo kiểu Hêghen,Ađam Smit hay Ricácđô, và đã đạt tới một hệ thống lý luận khoa học về triếthọc, kinh tế chính trị học và chủ nghĩa xã hội khoa học Hệ thống lý luận đókhông chỉ là quan điểm, lập trường của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin mà

nó chính là thế giới quan, nhân sinh quan, quan điểm, lập trường của giai cấpvô sản trên toàn thế giới Hệ thống lý luận ấy được mang tên Mác - Lênin

Có thể hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin và lý luận Mác - Lênin có nội dung tương đồng với nhau, mặc dù không đồng nhất với nhau nhưng đều là học thuyết về cách mạng vô sản và con đường giải phóng giai cấp vô sản và quần chúng nhân dân lao động, xây dựng chế độ xã hội cộng sản chủ nghĩa, đồng thời khẳng định vai trò kế tục xuất sắc, sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác