A.MỞ ĐẦU1.Tính cấp thiết của đề tàiTrong điều kiện hiện nay, với quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, việc làm, tăng thu nhập chính đáng. Bên cạnh đó cũng có một số địa phương chưa vận dụng, thực hiện tốt công tác nàyTừ thực tế đó, để làm rõ vai trò, hoạt động của Hội phụ nữ xã, nhất là trong lĩnh vực phát triển kinh tế hộ gia đình, chúng tôi quyết định chọn nội dung: “HỘI PHỤ NỮ XÃ VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY” làm đề tài khoa học cấp cơ sở. Qua đó mong muốn cùng với Hội phụ nữ cấp xã của tỉnh Bình Định tham gia tích cực trong phát triển kinh tế phát triển kinh tế xã hội có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, hộ gia đình và ở mỗi địa phương, đơn vị.Trong nhiều năm qua, được sự lãnh đạo của Hội phụ nữ cấp trên, của cấp ủy các cấp trong phát triển kinh tế xã hội, nhất là chương trình phụ nữ hỗ trợ nhau phát triển kinh tế do TW Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phát động chị em phụ nữ có điều kiện phát triển kinh tế gia đình kinh tế hộ, từng bước cải thiện đời sống gia đình, phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương.Hội phụ nữ xã là tổ chức cơ sở của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, là cấp thấp nhất trong hệ thống 4 cấp của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, nhưng lại có vị trí cực kỳ quan trọng vì đây là nơi giữ mối liên hệ và giải quyết có hiệu quả các công việc của Hội.Nhận thức được ý nghĩa của phát triển kinh tế gia đình, nhiều Hội phụ nữ xã ở tỉnh Bình Định trong những năm qua đã có những chương trình, kế hoạch giúp đỡ cho chị em phụ nữ cũng như các hội viên của mình có điều kiện tạo công ăn việc làm ở tỉnh Bình Định trong thời kỳ hiện nay góp phần vào sự nghiệp CNH, HĐH đất nước
Trang 1HỘI PHỤ NỮ XÃ VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ
HỘ Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY.
A.MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong điều kiện hiện nay, với quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước,việc làm, tăng thu nhập chính đáng Bên cạnh đó cũng có một số địa phươngchưa vận dụng, thực hiện tốt công tác này
Từ thực tế đó, để làm rõ vai trò, hoạt động của Hội phụ nữ xã, nhất làtrong lĩnh vực phát triển kinh tế hộ gia đình, chúng tôi quyết định chọn nội
dung: “HỘI PHỤ NỮ XÃ VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY” làm đề tài khoa học cấp cơ sở Qua đó mong muốn
cùng với Hội phụ nữ cấp xã của tỉnh Bình Định tham gia tích cực trong pháttriển kinh tế phát triển kinh tế xã hội có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, hộ giađình và ở mỗi địa phương, đơn vị
Trong nhiều năm qua, được sự lãnh đạo của Hội phụ nữ cấp trên, của cấp
ủy các cấp trong phát triển kinh tế- xã hội, nhất là chương trình phụ nữ hỗ trợnhau phát triển kinh tế do TW Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phát động chị
em phụ nữ có điều kiện phát triển kinh tế gia đình- kinh tế hộ, từng bước cảithiện đời sống gia đình, phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương
Hội phụ nữ xã là tổ chức cơ sở của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, làcấp thấp nhất trong hệ thống 4 cấp của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, nhưnglại có vị trí cực kỳ quan trọng vì đây là nơi giữ mối liên hệ và giải quyết có hiệuquả các công việc của Hội
Nhận thức được ý nghĩa của phát triển kinh tế gia đình, nhiều Hội phụ nữ
xã ở tỉnh Bình Định trong những năm qua đã có những chương trình, kế hoạchgiúp đỡ cho chị em phụ nữ cũng như các hội viên của mình có điều kiện tạocông ăn việc làm ở tỉnh Bình Định trong thời kỳ hiện nay góp phần vào sựnghiệp CNH, HĐH đất nước
2.Tình hình nghiên cứu
Có những đề tài, bài viết đề cập ở những góc độ khác nhau:
Trang 2- Phụ nữ và vấn đề phát triển kinh tế hộ gia đình của người Chăm ở tỉnhNinh Thuận (dưới góc độ nhân học kinh tế)- Quảng Đại Tuyên- Trung tâmnghiên cứu văn hóa Chăm tỉnh Ninh Thuận)
- Bức tranh kinh tế hộ nông dân hiện nay và một số vấn đề đặt ra - LêXuân Đình
- Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế - theo Báo Bình Thuận
- Chính sách xã hội nông thôn TS Mai Ngọc Cường: Nhà xuất bản Lýluận Chính trị, năm 2006
- Hiệu quả từ phong trào phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế- Báo Bắccạn
Bên cạnh đó kết quả nghiên cứu còn là tư liệu phục vụ cho công tác
giảng dạy trong môn học Kỹ năng, nghiệp vụ công tác đoàn thể ở trường
Chính Trị tỉnh Bình Định
4 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về Hội phụ nữ xã- vai trò, hoạt động của Hội trong phát triểnkinh tế hộ
+ Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Ở tỉnh Bình Định (trên cơ sở khảo sát tại Hội phụ nữ
của một số xã ở một số huyện của tỉnh Bình Định)
- Về thời gian thực hiện: từ tháng 3/ 2011 đến tháng 11/ 2011.
Trang 3Trong quá trình thực hiện, các tài liệu thu thập trong thời gian từ
2006-2010 và số liệu điều tra thực trạng trong năm 2006-2010
5 Phương pháp nghiên cứu
- Khảo sát, điều tra thực tế tại các xã
- Thống kê, tổng hợp, phân tích
- Lịch sử cụ thể…
- Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
Trang 4Theo Đại từ điển tiếng việt:
Phụ nữ hay đàn bà là từ chỉ giống cái của loài người Phụ nữ thườngđược dùng để chỉ một người trưởng thành Bên cạnh đó từ phụ nữ đôi khi dùng
để chỉ đến một con người giống cái, bất kể tuổi tác, như là trong nhóm từ
“quyền phụ nữ”
Phụ nữ chỉ một, một nhóm hay tất cả nữ giới đã trưởng thành, hoặc đượccho là đã trưởng thành về mặt xã hội Nó cho thấy một cái nhìn ít nhất là trunglập, hoặc thể hiện thiện cảm, sự trân trọng nhất định từ phía người sử dụng, nó
đề cập đến hoặc hướng người ta đến những mặt tốt, hoặc ít nhất là không xấu,đến những giá trị, những đóng góp, những ảnh hưởng tích cực từ những nữ giớinày
1.1.2 Công tác phụ nữ?
Công tác phụ nữ được hiểu một cách khái quát là toàn bộ những hoạtđộng của Đảng, Nhà nước và các chủ thể xã hội khác trong đó có tổ chức HộiLiên hiệp phụ nữ nhằm tác động đến mọi đối tượng phụ nữ một cách đồng bộ
để bồi dưỡng, tổ chức, động viên phụ nữ phát huy mọi tiềm năng và thế mạnhtạo điều kiện cho phụ nữ phát triển, cống hiến, trưởng thành vì sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc
1.1.3 Hộ gia đình?
Theo Bộ luật Dân sự năm 2005, tại Điều 106 định nghĩa như sau:
Hộ gia đình là chủ thể của quan hệ dân sự khi các thành viên trong mộtgia đình có tài sản chung, cùng có quyền chiếm hữu sử dụng, định đoạt và cùng
có trách nhiệm dân sự đối với khối tài sản đó Như vậy, hộ gia đình nhất thiếtphải có mối quan hệ về huyết thống, quan hệ hôn nhân và quan hệ về nuôidưỡng (quan hệ về cha mẹ nuôi và con nuôi)
Theo quan niệm khác:
Trang 5Hộ gia đình là đơn vị kinh tế cơ sở- vừa là đơn vị sản xuất, vừa là đơn vịtiêu dùng, vừa là đơn vị kinh doanh, vừa là một đơn vị xã hội.
1.1.4.Kinh tế hộ?
Kinh tế hộ gia đình là các mô hình canh tác thích hợp với khả năng laođộng của gia đình và điều kiện đất đai để sản xuất kinh doanh, tăng thu nhập,
cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho gia đình.
Kinh tế hộ gia đình là loại hình kinh tế trong đó các hoạt động sản xuấtchủ yếu dựa vào lao động gia đình (lao động không thuê) và mục đích của loạihình kinh tế này trước hết nhằm đáp ứng các nhu cầu của hộ gia đình
Đặc trưng của kinh tế hộ gia đình
-Là loại hình kinh tế trong đó các thành viên làm việc một cách tự chủ, tựnguyện vì lợi ích kinh tế của bản thân, gia đình và xã hội Xét về nội tại của hộthì các thành viên cùng huyết tộc
-Là đơn vị kinh tế cơ sở vừa sản xuất vừa tiêu dùng Có sự thống nhấtgiữa đơn vị kinh tế và đơn vị xã hội Do đó đồng thời thực hiện hài hòa đượcnhiều chức năng mà các đơn vị kinh tế khác không thể có được Kinh tế hộ cókhả năng điều chỉnh rất cao trong mối quan hệ sản xuất – trao đổi – phân phối –tiêu dùng
-Là hình thức kinh tế luôn thích nghi với các đặc điểm của sản xuất nôngnghiệp là sinh vật, đất đai là TLSX chủ yếu
-Là một tế bào xã hội phổ biến mang tính chất đặc thù với điều kiện tựnhiên của mỗi nước và mỗi khu vực trên thế giới Trình độ của nó phát triển từthấp đến cao
-Tuy là đơn vị kinh tế độc lập, nhưng không đối lập với kinh tế HTX vàkinh tế Nhà nước
Vai trò của kinh tế hộ gia đình
Trong thời kỳ chiến tranh, hộ gia đình Việt Nam vừa cung cấp nguồnnhân lực, vừa là nguồn của cải vật chất (chưa nói tới tinh thần) cho cuộc chiến,đồng thời lại là nơi sản xuất vật chất để bảo đảm cuộc sống không những chogia đình (chỉ với 5% quỹ đất canh tác được chia cho các hộ gia đình làm kinh tế
Trang 6vườn theo lối tự túc, tự cấp), mà còn đóng vai trò là hậu phương lớn miền Bắccho tiền tuyến lớn miền Nam (trên cơ sở phát triển hợp tác xã theo kiểu cũ).
Vai trò của kinh tế hộ có nhiều thay đổi cả về phương thức quản lý lẫnlao động sản xuất, nhất là kể từ khi phong trào hợp tác xã mất dần động lực
phát triển Mốc quan trọng của sự thay đổi đó là sự ra đời của Chỉ thị 100,
ngày 31- 01- 1981 của Ban Bí Thư về cải tiến công tác khoán, mở rộng khoán
sản phẩm đến nhóm và người lao động trong hợp tác xã Tiếp theo đó, Nghị quyết 10, ngày 05- 04- 1988 của Bộ Chính trị về đổi mới quản lý nông nghiệp
đã tạo cơ sở quan trọng để kinh tế hộ nông dân trở thành đơn vị kinh tế tự chủtrong nông nghiệp Ngoài ra, đối với khu vực nông, lâm trường, nhờ có Nghịđịnh số 12/NĐ-CP, ngày 03- 02- 1993 về sắp xếp tổ chức và đổi mới cơ chếquản lý các doanh nghiệp nông nghiệp nhà nước, các nông, lâm trường đã từngbước tách chức năng quản lý nhà nước đối với quản lý sản xuất, kinh doanh,các gia đình nông, lâm trường viên cũng được nhận đất khoán và hoạt độngdưới hình thức kinh tế hộ Tuy những đặc điểm truyền thống của kinh tế hộ vẫnkhông thay đổi, nhưng việc được giao quyền sử dụng đất lâu dài đã làm cho hộgia đình trở thành đơn vị sản xuất, kinh doanh tự chủ, tự quản Động lực mớicho sự phát triển kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn đã xuất hiện
Kinh tế hộ gia đình đã có đóng góp lớn cho kinh tế nông nghiệp, sản xuấtlúa gạo đạt tỷ suất hàng hóa khoảng trên 50%, cà phê 45%, cao su 85%, chètrên 60%, điều trên 90% Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ hộ giađình đang loay hoay trong cảnh sản xuất tự cấp, tự túc, thậm chí còn nhiều hộsản xuất tự nhiên, nhất là ở vùng núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Nền kinh
tế hàng hóa phát triển cũng đồng thời dẫn đến sự phân hóa giàu nghèo Về tỷ lệ
hộ nghèo cả nước là 9,45% Khu vực nông thôn là 35,7% (thấp nhất là vùngĐông Nam Bộ 22%, cao nhất là vùng Tây Bắc 68,7%) Theo Bộ Lao độngthương binh- xã hội, hiện nay, cả nước vẫn còn trên 3 triệu hộ nghèo và 1,6triệu hộ cận nghèo Vì vậy, việc nghiên cứu vận dụng các mô hình kinh tế hộgia đình sản xuất hàng hóa nhằm nâng cao năng lực sản xuất của các hộ kinh tếnông nghiệp trong giai đoạn hiện nay là rất cấp thiết
1.2 Quan điểm của Đảng ta về kinh tế hộ
Trong quá trình đổi mới, đường lối đúng đắn của Đảng về phát triểnnông nghiệp, nông thôn đã khơi dậy nguồn động lực to lớn của nhân dân, đưađến những thành tựu rất quan trọng Đảng ta xác định nền kinh tế nhiều thành
Trang 7phần trong nông nghiệp, nông thôn tồn tại lâu dài, mỗi thành phần có vị trí, vaitrò riêng và đều được khuyến khích phát triển theo định hướng xã hội chủnghĩa.
Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX đã xác định: Kinh tế hộ nông dân tồntại lâu dài trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nôngthôn Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế hộ, kinh tếtrang trại phát triển sản xuất hàng hóa với quy mô ngày càng lớn
Nghị quyết 06 của Bộ chính trị khóa IX đã xác định:
Khuyến khích phát triển kinh tế hộ Kinh tế hộ gia đình ở nông thôn (làmnông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, dịch vụ, tiểu thủ côngnghiệp hoặc kết hợp làm nhiều ngành nghề) là loại hình tổ chức sản xuất cóhiệu quả về kinh tế - xã hội, tồn tại, phát triển lâu dài, có vị trí quan trọng trongsản xuất nông nghiệp và quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp,nông thôn Tiếp tục khuyến khích kinh tế hộ phát triển mạnh mẽ để tạo ra lượngsản phẩm hàng hoá đa dạng có chất lượng, giá trị ngày càng cao, tăng thu nhậpcho mỗi gia đình nông dân, cải thiện đời sống mọi mặt ở nông thôn, cung cấpsản phẩm cho đô thị, công nghiệp và xuất khẩu, đồng thời thực hiện việcchuyển dịch cơ cấu kinh tế ngay từ kinh tế hộ;
Sớm hoàn thành việc giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
để ổn định lâu dài cho hộ nông dân; mở rộng việc cho nông dân vay vốn bằngnhiều hình thức phù hợp với từng loại cây trồng, vật nuôi nhằm hỗ trợ đúng lúc,đúng đối tượng thực sự có nhu cầu và khả năng sử dụng hiệu quả vốn vay,trước hết chú trọng đáp ứng nhu cầu giống, các vật tư thiết yếu, dịch vụ kỹthuật; gắn việc hình thành vùng nguyên liệu với các cơ sở chế biến; có cơ chế
và hình thức tổ chức thích hợp để tạo sự gắn bó về tổ chức và lợi ích giữa các
cơ sở chế biến với đơn vị sản xuất nguyên liệu;
Đẩy mạnh công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, hỗ trợ hộnông dân vươn lên sản xuất hàng hoá với quy mô ngày càng lớn, gắn với côngnghiệp và dịch vụ Ở nông thôn hiện nay đang phát triển mô hình trang trạinông nghiệp nông thôn hiện nay đang phát triển mô hình trang trại nôngnghiệp, phổ biến là các trang trại gia đình, thực chất là kinh tế hộ sản xuất hànghoá với quy mô lớn hơn, sử dụng lao động, tiền vốn của gia đình là chủ yếu đểsản xuất kinh doanh có hiệu quả Một bộ phận trang trại ngoài lao động của giađình, có thuê thêm lao động để sản xuất, kinh doanh, quy mô diện tích đất canh
Trang 8tác xoay quanh mức hạn điền ở từng vùng theo quy định của pháp luật Nhà nước có chính sách khuyến khích phát triển hình thức trang trại gia đìnhnhư các loại hình sản xuất khác của kinh tế hộ gia đình Đặc biệt khuyến khíchcác hộ nông dân, các trang trại gia đình và các thành phần kinh tế khác liên kếtvới nhau, hình thành các tổ chức, các hình thức kinh tế hợp tác để mở rộng quy
mô sản xuất, kinh doanh, thu hút và hỗ trợ các hộ gia đình còn khó khăn
2 Cơ sở thực tiễn về vai trò, vị trí của phụ nữ trong phát triển kinh
tế gia đình ở nước ta.
Thực hiện nghị quyết của Đảng và Chương trình mục tiêu quốc gia vềxóa đói giảm nghèo, trong những năm qua, Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Việt Nam,
cơ quan có nhiệm vụ hàng đầu của nhà nước về nâng cao vị thế của người phụ
nữ trong xã hội, đã đề ra chương trình hành động thiết thực, vận động phụ nữ
cả nước tham gia tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo Qua các phongtrào thi đua với sự tham gia chủ động tích cực của chính bản thân các chị emphụ nữ như phong trào “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình”, “Ngàytiết kiệm vì phụ nữ nghèo”… với nội dung chủ yếu là vận động phụ nữ tươngtrợ giúp đỡ lẫn nhau trên tinh thần “ai có gì giúp nấy, người khó ít giúp ngườikhó nhiều”, với nội dung, hình thức phù hợp đã thu hút đông đảo các chị emphụ nữ tham gia, trở thành phong trào quần chúng rộng lớn trong cả nước Phụ
nữ nước ta có vị trí, vai trò quan trọng trong đội ngũ đông đảo những người laođộng trong xã hội Bằng lao động sáng tạo của mình, họ đã góp phần làm giàucho xã hội, làm phong phú cuộc sống con người Phụ nữ luôn thể hiện vai tròcủa mình trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, cụ thể là trong lĩnh vực hoạtđộng vật chất, phụ nữ là một lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải để nuôisống con người Không chỉ sản xuất ra của cải vật chất, phụ nữ còn tái sản xuất
ra con người để duy trì và phát triển xã hội Trong lĩnh vực hoạt động tinh thần,phụ nữ có vai trò sáng tạo nền văn hóa nhân loại.Nền văn hóa dân gian của bất
cứ nước nào, dân tộc nào cũng có sự tham gia bằng nhiều hình thức của đôngđảo phụ nữ
Ở Việt Nam, phụ nữ chiếm trên 51% dân số cả nước, họ tham gia vào tất
cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng và càngngày càng thể hiện vị trí, vai trò của mình trong xã hội Trong suốt chặngđường đấu tranh dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước, lịch sử Việt Nam
đã ghi nhận những cống hiến to lớn của phụ nữ Trong công cuộc đổi mới đấtnước của Đảng, họ luôn giữ gìn, phát huy và nêu cao tinh thần yêu nước, đoàn
Trang 9kết, năng động, sáng tạo, khắc phục mọi khó khăn để vươn lên trong học tập,lao động, phấn đấu đạt những thành tích xuất sắc trên mọi lĩnh vực Trong giađình, mỗi phụ nữ vừa là người con dâu, người vợ, người mẹ, người thầy đầutiên của con người.
Với truyền thống đó, phụ nữ Việt Nam “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”tiếp tục vượt qua mọi thành kiến và thử thách, vươn lên đóng góp tích cực vàocác hoạt động xã hội, duy trì ảnh hưởng rộng rãi vai trò của mình trên nhiềulĩnh vực như: tham gia quản lý nhà nước; tham gia xóa đói giảm nghèo; xâydựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; tham gia phòng chống tệnạn xã hội; thúc đẩy hoạt động đối ngoại nhân dân…Có thể nói, vai trò của phụ
nữ Việt Nam được thể hiện ngày càng sâu sắc và có những đóng góp quantrọng trong thành tựu của cách mạng Việt Nam
Ngày nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên hội nhập với thế giới, trongcông cuộc xây dựng đất nước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa,phụ nữ Việt Nam tiếp tục đóng vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy sự pháttriển chung của xã hội
Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, sau 10 năm thực hiện Cương lĩnhhành động của Hội nghị thế giới lần thứ 4 về phụ nữ tại Bắc Kinh, vai trò, vị trícủa phụ nữ Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt
Hiện nay, phụ nữ Việt Nam góp một phần rất lớn vào quá trình phát triểncủa đất nước, thể hiện ở số nữ chiếm tỉ lệ cao trong lực lượng lao động Vớihơn 51% dân số và gần 50% lực lượng lao động xã hội, ngày càng có nhiều phụ
nữ tham gia vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và giữ những chức vụquan trọng trong bộ máy nhà nước Chỉ cần điểm qua một vài con số: Hiện có
122 đại biểu nữ chiếm 24,40% trong Quốc hội (khóa XIII) - cao nhất ở châu Á
và là một trong những nước có tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội cao nhất thế giới; sốphụ nữ tham gia Hội đồng nhân dân các cấp trên 20%
Hơn 90% phụ nữ biết đọc, biết viết Tỷ lệ nữ tốt nghiệp đại học là36,24%; thạc sĩ 33,95%; tiến sĩ 25,69% Ngay trong giới báo chí, tỷ lệ các nhàbáo nữ cũng ước tính tới gần 30% Phụ nữ chiếm ưu thế trong một số ngànhnhư giáo dục, y tế, và dịch vụ Trong công tác chuyên môn, phụ nữ chiếm sốđông trong các bộ môn văn học, ngôn ngữ, y dược, khoa học xã hội, khoa học
tự nhiên và kinh tế Nếu tính tổng số giờ làm việc của nữ giới (kể cả ở nhà vàbên ngoài) cao hơn rất nhiều so với nam giới
Trang 10Có tới 71% phụ nữ từ 13 tuổi trở lên là những người có thu nhập Số hộnghèo do phụ nữ làm chủ đã giảm từ 13,4% năm 2008 xuống còn 12,3% năm2010 Đây là những con số sinh động, là bằng chứng chứng minh hiệu quảcủa những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện cho phụ nữViệt Nam phát triển.
Quyền của phụ nữ về kinh tế đã được nâng lên thông qua việc pháp luậtquy định phụ nữ cùng đứng tên với nam giới trong giấy chứng nhận quyền sởhữu đất đai, nhà ở, và tài sản Việt Nam cũng là một trong số ít các quốc gia đãhoàn thành báo cáo về tình hình thực hiện Công ước về xóa bỏ mọi hình thứcphân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) Đặc biệt, hệ thống các ban Vì sự tiến
bộ của phụ nữ đã được thành lập ở 45 bộ, ngành và toàn bộ 64 tỉnh, thành phố.Mạng lưới cán bộ tư vấn về giới hoạt động hiệu quả, hệ thống pháp luật bảođảm quyền bình đẳng của phụ nữ được tăng cường, Luật Bình đẳng giới chínhthức có hiệu lực từ ngày 01/7/2007
Trong bài phát biểu tại buổi toạ đàm “Vai trò của Phụ Nữ Việt NamTrong Thế Kỷ XXI” do Quỹ Phát triển Phụ Nữ Liên Hợp Quốc UNIFEM vàHội phụ nữ Việt Nam tổ chức dưới sự hỗ trợ của các tổ chức Liên Hợp Quốc tạiViệt Nam, Chủ tịch Hội phụ Nữ Việt Nam Hà Thị Khiết đã tôn vinh người phụ
nữ Việt Nam: “Trong thành tựu chung của đất nước, có sự đóng góp tích cựccủa các tầng lớp phụ nữ Việt Nam Là một lực lượng lao động xã hội đông đảo,phụ nữ Việt Nam đã tỏ rõ vai trò, khả năng, sức sáng tạo của mình trên mọi lĩnhvực của đời sống xã hội, thích ứng với sự hội nhập và phát triển theo xu thếchung của nhân loại”
Như vậy có thể nói, trong xu thế hội nhập và phát triển của đất nước, phụ
nữ Việt Nam tiếp tục phát huy và khẳng định vai trò, vị trí của mình đối với sựphát triển của xã hội Khi nền kinh tế của chúng ta càng phát triển, phụ nữ càng
có nhiều cơ hội hơn Nó phá vỡ sự phân công lao động cứng nhắc theo giới,cho phép phụ nữ tham gia vào nền kinh tế thị trường và khiến nam giới phảichia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình Nó có thể giảm nhẹ gánh nặng việc nhàcho phụ nữ, tạo cho họ nhiều thời gian nhàn rỗi hơn để tham gia vào các hoạtđộng khác Đồng thời nó còn tạo ra nhiều cơ hội hơn cho phụ nữ trên thị trườnglao động v.v… Chính nhờ Đảng có sự lựa chọn đường lối đúng đắn cho sự pháttriển của đất nước mà vai trò của người phụ nữ trong xã hội Việt Nam khôngngừng được nâng cao
Trang 11II Thực trạng Hội phụ nữ xã ở tỉnh Bình Định với việc phát triển kinh tế hộ thời gian qua ( 2006- 2010)
2.1 Đặc điểm tình hình của phụ nữ, Hội phụ nữ xã
Phụ nữ nông thôn là lực lượng lao động chính trong gia đình, chủ yếu làsản xuất trên đồng ruộng và phát triển chăn nuôi, gia súc, gia cầm; ngoài ra phụ
nữ còn tham gia các ngành nghề phụ để tăng thu nhập cho gia đình như: Làmnghề thủ công, dịch vụ buôn bán Trong gia đình ở nông thôn quan niệm trọngnam, khinh nữ, đã được xóa bỏ cơ bản Phụ nữ cùng với nam giới quyết địnhviệc định hướng sản xuất, quản lý kinh tế trong gia đình Từ những hoạt độngtrên giúp cho phụ nữ biết hạch toán trong sản xuất, năng động hơn và biết cáchtính hiệu quả kinh tế, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm và hợp tác với các
hộ khác trong quá trình mở mang ngành nghề trong sản xuất kinh doanh
Bình Định là một tỉnh duyên hải miền trung, có 159 xã, phường, thị trấn,trong đó có 129 xã, 30 phường và thị trấn Nữ chiếm 51,1% dân số toàn tỉnh,nông dân chiếm 72,2% trong cơ cấu dân số của tỉnh
Hội phụ nữ các xã đã được kiện toàn về tổ chức, mỗi xã có một đồng chí
là cán bộ chuyên trách- là chủ tịch Hội Trong những năm gần đây hoạt độngcủa Hội có nhiều chuyển biến tích cực về xây dựng tổ chức, vận động các hộiviên tham gia tốt các phong trào của địa phương, đơn vị và nhiệm vụ của Hộiphụ nữ cơ sở
Từ những kết quả nghiên cứu và khảo sát thực tế tại xã Cát Chánh, CátHải, Cát Hanh, Phước Sơn, Vĩnh An, Tây Giang, Bình Tường…đã khẳng định,trong những năm qua, nhất là từ khi đất nước bước vào thời kỳ CNH,HĐHnông nghiệp, nông thôn, phụ nữ nông thôn Bình định đã phát huy truyền thống
và phẩm chất tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam: yêu nước, cần cù, tự lực trong laođộng sản xuất và tổ chức cuộc sống gia đình Vai trò và đóng góp của phụ nữtrong việc phát triển kinh tế hộ gia đình ở nông thôn đã khẳng định sự bìnhđẳng của phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế ngày càng được nâng cao Ngoài việctham gia phát triển kinh tế, phụ nữ nông thôn còn tham gia tích cực vào cáchoạt động xã hội và cộng đồng Đối với gia đình phụ nữ đã thể hiện rõ vai tròngười vợ, người con hiếu thảo, góp phần xây dựng gia đình văn hóa, bình đẳng,tiến bộ và hạnh phúc
2.2 Thực trạng
Trang 12Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo của tỉnh giai đoạn(2006 – 2010) và Nghị quyết Đại hội phụ nữ lần thứ X về chủ trương giúp phụ
nữ nghèo và phụ nữ nghèo là chủ hộ xoá đói giảm nghèo Hội phụ nữ xã cùngvới các cấp các ngành và chị em phụ nữ qua thực hiện chương trình đạt kết quảnhư sau:
2.2.1 Công tác chỉ đạo
Phát triển kinh tế - xã hội gắn với nhiệm vụ xoá đói, giảm nghèo là chủtrương, nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước Trong những năm qua,thực hiện Chương trình mục tiêu giảm nghèo của tỉnh giai đoạn (2006 – 2010)
và quán triệt các Nghị quyết của Đảng, Trung ương Hội và tổ chức Hội phụ nữcấp trên ngay từ khi triển khai, Ban chấp hành Hội LHPN các xã đã xây dựng
kế hoạch hoạt động toàn khoá nhiệm kỳ (2006 – 2011), trong đó chú trọng đếncông tác hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo Chỉ đạo các tổhội tổ chức tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên quần chúng tham gia họctập nâng cao năng lực trình độ, kiến thức về sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi; chútrọng đến hoạt động hỗ trợ, giúp đỡ phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tàntật, đơn thân Đồng thời, tổ chức rà soát số phụ nữ nghèo làm chủ hộ, nắm bắttình hình đời sống, việc làm và tìm ra nguyên nhân từ đó có biện pháp hỗ trợphát triển kinh tế tạo việc làm tăng thu nhập, nhằm giúp chị em phụ nữ thamgia phát triển kinh tế gia đình, góp phần xoá đói giảm nghèo
Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp, các hội đoàn thể,ngân hàng chính sách, ngân hàng NN & PTNT, Trung tâm Khuyến nông -khuyến ngư huyện tổ chức tập huấn nghề trồng trọt – chăn nuôi cho phụ nữ,xây dựng các mô hình nông nghiệp đạt hiệu quả; Tham gia ký các chương trìnhliên tịch với ngân hàng Nông nghiệp & PTNT, Ngân hàng CSXH, vận động
xây dựng quỹ “Ngày tiết kiệm vì phụ nữ nghèo” để huy động vốn nhàn rỗi
trong nhân dân, khai thác các nguồn vốn từ các tổ chức Quốc tế, dự án giảiquyết việc làm, dự án nâng cao năng lực, kiến thức cho phụ nữ nông thôn
Để đạt được hiệu quả trong công tác chỉ đạo triển khai thực hiện, luôn có
sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa Hội và các ngành liên quan, chínhquyền địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ và nâng cao tínhhiệu quả của chương trình Đồng thời, Hội đặc biệt quan tâm đến các đối tượngphụ nữ nghèo, dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, phụ nữ hoàn lương, gia đìnhchính sách nghèo, vùng khó khăn; coi trọng công tác kiểm tra để phát hiện
Trang 13những đơn vị, địa phương, các cá nhân làm tốt, phát huy nhân tố điển hình;phát hiện những tồn tại kịp thời chấn chỉnh hỗ trợ giúp các điạ phương làm tốthơn.
2.2.2 Kết quả thực hiện
Để góp phần thực hiện đạt hiệu quả chương trình mục tiêu giảm nghèotrên địa bàn tỉnh, Hội LHPN tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng caonhận thức về vấn đề an sinh xã hội đến các cấp Hội Vận động phụ nữ tham giaứng dụng tiến bộ KHKT, thực hiện các chương trình lớn của Tỉnh như: Chuyểnđổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ gắn liền với việc chuyển sản xuất 3 vụ lúa sang 2vụ; Chương trình giống cây trồng, giống vật nuôi; Phòng chống dịch lở mồmlong móng, cúm gia cầm; Chương trình phát triển lâm nghiệp, kinh tế trang trại,kinh tế VAC Phối hợp ngành nông nghiệp tổ chức nhiều chương trình chuyểngiao tiến bộ KHKT, kiến thức sản xuất nông nghiệp, giúp chị em phụ nữ nôngthôn, chị em dân tộc thiểu số nhanh chóng tiếp cận ứng dụng khoa học côngnghệ mới, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuấthàng hoá Đến nay, các cấp Hội phụ nữ phối hợp ngành nông nghiệp tổ chứctuyên truyền hướng dẫn chuyển giao KHKT về sản xuất nông nghiệp cho413.899 lượt chị, giúp chị em phụ nữ nông thôn, chị em dân tộc thiểu số nhanhchóng tiếp cận ứng dụng khoa học công nghệ mới, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ
Qua tuyên truyền vận động, nhiều chị đã mạnh dạn ứng dụng KHKT vào
sản xuất chăn nuôi thông qua các mô hình: trồng bí đỏ, nuôi hươu, mô hình chăn nuôi kết hợp, chăn nuôi gà thả (Hoài Ân), mô hình lúa lai, Mì xen lạc (Vân Canh) … Bên cạnh một số mô hình phát triển kinh tế gia đình hiệu quả
đang được các cấp Hội duy trì và nhân rộng như: CLB Phụ nữ giỏi nghề nông,Khuyến nông, CLB Chăn nuôi giỏi, Tổ phụ nữ dệt thổ cẩm, sản xuất kinhdoanh giỏi…
Cùng với các hoạt động tuyên truyền, Hội đã phối hợp với ngành chức
năng, Hội nông dân, tổ chức mở 592 lớp nghề nông, về trồng rừng (WB3), sơ cấp thú y, về kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học … cho 228.661 chị Tổ chức đào tạo trên 118 lớp nghề nữ công gia chánh, may công nghiệp tại chỗ và lưu động cho 2.983 học viên đạt và vượt chỉ tiêu đề ra
Nhằm tạo cơ hội cho phụ nữ nghèo có điều kiện tiếp xúc kiến thức cơ bản
về kinh doanh, biết nắm bắt cơ hội kinh doanh, góp phần xoá đói giảm nghèo,nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ Trong những năm qua, được sự