BÁO CÁO MÔN KỸ THUẬT CHẾ BIẾN MÓN ĂN VĂN HÓA ẨM THỰC LÀO VÀ CAMPUCHIA

BÁO CÁO MÔN KỸ THUẬT CHẾ BIẾN MÓN ĂN VĂN HÓA ẨM THỰC LÀO VÀ CAMPUCHIA Văn hóa là những giá trị tinh thần và vật chất được đúc kết qua hàng ngàn năm. Mỗi quốc gia đều có nền văn hóa khác nhau và nó đã và đang làm nên bản sắc riêng của mỗi nước. Đó là đặc điểm để mỗi người trong mỗi quốc gia đó giữ gìn tôn trọng, phát huy và tự hào về điều đó.

KHOA CÔNG NGHỆ HÓA THỰC PHẨM

BÁO CÁO MÔN:

GVHD: Lương Thị Kim TuyếnSVTH: Phạm Đình Hà Vanxay Phimphone Khiany Phimmavong Phạm Thị Lệ

Lê Thị Chiến

Phan Văn Luật

TP HCM 12/2013

Mục Lục

1 VĂN HÓA LÀO VÀ NHỮNG NÉT ĐẶC SẮC TRONG VĂN HÓA ẨM THỰC 6

1.1 Đôi nét về đất nước và văn hóa Lào 6

1.1.1 Đôi nét về đất nước Lào 6

1.1.2 Khái quát về văn hóa Lào 7

1.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa ẩm thực Lào 10

1.2.1 Ảnh hưởng của vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 10

1.2.2 Ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - xã hội 14

II ẨM THỰC LÀO – MỘT NÉT ĐẶC TRƯNG TRONG VĂN HÓA CỦA ĐẤT NƯỚC TRIỆU VOI 16

2.1 Khái niệm về văn hóa ẩm thực 16

2.1.1 Khái niệm văn hóa 16

2.1.2 Khái niệm ẩm thực 17

2.1.3 Khái niệm văn hóa ẩm thực 17

2.2 Phong cách ẩm thực Lào 18

2.2.1 Nguyên liệu 18

2.2.2 Gia vị 20

2.2.3 Phương pháp chế biến 21

2.3 Các món ăn tiêu biểu 22

2.3.1 Các món ăn hàng ngày 23

CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU VĂN HÓA ẨM THỰC CAMPUCHIA 38

1 Vài nét về đất nước Campuchia 38

1.1 Tín ngưỡng 39

1.2 Những đóng góp của Phật giáo đối với đất nước Campuchia 40

1.3 Gặp gỡ và chào hỏi 40

1.4 Tặng quà 41

1.5 Quan hệ xã hội 42

1.6 Đặc tính tâm lý: 43

1.7 Phong tục tập quán: 44

1.8 Mê tín: 44

1.9Ăn mặc, trang điểm: 44

II Văn hóa ẩm thực campuchia - 45

1 Giới hiệu vài nét về văn hóa ẩm thực 45

2 Đặc điểm ăn uống 47

3 Gia vị: 47

4 Một số món ăn truyền thống và tiêu biểu 47

LỜI MỞ ĐẦU

Văn hóa là những giá trị tinh thần và vật chất được đúc kết qua hàng ngànnăm Mỗi quốc gia đều có nền văn hóa khác nhau và nó đã và đang làm nên bảnsắc riêng của mỗi nước Đó là đặc điểm để mỗi người trong mỗi quốc gia đó giữgìn tôn trọng, phát huy và tự hào về điều đó Có nhiều phương diện để hình thànhnên nền văn hóa: về con người, lịch sử, phong tục tập quán … Đặc biệt không thểkhông kể tới những đóng góp của ẩm thực vào đặc trưng văn hóa

Đúng vậy, ẩm thực là một phần không thể thiếu của con người Ẩm thựckhông chỉ là những món ăn mà nó còn chứa đựng những gì tinh túy nhất của ngườilàm ra nó Khi làm ra những món ăn ngon, người đầu bếp không chỉ phải hiểu rõnguyên liệu, chế biến, Mà còn mang cả tâm huyết, trí tuệ, tấm lòng vào món ăn

Do vậy khi ăn những món ăn ngon chúng ta cảm ơn biết bao những người làm rachúng Ẩm thực bao gồm một vần đề rộng lớn từ các món ăn đến thức uống, từ gia

vị đến nguyên liệu, từ con người khi dùng bữa đến thói quen của một cộng đồng,

từ dụng cụ ăn uồng đến dụng cụ chế biến món ăn và rất rất nhiều thừ khác nữa

Lào và Campuchia là hia nước láng giềng của chúng ta Hai nước có nềnvăn hóa rất riêng và đậm đà bản sắc dân tộc Mà không ít khác du lịch đã hơn mộtlần quay lại đây để được một lần nữa được sống trải niệm cùng cuộc sống conngười nơi đây Đầy thân thiện, dễ mến và hơn thế nữa được thưởng thức những

Đề tìm hiểu hơn về đất nước con người cũng như những văn hóa ẩm thực Lào, Campuchia Mời các bạn cùng đọc lắng nghe bài báo cáo nhóm 2

Mong cô và các bạn góp ý thêm cho bài làm hoàn chỉnh hơn

Nhóm 2

LỜI NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

CHƯƠNG 1: VĂN HÓA ẨM THỰC LÀO

1 VĂN HÓA LÀO VÀ NHỮNG NÉT ĐẶC SẮC TRONG VĂN HÓA

ẨM THỰC

1.1 Đôi nét về đất nước và văn hóa Lào

1.1.1 Đôi nét về đất nước Lào

Lào là một quốc gia ở Đông Nam Á nằm sâu trong đất liền và được coi lànơi giao lưu của hai nền văn minh lớn: Ấn Độ-Trung Hoa Địa thể đất Lào cónhiều núi non bao phủ bởi rừng xanh; đỉnh cao nhất là Phou Bia cao 2.817 m Diệntích còn lại là bình nguyên và cao nguyên Sông Mê Kông là con soonh lớn nhất,chảy dọc gần hết biên giới phía tây, giáp giới với Thái Lan, trong khi đó dãyTrường Sơn chạy dọc theo biên giới phía đông giáp với Việt Nam Khí hậu trongkhu vực là khí hậu nhiệt đới của khu vực gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa mưa vàmùa khô Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11, tiếp theo đó là mùa khô từtháng 12 đến tháng 4 năm sau Thủ đô và là thành phố lớn nhất của Lào là ViêngChăn, các thành phố lớn khác: Louang Phrabang, Savannakhet và Pakse Lào cũng

là quốc gia có nhiều loài động vật quí hiếm trên thế giới sinh sống, nổi bật nhất là

hổ, voi và bò tót khổng lồ

Mặc dù đã nỗ lực rất nhiều nhưng hiện nay Lào vẫn đang là một trongnhững nước chậm phát triển với bức tranh kinh tế ảm đạm, thu nhập bình quân đầungười thấp trên thế giới Để khắc phục tình trạng này, chính phủ Lào đang đề racác chính sách mới và kêu gọi sự hỗ trợ từ nước ngoài để Lào ngày càng phát triểnhơn Và để đưa đất nước đi lên thì sự góp sức của nhân dân chính là một nhân tố

vô cùng quan trọng Dân cư Lào với khoảng 5 triệu người bao gồm sáu bộ tộc hợp

thành, họ đem nền văn hóa của mỗi bộ tộc hòa vào nền văn hóa chung, tạo nên sự

đa dạng và phong phú, đặc sắc của bức tranh văn hóa Lào.Nhân dân Lào có tinhthần yêu nước, bao dung, luôn yêu thương giúp đỡ lẫn nhau Yêu lao động, hòabình, chính nghĩa, kiên quyết không khuất phục trong đấu tranh chống áp bức bóclộc của nội ban cũng như nội phản

1.1.2 Khái quát về văn hóa LàoBản sắc văn hóa của Lào là một nền văn hóa nông nghiệp lúa nước gắnvới văn hóa lúa nước và văn minh xóm làng Điều này đã tạo nên cho nền văn hóa

Lào bên cạnh những nét riêng của yếu tố bản địa thì vẫn mang hơi hướng chungvới văn hóa của các nước trong khu vực, góp phần tạo ra bản sắc riêng với nhữngđóng góp quan trọng trong kho tàng văn hóa của thế giới Lào với tên gọi khác làđất nước Triệu Voi (Vạn tượng) nên họ rất quý trọng loài voi, với người Lào bạchtượng chính là biểu tượng cho vận may của con người và cả dân tộc Lào Bên cạnh

đó nền văn hóa Lào có nhiều điểm tương đồng với các nước láng giềng mà đặc biệt

là Thái Lan với nền văn hóa Phật giáo Đạo Phật đã ăn sâu vào tư tưởng của ngườiLào, ảnh hưởng này được phản ánh trong nhiều lĩnh vực như ngôn ngữ, văn học,nghệ thuật… tạo nên một dân tộc Lào rất riêng Từ thế kỷ XIV Phật giáo đã trởthành quốc giáo với hơn 90% dân số theo Phật giáo tiểu thừa Người dân Lào đãthấm nhuần trong mình những lời Phật dạy, một mực kính trọng các bậc tăng ni,những vị sư sãi trong chùa Với dân số khoảng hơn 6 triệu người và có tới 1.400ngôi chùa lớn nhỏ, Lào là nước có tỉ lệ chùa so với dân cao nhất thế giới Chùa gắnliền với trường học, gắn cả với đời, sư sãi ăn uống bình thường như dân dã Phật

tử Lào thường tích đức bằng nhiều hoạt động gọi là Thiện Nghiệp Vào những dịp

lễ hội, Lào hấp dẫn khách du lịch và các Phật tử đến tham quan, tìm hiểu Phật giáokhông kém gì xứ sở chùa vàng – đất nước láng giềng Thái Lan Có thể nói Phậtgiáo tiểu thừa đã ảnh thưởng rất lớn đến đạo đức, tư cách, cách cư xử của ngườiLào Họ không coi trọng lắm đến việc tích lũy của cai cho riêng mình mà họ dùngcủa cải cá nhân để cúng bái, tu sửa chùa chiền Do ảnh hưởng của Phật giáo nênngười Lào luôn nhã nhặn, ôn hòa, tự kiềm chế và họ ghét lối sống cực đoan trongthực tế Ngoài ra người Lào cũng lưu giữ một kho tàng phong tục tập quán rất đadạng những cũng khá đồng nhất, điều này rất dễ nhận ra bởi mỗi một vùng, mỗi địaphương đều có những phong tục riêng nhưng vẫn mang tính phổ quát Tính phổquát thể hiện trước hết ở cách ăn, mặc: Về mặc: đặc điểm chung là váy, khố, trangphục thường có phục trang và trang sức với vòng đeo tay, cổ, khuyên tai… Về ăn:

tất cả người Lào họ đều mong chờ ngày tết cổ truyền của dân tộc với tên gọiBunpimay hay còn gọi là Tết té nước diễn ra từ ngày 13 đến ngày 16 tháng 4 hàngnăm Người dân té nước để cầu may, bình yên cho cả năm Đầu tiên họ tưới nướclên các tượng Phật, sau đó còn té nước vào các nhà sư, chùa và cây cối xung quanhchùa, rồi đến những người xung quanh Họ còn té nước vào nhà cửa, đồ thờ cúng,súc vật và công cụ sản xuất

Trong những ngày này, người dân còn xây tháp cát, phóng sinh, ăn mónlạp, hái hoa tươi, buộc chỉ cổ tay Với người Lào, những phong tục trong lễ hộiBunpimay mang ý nghĩa đem lại sự mát mẻ, phồn vinh cho vạn vật, ấm no hạnhphúc cho cuộc sống, là dịp để nuôi dưỡng và hun đúc nghệ thuật dân tộc Mộttrong những phong tục của người Lào còn được thể hiện trong cách ở, họ ở trênnhững ngôi nhà sàn vì nhà sàn phù hợp với điều kiện, địa hình, khí hậu nước Lào.Bên cạnh đó, tín ngưỡng bản địa của người Lào hết sức đa dạng, tín ngưỡng đó

gồm tín ngưỡng sùng bái tự nhiên, tín ngưỡng phồn thực, tín ngưỡng thờ cúngngười đã mất, tín ngưỡng thờ thầnLào còn được coi là đất nước của những lễ hội,tháng nào trong năm cũng có Lễ hội ở Lào hay còn được gọi là Bun, nghĩa làphước, làm Bun nghĩa là làm phước để được phước Cũng giống như các nướckhác trong khu vực Đông Nam Á, lễ hội tại đất nước Lào cũng chia làm hai phần:phần lễ là phần nghi thức do chính con người đặt ra để giao cảm với thần linh và

phần hội chủ yếu là vui chơi, giải trí Các lễ hội lớn của Lào gồm Bun Pha Vet (Phật hóa thân) vào tháng 1; Bun Visakha Puya (lễ Phật đản) vào tháng 4; Bun

BangPhay (pháo thăng thiên) vào tháng 5; Bun Khao PhanSa – (mùa chay) vào

tháng 7; Bun Khao Padapdin (tưởng nhớ những người đã mất) vào tháng 9; Bun

Suanghua (đua thuyền) vào tháng 10 Lễ hội tại Lào luôn gắn liền với chùa.

Tuy nhiên người Lào cũng rất có ý thức trong việc tiếp nhận có chọn lọcnhững yếu tố từ bên ngoài Với các đặc điểm của vị trí địa lí nên người Lào luônsẵn sàng tiếp thu văn hóa từ các dân tộc cả phương Đông và phương Tây như TháiLan, Trung Hoa, Ấn Độ, Pháp, Mỹ…Chính sự hòa quyện giữa yếu tố mở tiếp thubên ngoài và yếu tố văn hóa bản địa đã làm cho văn hóa Lào ngày càng đa dạng,nhiều màu sắc trong đời sống hiện nay

Ngoài ra, một đặc điểm khác là hiện nay Lào lưu giữ nhiều nét văn hóagắn liền với nông thôn: nền móng nông nghiệp lúa nước gắn với tổ chức làng xã, tổchức làng xã có tính tự quản

1.2Những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa ẩm thực Lào

1.2.1 Ảnh hưởng của vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

Như chúng ta đã biết, mỗi nền ẩm thực sẽ có những nhân tố khác nhautác động đến khiến nền ẩm thực đó hình thành nên những đặc trưng riêng Với đất

nước Lào, dấu ấn văn hóa ẩm thực cũng được hình thành bởi sự tác động của khánhiều nhân tố, trong đó có các yếu tố về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

Vị trí địa lý

Lào là một quốc gia có đất liền bao quanh tại vùng Đông Nam Á với diệntích khoảng 236.800km2 vào loại rộng trung bình trên thế giới Đây là nước có diệntích mặt nước lớn hơn mặt đất, không có biển, bị kẹp giữa dãy Trường Sơn vàdòng sông Mêkông Lào là một đất nước với 4 mặt là đất liền nên có sự giao lưuchặt chẽ với các nước láng giềng trên mọi phương diện, điều này đã ảnh hưởng khálớn tới nền văn hóa ẩm thực Lào có đường biên giới đất liền tiếp giáp với Thái lan,Campuchia, Việt Nam, Trung Hoa nên mọi sự giao lưu diễn ra hết sức thuận lợi

Vì văn hóa Lào là một nền văn hóa mở nên họ tiếp thu mọi tinh hoa văn hóa củacác đất nước láng giềng, điều này đã tạo nên sự đa dạng trong văn hóa của ngườidân nơi đây Nền ẩm thực cũng không nằm ngoài sự vận động đó Hầu hết các món

ăn của Lào đều mang đậm màu sắc của ẩm thực Thái Lan và Campuchia, do vậyđến với ẩm thực Lào ta sẽ tìm thấy trong đó sự kết hợp tuyệt vời giữa cái béo màkhông ngậy trong ẩm thực Thái và vị giòn tan của các món ăn từ côn trùng hết sứcđặc trưng trong ẩm thực Campuchia

 Điều kiện tự nhiên

Địa hình cũng là nhân tố chi phối khá lớn tới văn hóa ẩm thực Lào Đượccoi là tiểu lục có diện tích mặt nước lớn hơn mặt đất với những dòng sông trải dàinhư một mạng lưới trên khấp đất nước với dòng sông Mêkong hùng vĩ, Lào có mộtnguồn cá tôm nước ngọt dồi dào để phục vụ cho các bữa ăn, vì thế cá chính là thựcphẩm chủ yếu của người dân nơi đây Ngoài ra với một diện tích rừng khá lớn cùngnhững cao nguyên trù phú đã giúp cho họ có thể tận dụng những nguồn thức ăn từ

tự nhiên như thú rừng, rau quả hay những loại côn trùng…

Khí hậu Lào chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 tới tháng 11,mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4 Đất nước Lào có một nguồn khí hậu vô tận, thuậnlợi cho sự phát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới Cường độ bức xạ mặt trời cao,lượng ánh sáng dồi dào (khắp nơi trong toàn quốc đều có ít nhất 1500 giờ nắngtrong mỗi năm), cán cân bức xạ luôn luôn dương đã quy định ở nhiệt độ cao trên

toàn lãnh thổ Lào: nhiệt độ trung bình cả năm ở các địa phương đều trên 260C (trừcác miền núi cao), tổng nhiệu độ hoạt động vượt quá 75000C Điều kiện nhiệt đớinày là yếu tố thiên nhiên rất thuận lợi cho sự phát triển thâm canh tăng vụ, vì câytrồng có thể sinh trưởng và phát triển quanh năm Yếu tố thiên nhiên này lại càng

có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới của Lào.Điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm với lượng mưa phong phú, ánh nắng chan hòa vàlộng gió mùa cũng tại ra một nguồn năng lượng vô tận Người ta còn tìm thấy sựtươi đẹp của khí hậu ở kho tàng vô giá của rừng nhiệt đới với nhiều loại động thựcvật đặc hữu cơ có giá trị cao về kinh tế

Tuy là xứ sở của núi và cao nguyên, nhưng Lào có một nguồn dự trữ lớn

về đất nông nghiệp – cơ sở cho việc phát triển toàn diện một nền nông nghiệp nhiệtđới với các loại nông phẩm khác nhau Diện tích đồng bằng phù sa mới trải suốtdọc sông Mêkông và vùng hạ lưu của các phụ lưu của nó chiếm khoảng 10% diệntích lãnh thổ toàn quốc Nhưng đồng bằng phù sa màu mỡ này được bồi đắp từ kỷ

đệ từ, những đồng bằng này còn đang ở trong quá trình phát triển và là vựa lúa củanước Lào

Ở Lào, có nguồn tài nguyên thủy văn dồi dào có giá trị kinh tế quan trọng

và đa dạng đồng thời là trục chính của đất nước, dòng Mêkông với 1300 km chiềudài, là yếu tố của sự thống nhất nước Lào về mặt địa lý Vai trò đó cũng đủ nói lêntầm quan trọng có tính chất lồng kép về kinh tế của dòng sông này đối với nướcLào Dòng Mêkông với hệ thống phụ lưu của nó đã tạo ra những đồng bằng màu

mỡ, đã là chiếc nôi hồng lịch sử của các dân tộc Lào từ thời buổi xa xưa Hệ thốngthủy văn khá dày đặc phân bố rộng khắp trên lãnh thổ Lào, trong điều kiện khí hậunhiệt đới ẩm, không những là nguồn cung cấp nước dồi dào cho những nhu cầuphát triển công nông nghiệp trong tương lại mà còn là hệ thống giao thông đườngthủy thuận tiện cho việc nối liền các vùng nội địa với nhau

Cũng cần phải kể đến giá trị kinh tế của mạng lưới sông ngòi và hệ thốngcác hồ chứa nước sẽ xây dựng về sau này đối với việc phát triển nghề nuôi cá nướcngọt – một nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cho nhân dân, nhất là tỏngđiều kiện nước Lào không có vùng biển Nguồn tài nguyên thủy văn là một thànhphần quan trọng trong tổng thể lãnh thổ tự nhiên, là một tặng phẩm rất quý màthiên nhiên đã dành cho đất nước Triệu Voi.

Tài nguyên động, thực vật của Lào rất phong phú Lào được mệnh danh làvương quốc của rừng Điều đó nói lên vị trí kinh tế quan trọng của kho vàng xanhgiàu có của Lào Nếu đất nước Lào là một thiên đường của các nhà thực vật học thìcũng có thể nói rằng đây chính là một vườn bách thú thiên nhiên lý tưởng ở miềnnhiệt đới với thành phần đa dạng của các loài động vật, chim chóc có giá trị kinh tếcao Loại động vật đặc hữu có giá trị nhất của Lào là voi Sự phong phú của loàiđộng vật ấy khiến cho đất nước này từ xưa đã được mệnh danh là đất nước của

Triệu Voi Ngoài voi, còn có các loại động vật đặc hữu khác như hổ, báo, gấu,hươu, nai, bò rừng… và nhiều giống chim quý Thú rừng của Lào có giá trị kinh tếlớn, chúng cung cấp một khối lượng thịt ngon và bổ đáng kể.

1.2.2 Ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - xã hội

Lào là nước nằm sâu trong lục địa, không có đường thông ra biển và chủyếu là đồi núi trong đó 47% diện tích là rừng, có một số đồng bằng nhỏ ở thunglũng sông Mê Kông, hoặc các phụ lưu như đồng bằng Viêng Chăn, Champasack.Theo thống kê, 45% dân số sống ở vùng núi, Lào có 800000ha đất canh tác nôngnghiệp với 85% dân số sống bằng nghề nông Lào có tài nguyên phong phú về lâmnghiệp, nông nghiệp, khoáng sản và thủy điện tạo điều kiện rất lớn cho việc pháttriển kinh tế Sản phẩm nông nghiệp chiếm khoảng một nửa tổng sản phẩm quốcnội (GDP) và sử dụng 80% lực lượng lao động Nền kinh tế vẫn tiếp tục nhận được

sự trợ giúp của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và các nguồn quốc tế khác cũng như từđầu tư nước ngoài trong chế biến sản phẩm nông nghiệp và khai khoáng

Tuy nhiên, chính sách quản lý và khai thác chưa hợp lý của nhà nướcchưa mang lại hiệu quả khiến cho bức tranh kinh tế của Lào còn khá ảm đạm Mứcsống của cư dân nhìn chung còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đáp ứng nhữngnhu cầu sống vật chất (điện, nước, sinh hoạt ), nhu cầu giao lưu văn hóa, tinh thần,hoạt động phúc lợi xã hội cần được nâng cao hơn nữa Hiện nay, nền kinh tế Lào

có rất nhiều khởi sắc với việc thực hiện tốt chương trình kế hoạch 5 năm Lào đangnắm bắt thời cơ, tạo những bước đột phá và tạo nên những tiền đề kinh tế - xã hộivững chắc Tăng trưởng GDP năm 2008 đạt 7,9%, thu nhập bình quân đầu ngườiđạt 841 USD/người/năm Đây được xem là những bước tiến quan trọng nhằm nângcao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, đồng thời có sự ảnh hưởng đáng kểđến nền văn hóa ẩm thực của đất nước Bên cạnh việc khai thác hiệu quả trữ lượng

tài nguyên thiên nhiên phục vụ nhu cầu sống, Lào đã tạo cho mình phong cách ẩmthực riêng trong hệ thống ẩm thực Đông Nam Á.

II ẨM THỰC LÀO – MỘT NÉT ĐẶC TRƯNG TRONG VĂN HÓA CỦA ĐẤT NƯỚC TRIỆU VOI

2.1 Khái niệm về văn hóa ẩm thực

2.1.1 Khái niệm văn hóa

Có thể nói chưa bao giờ khái niệm văn hoá, những vấn đề văn hoá lạiđược dư luận quan tâm và sử dụng rộng rãi như hiện nay Từ góc nhìn và cách tiếpcận khác nhau, các nhà văn hoá học trong và ngoài nước đã đưa ra nhiều địnhnghĩa khác nhau về văn hoá

Định nghĩa đầu tiên về văn hoá có thể kể đến Edward Burnett Tylor –

nhà khoa học người Anh: “Một toàn thể phức hợp bao gồm tri thức, tín ngưỡng,

nghệ thuật, luân lý, luật pháp, phong tục và tất thảy những năng lực khác nhau và những tập quán mà con người hoạch đắc với tư cách là thành viên của xã hội”.

Fediro Mayor, tổng giám đốc UNESCO chỉ rõ: “Đối với một số người,

văn hoá chỉ bao gồm những kiệt tác tuyệt vời trong các lĩnh vực tư duy sáng tạo, đối với những người khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại cho đến những tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động Cách hiểu biết thứ hai này đã được cộng đồng quốc tế chấp nhận tại Hội nghị liên chính phủ về các chính sách văn hoá họp năm 1970 tại Venise ”

Trong Tìm về bản sắc văn hoá Việt Nam, Trần Ngọc Thêm đã đưa ra định nghĩa về văn hoá “Văn hoá là hình thức hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do

con người sáng tạo và tích luỹ trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội”.

Như vậy, định nghĩa về văn hoá là khá đa dạng và phức tạp Từ nhữngđịnh nghĩa khác nhau về văn hoá có thể hiểu rằng: Văn hoá là bao gồm tất cảnhững giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra để phục vụ cho chínhmình và làm cho con người thực sự người hơn Văn hoá là một khái niệm thuộcphạm trù giá trị - nó gắn với sự nhìn nhận, đánh giá của con người; văn hoá là sựhoà nhịp với lao động sáng tạo Như vậy, có thể xem văn hóa là cái còn đọng lại,tinh túy nhất, không dễ thay đổi của một dân tộc, đó là nếp sống của một dân tộc

kỹ thuật chưa phát triển, mức sống còn thấp do đó cái ăn luôn là yếu tố quan trọngnhất: “có thực mới vực mới vực được đạo”, “dĩ thực vi tiên”…

2.1.3 Khái niệm văn hóa ẩm thực

Trong cuốn “Từ điển Việt Nam thông dụng”định nghĩa văn hoá ẩm thực

được hiểutheo 2 nghĩa: Theo nghĩa rộng, “Văn hóa ẩm thực là một phần văn hóanằm trong tổng thể, phức thể các đặc trưng diện mạo về vật chất, tinh thần, tri thức,

tình cảm… khắc họa một số nét cơ bản, đặc sắc của một cộng đồng, gia đình, làngxóm, vùng miền, quốc gia… Nó chi phối một phần không nhỏ trong cách tứng xử

và giao tiếp của một cộng đồng, tạo nên đặc thù của cộng đồng ấy”

Theo nghĩa hẹp, “Văn hóa ẩm thực là những tập quán và khẩu vị của conngười, những ứng xử của con người trong ăn uống; những tập tục kiêng kỵ trong

ăn uống, những phương thức chế biến bày biện trong ăn uống và cách thưởng thứcmón ăn”

Hay có định nghĩa nêu “Văn hoá ẩm thực là những gì liên quan đến ăn,uống nhưng mang nét đặc trưng của mỗi cộng đồng cư dân khác nhau, thể hiệncách chế biến và thưởng thức các món ăn, uống khác nhau, phản ảnh đời sống kinh

tế, văn hoá - xã hội của tộc người đó”

Theo Jean Anthelme Brillat Savarin “Văn hóa ẩm thực là một biểu hiệnquan trọng trong đời sống con người, nó cũng hàm chứa những ý nghĩa triết lý, lànhững gì chính tạo hóa giúp con người kiếm thức ăn, nuôi sống họ lại còn cho họnếm mùi khoái lạc với các món ăn ngon”

Như vậy, văn hóa ẩm thực là một phần của văn hóa ứng xử, thể hiệnnhững thói quen ăn uống và cách thức chế biến món ăn của mỗi dân tộc, mỗi khuvực khác nhau

2.2 Phong cách ẩm thực Lào

2.2.1 Nguyên liệu

Người Lào ăn gạo là chính nhưng rất ít ăn gạo tẻ, họ chủ yếu ăn gạo nếp

và được nấu lên thành xôi Thức ăn cùng với xôi gồm có cá, thịt bò, thịt trâu, thịtheo, thịt vịt và các loại rau khác

Thức ăn quan trọng nhất là "cheo" (một loại nước chấm truyền thống củaLào) Có nhiều loại "cheo" khác nhau nhưng người Lào thích nhất là loại "cheo pađẹt" (giống mắm nêm của người Việt) Trong mỗi bữa ăn, nếu thiếu "cheo" thì cảmthấy ăn không ngon miệng "Cheo" dùng để chấm rau Nếu không có thức ăn, cóthể ăn xôi với "cheo" cũng rất ngon và no bụng

Vì là một quốc gia có diện tích sông hồ lớn nên nguồn thực phẩm chínhcủa người Lào là cá, tôm nước ngọt trong đó cá là thực phẩm chủ yếu Ngoài cánước ngọt thì thịt heo, gà, trâu và vịt là những thành phần quan trọng để nấu nướngnhiều thứ món ăn thông thường Người Lào cũng ăn những thứ thịt thú săn nhưnai, gà rừng, chim cút nếu có dịp kiếm được

Một món ăn Lào tiêu biểu phải có vị pha trộn giữa cay và ngọt, đượctrung hòa bằng các gia vị thảo mộc Điều này khiến cho các món ănLào trở nên nổibật hơn các nước trong khu vực Lào rất chuộng ăn ớt Họ có món ớt chiên giòn, ớtmuối, ớt luộc.

Rau thơm cũng là nguyên liệu không thể thiếu được của người Lào Bêncạnh nhà là vườn rau, trong đó rau thơm chiếm diện tích lớn Người Lào thườngxây dựng bên cạnh nhà mình một vườn rau, trên đó người ta trồng các lọai rau nhưhành, khoai, dưa chuột, đậu ván ,củ cải, cần tây, xà lách… Nó là những thứ bổsung cho bữa ăn hàng ngày của người Lào

2.2.2 Gia vị

Cũng như rất nhiều các quốc gia trong khu vực, nền ẩm thực của Lào đadạng không kém, điển hình là ba hương vị đặc trưng: Chua, cay và ngọt đã “hữu ý”

kết hợp với nhau làm nên linh hồn và sắc màu riêng trong ẩm thực của người dânLào.

Một món ăn tiêu biểu của người Lào phải là sự pha trộn giữa cay và ngọt,được trung hòa thêm thảo mộc Các món ăn có đặc điểm là dùng những gia vị nhưgừng, me, lá chanh, và nhiều loại ớt khô rất cay Vị chính trong các món ăn hầu hếtcác món ăn đều có rất nhiều ớt Chỉ riêng ớt có hàng chục món: từ ớt chiên giòn, ớtmuối chua, ớt sa tế , ớt hầm, ớt luộc … Chính vị cay này cũng là một nét văn hóa

vì phần đông người Lào sử dụng nguồn lao động chân tay, vị cay gây kích thích,tạo món ăn ngon, giúp người lao động ăn được nhiều, tăng sức lao động Ở mỗivùng cũng có các món ăn đặc trưng, có các tên gọi khác nhau và được chế biếntheo đặc trưng của từng vùng, nhưng không thể không có vị cay của ớt…

Ngoài ra trong cách chế biến món ăn của người Lào còn sử dụng hai loạigia vị chính là hai vị thuốc “gialang” và “macụt” Hai vị thuốc này chủ yếu dùngtrong món canh măng, có tác dụng không gây đau nhức, không đầy bụng

2.2.3 Phương pháp chế biến

Một đặc trưng trong phong cách chế biến của người Lào là họ thường làmchín thức ăn bằng hơi nước Hầu hết các món luộc của người Lào đều được đưa lênxửng hấp và được làm chins hoàn toàn nhờ hơi nước bốc lên Đây chính là điểmđặc biệt trong phong cách ẩm thức của người Lào mà ta khó có thể tìm thấy ở đâu.

Ngoài ra người Lào còn làm chín thức ăn bằng phương pháp nướng Córất nhiều cách nướng từ đưa trực tiếp thực phẩm lên lửa hay vùi trong than hồngđến nướng bằng lò nướng hay chảo điện Nhưng người Lào vẫn thích nướng thựcphẩm bằng cách cho vào ống nứa, ống vầu hay ống bương, để tạo mùi vị thơmngon cũng như màu sắc đặc trưng rất riêng của xứ sở Người Lào đặc biệt thích ăncác món nướng, tất cả những thực phẩm mà có thể nấu được bằng cách nướng thì

họ đều sử dụng, từ thịt, cá đến cả rau củ và gia vị Cơm lam cũng là một món đượcchế biến bằng hình thức này

Một đặc điểm trong cách nấu nướng của Lào khiến cho nó trở nên nổi bật

là cách thức pha trộn cá, thịt và gia vị thảo mộc trong cùng một món ăn Mắm cá(pa dek) và nước mắm (nam pa) cũng là những thành phần quan trọng trong bữa ăncủa người Lào Người ta thường nấu nướng thức ăn trên cái lò đốt bằng củi hoặcthan

Và đến với ẩm thực Lào, ta sẽ rất khó để bắt gặp những món ăn qua cáchchế biến chiên rán, bởi đây là một nước nhiệt đới nên các món ăn được làm quadầu mỡ hầu hết không được người dân ưa chuộng

2.3 Các món ăn tiêu biểu

Món ăn Lào từ món ăn trong đời sống hang ngày tới dịp lễ Tết đều có khánhiều món ngon,có thể kể ra như : gà nướng, lạp, lạp xưởng, thịt heo hấp măng(hoặc cá hấp lá chuối), gà (cá) nấu me, rau luộc, cơm (xôi) Ngoài ra còn có các

món khác như như: ếch, mực chiên tỏi, sườn nướng, nem chua cá thịt… Ẩm thựcLào, ngoài các món này, còn có những món được xem là đặc sản như : Món TamMaak Hung còn gọi là nộm chay gồm dưa muối, đu đủ, đậu đũa, cà dĩa giã rồi trộnchung với cùng hàng chục gia vị ăn rất lạ…Tất cả đều mang hương vị vừa quen lạivừa lạ, quen vì các nguyên liệu không quá khó tìm, nhưng lạ vì cách chế biến tinh

Để làm được ống cơm lam ngon cần phải có sự chăm chút, khéo léo củangười nấu, từ khâu chọn ống lam, chọn gạo nếp, tới cách ngâm gạo và cáchnướng… trong đó việc chọn tre, nứa (ống lam) là quan trọng hơn cả

Ống nứa dùng nấu cơm lam phải còn tươi, không quá non cũng khôngquá già (để khi cơm chín, hạt cơm quyện thêm chút vị ngọt và mùi vị đặc trưng củatre, nứa), ống nứa có độ dài khoảng 15cm, ống thẳng dài Đặc biệt, nếu chọn đượcnhững cây nứa có nước ở trong ống và sử dụng nước đó để nấu cơm, lúc đó cơm sẽngon hơn khi sử dụng nước thường Ống nứa được chọn về chặt hở một đầu, sau

đó rửa sạch và lót lá dong vào bên trong

Gạo được vo đãi sạch, rắc thêm một chút muối, trộn đều rồi cho vào ốnglam, đổ nước xâm xấp gạo, sau đó ngâm khoảng một tiếng Sau khi gạo trong ốnglam đã đủ thời gian ngâm, nước sẽ được đổ thêm vào cho ngập gạo rồi dùng lá

chuối rừng hoặc lá dong nút chặt đầu ống nứa, để cơm lam vẫn giữ được nguyênhương vị của nó

Quá trình nướng cũng đòi hỏi người nấu phải khéo léo, dựng ống lam trênkiềng, khi nướng ống lam phải được xoay đều trên ngọn lửa, hoặc trên than hồng,tránh để lửa quá to làm ống lam cháy khiến cơm chín không đều, còn nếu để lửaquá nhỏ sẽ làm cho cơm lam bị nhão, ướt Thời gian nấu cơm lam khoảng mộtgiờ đồng hồ là cơm chín, tuy nhiên người Lào thường dựa theo kinh nghiệm củamình Khi thấy ống lam cháy hết vỏ ngoài, đồng thời ngửi thấy mùi thơm từ ốnglam bay ra là người ta đã biết cơm chín hay chưa mà không cần mở nút lá để kiểmtra Khi cơm chín, hạt cơm có vị thơm ngọt của gạo nếp, có mùi thơm và màu xanhcủa lá dong, đồng thời quyện thêm một chút vị ngọt đặc trưng của tre giang

Cách thưởng thức và trình bày cơm lam tuy đơn giản nhưng cũng thể hiện

sự khéo léo của người chế biến Khi cơm chín, người ta chẻ bỏ lớp vỏ ống giangcháy đen bên ngoài đến khi thấy lớp màng lụa mỏng bao bọc phần ruột cơm làđược Cắt các ống cơm thành từng khẩu, có độ dài khoảng 10cm và bày vào đĩa.Khi ăn chỉ cần bóc bỏ lớp lụa bên ngoài

Người Lào thường ăn cơm lam cùng với cá nướng, thịt gà hay thịt lợnrừng nướng (những thực phẩm này có khi cũng được nướng trong ống tre, giang).Tuy nhiên, thưởng thức cơm lam ngon nhất là khi ăn cùng với muối vừng Sự kếthợp của hương vị nếp ngọt thơm với vị bùi béo của muối vừng càng làm cho móncơm lam thêm hấp dẫn.

Người Lào còn cho rằng: phụ nữ sau khi sinh ăn cơm lam sẽ tránh đượccác chất kim loại khi nấu bằng nồi: gang, nhôm, đồng nên không gây ảnh hưởngtới sức khỏe và chất lượng nguồn sữa mẹ

Ngày nay khi chế biến cơm lam người ta còn cho thêm một vài gia vịkhác để món cơm lam đậm đà và ngon hơn

 Cơm (xôi)

Ở Lào người ta ít trồng cấy gạo tẻ mà chủ yếu là gạo nếp, vì thế 90%người Lào chủ yếu ăn xôi Người ta cho rằng người Lào ăn xôi nhiều hơn ăn cơm

và gạo nếp gần như lương thực hàng ngày của họ Nhà nào cũng có những cái chõhong xôi được sử dụng thường xuyên mỗi ngày Xôi là lương thực chính trongngày thường được người Lào ăn cả ngày, sáng, trưa, chiều, tối

Hạt nếp Lào là loại gạo hạt dài, màu trắng trong Khi nấu, để xôi ngonhơn, người ta không nấu như cách bình thường (đổ ít nước vào nếp) mà nấu bằngchõ Tuy nhiên, cách nấu xôi theo kiểu truyền thống của người Lào là đựng trongống nứa và nấu bằng nước suối

Tương tự như cách nấu cơm lam, gạo nếp sau khi được nhặt sạch sạn, sẽđược ngâm trong nước khoảng 2 – 3 giờ để nước ngấm dần vào trong gạo và gạođược mềm hơn, nở hơn trước khi nấu xôi Trong thời gian ngâm nước, gạo đượcđảo đi đảo lại 2 - 3 lần để gạo được ngấm đều nước Sau khi ngâm, gạo được vớt

ra, đãi lại một lần nữa cho thật sạch, cho một chút muối vào gạo và trộn đều (trướcđây khi chưa có muối hoặc muối còn khan hiếm người Lào thổi cơm xôi không.Ngày nay khi xóc gạo người ta cho một chút muối trắng vào gạo để tăng thêm vịđậm cho món xôi)

Sau đó, gạo nếp và nước suối được cho vào trong ống nứa, dùng lá chuốihoặc lá dong nút chặt đầu ống nứa lại, rồi tiến hành nướng trên lửa hoặc trên thanhồng (lưu ý là không để lửa quá to hoặc quá nhỏ vì nó đều làm cho xôi mất ngon)

Khi ống nứa cháy sém cũng là lúc xôi cạn nước, sau đó ủ xôi cho chín.Khi ăn, gọt lớp vỏ nứa bên ngoài là lộ ra phần xôi nếp màu trắng được bọc bằnglớp vỏ lụa của ống nứa Khối xôi nếp lúc này có hình dáng như một cái ống, thơmmùi nứa, chỉ việc dùng tay bốc ăn Nếp Lào dẻo, ráo nên khi ăn sẽ không bị dínhvào tay

Gạo ngoài chế biến thành cơm lam và xôi nếp thì nó còn là thứ lươngthực có nhiều công dụng, như: dùng để làm vỏ bọc cho các loại bánh, làm khuôncho các món tráng miệng và bánh kẹo Cơm trộn với khoai sọ, nước cốt dừa, vàngó hoa súng để làm món điểm tâm, chẳng hạn như món Khao tom - gồm cơm trộnvới chuối, gói vào lá chuối rồi đem hấp Một món điểm tâm thông dụng khác làTom nam hua bua, được làm bằng cách trộn cơm với nước cốt dừa và hoa sen.

Một điều đáng chú ý nữa là ở Lào, không chỉ là thực phẩm hàng ngày, lúagạo còn được liên tưởng mạnh mẽ với những người phụ nữ Trong nhiều làng bảnhẻo lánh có truyền thuyết kể rằng nữ thần lúa đã hiến dâng mình cho ngọn lửa, vàsau khi chết, tro của nữ thần đã giúp cho dân làng có được một mùa bội thu, tránhđược nạn đói trong năm đó Ở một số làng bản người Phuan, hài cốt của các bà tổ

bà sơ được giữ trong ngôi tháp nhỏ xây giữa ruộng lúa của gia đình họ thờ cúng rấttrang nghiêm và dành một ngày nhất định trong năm để tưởng nhớ đến vị nữ thầnấy

 Rau luộc

Rau là một món ăn hàng ngày không thể thiếu với bất kì quốc gia nào ởĐông Nam Á và các món ăn được chế biến từ rau cũng vô cùng đa dạng trong đórau luộc có thể coi là món ăn làm từ rau đơn giản nhất Thế nhưng món rau luộc ởLào lại mang một màu sắc đặc biệt và khiến người ta ấn tượng dù chỉ một lầnthưởng thức Nó đặc biệt không phải ở nguyên liệu mà chính là ở phương pháp chếbiến Nếu như hầu hết rau luộc ở các quốc gia khác đều dùng nước sôi để luộc chínrau thì người Lào lại dùng phương pháp của riêng mình Họ cho rau vào những nồihấp cách thủy và dùng hơi nước để rau chin, như thế rau vẫn giữ được màu xanh

và vị ngọt nguyên chất Rau luộc chấm với nước mắm sẽ là một lựa chọn khôngthể thiếu trong bất kì mộn bữa ăn thông thường của người Lào

 Cá nướng

Người Lào đặc biệt thích ăn các món nướng, tất cả những thực phẩm mà

có thể nấu được bằng cách nướng thì họ đều sử dụng, từ thịt, cá đến cả rau củ vàgia vị

Là đất nước có nhiều sông suối nên các loại thủy sản đã trở thành nguồnthực phẩm quan trọng trong bữa ăn hàng ngày của người Lào, trong đó món ănđược đồng bào yêu thích và có cách chế biến đơn giản nhất đó là món cá nướng

Cá nướng có thể làm được bất cứ lúc nào và với bất kỳ loại cá nào, bởi phươngthức chế biến khá đơn giản Dù vậy người dân ở đây cho rằng cá nướng vẫn là mónngon nhất trong các món ăn được chế biến từ cá

Nguyên liệu để làm món cá nướng là loại cá to khoảng nửa cân trở lên,phải còn tươi sống, thường là các loại cá sông, suối như cá chép, cá trắm…Cá sau

khi được làm sạch, bỏ ruột, sẽ được ướp với muối, rồi để một thời gian khoảng từ

10 tới 15 phút cho muối ngấm đều vào cá Sau đó kẹp cá vào gắp nướng rồi tiếnhành nướng cá

Người ta dùng thân cây tre dày, còn tươi (để tránh lửa làm cháy kẹp tre)chẻ đôi ra rồi kẹp cá vào giữa Khi nướng cần phải kiên trì hơ cho con cá chín dần,chín đều trên than củi Khi cá đã chín, tỏa ra mùi thơm, người ta dùng sợi chỉ vuốtdọc theo chiều kẹp cá, con cá được gỡ ra vẫn nguyên vẹn, không vỡ nát Do cá đãđược ướp muối trước khi nướng nên khi nướng chín da cá không cháy mà lại đượcphủ một lớp muối, thịt cá không dính vào da, thịt rất thơm Món cá nướng được ănkèm với các loại rau và có thể dùng thêm nước mắm hoặc muối chấm, tùy vàokhẩu vị của từng người Tuy nhiên loại nước chấm được người Lào ưu thích nhấtkhi ăn cá nướng là chẻo Chẻo chế biến từ gan heo băm nhỏ, nêm cùng các loại giavị: bột năng, ớt, tỏi, hành, mắm, muối, chanh và thêm một chút lạc rang

Món cá nướng phải ăn với cơm lam, xôi dẻo thì mới có thể cảm nhậnđược hết vị ngọt béo của cá, vị cay của ớt, mùi thơm của các loại gia vị Cơm xôi

ăn với cá nướng, chấm muối ớt là món ăn được sử dụng phổ biến cả trong đờithường, vào các dịp lễ hội và dâng cúng tổ tiên của người Lào

Ngoài cách nướng bằng kẹp tre, người Lào còn thích cho cá vào trongống giang, nứa để nướng (tương tự như khi chế biến cơm lam), họ cho rằng cánướng theo cách này sẽ giữ được vị ngọt của cá, đồng thời cũng giữ được mùithơm của các loại gia vị đi kèm

Ngoài cá nướng, người Lào còn có các món ăn nướng khác như gànướng, thịt nướng, tuy nhiên các món ăn này ít được sử dụng hơn

 Tép nhảy

Món “Tép nhảy” được xem là đặc sản trên đất Lào Tép sống được đánhbắt trên sông Mê Kông nên tươi ngon, có vị ngọt rất đặc trưng Để chế biến móntép nhảy thì tép sẽ được rửa sạch, loại bỏ hết các tạp chất rồi để ráo nước Khi ănngười ta vắt chanh vào tép (chanh vừa làm cho tép chín tái, vừa làm giảm đi vịtanh của tép), sau đó tép được nêm thêm các loại gia vị vừa ăn Món tép nhảy được

ăn sống kèm với nước chấm

 Món Tam Maak Hung

Món Tam Maak Hung được coi là đặc sản mang đậm phong vị của ngườidân Lào Món Tam Maak Hung hay còn gọi là nộm chay Món ăn nổi tiếng nàybao gồm các nguyên liệu: dưa muối, đu đủ, cà chua, đậu đũa sống, mắm nêm, ớt,tỏi, đường, muối Các nguyên liệu trên sau khi được giã sẽ được trộn chung với cácloại gia vị khác nhau Khi ăn Tam Maak Hung chúng ta có thể cảm nhận thấy đây

là món ăn có sự hòa trộn tổng thể của những mùi vị khác nhau, chua, cay, mặn,

ngọt, với cái cay lè lưỡi đẫm mắm nêm cùng rất nhiều ớt xắt nhỏ và mùi thơm củacác gia vị, của rau thơm chắc chắn sẽ để lại dư vị khó quên cho bất cứ ai đã mộtlần được thưởng thức món ăn dân giã này.

 Phở Lào

Chịu ảnh hưởng của văn hóa ẩm thực Việt Nam, ẩm thực Lào cũng cónhiều món ăn với phương pháp chế biến và hương vị tương tự như món ăn Việt.Tuy nhiên để phù hợp với khẩu vị của mình, người Lào đã có những thay đổi nhấtđịnh, tạo nên sự khác biệt với món ăn gốc Trong đó, nổi bật nhất là món phở Lào

Trong cách chế biến, về cơ bản phở Lào và phở Việt đều giống nhau, cóchăng chỉ khác ở cách chế nước và cách sử dụng các loại gia vị khi ăn Nếu ngườiViệt khi nấu nước phở thường cho vào một số hương liệu như hoa hồi, quế, gừng,hành khô… còn người Lào thì không, họ chỉ ninh xương và để nước thật nhạt, đểkhi khách ăn có thể chế thêm các loại gia vị tùy thích

Về vấn đề gia giảm thì phức tạp hơn, bởi đi kèm một bát phở dành chongười Lào cần có nhiều loại, thứ nhất là phải kể đến rau, gồm: rau húng chó, mùitàu, giá, cà pháo, ớt tươi và đặc biệt là phải có đậu đũa, được cắt hoặc bẻ thànhtừng khúc và được chấm với một loại nước chấm tương tự như nước chấm nem lụi

ở Huế

Thứ đến là các loại gia vị, gồm đường, nước mắn, dấm, xì dầu, tương ớt,

ớt khô chưng Và khi ăn, người Lào thường cho rất nhiều các loại gia vị này bởitheo phong cách ẩm thực Lào, phải thật chua, cay và ngọt mới ngon

Ngoài các món ăn tiêu biểu kể trên, người Lào còn rất nhiều món ănngon, hấp dẫn và mang hương vị rất đặc biệt như: Thoót mú đẹt điêu, tôm dâm