Định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh bến tre đến năm 2015 và tầm nhìn năm 2020

Tình hình chính trị, kinh tế - xã hội trong nước cũng có nhiều thay đổi, luật du lịch được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ năm 2006, nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp này là do chính bản thân tôi nghiên cứu và thực hiện

Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chính xác

Tác giả luận văn

TRƯƠNG VĂN QUỐC

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 7

DANH MỤC CÁC BẢNG 8

Phần mở đầu 1 Lý do chọn đề tài 9 2 Mục tiêu nghiên cứu 10 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10 4 Phương pháp nghiên cứu 10 5 Tổng quan các đề tài nghiên cứu có liên quan 10 6 Đóng góp của luận văn 11

7 Bố cục của luận văn 11 Chương 1: Cơ sở lý thuyết của đề tài 13 1.1 Những lý luận cơ bản về du lịch 13

1.1.1 Những khái niệm 13 1.1.1.1 Du lịch 13 1.1.1.2 Khách du lịch 14 1.1.1.3 Tài nguyên du lịch 15 1.1.1.4 Sản phẩm du lịch 15 1.1.2 Phân loại du lịch 17 1.1.2.1 Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến đi 17

1.1.2.2 Căn cứ vào nhu cầu làm nẩy sinh chuyến đi du lịch 18 1.1.2.3 Căn cứ vào thời gian du lịch 18 1.1.2.4 Căn cứ vào vị trí địa lý của nơi đến du lịch 18

1.1.3 Vai trò của du lịch 19 1.1.3.1 Vai trò về kinh tế 19

1.1.3.2 Vai trò về xã hội 20

1.1.4 Những nhân tố có ảnh hưởng đến du lịch 21 1.1.4.1 Những nhân tố chung có ảnh hưởng đến du lịch 21 1.1.4.2 Những nhân tố đặc trưng có ảnh hưởng đến du lịch 21 1.1.5 Quan điểm về phát triển du lịch bền vững 22

1.1.6 Kinh nghiệm phát triển du lịch của một số nước trong khu vực 23 1.2 Một số vấn đề về chiến lược 26 1.2.1 Khái niệm về chiến lược 26 1.2.2 Lợi ích của chiến lược 26

1.2.3 Hoạch định chiến lược 26

1.2.3.1 Xác định nhiệm vụ chiến lược và hệ thống mục tiêu 27 1.2.3.2.Các công cụ chủ yếu để xây dựng và lựa chọn chiến lược 27 Kết luận chương 1 29

2.5.4 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) 63

Chương 3: Định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch 65

tỉnh Bến Tre đến năm 2015 và tầm nhìn năm 2020

3.1 Mục tiêu phát triển du lịch tỉnh Bến Tre 65 3.1.1 Quan điểm phát triển du lịch tỉnh Bến Tre 65

3.1.4 Định hướng phát triển du lịch Bến Tre đến năm 2015 và 73 tầm nhìn năm 2020

3.2 Xây dựng và lựa chọn chiến lược phát triển ngành du lịch 73 tỉnh Bến Tre

3.2.1 Chiến lược tăng trưởng tập trung theo hướng xâm nhập 81 thị trường quốc tế và trong nước

3.2.2 Chiến lược tăng trưởng tập trung theo hướng phát triển 82 thị trường khách quốc tế và trong nước

3.2.3 Chiến lược tăng trưởng tập trung theo hướng phát triển 85

quảng bá du lịch

3.3.2.1 Giải pháp về nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và 89

cơ chế chính sách về du lịch 3.3.2.2 Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao 91

nhận thức về du lịch 3.3.3 Giải pháp về bảo vệ tài nguyên môi trường đảm bảo 92

sự phát triển bền vững của du lịch

3.3.4 Giải pháp về đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học 93

công nghệ và hợp tác quốc tế

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

AIEST Hội Liên hiệp các chuyên gia quốc tế về du lịch học

AS Số điểm hấp dẫn

ASEAN Các nước Đông Nam Á

EFE Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài

IFE Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Du lịch là ngành kinh tế có mức tăng trưởng nhanh và ổn định của Việt nam Trong những năm qua, du lịch cả nước luôn hoàn thành và vượt chỉ tiêu phát triển Những thành tựu đó có được là do trên cả nước đã khai thác có hiệu quả tiềm năng du lịch, tăng cường công tác xúc tiến, quảng bá, phát triển các sản phẩm du lịch hấp dẫn, có sức cạnh tranh, đồng thời phát huy được lợi thế của một “điểm đến an toàn” của thế giới và khu vực

Trên bình diện quốc gia, khu vực đồng bằng sông Cửu Long cũng thu hút lượng khách du lịch ngày càng tăng, đồng thời thu nhập du lịch ngày càng có vị trí quan trọng trong cơ cấu GDP của vùng

Cùng với tiến trình phát triển du lịch cả nước, ngành du lịch tỉnh Bến Tre cũng đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, lượng khách, thu nhập và GDP du lịch tăng trưởng bình quân hàng năm lần lượt là 14%, 21%, 17%, đưa du lịch Bến Tre thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh và của khu vực đồng bằng sông Cửu Long

Tuy nhiên, những năm gần đây tình hình chính trị, kinh tế thế giới có nhiều biến động phức tạp; thiên tai, dịch bệnh, nạn khủng bố đang gây ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội toàn thế giới, trong đó có du lịch Việt Nam nói chung và du lịch tỉnh Bến Tre nói riêng

Tình hình chính trị, kinh tế - xã hội trong nước cũng có nhiều thay đổi, luật du lịch được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ năm 2006, nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến

2010 đã đề ra hai định hướng chính là du lịch sinh thái và du lịch văn hóa Nhờ xác định đúng hướng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh, phát huy có hiệu quả mọi nguồn lực đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương và các nguồn lực khác, kinh tế Bến Tre phát triển nhanh chóng và ổn định Thị xã Bến Tre được công nhận là đô thị loại 3 vào tháng 8/2007 và trở thành thành phố trực thuộc tỉnh vào tháng 9/2009 Dự án cầu Rạch Miễu đã hoàn thành, nối thẳng đường từ Bến Tre về thành phố Hồ Chí Minh, ngoài ra còn nối đến Trà Vinh, Sóc Trăng sẽ tạo ra những cơ hội và thách thức mới trong phát triển du lịch Bến Tre

Chính vì vậy, vấn đề đặt ra ở đây là phải xây dựng chiến lược phát triển du lịch Bến Tre cho phù hợp trong từng giai đoạn phát triển cụ thể để tạo ra tốc độ tăng trưởng nhanh đồng thời đảm bảo phát triển du lịch bền vững Muốn vậy phải biết hiện trạng phát triển du lịch Bến Tre trong những năm qua như thế nào? Những cơ hội và thách thức trong phát triển du lịch Bến Tre trong thời gian tới? Chiến lược và giải pháp nào để phát triển bền vững du lịch Bến Tre? … Đó là những câu hỏi mà bản thân Bến Tre phải

tế thành phố Hồ Chí Minh, 2002; Định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Khánh Hoà đến năm 2010 - Phạm Hồng Dũng, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, 2004; Giải pháp đa dạng hoá sản phẩm du lịch tỉnh Lâm Đồng đến năm 2015 - Nguyễn Văn Võ, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, 2007

- Một số đề tài nghiên cứu khoa học:

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến 2010 (Quyết định phê duyệt số 97/2002/QĐ-TTg ngày 22 tháng 7 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ); Nâng cao năng lực phát triển du lịch sinh thái bền vững tại huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre – GS.TSKH Lê Huy Bá, 2008; Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Bến Tre đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 - Viện nghiên cứu phát triển du lịch, Tổng Cục du lịch, 2008

Tuy nhiên các công trình nghiên cứu này đã đề cập đến phương pháp tiếp cận nghiên cứu chung, các kết quả nghiên cứu cụ thể ở các lĩnh vực khác nhau và cho đến nay vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu về định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch cho tỉnh nhà

6 Đóng góp của luận văn

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về du lịch, xác định vị trí, vai trò của du lịch Bến Tre trong tổng thể phát triển du lịch và trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

- Đánh giá thực trạng phát triển du lịch Bến Tre trong thời gian qua

- Xác định điểm mạnh, điểm yếu cũng như cơ hội và thách thức của ngành du lịch Bến Tre

- Xây dựng chiến lược và đề ra giải pháp, khuyến nghị để phát triển

du lịch Bến Tre bền vững trong thời gian tới

7 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết của đề tài

Những lý luận cơ bản về du lịch; quan điểm về phát triển du lịch bền vững hiện nay, lý thuyết cho việc phân tích, xây dựng và lựa chọn chiến lược

Chương 2: Phân tích đánh giá tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch tỉnh Bến Tre

Phân tích điều kiện tự nhiên, tài nguyên du lịch của tỉnh, phân tích đánh giá thực trạng của du lịch địa phương, từ đó rút ra được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức nhằm làm cơ sở cho việc đề ra chiến lược phát triển

Du lịch đã có từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, được ghi nhận như một

sở thích, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người Ngày nay du lịch

đã trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến không chỉ ở các nước kinh tế phát triển mà còn cả ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam

Tuy nhiên hiện nay không chỉ ở nước ta nhận thức về nội dung du lịch vẫn chưa thống nhất, có rất nhiều khái niệm khác nhau về du lịch Trước thực tế phát triển ngành du lịch, việc nghiên cứu, thảo luận để đi đến thống nhất một số khái niệm cơ bản là một đòi hỏi cần thiết

Sau hội nghị Manila sau năm 1980 của tổ chức du lịch Quốc tế, đưa ra định nghĩa “Việc lữ hành của mỗi người bắt đầu từ mục đích không phải di

cư và một cách hoà bình, hoặc xuất phát từ mục đích thực hiện sự phát triển

cá nhân về các phương diện kinh tế, xã hội, văn hoá, tinh thần cùng với việc

đẩy mạnh sự hiểu biết và hợp tác giữa mọi người” (Phạm Hồng Dũng - Định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Khánh Hoà đến năm 2010, Luận văn thạc sĩ, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, 2004) Định

nghĩa này có ưu điểm là nhấn mạnh mục đích hoà bình của du lịch đồng thời

nó cũng bao quát du lịch để vui chơi giải trí và cả công việc Nhưng có chỗ khiếm khuyết là không phản ảnh được đặc điểm tổng hợp khách quan của hoạt động du lịch của người du lịch

Định nghĩa của Hội Liên hiệp các chuyên gia quốc tế về du lịch học (AIEST) được nhiều người đồng tình nhất “Du lịch là sự tổng hoà các hiện tượng và quan hệ do việc lữ hành và tạm thời cư trú của những người không định cư dẫn tới Số người này không định cư lâu dài vả lại cũng không làm

bất kỳ hoạt động nào để kiếm tiền” (Phạm Hồng Dũng - Định hướng chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Khánh Hoà đến năm 2010, Luận văn thạc

sĩ, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, 2004)

Theo định nghĩa này, du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội mang tính tổng hợp, tính tạm thời và tính không hành nghề của hoạt động du lịch Nhưng không làm việc gì để kiếm tiền chỉ nhằm vào du lịch giải trí, chứ chưa tính đến việc du lịch thương mại Thật ra các nhà nghiên cứu cho rằng các hoạt động như đàm phán buôn bán, ký kết hợp đồng và triển lãm hội chợ cùng tham quan dưới hình thức du lịch tổ chức cho đại biểu sau khi kết thúc hội nghị cũng nằm trong khái niệm du lịch

Theo luật du lịch Việt Nam năm 2006 quy định “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường

1.1.1.3 Tài nguyên du lịch

Theo Luật du lịch Việt Nam năm 2006: “Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hoá, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác, có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch” Vì vậy, tài nguyên du lịch được xem là tiền đề để phát triển du lịch và tài nguyên du lịch càng phong phú, đặc sắc thì sức hấp dẫn và hiệu quả du lịch càng cao

Tài nguyên du lịch gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn đang được khai thác và chưa được khai thác

Tài nguyên du lịch tự nhiên gồm các yếu tố địa chất, địa hình, địa mạo, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch

Tài nguyên du lịch nhân văn gồm truyền thống văn hoá, các yếu tố cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, các công trình lao động sáng tạo của con người và các di sản văn hoá vật thể, phi vật thể khác có thể được sử dụng phục vụ mục đích du lịch

1.1.1.4 Sản phẩm du lịch

Theo Luật du lịch lịch Việt Nam năm 2006 “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch trong

chuyến đi du lịch” (Luật du lịch, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006)

Theo định nghĩa của WTO: “Sản phẩm du lịch là một tổng thể phức tạp bao gồm nhiều thành phần không đồng nhất cấu tạo thành, đó là tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, cơ sở vật chất - kỹ thuật, cơ sở hạ

tầng dịch vụ và đội ngũ cán bộ nhân viên” (TS Trần Văn Thông-Tổng quan

du lịch, NXB Giáo Dục , 2003 )

Sản phẩm du lịch (Tourism product): có thể là món hàng cụ thể như phòng ngủ khách sạn và các tiện nghi, các món ăn đồ uống của nhà hàng, các mặt hàng thủ công mỹ nghệ hoặc một món hàng không cụ thể như điều kiện thiên nhiên ở nơi nghĩ mát, chất lượng phục vụ của các công ty vận chuyển khách (hàng không, tàu hoả, tàu thủy, ôtô…) trong nhiều trường hợp sản phẩm du lịch là sự kết hợp những món hàng cụ thể và không cụ thể Nói một cách khác, sản phẩm du lịch là tổng hợp nhiều yếu tố khác nhau nhằm cung cấp cho khách du lịch kinh nghiệm du lịch trọn vẹn và sự mãn nguyện

Khi xem xét, đánh giá sản phẩm du lịch của một địa phương (quốc gia) để cho đơn giản có thể sử dụng công thức sau:

Sản phẩm du lịch = vận chuyển + khách sạn + ăn uống hoạt động

(GS Nguyễn Văn Lê - Tâm lý học du lịch,NXB Trẻ, năm 1997)

Dựa trên các thành phần cơ bản của sản phẩm du lịch và tuỳ thuộc vào đặc trưng, đặc thù của mỗi nước, các nhà du lịch đưa ra một số mô hình của sản phẩm du lịch như: 4S, 3H, 6S

 Mô hình 4S:

- Sea: Biển

- Sun: Mặt trời, tắm nắng

- Shop: Cửa hàng lưu niệm, mua sắm

- Sex (Sand): Hấp dẫn, khêu gợi giới tính (hay bãi cát tắm nắng)

Để có thể đưa ra các định hướng và giải pháp phát triển đúng đắn về

du lịch, cần phân loại du lịch thành các loại hình khác nhau

Loại hình du lịch được hiểu là một tập hợp các sản phẩm du lịch có những đặc điểm giống nhau, hoặc vì chúng thoả mãn những nhu cầu, động

cơ du lịch tương tự, hoặc được bán cho cùng một nhóm khách hàng, hoặc vì chúng có cùng một cách phân phối, một cách tổ chức như nhau, hoặc được

xếp chung theo một mức giá bán nào đó (GS.TS Nguyễn Văn Đính-PGS.TS Trần Thị Minh Hoà – Giáo trình kinh tế du lịch, NXB Đại học Kinh tế quốc dân, 2008)

Các tiêu thức dùng để phân loại du lịch thường được sử dụng như sau:

1.1.2.1 Căn cứ vào phạm vị lãnh thổ của chuyến đi

Du lịch được chia thành hai loại: du lịch quốc tế và du lịch nội địa

- Du lịch quốc tế: là hình thức du lịch mà ở đó điểm xuất phát và điểm đến của khách nằm ở lãnh thổ của các quốc gia khác nhau Ở hình thức này khách phải đi qua biên giới và tiêu ngoại tệ ở nơi đến du lịch

Du lịch quốc tế được chia thành:

- Du lịch tham quan: là loại hình du lịch phát triển quanh năm, ít chịu tác động của mùa vụ, được phát triển mạnh ở những nơi có nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hoá, kiến trúc

1.1.3 Vai trò của ngành du lịch

1.1.3.1 Vai trò về kinh tế

- Trong quá trình hoạt động du lịch đòi hỏi phải có một lượng lớn vật

tư hàng hoá để phục vụ du khách Ngoài việc khách du lịch đem tiền kiếm được từ nơi khác đến chi tiêu ở vùng du lịch, làm tăng nguồn thu của vùng

và của đất nước du lịch, góp phần tiêu thụ một số lượng lớn vật tư hàng hoá làm cho kinh tế của vùng du lịch và của đất nước du lịch phát triển

- Ngành du lịch phát triển còn tác động thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành khác trong nền kinh tế quốc dân như ngành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, ngành giao thông vận tải, bưu điện, ngân hàng … do nhu cầu của khách du lịch là rất đa dạng và phong phú cho nên ngành du lịch phát triển tạo điều kiện cho các ngành này đa dạng hoá sản phẩm, mở rộng được thị trường tiêu thụ ngay tại chỗ giúp cho quá trình lưu thông được nhanh hơn, tăng vòng quay vốn, sử dụng vốn có hiệu quả hơn

- Hoạt động của ngành du lịch còn góp phần làm tăng thu nhập quốc dân Thông qua việc sản xuất các mặt hàng lưu niệm, chế biến thực phẩm, xây dựng các cơ sở vật chất kỹ thuật … phục vụ du khách góp phần tạo ra và làm tăng thu nhập quốc dân

- Phát triển du lịch quốc tế chủ động đem lại nguồn thu ngoại tệ đáng

kể cho đất nước “Ở các nước du lịch phát triển, nguồn thu ngoại tệ từ du

lịch quốc tế chiếm 20% trong tổng nguồn thu ngoại của đất nước” (Đinh Thị Thư – Giáo trình kinh tế du lịch – Khách sạn, NXB Hà Nội, 2005)

- Du lịch là một ngành xuất khẩu tại chỗ đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất:

+ Xuất khẩu bằng du lịch quốc tế luôn đem lại doanh thu cao hơn so với xuất khẩu ngoại thương Sở dĩ như vậy vì hàng hoá trong du lịch được bán theo giá bán lẻ, nhiều khi còn bán theo giá độc quyền, trong khi đó hàng xuất khẩu ngoại thương thì xuất theo giá bán buôn Ngoài ra xuất khẩu du lịch quốc tế còn tiết kiệm được chi phí vận chuyển, phí bảo hiểm, không phải chịu thuế xuất nhập khẩu và tránh được rủi ro trên đường vận chuyển

+ Xuất khẩu du lịch là xuất khẩu vô hình, có ưu điểm là chỉ bán cho khách quốc tế cái quyền được cảm nhận giá trị tài nguyên du lịch tại một điểm du lịch, còn tài nguyên du lịch vẫn còn nguyên giá trị

- Du lịch phát triển còn kích thích thu hút vốn đầu tư: do du lịch là ngành đem hai tỷ suất lợi nhuận cao vì vốn đầu tư vào du lịch tương đối ít so với các ngành công nghiệp nặng, giao thông vận tải, khả năng thu hồi vốn nhanh, kỹ thuật không phức tạp Do vậy, các nhà kinh doanh đi tìm hiệu quả của đồng vốn, thì du lịch là một lĩnh vực kinh doanh hấp dẫn so với nhiều ngành kinh tế khác Sự đầu tư của nhà nước vào cơ sở hạ tầng (đường sá, công viên …) và kiến trúc thượng tầng (nghệ thuật, lễ hội, văn hoá dân gian

biết của nhân dân giữa các vùng với nhau và của nhân dân giữa các quốc gia với nhau

1.1.4 Những nhân tố có ảnh hưởng đến du lịch

1.1.4.1 Những nhân tố chung có ảnh hưởng đến du lịch

- Thời gian nhàn rỗi của nhân dân:

Thời gian nhàn rỗi của người dân càng tăng nên họ có điều kiện để tham gia đi du lịch càng tăng Ngày nay kinh tế không ngừng phát triển, năng suất lao động ngày càng cao, mức sống của người dân ngày càng được cải thiện, trong điều kiện đó xu hướng chung giảm thời gian làm việc và tăng thời gian nhàn rỗi Điều này cho phép các tổ chức du lịch thu hút được nhiều khách du lịch đến với cơ sở của mình

- Thu nhập và trình độ dân trí:

Nền kinh tế phát triển sẽ làm cho thu nhập của người dân tăng lên, do

đó khả năng thanh toán cho các nhu cầu trong đó có nhu cầu du lịch sẽ tăng lên Các nhà kinh tế đã thống kê rằng các nước kinh tế phát triển nếu thu nhập quốc dân tăng lên 1% thì chi phí của nhân dân dành cho các nhu cầu du

lịch tăng 1,5% (GS Nguyễn Văn Lê - Tâm lý học du lịch, NXB Trẻ, năm 1997)

Sự phát triển du lịch còn phụ thuộc vào trình độ văn hoá chung của nhân dân ở một đất nước Trình độ văn hóa của một cộng đồng dân cư được nâng cao, nhu cầu đi du lịch của nhân dân ở đó sẽ tăng lên rõ rệt, mặt khác sẽ đảm bảo phục vụ khách du lịch một cách văn minh làm hài lòng khách đi du lịch đến đó

- Sự phát triển kinh tế của quốc gia:

Khả năng phát triển du lịch của một đất nước phụ thuộc lớn vào tình trạng kinh tế và lực lượng sản xuất của đất nước đó Nền kinh tế phát triển là tiền đề cho sự ra đời và phát triển của ngành du lịch Thực tế cho thấy ở các nước có nền kinh tế lạc hậu, kém phát triển, mặc dù có tài nguyên du lịch phong phú nhưng du lịch vẫn không phát triển được

- Sự phát triển của hệ thống giao thông vận tải:

Từ xưa, giao thông vận tải đã trở thành một trong những nhân tố chính cho sự phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch quốc tế Trong những năm gần đây, giao thông vận tải đã có những bước chuyển biến quan trọng, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của du lịch

- Sự ổn định về chính trị của một quốc gia:

Ở những nước có bầu không khí chính trị hoà bình sẽ thu hút được đông đảo khách du lịch vì ở những nơi này khách du lịch cảm thấy yên tâm,

sự an toàn của họ được đảm bảo Ngược lại ở những nước có chính trị bất

ổn, có xung đột vũ trang… nhân dân ở nước đó khó có điều kiện ra nước ngoài du lịch và khách du lịch trên thế giới cũng khó có điều kiện đến nước

đó để du lịch

1.1.4.2 Những nhân tố đặc trưng ảnh hưởng đến du lịch

- Tài nguyên thiên nhiên: là một yếu tố quan trọng trong tiềm năng du lịch của một đất nước, một địa phương: vị trí địa lí, địa hình, khí hậu…

1.1.6 Kinh nghiệm phát triển du lịch của một số nước trong khu vực

 Thái Lan:

Ngành du lịch Thái Lan đã trải qua một quá trình phát triển sản phẩm

du lịch ở nhiều mặt: về phương tiện phục vụ, về loại hình, về quy mô và chất lượng phục vụ du lịch

Sự gia tăng số lượng và thành phần du khách quốc tế đến Thái Lan đã kéo theo một quá trình phát triển các điểm du lịch Các công viên vừa được xem là điểm du lịch vừa là khu bảo tồn thiên nhiên Chung quanh các thắng cảnh tự nhiên thường có các loại hình du lịch đặc biệt như: các tour dã ngoại

và mạo hiểm, tour du lịch đi bộ, tour khám phá hang động và các tour du lịch sinh thái đa dạng khác

Trong những năm gần đây, số lượng các cung điện, đền đài mang tính lịch sử và các viện bảo tàng được mở ra cho công chúng và du khách vào tham quan ngày một tăng

Những bộ tộc miền núi đã trở thành một trong những điểm thu hút khách du lịch Các bộ tộc miền núi được tái tạo ngay tại những trung tâm du lịch lân cận các thành phố du lịch chính của Thái Lan

Các hội chợ, lễ hội và nghệ thuật dân gian đang là những hoạt động ngày càng thu hút nhiều du khách Những lễ hội truyền thống được quảng bá rộng rãi đến các du khách tiềm năng; một số làng thủ công mỹ nghệ và chợ bán loại hàng này cũng đã trở thành những điểm thu hút không ít du khách,

ví dụ như làng gốm sứ Dan Kwien và làng tranh chạm Ban Thawai

Trên khắp các khu vực đồng bằng và thung lũng, nhiều khu du lịch nghỉ dưỡng đã được thành lập Mặc dù con số du khách tự mình đi du thám vùng cao nguyên ngày càng đông nhưng không làm giảm đi lượng du khách đến khu vực này thông qua các công ty du lịch dã ngoại Hệ thống lộ trình dã ngoại đã mở rộng một cách nhanh chóng và đa dạng Ở Phuket hiện có rất nhiều sân golf và các tiện nghi giải trí khác như vườn bướm, sân tập bắn súng, các trung tâm hàng mỹ nghệ và lưu niệm …

Hơn nữa, chính phủ Thái Lan luôn khuyến khích người dân tìm ra các phương thức quản lý các nguồn lực vì lợi ích và phát triển cộng đồng Người dân địa phương có quyền tham gia vào sự phát triển du lịch để phát triển cộng đồng và để bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn

Thái Lan được xem như một mô hình điển hình có thể tham khảo để xây dựng mô hình phát triển du lịch đồng bộ nhằm thu hút du khách với số lượng lớn

 Singapore:

Singapore với diện tích nhỏ bé khoảng 648 km2, tài nguyên thiên nhiên không dồi dào cho việc phát triển du lịch, tuy nhiên họ đã khắc phục

vận tải, an ninh quốc phòng và giáo dục đào tạo Nhà nước tạo mọi điều kiện tốt nhất nhằm khuyến khích cho tư nhân tham gia đầu tư vào ngành du lịch Vấn đề đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên du lịch, đặc biệt là đội ngũ hướng dẫn viên luôn được các cơ

sở kinh doanh, địa phương và nhà nước quan tâm

Phát triển sản phẩm du lịch luôn được gắn liền việc giáo dục cho người dân ý thức bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên

Từ những kinh nghiệm phát triển du lịch của Thái Lan, Singapore và Indonesia (các nước trong khu vực), cho thấy các nước đã tập trung giải quyết những vấn đề cơ bản sau:

- Chính phủ các nước trong khu vực đều rất chú trọng đến công tác huy động các nguồn lực để phát triển du lịch, coi công tác phát triển du lịch

là một quốc sách nên đã dành sự ưu tiên đầu tư cho du lịch cả về cơ chế, chính sách lẫn hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất

- Các bộ, ngành hữu quan của các nước trong khu vực đều có sự phối hợp chặt chẽ với ngành du lịch để tổ chức và quản lý các hoạt động du lịch, tạo ra những chiến lược và sản phẩm du lịch tốt có chất lượng cao Khai thác

có hiểu quả, đồng bộ tài nguyên du lịch, đem lại nguồn thu cho đất nước, tạo một vị thế nhất định với nước ngoài

- Ngành du lịch của các nước trong khu vực đều đã xây dựng được chiến lược, giải pháp phát triển du lịch phù hợp, đạt hiệu quả kinh tế cao Cơ chế chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển rất linh hoạt và uyển chuyển

- Các nước trong khu vực đều đã biết xây dựng kế hoạch phát triển ưu tiên cho du lịch trọng điểm, phù hợp với từng giai đoạn, từng thời kỳ, đồng thời rất coi trọng và đẩy mạnh hoạt động quảng bá du lịch, mạnh dạn đầu tư cho công tác phát triển thị trường của ngành du lịch ra nước ngoài nói chung

và một số thị trường trọng điểm

Từ nghiên cứu sự phát triển du lịch của các nước trên có thể rút ra những bài học kinh nghiệm trong sự phát triển du lịch của Việt Nam, trong

đó có Bến Tre về các vấn đề chủ yếu sau:

- Phải xây dựng định hướng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và đề ra các chính sách, giải pháp để thúc đẩy phát triển du lịch

- Mạnh dạn huy động vốn đầu tư để đầu tư hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất nhằm phát triển du lịch

- Tạo ra những sản phẩm độc đáo, đa dạng, hấp dẫn lôi cuốn sự chú ý của du khách

- Tăng cường tuyên truyền, quảng bá về du lịch, giáo dục người dân ý thức bảo vệ môi trường

Xác định nhiệm vụ, mục tiêu của tổ chức, phân tích các yếu tố bên trong và bên ngoài đồng thời đề ra các chiến lược thích nghi

1.2.3.1 Xác định nhiệm vụ chiến lược và hệ thống mục tiêu

Xác định nhiệm vụ chiến lược và hệ thống mục tiêu là thành tố đầu tiên của tiến trình quản trị chiến lược làm nền tảng cho việc soạn thảo chiến lược Trên cơ sở phân tích đầy đủ về khách hàng, đối thủ cạnh tranh và năng lực nội tại để xác định nhiệm vụ chiến lược của tổ chức Nhiệm vụ chiến lược này cần được triển khai thành hệ thống những mục tiêu cụ thể, các mục tiêu của tổ chức cần mang tính thách đố nhưng phải khả thi

Mục tiêu bao gồm mục tiêu dài hạn và mục tiêu ngắn hạn, công ty thường có hai mục tiêu chính sau:

- Lợi nhuận (thu nhập, cổ tức, lợi nhuận tiền vốn đầu tư)

- Tăng trưởng (doanh thu, thị phần)

1.2.3.2 Các công cụ chủ yếu để xây dựng và lựa chọn chiến lược

Để hình thành được chiến lược trước tiên phải phân tích được môi trường bên ngoài cũng như môi trường bên trong của tổ chức nhằm xác định mục tiêu, đề ra các chiến lược thay thế và lựa chọn những chiến lược phù hợp để thực hiện mục tiêu đó

Có nhiều phương pháp để phân tích, xây dựng và lựa chọn chiến lược, một trong những phương pháp thường được sử dụng đó là dựa trên việc phân tích các yếu tố bên ngoài nhận định được các cơ hội và nguy cơ của tổ chức

để xây dưng ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE), cũng như phân tích các yếu tố bên trong để xác định được điểm mạnh và điểm yếu từ đó xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE), sau đó dựa vào hai ma trận này xây dựng ma trận về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ (SWOT) và ma trận hoạch định chiến lược có thể định lượng (QSPM) làm căn cứ để xây dựng và lựa chọn các chiến lược

 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE)

Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài hình thành dựa trên việc phân tích môi trường vĩ mô và vi mô của tổ chức, nhằm tóm tắt đánh giá sự tác động của các yếu tố này đối với hoạt động của tổ chức trong hiện tại cũng như trong tương lai, từ đó thấy được các cơ hội (O), các nguy cơ (T) đối với hoạt động của tổ chức

Có năm bước trong việc phát triển một ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài

1 Lập doanh mục các yếu tố bên ngoài có vai trò quyết định đối với

sự phát triển của tổ chức, bao gồm những cơ hội và những nguy cơ, nên có tối thiểu là năm yếu tố chủ yếu

Việc lập một ma trận SWOT phải trải qua 8 bước:

1 Liệt kê các điểm mạnh chủ yếu bên trong của tổ chức

2 Liệt kê những điểm yếu bên trong của tổ chức

3 Liệt kê các cơ hội lớn bên ngoài tổ chức

4 Liệt kê các mối đe dọa quan trọng bên ngoài tổ chức

5 Kết hợp điểm mạnh bên trong và cơ hội bên ngoài và ghi kết quả của chiến lược SO vào ô thích hợp

6 Kết hợp điểm yếu bên trong với những cơ hội bên ngoài, ghi kết quả chiến lược WO

7 Kết hợp điểm mạnh bên trong với đe dọa bên ngoài, ghi kết quả chiến lược ST

8 Kết hợp điểm yếu bên trong với nguy cơ bên ngoài, ghi kết quả chiến lược WT

 Ma trận hoạch định chiến lược có thể định lượng (QSPM)

Ma trận QSPM là công cụ cho phép các chiến lược gia đánh giá khách quan các chiến lược có thể thay thế là tốt nhất, trước tiên dựa trên các yếu tố thành công chủ yếu bên trong và bên ngoài đã được xác định Có 6 bước cần thiết để xây dựng ma trận QSPM

1 Liệt kê các cơ hội, mối đe dọa bên ngoài và điểm yếu, điểm mạnh bên trong

2 Phân loại cho mỗi yếu tố thành công quan trọng bên trong và bên ngoài

3 Nghiên cứu ma trận SWOT và xác định các chiến lược có thể thay thế mà tổ chức nên xem xét để thực hiện

về cơ sở lý thuyết của đề tài trình bày trong chương 1 là cơ sở phân tích đánh giá tiềm năng và thực trạng phát triển ngành du lịch trong chương 2, đồng thời cũng là nền tảng để xây dựng định hướng chiến lược phát triển du lịch tỉnh Bến Tre trong chương 3

Trong chương này, luận văn đã tập trung trình bày những vấn đề cơ bản sau:

Chương 2 PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG

- Cù Lao An Hoá (gồm 2 huyện Châu Thành, Bình Đại)

- Cù Lao Bảo (gồm Thị xã Bến Tre và 2 huyện Giồng Trôm, Ba Tri)

- Cù Lao Minh (gồm 3 huyện Chợ Lách, Mỏ Cày, Thạnh Phú)

Nhìn trên bản đồ, tỉnh Bến Tre có hình rẻ quạt mà đầu nhọn nằm ở thượng nguồn, các nhánh sông lớn giống như các nan quạt xoè rộng ra ở phía biển Đông

Ngoài các con sông lớn còn có nhiều kinh rạch chằng chịt thuận tiện cho việc phát triển giao thông đường thủy giữa các vùng, các khu vực trong ngoài tỉnh Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 2.360,2 km2 với địa hình bằng phẳng, rải rác có những giồng cát xen kẻ với ruộng, vườn cây trái không có

tốt Đến đây du khách dường như tách khỏi thế giới ồn ào náo nhiệt, hoà mình vào không khí trong lành, mát mẻ của vùng sông nước

Cồn Ốc hiện vẫn chưa có nhiều khách tham quan do điều kiện tiếp cận chưa tốt, tuy nhiên với sự đầu tư vào bến phà, phát triển hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật, chất lượng dịch vụ thì đây sẽ là điểm du lịch xanh quan trọng của địa phương

Cồn Tiên: nằm trên sông Tiền thuộc xã Tiên Long huyện Châu Thành

với diện tích 7 ha Cồn Tiên có bãi cát dài và đẹp, hàng năm vào dịp tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) có hàng vạn người đến tắm, vui chơi, thưởng thức trái cây tại vườn

Khu du lịch sinh thái Vàm Hồ: thuộc xã Tân Mỹ huyện Ba Tri, cách

Thị xã Bến Tre 25 km, nằm trong khu bảo tồn vườn chim Vàm Hồ có diện tích 67 ha, là hệ sinh thái đặc sắc của vùng cửa sông ven biển tiêu biểu cho rừng ngập mặn gồm nhiều loại cây Với điều kiện tự nhiên môi trường thích hợp, có hàng vạn cá thể chim, cò tụ tập sinh sống tự nhiên, nhiều loại thú hoang dã, thủy sinh vật có giá trị Nơi đây đã đầu tư xây dựng nhà hàng, nhà nghỉ, bãi cắm trại, sân sinh hoạt dã ngoại … phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu và nghỉ ngơi cho du khách

Vùng du lịch 8 xã ven sông huyện Châu Thành: nơi đây hấp dẫn du

khách bởi sự đậm đà, mộc mạc của một làng quê Việt Nam với bạt ngàn vườn cây trái Ngoài những di tích lịch sử văn hoá du khách có thể tham quan những điểm du lịch miệt vườn, ăn trái cây, nghe nhạc tài tử, đi xe ngựa, xuồng chèo, tham quan mô hình sản xuất kẹo dừa, nấu rượu, nuôi ong, sản xuất hàng thêu bằng tay, hàng thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu của cây dừa…

Khu du lịch cồn Hổ: là tiềm năng du lịch biển quan trọng của Ba Tri

Khi được cải thiện điều kiện hạ tầng, đặc biệt là về giao thông nhằm thu hút đầu tư, đây sẽ là sự bổ sung vô cùng quan trọng cho sản phẩm du lịch Ba Tri

Làng hoa kiểng Chợ Lách: ngoài những loài cây trái ngon nổi tiếng

của Cái Mơn, huyện Chợ Lách còn được biết đến qua nghề sản xuất cây giống, trồng hoa kiểng đặc sắc tập trung chủ yếu ở các xã Vĩnh Thành, Vĩnh Hoà, Phú Sơn, Long Thới Nơi đây cung cấp phần lớn các loài cây giống, hoa kiểng cho toàn quốc, là một trong những điểm tham quan quan trọng của Bến Tre

Làng nghề bánh tráng, bánh phồng: bánh tráng Mỹ Lồng, bánh

phồng Sơn Đốc ở huyện Giồng Trôm, không chỉ nổi tiếng trong tỉnh mà còn

có thể nói cả vùng Nam Bộ Hai loại bánh này có bề dày truyền thống trên

50 năm, người dân nơi đây đã giữ gìn và phát huy những bí quyết của mình

để cho ra đời loại bánh phổ biến, mang đậm sắc thái Nam Bộ mà không nơi nào có được

Di tích lịch sử Đồng Khởi:

Di tích tại xã Định Thủy, huyện Mỏ Cày, nơi nổ ra phát súng đầu tiên của phong trào Đồng Khởi ngày 17 tháng 01 năm 1960 nổi dậy trong toàn tỉnh, sau đó lan ra toàn miền Nam Chính phong trào đồng khởi năm đó, quê hương Bến Tre được vinh dự mang tên quê hương Đồng Khởi Toạ lạc trên khu vực có diện tích hơn 5000m2, gồm một tầng trệt và một tầng lầu Bên trên là khối bê tông cốt thép cao 12m, màu đỏ, tượng trưng cho ngọn lửa Đồng Khởi Nơi đây trưng bày nhiều hiện vật và hình ảnh minh chứng cho hào khí của phong trào Đồng Khởi năm xưa và hằng năm, ngày 17/01 trở thành ngày lễ hội truyền thống cách mạng của tỉnh Đây là một trong những điểm du lịch quan trọng nhất của Bến Tre Các chương trình du lịch như

“Một ngày làm du kích” sẽ có sức hấp dẫn cao với du khách cả trong và ngoài nước

Di tích lịch sử chùa Tuyên Linh: tại xã Minh Đức, huyện Mỏ Cày,

được xây dựng từ năm 1861, nơi đây đã từng diễn ra nhiều sự kiện lịch sử đáng chú ý Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh sắc – thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có thời gian sống tại đây, dạy học, xem mạch, bốc thuốc cho nhân dân trong vùng Nơi đây từng là cơ sở che chở, đùm bọc cán bộ cách mạng trong những năm kháng chiến chống Pháp, Mỹ

Di tích đầu cầu tiếp nhận vũ khí Bắc - Nam:

Bao gồm các di tích Vàm Khâu Băng, cồn Bửng, cồn Lợi, cồn Lớn

Đó là những dãy cồn tiếp giáp với biển Đông thuộc xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú Nơi đây ngày xưa là bến cảng dã chiến của những chuyến tàu đặc biệt tiếp tế vũ khí từ Bắc vào Nam để cung ứng cho chiến trường Bến Tre và một số tỉnh ở khu 8, đã thiết lập đường Hồ Chí Minh trên biến cùng những huyền thoại, những tên tuổi của các chiến sĩ cách mạng, góp phần quan trọng trong cuộc chiến đấu giải phóng miền Nam

Di tích lịch sử căn cứ cách mạng Y4: tại 2 xã Tân Phú Tây và xã

Thành An huyện Mỏ Cày Nơi đây là căn cứ địa cách mạng của khu uỷ Sài Gòn – Gia Định từ tháng 7 năm 1969 đến tháng 10 năm 1970, chỉ đạo những trận đánh lớn vào cơ quan đầu não của địch ở Sài Gòn – Gia Định

Di tích lịch sử nhà ông Nguyễn Văn Cung và ngã ba cây da đôi: tại

xã Tân Xuân huyện Ba Tri, đây là nơi thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Bến Tre

Di tích lịch sử Đền thờ và mộ thờ lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng:

Nguyễn Ngọc Thăng quê ở xã Mỹ Thạnh, huyện Giồng Trôm, dưới triều thiệu trị năm 1848 giữ chức lãnh binh Năm 1859 quân Pháp chiếm thành Gia Định, ông đã lãnh đạo nghĩa quân tham gia kháng Pháp bị trúng đạn tử thương, mộ ông chôn trên một con giồng nhỏ tại quê nhà Sau khi ông mất, vua Tự Đức có phong sắc, áo mão và một thanh gươm Ngày giỗ ông hàng năm là ngày rằm tháng 5 âm lịch, dân chúng đến phúng điếu rất đông

Bảo Tàng Bến Tre: tại 146 Hùng Vương, phường 3, Thị xã Bến Tre,

với khuôn viên rộng 2 ha được xây dựng theo kiến trúc của pháp Tại đây trưng bày nhiều hiện vật, tư liệu lịch sử truyền thống cách mạng Bến Tre Bản thân toà nhà đã từng là Dinh Tham Biện (thời Pháp) và Dinh Tỉnh trưởng thời ngụy, gắn với nhân vật lịch sử, nhà tình báo chiến lược, anh hùng lực lượng vũ trang Phạm Ngọc Thảo từng làm Tỉnh trưởng ở dinh này

Tương đài Đồng Khởi: đây là một công trình văn hoá đẹp được xây

dựng năm 1995, tại phường 4, Thị xã Bến Tre Tượng chính là một bà mẹ tay vươn cao ngọn đuốc lá dừa ở tư thế tiến công; nhóm tượng phụ thể hiện cuộc chiến tranh nhân dân; phù điêu mô tả tiến công và nổi dậy giành chính quyền làm chủ ở nông thôn trong những ngày đồng khởi

Nhà cổ Đại Điền: thuộc xã Đại Điền, huyện Thạnh Phú, được xây

dựng vào năm 1884 Ngôi nhà được trang trí bằng những hoa văn chạm trổ khéo léo từ những bàn tay điêu khắc gỗ điêu luyện mang giá trị nghệ thuật, giá trị văn hoá của ông bà ta để lại cho các thế hệ sau Tuy tuổi đời trên 100 năm nhưng nhà cổ Đại Điền vẫn tồn tại gần như nguyên vẹn

Hội Tôn Cổ Tự: tại xã Quới Sơn, huyện Châu Thành là chùa xưa

nhất của tỉnh, được xây cất từ đời Cảnh Hưng (1740), chỉ sau ngôi chùa xây dựng sớm nhất ở Nam Bộ 30 năm

2.1.3.4 Các tài nguyên nhân văn khác

- Các loại hình nghệ thuật dân tộc của Bến Tre như ca múa nhạc dân tộc, nhạc tài tử cải lương, hát bội, các điệu hò, hát lý hát ru … rất phong phú

có khả năng hấp dẫn khách du lịch trong ngoài nước

Các lễ hội dân gian:

- Lễ cúng đình hàng năm: là lễ hội dân gian đặc trưng và lâu đời nhất

ở Bến Tre, hiện có 207 đình, thông thường mỗi đình đều có một kỳ cúng lớn, còn gọi là cúng kỳ yên, mục đích là cầu mong mưa thuận gió hoà, quốc thái dân an

- Lễ hội cúng ông là đặc trung của ngư dân vùng biển ở Bến Tre, hiện

có 12 Lăng thờ cá ông, hàng năm được tổ chức vào ngày 15, 16 tháng 6 âm lịch Lễ cúng lớn nhất là ở xã Bình thắng huyện Bình Đại, thu hút hàng ngàn người đến xem, sôi nổi và hào hứng nhất là lễ nghinh ông

- Ngày hội cây trái ngon an toàn hàng năm được tổ chức vào tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) tại huyện Chợ Lách, đây là dịp du khách được thưởng thức và chiêm ngưỡng những loại trái cây ngon và độc đáo của miệt vườn Bến Tre

2.1.4 Hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội

2.1.4.1 Cung cấp điện

2.1.4.4 Bưu chính viễn thông

Hệ thống bưu chính viễn thông trên địa bàn tỉnh phát triển rất nhanh, được đầu tư tương đối hiện đại, bố trí đều khắp các địa bàn dân cư trong tỉnh, đáp ứng nhu cầu thông tin liên lạc nội tỉnh, ngoài tỉnh và quốc tế Toàn tỉnh hiện có 58 mạng lưới dịch vụ bưu điện gồm 01 bưu điện trung tâm, 7 bưu điện huyện và 50 bưu điện khu vực

Nếu như năm 2002 chỉ mới có 4 máy/1000 dân thì đến năm 2007 con

số đã tăng lên hơn 8 lần đạt 32, 2 máy/1000 dân

2.1.4.5 Y tế - giáo dục đào tạo

Giáo dục và đào tạo:

Toàn tỉnh hiện có 531 trường học Trong đó có 156 trường mầm non, mẫu giáo; 194 trường tiểu học, 135 trường trung học cơ sở, 40 trường trung học phổ thông và 6 trường dạy nghề trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng đã tạo điều kiện thuận lợi để học sinh đến trường đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu, đào tạo nguồn nhân lực Tỉnh đã được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở

2.1.4.6 Văn hoá thông tin - Thể dục thể thao

Văn hoá thông tin:

Về văn hoá tỉnh hiện có một trung tâm văn hoá, một nhà văn hoá thiếu nhi và một nhà trưng bày thành tựu kinh tế -xã hội, một rạp chiếu phim,

7 trung tâm văn hoá huyện, 02 nhà thiếu nhi huyện, 28 nhà văn hoá xã, 132 điểm văn hoá xã phường, một thư viện tỉnh và 7 thư viện huyện

Về thông tin tỉnh có 1 đài phát thanh truyền hình, 8 đài truyền thanh huyện thị, 160 trạm truyền thanh phường xã, 3 trạm truyền thanh của 3 đồn biên phòng và 1 tờ báo địa phương

Toàn tỉnh hiện có 889/905 ấp khu phố văn hoá, 59/160 xã, phường văn hoá, 1955 cơ quan, đơn vị và 309.190/313.554 hộ gia đình đạt chuẩn văn hoá

Thể dục thể thao:

Phong trào thể dục thể thao từng bước được hình thành với nhiều hoạt động khá mạnh như: toàn dân rèn luyện thân thể theo gương bác Hồ vĩ đại,

đẩy mạnh công tác xã hội hoá với nhiệm vụ phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật

Tóm lại, tài nguyên du lịch của Bến Tre khá đa dạng và phong phú, thuận lợi cho việc tổ chức và phát triển du lịch sinh thái và văn hoá mặc dù

có những tiềm năng thuận lợi cơ bản như trên, du lịch Bến Tre vẫn chưa có những bước phát triển tương xứng với tiềm năng do hệ thống hạ tầng chưa được đầu tư theo kịp nhu cầu phát triển Sản phẩm du lịch đặc thù dựa trên thế mạnh của địa phương chưa thực sự được đầu tư đúng mức Đồng thời để phát huy tối đa thuận lợi về mặt vị trí, tính chất, đặc thù của tài nguyên du lịch, quá trình phát triển du lịch phải luôn gắn liền với quan điểm và mục tiêu phát triển liên ngành, liên vùng, đồng thời đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội

2.2 Phân tích đánh giá hiện trạng phát triển du lịch tỉnh Bến Tre giai đoạn 1995-2007

Bến Tre là tỉnh đồng bằng nằm ở hạ lưu dòng sông MêKông huyền thoại, tiếp giáp biển Đông, có bờ biển dài 65 km Với hệ thống các di tích văn hoá lịch sử, các bảo tàng, các công trình văn hoá nghệ thuật, cùng với các lễ hội, nguồn tài nguyên động thực vật phong phú … tất cả hội tụ lại tạo cho Bến Tre một tiềm năng phát triển du lịch phong phú đặc sắc từng được mệnh danh là quê hương “Đồng Khởi”, quê hương “Xứ Dừa” Trong những năm qua du lịch Bến Tre đã cùng với nhiều ngành liên quan trong tỉnh nỗ lực phấn đấu đạt được những thành tựu bước đầu quan trọng trong việc giới thiệu hình ảnh của quê hương Bến Tre tới các địa phương trong cả nước và bạn bè quốc tế, từng bước đưa du lịch Bến Tre hội nhập với thị trường du lịch cả nước, khu vực và quốc tế

2.2.1 Lượng khách du lịch tỉnh Bến Tre

Với tiềm năng phát triển du lịch Bến Tre khá phong phú về du lịch sinh thái, du lịch văn hoá, đã góp phần quan trọng thu hút khách du lịch đến Bến Tre ngày một nhiều Kết quả phân tích hoạt động du lịch Bến Tre thời

kỳ 1995-2007 cho thấy tốc độ tăng trưởng về khách du lịch khá nhanh

Giai đoạn 1995-2000, đây là thời kỳ phát triển “mạnh” của du lịch Bến Tre nói riêng và cả nước nói chung Ngành du lịch Bến Tre còn non trẻ

và với điểm xuất phát thấp, lại là một điểm đến mới trên bản đồ du lịch của

cả nước và khu vực, khách du lịch đến Bến Tre tăng đều qua từng năm Năm

2000 lượng khách du lịch đến Bến Tre đạt 155,122 ngàn lượt khách, tăng 1,7 lần so với năm 1995, với tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 11, 23%/năm

khách du lịch đi ngang qua phải để khách xuống đi bộ Ở tất cả các huyện hầu như không có nơi nào đảm bảo được chỗ nghỉ ngơi tốt qua đêm cho một đoàn khách tham quan Trong khi đó khách đi du lịch, nhất là khách nước ngoài có nhu cầu đối với hoạt động vui chơi giải trí, nhưng phải an toàn tuyệt đối và không phải đối phó với nhiều thứ phiền muộn Vì những vướn mắc này mà nhiều tour du lịch ở một số huyện tuy hấp dẫn nhưng khách ngần ngại không đi

2.2.1.1 Thị trường khách du lịch quốc tế

Thị trường khách du lịch quốc tế đến Bến Tre trong thời gian qua kể

từ năm 2000 đón được 58,06 ngàn lượt khách, đã tăng 3,78 lần so với năm

1995, tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 1995-2000 đạt 30,48%/năm

Từ năm 2001 nhận được sự quan tâm đầu tư của tỉnh, cùng với những chuyển dịch trên thị trường du lịch Việt Nam, trong đó khu vực đồng bằng sông Cửu Long là điểm đến được ưa thích nhất, khách du lịch quốc tế đến Bến Tre ngày một tăng, phần đông đều theo các tour du lịch do các công ty ở thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, thường có nhu cầu tham quan phong cảnh sông nước và các khu vườn cây ăn trái ở Tân Thạch, Cái Mơn, Châu Thành, Chợ Lách,… Năm 2005 khách du lịch đến Bến Tre đạt 126,05 ngàn lượt khách tăng 1,22 lần so với năm 2001, tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2001-2005 đạt 21,04%/năm

Tính chung cho cả giai đoạn 1995-2005, tốc độ tăng trưởng trung bình của dòng khách này đạt mức 25,75%/năm, năm 2006: 10,38% và năm 2007: 11,52% Đây là một dấu hiệu lạc quan của du lịch Bến Tre, là tiền đề quan trọng để tỉnh quan tâm đầu tư hơn nữa cho du lịch như một hướng phát triển chủ đạo trong cơ cấu kinh tế của địa phương

2.2.1.2 Thị trường khách du lịch nội địa

Cùng nhịp độ phát triển của khách quốc tế, thị trường khách nội địa cũng đạt được những kết quả khả quan Giai đoạn 1995-2000, nhịp độ tăng trưởng trung bình ở mức 5,09%/năm Từ năm 2001 trở lại đây do nền kinh tế

ổn định và tăng trưởng tạo điều kiện tăng thu nhập của người dân, thời gian nhàn rỗi trong năm kéo dài hơn (do áp dụng chế độ làm việc 40 giờ/tuần và nghỉ bù nếu như ngày lễ, tết rơi vào ngày cuối tuần), các điều kiện giao thông đi lại ngày một dễ dàng, ngành du lịch Bến Tre đã tập trung mọi nguồn lực cho phát triển hoạt động lữ hành, nghiên cứu các thế mạnh đặc thù, khai thác các địa danh, di tích văn hoá - lịch sử, mạnh dạn mở thêm các tour tham quan mới, liên doanh, liên kết với các đơn vị kinh doanh du lịch ngoài tỉnh nhằm tạo nguồn khách, trong đó đáng chú ý là việc kết hợp với các doanh nghiệp du lịch ở thành phố Hồ Chí Minh nhằm san sẻ nguồn khách là nguyên nhân đưa lại sự tăng trưởng mạnh của thị trường khách du lịch nội địa Tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2001-2005 đạt 15,28%/năm

Tính chung cả giai đoạn 1995-2005 tốc độ tăng trưởng trung bình 10,19%/năm, năm 2006: 10,24% và năm 2007: 7,64%

So sánh với các tỉnh lân cận trong vùng đồng bằng Sông Cửu Long

Bảng 2.3 Cơ cấu doanh thu du lịch Bến Tre, giai đoạn 1995-2007

XH từ

DL

19,70 21,06 26,34 28,65 40,65 57,65 70,69 81,92 102,10 122,23 131,56 187,40 233,1

Bảng 2.4 Cơ cấu GDP phân theo các ngành kinh tế của Bến Tre

3906,10 66,65

4168,21 64,63

4467,42 62,12

5275,93 60,84

5809,29 58,44

5970,7 53,99

6570,2 51,84

1202,07 20,51

1396,60 21,66

1674,05 23,28

2034,87 23,46

2550,53 25,66

3280,8 29,67

3872,7 30,56

68,7 5,72 1,17

80,53 5,77 1,25

89,37 5,34 1,24

100,75 4,95 1,16

134,9 5,29 1,36

189,9 5,79 1,72

219,9 7,31 1,74

2.2.3.2 Phương tiện vận chuyển phục vụ đưa khách du lịch

Từ năm 2000 trở lại đây các phương tiện vận chuyển được phát triển mạnh Đến năm 2005 toàn tỉnh có 100 xe khách từ 10 đến 30 chỗ, 490 xe đăng ký ngoài tỉnh hoạt động tại Bến Tre Các phương tiện dịch vụ vận chuyển đường ngắn được tổ chức hoạt động phục vụ khách du lịch ưa chuộng với 60 đò du lịch, 30 đầu xe ngựa, trên 100 xuồng chèo phục vụ du khách

2.2.3.3 Các dịch vụ hỗ trợ

Thời gian gần đây, nhằm tăng cường quảng bá về hình ảnh và thu hút khách du lịch Bến Tre đã tiến hành xây dựng mới 35 điểm du lịch sinh thái, trung tâm vui chơi giải trí, 26 phòng massage, 350 phòng Karaoke và 1 vũ trường nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch

số 661 858 1046 1046 1067 1135 1862 1960 1968 2187 2624 2886 3964

Nguồn: Sở văn hoá, thể thao và du lịch Bến Tre

Số lượng và chất lượng lao động trong ngành du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch Trong những năm gần đây , số lượng lao động trong ngành du lịch gia tăng một cách đáng

kể Cùng với sự gia tăng không ngừng về số lượng, chất lượng lao động cũng được nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ ngoại ngữ, thái độ và khả năng giao tiếp của nhân viên phục vụ được hoàn thiện từng bước để đáp ứng các yêu cầu của khách du lịch

Năm 1995 lực lượng lao động trong ngành du lịch là 661 người, năm

2000 là 1135 người và năm 2005 số lao động trong ngành có 2624 người Tốc độ tăng trưởng trung bình đạt 14,8%/năm

Thực trạng về cơ cấu và trình độ đào tạo lao động ngành du lịch là một vấn đề còn nhiều bất cập Năm 2007 tỷ trọng lao động được đào tạo qua các trường nghề có trình độ từ trung cấp trở lên chiếm 20,89% nhưng phần lớn chỉ được đào tạo ở loại hình sơ cấp từ 1 tháng đến 1 năm chiếm 79,11% nên trình độ nghiệp vụ, kiến thức về du lịch còn thấp

đưa vào khai thác nhiều tour, tuyến du lịch mới Tăng cường liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp, các hộ gia đình nhằm tạo nguồn khách, tạo sản phẩm mới …

Công tác tuyên truyền, quảng bá xúc tiến du lịch:

Hiện nay ngành du lịch Bến Tre đã đưa những hình ảnh, thông tin giới thiệu về du lịch Bến Tre lên trang web của tổng cục du lịch Việt Nam, đồng thời cũng đã xây dựng trang web riêng để quảng bá hình ảnh của địa phương

và giới thiệu tiềm năng kinh tế, thương mại và du lịch của tỉnh để phục vụ du khách Bến cạnh đó còn phát hành ấn phẩm “welcome to Bến Tre” và đĩa VCD bằng tiếng Việt và tiếng Anh giới thiệu những địa danh du lịch, ẩm thực, phương tiện đi lại, thông tin về khách sạn …

Tuy nhiên khâu yếu nhất trong công tác này là tại những nơi công cộng như bến xe, trung tâm mua sắm … không có các trung tâm cung cấp thông tin về nơi ở, nơi thuê xe đi lại trong tỉnh cho khách du lịch, không có những panô, bảng hiệu quảng cáo về các địa điểm du lịch cũng như bản đồ, bảng chỉ dẫn đường bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài đến các trung tâm

đó, gây khó khăn cho du khách trong việc tìm kiếm thông tin về các địa điểm

du lịch và những dịch vụ cần thiết khác, đồng thời không gây sự chú ý về du lịch đối với những du khách không phải đến vì mục đích du lịch Thậm chí tại các khu du lịch cũng không có những bảng giới thiệu bằng tiếng nước ngoài cho du khách

2.3 Khảo sát đánh giá sự hài lòng của du khách về sản phẩm du lịch tỉnh Bến Tre

2.3.1 Thiết kế bảng câu hỏi

Từ yêu cầu nội dung nghiên cứu của đề tài, sau khi tham khảo ý kiến đóng góp của các chuyên gia, tác giả đã đưa ra bảng câu hỏi sơ bộ và tiến hành khảo sát thử 15 du khách, sau đó hoàn thiện và đưa ra bảng câu hỏi chính thức dùng để khảo sát Bảng câu hỏi tiếng Việt dành cho du khách trong nước (phụ lục 2) và bảng câu hỏi tiếng Anh dành cho du khách nước ngoài (phụ lục 3)

Nội dung của bảng câu hỏi gồm 2 phần chính:

- Phần thứ 1: đánh giá của du khách về thực trạng các yếu tố cấu thành sản phẩm du lịch với các tiêu chí: tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, cơ sở vật chất ngành du lịch và cơ sở hạ tầng của địa phương, yếu

tố về môi trường kinh tế và môi trường xã hội của địa phương

- Phần thứ 2: đánh giá của du khách về thực trạng các sản phẩm du lịch tại địa phương

Các tiêu chí trên được đánh giá theo 5 mức độ: 1 rất kém, 2 kém, 3 bình thường, 4 tốt và 5 rất tốt

Bảng 2.7 Các thông tin về cá nhân của du khách

Từ 18 - 25 tuổi

Từ 26 - 35 tuổi

Từ 36 – 45 tuổi Trên 45 tuổi

3 Nghề nghiệp Nhân viên văn phòng

Công nhân trong các doanh nghiệp

Thương gia Khác

15,65 22,61

Đông Nam Bộ Đồng bằng sông Cửu Long Nơi khác

Singapore Pháp

Mỹ Anh Nước khác

6 Mức chi tiêu bình quân

đáng mừng cho du lịch Bến Tre Tuy nhiên nếu Bến Tre không chú ý xây dựng nên các sản phẩm du lịch đặc thù mà ở các tỉnh khác trong vùng không

có (đó là bản sắc văn hoá của người dân, năng lực đội ngũ nhân viên và phong cách phục vụ, đặc sản của địa phương, các di tích lịch sử văn hoá, truyền thống cách mạng …) thì sẽ không có cơ hội đón những du khách này quay lại lần sau

Du khách đến Bến Tre chủ yếu thông qua người thân giới thiệu chiếm

tỷ lệ cao nhất (23,48%) Điều này chứng tỏ rằng hình thức quảng cáo qua người thân giới thiệu thực sự có hiệu quả và ít tốn kém

Du khách đến Bến Tre chủ yếu theo loại hình du lịch tham quan, du lịch sinh thái - miệt vườn, do vậy trong định hướng chiến lược phát triển du lịch việc gây ấn tượng tốt cho du khách về thương hiệu du lịch Bến Tre bằng những sản phẩm du lịch trên có chất lượng cao là vô cùng quan trọng

2.3.5 Đánh giá của du khách về thực trạng các yếu tố cấu thành sản phẩm du lịch Bến Tre

Theo đánh giá của du khách về thực trạng các yếu tố cấu thành, tác động của sản phẩm du lịch Bến Tre ở mức độ bình thường và tốt Các yếu tố tài nguyên sông nước, các di sản văn hoá, mức độ an toàn khi du lịch ở địa phương được du khách đánh giá là tốt (4,03; 4,00; 4,01) Đây cũng chính là điểm mạnh và lợi thế của du lịch Bến Tre cần được duy trì và phát huy Yếu

tố kết cấu hạ tầng phục vụ du lịch được du khách đánh giá ở mức bình thường có điểm trung bình thấp nhất (3,30), đây cũng chính là vấn đề các nhà quản lý phải lưu tâm tăng cường hơn nữa đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất cho ngành du lịch