Tại sao lại phải định giá môi trường⇒ Nếu không định giá được các ảnh hưởng môi trường của dự án thì việc phân tích kinh tế dự án là không đầy đủ ⇒ Việc định giá ảnh hưởng môi trường củ
Trang 1CHƯƠNG IV ĐỊNH GIÁ MÔI TRƯỜNG
4.1 ĐỊNH GIÁ MÔI TRƯỜNG VÀ PHÂN TÍCH
KINH TẾ DỰ ÁN 4.1.1 Định giá môi trường là gì?
Định giá môi trường/ảnh hưởng môi trường là xác định giá trị tiền tệ của những cải thiện hoặc thiệt hại về môi trường do hoạt động sản xuất và tiêu dùng gây nên
Trang 24.1.2 Phân tích tài chính và phân tích kinh tế dự án
Trong phân tích tài chính dự án, lợi ích hay chi phí của dự án được xem xét từ giác độ cá nhân Aính
hưởng môi trường của dự án không được tính đến
Trong phân tích kinh tế dự án, lợi ích hay chí phí của dự án được xem xét từ giác độ xã hội Aính
hưởng môi trường của dự án được định giá và được xem như là chi phí hoặc lợi ích của dự án
Trang 34.1.3 Tại sao lại phải định giá môi trường
⇒ Nếu không định giá được các ảnh hưởng môi
trường của dự án thì việc phân tích kinh tế dự án là không đầy đủ
⇒ Việc định giá ảnh hưởng môi trường của dự án cho phép
- Nhìn nhận đầy đủ hơn về lợi ích và thiệt hại cả dự án
- tạo cơ sở để nâng cao chất lượng dự án
- tạo cơ sở cho việc lựa chọn dự án một cách đúng
đắn
- thể hiện những nguyên tắc và phương pháp quan trọng trong việc thiết lập các chính sách môi
trường
Trang 44.2 ẢNH HƯỞNG MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC BƯỚC DẪN
ĐẾN ĐỊNH GIÁ ẢNH HƯỞNG MÔI TRƯỜNG
4.2.1 Aính hưởng
- Aính hưởng có lợi và ảnh hưởng có hại
- Aính hưởng tại chỗ và ảnh hưởng bên ngoài
- Aính hưởng kinh tế xã hội
- Aính hưởng ngắn hạn và dài hạn
- Aính hưởng nội tại và ảnh hưởng ngoại vi
Trang 5Hoạt động kinh tế gây ảnh hưởng tới môi
trường
Đối tượng chịu áp lực môi trường: người,
động vật, thực vật và các vật thể khác.
Định giá: xác định giá trị tiền tệ của các
ảnh hưởng
Aïp lực môi trường: những thay đổi hóa
học hoặc vật lý của môi trường
Trung gian môi trường: không khí, đất,
- Biến đổi hoá học
Aính hưởng/tác động: sức khỏe, phúc lợi,
Liều lượng-phản ứng Định lượng
Định giá ảnh hưởng Chuyển giao kết quả
4.2.2 Các bước dẫn đến định giá ảnh hưởng môi trường
Trang 64.3 TỔNG GIÁ TRỊ KINH TẾ CỦA TÀI
NGUYÊN MÔI TRƯỜNG
TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG CÓ
NHỮNG GIÁ TRỊ GÌ?
Trang 7Giá trị cơ hội thừa kế,Giá trị
di sản
Giá trị tồn tại
Giá trị sử dụng trong tương lai
Giá trị sử dụng và phi sử dụng cho thế hệ tương lai
Giá trị có được về sự tiếp tục tồn tại trực tiếp GIÁ TRỊ SỬ DỤNG GIÁ TRỊ PHI SỬ DỤNG
Trang 84.3.1 Giá trị sử dụng
Là giá trị của hàng hoá dịch vụ đối với người sản xuất vàngười tiêu dùng trực tiếp hay gián tiếp sử dụng hoặc hayhưởng thụ tài nguyên môi trường như nước, đất, thực vật,phong cảnh, không khí
Giá trị sử dụng bao gồm cả giá trị gắn liền với cơ hội sửdụng hàng hoá dịch vụ môi trường trong tương lai Giá trị
cơ hội này phát sinh từ sự không chắc chắn về cung và cầu của một loại tài nguyên nào đó Loại giá trị này bao hàm lợi ích của hành vi ngăn ngừa rủi ro để đối phó với tình trạng không chắc chắn
Trang 94.3.2 Giá trị phi sử dụng
Là giá trị của hàng hoá dịch vụ không gắn liền với việc trực tiếp hay gián tiếp sử dụng hàng hoá dịch vụ môi trường đó
Ví dụ: giá trị việc bảo tồn tài nguyên rừng để người khác sửdụng
Trong trường hợp người sử dụng là thế hệ tương lai thì được gọi là giá trị di sản/thừa kế
Nếu giá trị dược gắn cho việc bảo vệ sự tồn tại một tài nguyên môi trường nào đó, chẳng hạn một loài động vật có nguy cơdiệt chủng thì được gọi là giá trị tồn tại Bởi vì cá nhân không có những sử dụng thực tế hiện thời cũng không có những sửdụng dự kiến trong tương lai
Trang 10Có phải là ảnh hưởng là nội tại
không? Loại khỏi đánh giá định
lượng, liệt kê vào bảng tóm tắt sàng lọc ảnh hưởng, ghi rõ lý do vì sao loại khỏi đánh
được định giá
Có phải ảnh hưởng là quá nhạy cảm để
đánh giá một cách khách quan?
không
4.4 CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH ĐÁNH GIÁ KINH TẾ
ẢNH HƯỞNG MÔI TRƯỜNG4.4.1 Sàng lọc ảnh hưởng môi trường
Trang 114.4.2 Lượng hoá và định giá ảnh hưởng môi trường
Sau khi đã sàng lọc, những ảnh hưởng môi trường có thểđịnh lượng được cần được lượng hoá
Kết quả đánh giá định lượng được sử dụng để định giá/xác định giá trị tiền tệ của ảnh hưởng môi trường Tuỳ thuộc vào loại ảnh hưởng môi trường mà phương pháp định giáthích hợp được chọn lựa
Trang 12TỔNG GIÁ TRỊ KINH TẾ
GIÁ TRỊ PHI SỬ DỤNG GIÁ TRỊ SỬ DỤNG
ĐỊNH GIÁ TRỰC TIẾP ĐỊNH GIÁ GIÁN TIẾP
Định giá bằng thí
nghiệm
Định giá bằng phỏng vấn trực tiếp (CVM và CRM)
Sử dụng thị trường
thay thế
Sử dụng thị trường thông thường
Hàm sản xuất hộ gia
đình
Hành vi ngăn ngừa Chi phí du lịch Giá tài sản Tiền công
Giá của hàng cá nhân
Liều phản ứng thay thếChi phí
lượng-4.5 PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH GIÁ MÔI TRƯỜNG
Trang 134.5.1 Phương pháp định giá trực tiếp
Phương pháp này sử dụng kỷ thuật thí nghiệm hoặc phỏng vấn trực tiếp để biết được sở thích về những thay đổi môi trường của người dân.
Trang 14(a) Phương pháp CVM.
Phương pháp này phỏng vấn trực tiếp để biết được giá sẵn lòng chi trả hoặc giá sẵn lòng chấp nhận của người dân về một thay đổi môi trường nào đó
Bối cảnh mà người dân được yêu cầu định giá là giả thiết Phương pháp này dựa trên giả định rằng hành vi ứng xử của người dân trong hoàn cảnh giả thiết cũng tương tự như trong hoàn cảnh thực tế.
Câu hỏi sử dụng trong phương pháp CVM thường có ba phần:
- Mô tả hàng hoá hay dịch vụ môi trường (thay đổi về môi trường) giả
thuyết
- Câu hỏi để biết được giá trị tiền tệ mà mỗi người dân gán cho thay đổi
môi trường đó
- Câu hỏi về đặc điểm kinh tế xã hội của những người được phỏng vấn
Giá sẵn lòng chi trả thuòng quan hệ thuận với thu nhập => trắc nghiệm để đánh giá kết quả điều tra đúng hay sai.
Trang 15(b) Phương pháp CRM
Tương tự như phương pháp CVM, người dân được yêu cầu xếp hạng các thay đổi giả thuyết về môi trường Kết quả phỏng vấn thu được là kết quả xếp hạng các thay đổi giả thuyết về môi trường Dựa vào kết quả này
chúng ta có thể xác định được giá trị tiền tệ cảu các
thay đổi giả thuyết về môi trường
Trang 164.5.2 Phương pháp định giá gián tiếp
Phương pháp này sử dụng thông tin thị trường thực tế để biết được sở thích về những thay đổi môi trường của con người
Sở thích đối với hàng hoá dịch vụ môi trường được thể hiện một cách gián tiếp khi một cá
nhân mua hàng hoá trên thị trường Hàng hoá này có liên quan đến hàng hoá dịch vụ môi
trường dưới một cách thức nào đó.
Trang 17(a) Phương pháp chi phí du lịch
Phương pháp này được sử dụng để ước tính cầu vàlợi ích của các khu du lịch giả trí Khi chất lượng môi trườngcủa khu giải trí tăng lên, số lượng người tham quan sẽ tăng lên
Chi phí du lịch được xem như là giá của việc tham quan giải trí ngoài trời Quan hệ thống kê giữa số lần tham quan và chi phí tham quan sẽ được thiết lập vàđược xem như là hàm cầu về tham quan giải trí ngoài trời Từ đường cầu này chúng ta xác định được CS mỗi ngày tham quan
Chi phí du lịch bao gồm:
Chi phí đi lại,
Chi phí cơ hội cua thời gian tại điểm tham quanPhí tham quan,
Phí hướng dẫn tham quan
Trang 18(b) Phương pháp giá tài sản
Phương pháp này dựa trên tiền đề cho rằng: giá trị của chất lượng môi trường có thể luận ra được từ giá trị những hàng hoá có liên quan chặt chẽ với đặc ttính môi trường Nói cách khác giá cảu đất đai, nhà bao gồm cả giá trị của chất lượng môi trường xunh quanh
Ph = F(P, N, Q)
P = các đặc điểm của tài sản
N= các đặc điểm của vùng lân cận
Q = đặc điểm về chất lượng môi trường
Xác định giá ẩn dụ của chất lượng môi trường = đạo hàm riêng bực nhất của giá tài sản theo đặc điểm về chất lượng môi trường.Xác định hàm cầu về các biến về chất lượng môi trường
Lấy tích phân của hàm trên theo hai mức chất lượng môi trường khác nhau để xác định giá trị của thay đổi chất lượng môi trường
Trang 194.5.3 Một số vấn đề trong định giá môi
trường (a) Bỏ sót, thiên lệch, và không chắc chắn
Bỏ sót: thiếu thông tin về ảnh hưởng môi trường của các dự án đề xuất thường không đầy đủ
Thiên lệch: Do điều kiện thực tế,do mẫu nghiên cứu không hợp lý, do phương pháp định giá, do việc lựa chọn phạm vi bị ảnh hưởng, do lựa chọn tỷ suất chiết khấu không hợp lý
Không chắc chắn : dự báo
Trang 20(b) Hiện tại hoá chi phí và lợi ích của dự án
Chi phí hay lợi ích của ảnh hưởng môi trường của các dự án có thể xuất hiện ở những thời điểm khác nhau và kéo dài trong những
khoảng thời gian nhất định.
- Lựa chọn mức chiết khấu hợp lý
- Lựa chọn khoảng thời gian hợp lý
Trang 211 Cơ quan quản lý môi trường có thể phân
phối giấy phép theo hai cách, bán đấu giá và cấp miễn phí Cách thức phân phối giấy phép có ảnh hưởng như thế nào đến giá cả cân
bằng giấy phép trên thị trường và lượng giấy phép và mỗi chủ thể gây ô nhiễm sử dụng? Giải thích tại sao?
2 Tại sao nhiều công cụ khác nhau (chuẩn
mực, giấy phép, thuế, phí, ) lại được sử
dụng kết hợp trong quản lý môi trường?
KIỂM TRA (15 phút)