Quản trị rủi ro đầu tư vàng trên thị trường Việt Nam

Nội dung nghiên cứu của đề tài này: Các yếu tố ảnh hưởng thị trường vàng thế giới và trong nước, những rủi ro khi tham gia thị trường vàng tại Việt Nam, phân tích và lập mô hình dự báo giá vàng, các phương pháp và chiến lược quản trị rủi ro cho nhà đầu tư và giải pháp hoàn thiện thị trường vàng Việt Nam.

MỤC LỤC

1.1.1 Mối tương quan giữa giá vàng thế giới và Việt Nam 1

1.1.2 Những lý do khiến giá vàng SJC chênh lệch với giá vàng thế giới 3

1.1.3 SJC và vàng thế giới chênh lệch dựa trên nhân tố có hệ thống 4

1.2 CÁC HÌNH THỨC KINH DOANH VÀNG TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 6

1.3.1.5 Rủi ro chênh lệch giá trong nước và thế giới 13

1.3.2.1 Theo giá vàng thế giới 13

2.1.2 Thị trường tín dụng– thị trường chứng khoán - thị trường ngoại hối 19

CHƯƠNG 3 QUẢN TRỊ RỦI RO CHO NHÀ ĐẦU TƯ

VÀ GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 32

3.1.1.2 Sự khác nhau giữa phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản 35 3.1.1.3 Cần có cái nhìn đầy đủ về tâm lý bầy đàn của nhà đầu tư 35 3.1.2 Quản trị rủi ro khi thị trường có biến động mạnh 36

3.1.3.2 Lựa chọn thời điểm tham gia/rút ra thị trường 38

3.2.1 Chiến lược đầu tư dài hạn 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1 CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG GIÁ VÀNG THẾ GIỚI 1

PHỤ LỤC 4 MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐẾN GIÁ VÀNG 16

PHỤ LỤC 8 MỘT SỐ KỸ THUẬT ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH KỸ THUẬT 27

BẢNG VIẾT TẮT

NHTM – Ngân hàng thương mại

NHNN – Ngân hàng nhà nước

FED (Federal Reserve) – Cục dự trữ liên bang Mỹ

VN-Index - Chỉ số giá Thị trường chứng khoán Việt Nam

WCC - Hội đồng vàng thế giới

NHTW – Ngân hàng trung ương

CBGA - Hiệp định bán vàng của các NHTW

IMF - Quỹ tiền tệ thế giới

IEA - Cơ quan năng lượng thế giới

OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries) - Tổ chức các nước xuất khấu dầu lửa

EU (Europen Union) - Liên minh Châu Âu

BOE (Bank of England) - Ngân hàng trung ương Anh

BOJ (Bank of Japan) - Ngân hàng trung ương Nhật

TA (Technology Analyst) - Phân tích kỹ thuật

FA (Fundamental analysis) - Phân tích cơ bản

ECB (Europen Central Bank) - Ngân hàng trung ương Châu Âu

MA (Moving Average) – Đường trung bình di động

MACD (Moving Average Convergence / Divergence) - Phương pháp giao dịch hội tụ/phân

kỳ trung bình động

RSI (Relative Strength Index) - chỉ số sức mạnh

CHƯƠNG 1 THỊ TRƯỜNG VÀNG VIỆT NAM

1.1 CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG GIÁ VÀNG VIỆT NAM

Chúng ta thử so sánh đồ thị biểu diễn sự biến động giá vàng thế giới và giá vàng Việt Nam trong giai đoạn 60 ngày từ tháng 14/2/08 -> 14/04/08

Hình 1.1: Giá vàng Việt Nam và thế giới 60 ngày

So sánh trực quan 2 biểu đồ, ta thấy vàng Việt Nam biến động mạnh theo xu hướng thế giới Tuy nhiên, quan sát kỹ hai biểu đồ, có những điểm vàng Việt Nam không chạy cùng chiều với giá thế giới

Chỉ xét trong vòng 60 ngày mà chúng ta đã thấy nhiều thời điểm giá vàng Việt Nam và thế giới chênh lệch và trái chiều nhau Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch này?

1.1.1 Mối tương quan giữa giá vàng thế giới và Việt Nam

1.1.1.1 Kiểm định mối tương quan

Lấy mẫu quan sát 60 tuần của giá vàng thế giới và giá vàng Việt Nam1, sử dụng phương pháp hồi quy giá VN theo giá thế giới, kết quả như sau:

Độ tương quan giữa giá VN và giá thế giới : p= 0,9955

1

Xem số liệu phụ lục 3

Kết quả cho thấy mối tương quan giữa 2 đại lượng giá VN theo giá thế giới là mối quan hệ tuyến tính: y = 15,727 + 1,9187x

Hệ số R2 = 0.991 thể hiện 99,10% sự biến động giá vàng Việt Nam được giải thích bởi giá vàng thế giới

Upper 95%

Lower 95.0%

Upper 95.0%

Intercept 15.7272 17.1789 0.91549 0.36342 -18.602116 50.05647

18.602116 50.056468

-X Variable 1 1.91873 0.023004 83.4073 0.00000 1.87275493 1.964696 1.8727549 1.9646958

Bảng 1.1: Kiểm định tương quan vàng Việt Nam và thế giới

Dựa vào bảng kết quả kiểm định, cho thấy giá vàng Việt Nam bị ảnh hưởng rất lớn từ giá vàng thế giới

1.1.1.2 Hệ số quy đổi

Hệ số quy đổi dựa vào công thức như sau:

[( Giá thế giới + 1$) x 1,20556 x tỷ giá] x 1,0035

Giá vàng Việt Nam phụ thuộc vào 3 nhân tố chính:

+ Giá vàng thế giới

+ Tỷ giá VND/USD

+ Quy luật cung cầu

Trong đó, giá vàng thế giới chuyển động trong thị trường hiệu quả, riêng tỷ giá của VND/USD thì chịu ảnh hưởng nhiều yếu tố mang đặc điểm riêng của thị trường Việt Nam

Dù giá vàng thế giới và đồng USD có xu hướng ngược chiều nhau, tuy nhiên khi đổi về tỷ giá của VND, thì giá vàng ở Việt Nam cũng đã ảnh hưởng ít nhiều, đó cũng giải thích nguyên nhân vàng Việt Nam chênh lệch với vàng thế giới

Do đó, muốn hiểu rõ thị trường vàng Việt Nam, thì cần nắm bắt tỷ giá VND/USD Ngoài

những diễn biến các nhà đầu tư cần nắm bắt giá trị đồng USD trên thị trường thế giới thì cũng cần hiểu rõ quy luật cung - cầu của đồng USD trên thị trường Việt Nam

1.1.2 Những lý do khiến giá vàng SJC chênh lệch với giá vàng thế giới

1.1.2.1 Giá vàng SJC thấp hơn giá vàng thế giới

Thông thường với mỗi thay đổi 5 USD về giá trên thị trường quốc tế, doanh nghiệp trong nước sẽ điều chỉnh tương ứng 10.000-15.000 mỗi chỉ Tuy nhiên, nhiều khi chúng ta thấy rằng giá trong nước lại thấp hơn giá thế giới, vì sao lại như vậy? Theo chúng tôi, có các nguyên nhân cơ bản:

Thứ nhất, thị trường Việt Nam là thị trường một chiều

Luật Việt Nam không cho phép xuất khẩu vàng nguyên liệu ra nuớc ngoài và chỉ có nhập khẩu vào Theo các doanh nghiệp kinh doanh vàng, với lượng vàng tiêu thụ lớn hàng năm của nước ta, nếu chỉ nhập mà không xuất thì nguồn vàng ở trong dân ngày chỉ tăng về lượng nhưng phần lớn chỉ để làm nguyên liệu sản xuất vàng miếng, chạy lòng vòng trong dân, trở thành phương tiện thanh toán thay cho tiền đồng Thêm vào đó, để nhập vàng, Việt Nam phải chi hàng trăm triệu USD, không có nguồn thu từ xuất khẩu để cân đối Thực trạng này đã dẫn đến giá vàng trong nước thấp hơn giá vàng thế giới

Ngoài ra, hiện tại SJC chỉ có thể giao dịch ở thị trường Châu Á và không hoàn toàn giao dịch toàn thời gian, trong khi diễn biến thị trường khá động vào buổi tối khi Mỹ mở cửa Xu hướng các nhà đầu tư Việt Nam là mua vào nên trong bối cảnh khả năng biến động mạnh vào buổi tối thì giá hiện tại vẫn thấp hơn giá thế giới để bù đắp cho khả năng giảm giá

Thứ hai, ngân hàng “ngại” giữ vàng

Hiện tại các NHTM đều tăng lãi suất Một thực tế cho thấy nếu xu hướng thị trường đa số là bán ra và không mua vào thì vàng sẽ đi về đâu? Nhiều nhà đầu tư cho rằng sẽ vào các tiệm vàng Tuy nhiên, đây là lập luận sai Thông thường tiệm vàng dù lớn cũng không tích trữ nhiều vàng do việc nắm giữ rất rủi ro Số vàng này lại quay trở về Ngân hàng Chí phí giữ vàng tăng do lãi suất vàng gần như bằng 0 trong khi lãi suất vay tiền VND rất cao Đây là cơ

sở các Ngân hàng cũng không mặn mà với vàng

Vậy Ngân hàng có lỗ khi giữ vàng? Nếu thị trường 2 chiều thì Ngân hàng sẽ không lỗ? Thông thường một nghiệp vụ mua vàng trong nước sẽ được đối ứng với một nghiệp vụ bán cho nước ngoài theo giá thế giới Tuy nhiên, khi thị trường môt chiều thì Ngân hàng sẽ không

thể đủ ký quỹ với nước ngoài để bán ra mãi Các khoản ký quỹ chịu chi phí lãi vay lớn sẽ là

cơ sở để Ngân hàng “ngại” giữ vàng Và đây là cơ sở để giá vàng bị ép xuống Ngân hàng chỉ

có thể thuận lợi khi mà thị trường cân bằng 2 chiều mua và bán

Thứ ba, do tâm lý người Việt Nam còn đang “ngược” với thế giới

Một lực lượng lớn các nhà đầu tư đã mua vào trong thời gian giá vàng thấp và khi giá vàng tăng như kỳ vọng của nhà đầu cơ trong nước đã bán ra để chốt lời mặc dù chưa tới đỉnh kỳ vọng của thế giới Thị trường Việt Nam thường có xu hướng trái ngược rất nhiều so với thế giới khi thường là giá đang tăng thì bán xuống trong khi giá đang giảm thì mua lên trở lại

1.1.2.2 Giá vàng SJC cao hơn giá vàng thế giới

Thứ nhất, các công ty kinh doanh vàng đã nhập khẩu vàng vào với giá cao, do đó vàng thành

phẩm bán với giá cao trong khi giá thế giới đang trong giai đoạn giảm Việc giá vàng cao do công ty kinh doanh vàng nhập khẩu vàng vào thời điểm giá cao (quý I đầu năm, giá vàng tăng khá cao, có lúc đạt trên 1000$ vào cuối tháng 3) Nhưng sau đó giá thế giới lại giảm mạnh sau đợt cắt giảm lãi suất của FED vào cuối tháng 3 do các nhà đầu tư thế giới ồ ạt bán

ra để chốt lời, thì vàng Việt Nam lại không giảm do nguyên liệu đầu vào đã nhập với giá cao

Thứ hai, tâm lý của các nhà đầu tư trong nước Điều này được nhận định như là một xu

hướng của thị trường, một hành động tâm lý khi mà các nhà đầu tư nhận định xu hướng lên của vàng Hoạt động mua diễn ra ồ ạt đã đẩy giá vàng tăng cực mạnh như thế, nhất là trong tháng 03/2008 vừa qua, trong khi nền kinh tế của Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu hồi phục rõ ràng, cùng với tin Mỹ sẽ cắt giảm thêm 75 điểm lãi suất cơ bản, vàng trên thị trường thế giới tăng mạnh Trong khi tình hình ở Việt Nam, các NHTM và NHNN không mặn mà với việc mua USD, thì người ta càng tin rằng “vàng chắc chắn tăng mạnh” Lượng cung chưa đáp ứng kịp sức mua ồ ạt của nhà đầu tư thì các tiệm vàng nắm bắt cơ hội để “tăng giá”, và nhiều lúc

“vượt giá” thế giới nhưng nhà đầu tư vẫn chấp nhận mua vì họ tin rằng giá sẽ còn cao nữa

Thứ ba, giá vàng trên Sàn bị chi phối bởi giá vàng mà các doanh nghiệp thành viên sàn niêm

yết Vì giá vàng mua bán trực tiếp hoàn toàn phụ thuộc vào các doanh nghiệp lớn kinh doanh vàng, trong khi đó các đơn vị này đều là thành viên của sàn vàng, mua bán trực tiếp với nhà đầu tư cá nhân nên mới có hiện tượng nghịch lý là giá vàng trong nước không sát với giá vàng thế giới

1.1.3 Giá vàng SJC và giá vàng thế giới chênh lệch dựa trên nhân tố có hệ thống

1.1.3.1 Thị trường một chiều

Việt Nam chỉ có thể nhập khẩu chứ không thể xuất khẩu, có thể nói thị trường Việt Nam là

thị trường một chiều Một thực tế cho thấy nếu xu hướng thị trường đa số là bán ra và không mua vào thì vàng sẽ đi về đâu? Nhiều nhà đầu tư cho rằng sẽ vào các tiệm vàng Tuy nhiên, đây là lập luận sai Thông thường tiệm vàng dù lớn cũng không tích trữ nhiều vàng do việc nắm giữ rất rủi ro, số vàng này lại quay trở về Ngân hàng Chí phí giữ Vàng tăng do lãi suất vàng gần như bằng 0 trong khi lãi suất vay tiền VND rất cao Đây là cơ sở các Ngân hàng cũng không mặn mà với vàng

1.1.3.2 Yếu tố thời gian hoạt động của sàn vàng

Trong khi vàng thế giới mua bán 24/24 giờ và giao dịch online, thì Sàn giao dịch Vàng Sài Gòn lại chỉ mở cửa “giờ hành chính”, đóng cửa vào lúc thị trường thế giới mở cửa do lệch múi giờ, nên nhà đầu tư có muốn trở tay cũng không kịp

1.1.3.4 Yếu tố vĩ mô của nền kinh tế trong nước

* Lạm phát

Bức tranh lạm phát của VN vào cuối năm 2007 đã tăng lên đến 2 con số 12,6%, và trong những tháng đầu năm 2008, cùng với giá dầu tăng cao, chỉ số giá tiêu dùng quý cũng tăng mạnh tới 9,19% Từ những dự đoán lạm phát sẽ tăng, việc mua vàng có tính chất dài hạn để chống lạm phát là một giải pháp của nhiều người dân Đó cũng là nguyên nhân dẫn đến nhu cầu vàng trong năm nay sẽ tăng cao hơn năm trước

tốc độ lạm phát như năm vừa qua, tiền gửi ngân hàng lại là khoản đầu tư không có lời, nếu không muốn nói là lỗ Điều đó làm cho các nhà đầu tư chuyển sang những hình thức kinh doanh khác, trong đó vàng là một kênh đầu tư hấp dẫn, vừa chống lạm phát, vừa có thể đầu tư dài hạn với xu thế giá vàng tăng trong tương lai

* Ảnh hưởng thị trường chứng khoán và bất động sản

Khi 2 thị trường này có dấu hiệu đóng băng do chính sách của nhà nước thì nhà đầu tư có xu hướng chuyển qua thị trường vàng Vào một thời điểm nhất định nào đó, nếu giới đầu tư nghĩ rằng đầu tư vào vàng có lời hơn và ít rủi ro hơn đầu tư vào chứng khoán thì họ sẽ ồ ạt bán chứng khoán ra để lấy tiền mặt đầu tư vào thị trường vàng Việc bán ồ ạt các loại chứng khoán ra cùng một lúc của giới đầu tư sẽ làm cho giá chứng khoán nói chung giảm đi Điều

đó cũng tương tự cho thị trường bất động sản

Từ đầu năm cho đến gần đây, chứng khoán không còn là mảnh đất hấp dẫn những nhà đầu tư

“lướt sóng” khi VN-Index chỉ có một đường đi xuống, trong khi giá vàng biến động mạnh và liên tục, vì thế sàn giao dịch vàng nổi lên như một thị trường đầu tư hấp dẫn Diễn biến thị trường chứng khoán và bất động sản những tháng đầu năm 2008 không mấy khả quan, cùng với “đơn thuốc” thúc đẩy thị trường chứng khoán chưa mấy hiệu quả và chính sách “kìm hãm” thị trường bất động sản của nhà nước, đã làm không ít nhà đầu tư chuyển hướng sang thị trường vàng với mức lợi nhuận cao nhưng đầy rủi ro

1.2 CÁC HÌNH THỨC KINH DOANH VÀNG TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 1.2.1 Mua vàng vật chất

Là hình thức nhà đầu tư dùng tiền mua vàng, rồi mở tài khoản tiết kiệm và ký gửi vàng vào Ngân hàng Hình thức này có ưu điểm là rủi ro thấp, nhà đầu tư vừa hưởng được lợi nhuận nếu như vàng tăng giá, vừa hưởng được lãi suất gửi vàng Tuy nhiên, nhược điểm của nó là vốn đầu tư ban đầu quá cao Nói cách khác đây là một hình thức gửi tiết kiệm để tránh lạm phát cao nhưng lãi suất tiết kiệm của vàng lại thấp hơn của tiền đồng

Do đặc thù của vốn vàng nên trong thể lệ gửi vàng, các Ngân hàng không cho rút vàng trước hạn Tuy nhiên, người gửi có thể rút trước hạn bằng cách vay lại thông qua hình thức cầm cố

sổ tiết kiệm vàng

1.2.2 Mua bán vàng kỳ hạn (Forward) là giao dịch trong đó Ngân hàng và khách hàng

thỏa thuận với nhau về giá và số lượng ngày hôm nay, thanh toán vào một thời điểm xác định trong tương lai (từ 3 ngày trở lên sau ngày giao dịch)

Lợi ích của nghiệp vụ này là các nhà đầu tư hay doanh nghiệp có thể cố định được giá trị các khoản thu hoặc chi bằng vàng trong tương lai nhằm bảo hiểm khỏi những tổn thất khi giá vàng biến động mạnh, thu lợi nhuận dựa trên sự phán đoán về xu hướng biến động giá Mặc

dù với dịch vụ này, khách hàng phải ký hợp đồng nếu không sẽ bị mất tiền ký quỹ (10%) nhưng phí trả cho dịch vụ này thấp hơn hơn nhiều so với dịch vụ "Quyền chọn vàng" và phù hợp hoàn toàn với khách hàng có nhu cầu thanh toán thực hoặc có nguồn thu nhập ổn định Hợp đồng có số lượng giới hạn tương đối thấp (từ 10 lượng SJC) dễ đáp ứng nhu cầu từ khách hàng nhỏ lẽ đến những doanh nghiệp có quy mô lớn

1.2.3 Quyền chọn vàng (Option) là một hợp đồng giữa hai bên, theo đó người mua Option

có quyền , chứ không phải nghĩa vụ, mua hoặc bán một số lượng vàng cụ thể với một tỷ giá thực hiện đã được ấn định tại thời điểm giao dịch cho một thời hạn cụ thể trong tương lai sau khi trả cho Ngân hàng một khoản phí từ lúc ký hợp đồng

Quyền chọn kiểu Mỹ: Bạn mua quyền chọn kiểu này có thể thực hiện quyền chọn tại bất cứ

thời điểm nào trong thời gian hiệu lực của hợp đồng

Quyền chọn kiểu châu Âu: Bạn chỉ có thể thực hiện quyền chọn vào ngày đáo hạn của hợp

đồng

Với hình thức này khách hàng có quyền chọn tỷ giá, chọn thời hạn hợp đồng, có quyền thực hiện hoặc không thực hiện hợp đồng sao cho có lợi nhất cho mình và có thể bán lại cho Ngân hàng trước hạn, được bảo hiểm khỏi tổn thất do biến động giá Nếu biến động giá bất lợi thì

số tiền tối đa mà khách hàng bị mất là phí quyền chọn vì không cần phải thực hiện hợp đồng Đây cũng là lợi điểm của quyền chọn so với kỳ hạn Tuy nhiên, khối lượng giới hạn khá lớn

và phải mất phí mua quyền chọn Hình thức này phù hợp với khách hàng có quy mô giao dịch lớn hoặc là bảo hiểm rủi ro cho những giao dịch không chắc chắn trong tương lai cũng như tận dụng sự biến động mạnh của thị trường đề tìm kiếm lợi nhuận

1.2.4 Sàn giao dịch vàng

Hình 1.2 Cơ cấu sàn giao dịch vàng Sài Gòn

Sàn giao dịch vàng Sài Gòn do Ngân hàng Á Châu (ACB) tổ chức chính thức đi vào hoạt động từ ngày 25/5/2007 Có 9 thành viên tham gia sàn giao dịch cùng với ACB, gồm các đơn

vị có giấy phép kinh doanh vàng: Eximbank, Công ty SJC, NH Việt Á, NH Phát triển nhà TPHCM, NH cổ phần Sài Gòn Lúc đầu, đây là nơi giao dịch dành cho các tổ chức, cuối

năm 2007 mới cho phép nhà đầu tư cá nhân tham gia

Cách thức tham gia

Cách thức khớp lệnh: khớp lệnh liên tục

Mức ký quỹ: 7% giá trị giao dịch, phần còn lại sẽ được ACB cho vay theo hạn mức tín dụng

được cấp (tối đa là 30 tỷ đồng đối với cá nhân) Giả sử vàng đang là 2.000.000 đồng/chỉ, tối thiểu phải mua hoặc bán là 50 lượng, tức tổng giá trị giao dịch là 1 tỷ đồng thì bạn chỉ cần có trong tay khoản tiền gửi là 70 triệu đồng Như vậy, nhà đầu tư có thể đầu tư gấp 14 lần số vốn tự

có của mình

Do khách hàng đầu tư chủ yếu bằng tiền vay của NH, nên ACB sẽ yêu cầu khách hàng nộp thêm tiền ký quỹ ngay trong ngày khi tỷ lệ tổng giá trị tài sản ròng/tổng dư nợ vay chỉ còn 5% (tỷ lệ cảnh báo), ACB yêu cầu khách hàng nộp thêm tiền để tỷ lệ này trở về mức 7% Nếu khách hàng chưa nộp thêm tiền mà giá vàng tiếp tục biến động làm cho tỷ lệ tài sản ròng/tổng

dư nợ vay chỉ còn 4%, thì ACB sẽ có toàn quyền xử lý tài sản của bạn để đảm bảo mức an toàn cho Ngân hàng

Khối lượng giao dịch tối thiểu: là 50 lượng và bước nhảy về giá là 1.000 đồng/lượng nhưng

không có giới hạn biên độ giao động giá Mỗi lần mua hoặc bán, nhà đầu tư sẽ phải trả phí cho ACB là 2.000 đồng/lượng Như vậy, với 1 lần mua và bán khối lượng tối thiểu 50 lượng,

sẽ mất khoản phí 200.000 đồng

Chú ý : bản thân ACB cũng được phép kinh doanh vàng, vì vậy, nếu lệnh mua hoặc bán của

nhà đầu tư trong mức giá ACB công bố, Ngân hàng này sẽ tự động giao dịch trực tiếp với bạn

mà không cần nhập lệnh vào sàn nữa Mức giá khớp lệnh chính là giá bạn đặt, chứ không phải mức giá thị trường đang khớp trên sàn giao dịch vàng

1.2.5 Vàng ghi sổ

Đây là hình thức mua bán vàng vật chất và giao dịch theo hình thức ghi sổ theo giá vàng thế

giới tại CTCP Vàng Vina (vangvietnam.vn)

Chỉ cần ký quỹ 10% giá trị giao dịch với số lượng tối thiểu là 5kg, tức ký quỹ khoản tiền tương đương với 250 triệu đồng Khi khách hàng dự đoán giá vàng tương lai sẽ tăng thì sẽ gọi điện mua vàng theo giá thế giới ở thời điểm hiện tại và đặt mua, khi có lời khách hàng có thể bán ra bằng cách điện thoại vào công ty để chốt lời Trong trường hợp dự báo giá vàng xuống cũng tương tự như vậy Khách hàng không có vàng nhưng vẫn có thể bán khống xuống, khi giá xuống thực sự sẽ mua đối ứng trở lại

Như vậy hình thức kinh doanh nay hoàn toàn tốt hơn so với hình thức kinh doanh truyền thống của người Việt Nam là chỉ có biết mang tiền ra mua vàng mang về nhà để cất trữ và chờ giá lên rồi bán ra lấy lời Với hình thức này, khách hàng có thể giao dịch 24/24 qua điện thoại với số lượng không hạn chế, phí qua đêm chỉ ở mức 1.600 VND/oz/ngày tương đương 2.000 VND/lượng/ngày và thấp hơn rất nhiều so với việc duy trì SJC qua đêm hiện tại của các tiệm vàng lên tới 5.500 VND/lượng tới 6.000 VND/lượng hoặc còn cao hơn nữa Đối với các giao dịch bán khống không có phí qua đêm Tuy nhiên, vàng ghi sổ theo giá thế giới sẽ khá biến động và theo quy luật thế giới nên hết sức lưu ý trong việc mua bán Giá nhảy liên tục nên có thể sẽ ảnh hưởng tới tâm lý

1.3 RỦI RO TRONG ĐẦU TƯ VÀNG

Tất cả những nhà buôn vàng trên thị trường đều phải thông qua năm tổ chức này, mà theo cách gọi của Hội đồng Vàng thế giới (WGC), nên có thể ngầm hiểu rằng năm “ông thần vàng” này “cùng công ty” tác động giá vàng trước tiên

Điều này thể hiện qua việc ông chủ tịch phiên giao dịch bắt đầu buổi mua bán bằng cách đưa

ra giá để đấu (trying price) Các nhà buôn vàng đặt lệnh qua một trong năm dealer này, khớp lệnh thì giao dịch thành công Cứ thế mà các nhà buôn vàng, căn cứ trên thông tin về tình hình kinh tế, chính trị như: giá năng lượng, nguyên vật liệu sản xuất, lãi suất của các tổ chức tài chính, chiến tranh…trên thế giới để từ đó phân tích, tổng hợp, lập ma trận tính toán kỳ vọng trước khi quyết định mua hoặc bán Chính các công ty kinh doanh vàng bạc này, qua trung gian là năm dealer nêu trên, sẽ “làm giá” trong ngày, bằng những tính toán và kỳ vọng của họ, mỗi khi khớp lệnh giá được xem là giá niêm yết Và rồi, phiên giao dịch kết thúc, giá vàng ấn định vào buổi chiều ở London sẽ được xem là giá tham khảo cho toàn thế giới

Sáng hôm sau, năm “ông thần” sẽ lại họp bàn để đưa ra giá đấu mới, tất nhiên chẳng cần gặp mặt, mà qua điện thoại viễn liên

Cái thủ tục “định giá” đó cứ như thế mà tiếp tục như đã diễn ra kể từ phiên đầu tiên vào 14 giờ sáng ngày 12/9/1919, với năm “ông thần vàng” đầu tiên là các Công ty N M Rothschild

& Sons; Mocatta & Goldsmid; Samuel Montagu & Co.; Pixley & Abell; và Sharps & Wilkins Ngày nay cộng lại mỗi hậu duệ của nhà Mocatta & Goldsmid trong một liên kết mới

là Scotia Mocatta

1.3.1.2 Rủi ro biến động giá thị trường thế giới

Không giống như thị trường chứng khoán có giới hạn biên độ dao động giá, thị trường vàng không có quy định mức biến động về giá, do đó, nhà đầu tư có thể kiếm được mức lợi nhuận cao hơn, cũng như phải đối mặt với rủi ro càng lớn Nếu những ngày bình thường, giá có thể lên xuống từng đợt sóng chênh nhau khoảng 20 - 30 giá Do thị trường Việt Nam lệch múi giờ với thị trường Mỹ nên chỉ cần qua một đêm, giá vàng có thể biến động hàng trăm giá Có những ngày biến động lớn, giá vàng thế giới có mức biến động lên đến 50-60$/ounce

Đầu tư vàng trong bối cảnh hiện nay lợi nhuận có thể mang lại cao, nhưng lại cực kỳ rủi ro vì khi đặt lệnh mua và bán nhà đầu tư vẫn chưa có lệnh để dừng lỗ, trong khi biên độ dao động giá vàng trên thị trường thế giới rất rộng, có ngày 30-45 USD/ounce nên khi giá vàng biến động lớn nhà đầu tư khó trở tay kịp Theo các chuyên gia, đầu tư vàng trong bối cảnh hiện

nay nguy cơ rủi ro rất lớn vì vàng đang ở ngưỡng cao nhất từ trước đến nay và đã có dấu hiệu vàng được mua vào quá nhiều

Theo các nhà phân tích, có 4 nguyên nhân chính tác động đến thị trường vàng2:

 Thứ nhất, những thay đổi về tiền tệ, lạm phát, chính sách lãi suất cùng với những biến

động chính trị trên thế giới như chiến tranh, khủng bố…làm thay đổi giá trị của USD

 Thứ hai, giá dầu tăng cao, chi phí nhiên liệu cho sản xuất tăng, hàng hóa tăng giá, dẫn

tới tình trạng lạm phát, kéo theo đó là sự mất giá của đồng USD

 Thứ ba, sản lượng của các công ty khai thác vàng giảm, ảnh hưởng tới nguồn cung

trong lúc nhu cầu sử dụng vàng ngày một tăng nhất là ở các thị trường mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ

 Thứ tư, động thái của giới đầu tư và các quỹ tiền tệ cũng như các quốc gia trên thế

giới tăng tỷ lệ dự trữ vàng

Một yếu tố quan trọng nữa là tâm lý của giới đầu tư Thị trường vàng thời gian qua quá nhạy cảm một phần vì tâm lý dễ thay đổi Với cùng một sự kiện, các nhà đầu tư có thể có những cách phản ứng khác nhau ở những thời điểm khác nhau Tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường vàng thế giới gần đây có những thay đổi nhất định Mỗi khi giá vàng nhích lên là họ nhanh chóng bán ra chốt lãi, nếu có thông tin gì hỗ trợ cho USD thì hoạt động chốt lãi càng diễn ra mạnh hơn

2

Xem phụ lục 1 và 4

Hình 1.3: Những thời điểm vàng thế giới biến động mạnh

1.3.1.3 Rủi ro về kiến thức

Thời gian vừa qua, số lượng nhà đầu tư tham gia ký quỹ và mở tài khoản giao dịch vàng ngày

càng đông Thế nhưng đa số nhà đầu tư trên sàn đều chơi theo cảm tính, làm theo đám đông

Tâm lý đám đông luôn tồn tại trong quá trình ra quyết định của con người cũng như nhà đầu

tư, không phân biệt việc có kinh nghiệm hay không Và lý thuyết ảnh hưởng đám đông này càng thấy rõ khi nhà đầu tư buộc phải đưa ra các quyết định nhanh chóng, chưa có đầy đủ thông tin cần thiết

Làm theo đám đông không chỉ giới hạn với những nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm mà việc làm theo đám đông xuất hiện trực tiếp đến những tình huống không chắc chắn và mơ hồ Khi một tình huống ra quyết định trở nên không chắc chắn thì ảnh hưởng hành vi và quan điểm của đám đông sẽ làm cho các cá nhân trở nên chắc chắn hơn

Vì vậy, để có những quyết định đầu tư hợp lý và đạt được nhiều lợi nhuận, nhà đầu tư nên hạn chế những ảnh hưởng tâm lý trong các lý thuyết nêu trên, thay vào đó là sử dụng tổng hợp các công cụ phân tích, dự báo tạo tiền đề vững chắc cho các quyết định

Hãy nhớ đừng bao giờ chống lại sức mạnh của đám đông, nhưng phải nhận thức được các quyết định đầu tư cá nhân của bạn bị ảnh hưởng bởi sức mạnh của đám đông xung quanh bạn như thế nào

Theo kết quả khảo sát3 các nhà đầu tư thì chỉ ¼ trong số họ thực sự hiểu biết và sử dụng phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật trong đầu tư

1.3.1.4 Rủi ro thông tin

Việc đánh giá và phân tích thông tin là một yếu tố quan trọng quyết định xu hướng đánh lên hoặc xuống, thế nhưng việc tập hợp thông tin và chọn lựa mức độ quan trọng của thông tin ảnh hưởng đến giá vàng lại ẩn chứa nhiều rủi ro:

Thứ nhất, thông tin của nhà đầu tư Việt Nam không thể đầy đủ và kịp thời như trên thị trường

thế giới Vì các trang web thế giới đưa tin hàng giờ, các thông tin được cập nhật liên tục 24/24, nhưng các nhà đầu tư trong nước chưa hẳn đã đọc được do hạn chế về mặt ngôn ngữ nước ngoài Điều quan trọng là nhà đầu tư không thể cập nhật kịp thời các biến động chính trị, kinh tế trên thế giới - yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng thế giới Khi các thông tin này đến được các nhà đầu tư vàng trong nước thì trong nhiều trường hợp giá đã thay đổi rất nhiều

Thứ hai, nước ngoài có các tổ chức phân tích chuyên nghiệp, dự báo thị trường khá tốt, dựa

vào mức độ chính xác mà giá của các bảng phân tích và dự báo cao hay thấp Trong khi thị trường Việt Nam vẫn chưa có tổ chức chuyên nghiệp về phân tích và dự báo4, điều này khá thiệt thòi cho các nhà đầu tư Việt Nam so với các nhà đầu tư chuyên nghiệp trên thế giới, họ

có một đội ngũ chuyên nghiệp về thu thập và phân tích thông tin hỗ trợ sau lưng

1.3.1.5 Rủi ro chênh lệch giá trong nước và thế giới

Một rủi ro nữa của nhà đầu tư vàng là giá trong nước có nhiều lúc hoàn toàn ngược với giá thế giới khiến nhiều người dù đầu tư đúng theo xu hướng vàng thế giới vẫn bị lỗ

“Cá lớn luôn ăn hiếp cá bé”

Có thể nói như thế do lẽ các công ty kinh doanh vàng bạc, lại là những tên tuổi bậc nhất, luôn khống chế giá vàng trong nước ở giá khác với giá trên thị trường quốc tế, mà thường là ở mức giá cao hơn, khoảng nửa triệu/lượng hoặc hơn nữa, trong vài ngày Chắc ăn thì họ cho giá mua vào gần gần giá bán ra, không chắc ăn thì đẩy xa khoảng cách

Vì vậy tuy nhà đầu tư đã tham khảo chi tiết các thông tin thị trường thế giới vẫn cứ ngã ngựa,

vì quyết định theo “thời gian thực” với các dao động của thế giới, mà quên rằng thị trường

trong nước có theo những dao động thế giới hay không, lúc nào chịu thay đổi…là quyền của các “ông thần vàng” trong nước

Thêm nữa, giá vàng trên sàn lại bị chi phối bởi giá vàng mà các doanh nghiệp niêm yết Vì giá vàng mua bán trực tiếp hoàn toàn phụ thuộc vào các doanh nghiệp lớn kinh doanh vàng, trong khi đó các đơn vị này đều là thành viên của sàn giao dịch vàng, mua bán trực tiếp với nhà đầu tư cá nhân nên mới có hiện tượng nghịch lý là giá vàng trong nước không sát với giá vàng thế giới khiến nhà đầu tư thua lỗ càng nặng5

1.3.2 Rủi ro chia theo hình thức kinh doanh

1.3.2.1 Theo giá vàng thế giới: vàng tài khoản, vàng ghi sổ theo giá thế giới

Vàng tài khoản: tính thanh khoản kém và rủi ro quá cao Nếu một cá nhân mở tài khoản kinh

doanh vàng ở NH, với khoảng cách giá hiện tại 1,5 USD/ounce, cộng phí khoảng 0,40 USD/ounce thì ngay khi thực hiện giao dịch sẽ lỗ 1,90 USD/ounce, nhân ra với lượng giao dịch tối thiểu 5kg (tương đương 160 ounce và tương đương 133 lượng) thì sẽ lỗ 305 USD (gần 5 triệu đồng), đó là chưa kể chi phí vốn và giá chạy ngược, thêm vào đó là rủi ro do kẹt đường dây điện thoại, hết giờ làm việc, hết hạn mức…

Vàng ghi sổ theo giá thế giới: là hình thức mới, chưa có luật của nhà nước một cách rõ ràng,

theo Luật NH hiện nay, NH nhà nước có nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh vàng, nhưng nếu theo Nghị định 160 về tổ chức quản lý của NH nhà nước thì NH nhà nước chỉ quản lý vàng trong quan hệ xuất nhập khẩu chứ không phải là quản lý chung thị trường vàng Chính vì vậy có thể nói hiện nay những quy định về quản lý nhà nước đối với việc thành lập cũng như quản lý hoạt động của các trung tâm giao dịch vàng là chưa rõ ràng

1.3.2.2 Theo giá vàng Việt Nam

Các nhà đầu tư ngoài việc đối mặt với rủi ro biến động giá vàng thế giới, còn phải đối mặt với rủi ro về sự chênh lệch giữa giá Việt Nam và giá thế giới như đã nêu ở chương 1

Kinh doanh vàng vật chất: việc bỏ vốn quá lớn để mua vàng, nếu chọn thời điểm vào thị

trường không thích hợp, sẽ không hưởng được nhiều lợi nhuận từ việc chênh lệch giá trong khi vốn bỏ ra lớn Bên cạnh đó cần xác định thời điểm mua-bán-mua lại một cách hợp lý để xác định lợi nhuận cho mình Ngoài ra, việc mua vàng vật chất còn phải xem xét chất lượng vàng, có kế hoạch lưu trữ, xoay vòng vốn thích hợp

5

Kết quả khảo sát ở phụ lục 5

Options: phí quyền chọn là chi phí đáng kể ảnh hưởng đến lợi nhuận, do đó, nếu không xác

định xu hướng và thời điểm thích hợp, nhà đầu tư sẽ bị lỗ chi phí mua quyền chọn Vì chi phí mua quyền chọn không rẻ, do đó dù thị trường có biến động nhưng không lớn thì vẫn không

đủ bù đắp cho phí mua quyền chọn

Forward: rủi ro khi giá biến động gây ra khoản lớn hơn 10% ký quỹ vào lúc đáo hạn hợp đồng, thì nhà đầu tư sẽ phải bỏ mức ký quỹ 10% ban đầu

Sàn giao dịch vàng

ACB – vừa đá bóng vừa thổi còi

Từ lâu nay, không ít nhà đầu tư đặt dấu hỏi về việc ACB “vừa đá bóng vừa thổi còi Có nhiều ngày giá vàng biến động mạnh, không ít lệnh bất thường lên tới 5.000-15.000 lượng/lệnh, như một thủ thuật hạn chế giao dịch các nhà đầu tư khác Bởi người đặt lệnh sau phải đưa ra mức giá bằng với giá của những lệnh trước đó, mới khớp lệnh được “Phải chăng người đặt những lệnh bất thường đó là ACB? Nếu quả như thế, chẳng khác gì sàn giao dịch vàng là sân

cỏ, còn ACB vừa là cầu thủ vừa là trọng tài”

Rủi ro trong quy định

Mới đây, ACB đã ra thông báo chỉ cho khách hàng rút tối đa số tiền là 10 tỷ đồng/ngày và 10 lượng vàng/ngày, trong khi khối lượng tối thiểu để giao dịch là 50 lượng Như vậy, nếu muốn ngừng giao dịch, rút vàng ra nhà đầu tư phải đợi tới 5 ngày

Bên cạnh đó, NH được quyền điều chỉnh lãi suất cho vay vàng/tiền đồng mà chỉ cần thông báo cho nhà đầu tư biết, NH là người “nắm cán”, luôn giữ điều khoản có lợi nhất, vì vậy nhà đầu tư cần phải nắm rõ các quy định trong hợp đồng để có kế hoạch thích hợp với những sự thay đổi của NH

thống công nghệ thông tin không đảm bảo cho sàn hoạt động tốt khiến nhiều nhà đầu tư bị thiệt hại do không giao dịch được khi vàng có biến động6

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chúng ta thấy rằng giá vàng của Việt Nam bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, và khi nhà đầu

tư tham gia thị trường gặp phải nhiều rủi ro Bên cạnh những rủi ro chung do giá vàng thế giới biến động, thì nhà đầu tư trong nước còn phải chịu ảnh hưởng chênh lệch giá trong nước

do nhiều nhân tố tác động mà chúng tôi đã phân tích trên đây Khi tham gia thị trường, với những ưu nhược điểm của từng loại hình, nhà đầu tư chọn lựa hình thức kinh doanh vàng nào, sẽ gặp phải rủi ro riêng do đặc điểm loại hình kinh doanh Và dù kinh doanh hình thức nào, cũng cần phân tích và dự báo xu hướng giá vàng thế giới trước, sau đó xây dựng cho mình kế hoạch và chiến lược kinh doanh phù hợp với loại hình kinh doanh trên thị trường Việt Nam

6

Kết quả khảo sát ở phụ lục 5

CHƯƠNG 2 DỰ BÁO XU HƯỚNG GIÁ VÀNG THẾ GIỚI

2.1 PHÂN TÍCH CƠ BẢN

Có thể thấy, dòng vốn đầu tư chu chuyển giữa 4 thị trường: chứng khoán, hàng hóa, ngoại hối, tín dụng và sự lưu chuyển vốn này sẽ cho thấy mức cầu vàng trong thị trường hàng hóa

sẽ tác động đến giá vàng trong tương lai

Hình 2.1: Chu chuyển nguồn vốn giữa các thị trường 2.1.1 Thị trường hàng hóa

2.1.1.1 Dự báo cung vàng

Về phía cung, sản lượng vàng khó có thể tăng mạnh trong trung hạn, mặc dù giá kim loại này rất hấp dẫn song những mỏ mới khá nhỏ Nguồn cung từ Nam Phi, từng là quốc gia sản xuất nhiều vàng nhất thế giới, đã chịu ảnh hường lớn do nhà cung cấp điện Eskom tuyên bố cắt điện vào tháng 2, mặc dù Eskom hứa sẽ đảm bảo 95% nhu cầu điện nhưng những khó khăn trong sản xuất vàng của quốc gian này vẫn chưa chấm dứt do các mỏ vàng của nước này đang trở nên già cỗi, chất lượng giảm và mỗi ngày càng phải khai thác sâu, tốn kém Các khu vực sản xuất mới như Trung Quốc (nước hiện tại đang sản xuất nhiều vàng nhất thế giới, ước tính đạt khoảng 300 tấn trong năm 2008 và Nga cùng một số nước khác ở Châu Á và Châu Phi đang tăng sản lượng Tuy vậy giá năng lượng tăng cao dẫn đến chi phí sản xuất tăng theo, tạo

ra khó khăn cho ngành sản xuất của nước này

Kể cả khi vàng được khai thác thì không phải tất cả đều được cung cấp cho thị trường do các chủ mỏ tiếp tục chuyển chúng sang các hợp đồng bảo hộ giá Danh sách các hợp đồng giá hiện tại đang đè nặng lên các nhà sản xuất với các hợp đồng từ giai đoạn bùng nổ thị trường vàng, chủ yếu là do các ngân hàng với mức bán tổng cộng khoảng 400 tấn Trong năm 2008,

tỷ lệ này đã giảm, chỉ còn lại khoảng 210 tấn do phần lớn các hợp đồng bảo hộ giá đã được thực hiện

Hình 2.2: Cung vàng từ các nước sản xuất lớn

Doanh số từ các NHTW từng có thời kỳ được xem là một nhân tố quan trọng trong thị trường

vàng, mặc dù doanh số này vẫn giữ ở mức cao song ảnh hưởng của chúng đã giảm trong vòng

9 năm qua do tác động của Hiệp định bán vàng của các NHTW (CBGA) Doanh số các

NHTW có thể giảm lớn trong thời gian tới do hiệp định CBGA không đạt được mức cao nhất

500 tấn/năm trong 2 năm (từ tháng 10 năm trước đến tháng 9 năm sau), do đó có dấu hiệu

cho thấy rằng các ngân hàng Trung ương này sẽ mua thêm vàng trong thời gian tới (ngoại trừ

Trung Quốc có lượng dự trữ ngoại hối khổng lồ) IMF, nhà cầm giữ vàng thứ ba thế giới,

cũng đang dự định bán ra 400 tấn vàng, mặc dù kế hoạch này cần được sự chấp thuận của

quốc hội Mỹ, song có nhiều khả năng kế hoạch này sẽ được thông qua và sẽ là một phần của

CBGA Câu hỏi đặt ra là khi nào thì việc bán vàng ra này được tiến hành? Nếu có bất cứ sự

trì hoãn nào trong kế hoạch này thì CBGA 2008 và 2009 sẽ không được tiến hành, trừ khi các

nước Đức hay Ý (các nước hiếm khi bán ra lượng vàng lớn) quyết định bán ra

2.1.1.2 Dự báo mức cầu vàng: giảm nhẹ so với năm 2007

Trung bình hàng năm lượng vàng trên thế

giới được sản xuất ra khoảng 2500 tấn, trong

đó 15% được sử dụng trong công nghiệp,

60% dùng cho trang sức Số còn lại là được

cất trữ, đầu cơ

Hình 2.3: Cơ cấu sử dụng nguyên liệu vàng thế giới

Theo Hiệp hội vàng thế giới, Ấn Độ hiện là nước tiêu thụ vàng cao nhất thế giới với 722 tấn/năm, tiếp sau là Trung Quốc và Mỹ đứng thứ 3 với 278 tấn Điều này sẽ gây thêm áp lực cho cán cân cung-cầu

Về phía cầu, lượng mua vào của các nhà đầu tư đã đẩy cầu trang sức lên Các thị trường trang sức Ấn Độ, Châu Á và Trung Đông là nơi kiểm soát cân bằng lượng cung cầu Khi quan sát các thị trường này, ta nhận thấy mối quan hệ ngược chiều với giá cả, như ở thị trường Ấn Độ, thị trường vàng lớn nhất thế giới, và là nơi hàng năm nhập khẩu 500-800 tấn vàng Giá cao và các biến động lớn đã khiến nhập khẩu vàng vào Ấn Độ giảm mạnh trong năm nay, mặc dù giá vàng tính theo rupi không tăng nhanh bằng giá vàng tính theo USD, tăng 30% so với mức giá đầu năm 2007 Vào tháng 3, nhập khẩu vàng của Ấn Độ giảm đến một nửa, còn 27 tấn, mức so sánh cùng kỳ nhập khẩu tháng 1 và 2 còn thấp hơn nữa Đối mặt với giá vàng quốc tế tăng mạnh, người mua vàng Ấn Độ có xu hướng tái sử dụng vàng cũ thay vì bỏ tiền ra mua mới Như vậy, thị trường trang sức phải đối mặt với giá vàng tăng cao kỷ lục, những bất định của giá vàng sẽ khiến nhu cầu vàng thế giới giảm 200 tấn

Các nhà đầu tư tổ chức vẫn đang đầu cơ vàng

Các tổ chức đầu tư vẫn đang tiến hành đầu cơ giá vàng ở mức rất cao Điều này đẩy nhu cầu ngắn hạn của vàng lên ngày càng cao trong năm 2008 và đóng vai trò chính trong việc đẩy giá lên những mức cao kỷ lục Với việc nhu cầu vàng nguyên liệu của Trung Quốc và Ấn Độ vẫn cao, các nhà đầu cơ này tiếp tục mong đợi những mức giá cao hơn rất nhiều, tạo sức ép rất lớn lên giá vàng

2.1.1.3 Dự báo cung – cầu dầu

Vàng và dầu “chạy” cùng chiều 7

Một điều dễ thấy rằng: dầu là nguồn tài nguyên có hạn, nguồn cung dầu sẽ giảm dần theo thời gian, và xét trong dài hạn thì giá dầu chỉ có tăng chứ không giảm Bên cạnh đó, mỗi khi có chiến sự tại các nước Trung Đông – nơi tập trung mỏ dầu nhiều nhất trên thế giới- thì giá dầu lại tăng đột biến, và điều này càng hỗ trợ xu hướng cho vàng tăng giá

Khu vực khai thác và xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới được biết đến là vùng Trung Đông

và các nước khu vực này thường dự trữ tài sản dưới dạng vàng, do đó chính nguồn cung dầu

mỏ và nguồn cầu về vàng của khu vực Trung Đông quá lớn, ảnh hưởng đến giá cả 2 loại hàng

7

Phụ lục 1 - phần 1.2

hóa này nên nhiều nhà đầu tư thường nhìn vào diễn biến giá dầu trong hiện tại và diễn biến được dự đoán trong tương lai của dầu để từ đó dự đoán cho xu hướng dao động của vàng Mặc dù giá dầu cao làm giảm nhu cầu tại Mỹ, nhưng mức tiêu thụ dầu vẫn khá mạnh ở Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và Trung Đông nên giá dầu vẫn biến động và khả năng là tăng trong thời gian tới Những biến động chính trị ở các nước sản xuất dầu lớn như Iran, Iraq, Nigeria khiến nhiều người lo ngại những nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn Những vấn đề này đã thúc đẩy các quỹ, như quỹ bảo hiểm, đầu tư vào dầu lửa khiến cho dầu thô vẫn giữ ở mức cao

Cuộc đua tranh năng lượng giữa hai cường quốc đang nỗi dậy là Trung Quốc và Ấn Độ sẽ tiếp tục gia tăng trong năm nay vì cả hai nước cùng săn lùng những nguồn năng lượng trên thế giới để thõa mãn nhu cầu của nền kinh tế trong nước đang phát triển bùng nổ Nền kinh tế khổng lồ của Trung Quốc vốn rất cần nhiên liệu để sản xuất mọi hàng hóa… Theo thống kê của cơ quan năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện nhập khẩu khoảng gần 50% nhu cầu dầu lửa, Ấn Độ tiêu thụ khoảng gần 3 triệu thùng dầu/ngày

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã dự báo nhu cầu dầu của năm 2008 khoảng 87,7 triệu thùng dầu/ngày, giảm so với mức dự báo cũ là 88,2 triệu thùng Hiện nay, các nước giàu dầu

mỏ nằm ở khu vực Trung Đông, Nga và Biển Đông, phần lớn các nước giàu dầu mỏ đều là thành viên của OPEC nên sản lượng dầu cung cấp chủ yếu phụ thuộc vào quyết định của tổ chức này

Như vậy trong năm nay, giá dầu vẫn có dấu hiệu tăng cao, ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu

2.1.2 Thị trường tín dụng - Thị trường chứng khoán - Thị trường ngoại hối

Có thể nói, nền kinh tế của Mỹ lâm vào khủng hoảng bắt nguồn từ thị trường tín dụng, vì vây, việc kinh tế Mỹ có phục hồi hay không, có nghĩa cuộc khủng hoảng tín dụng có được khắc phục hay không và thị trường chứng khoán có thu hút các nhà đầu tư hay không, sẽ tác động đến sự chu chuyển vốn giữa các thị trường, trong đó có thị trường vàng và vì thế sẽ có ảnh hưởng đến giá vàng

Vàng cùng với phần lớn các vật phẩm khác, chịu ảnh hưởng khá nhiều từ cuộc khủng hoảng tín dụng, do đường tín dụng của các nhà đầu tư bị kéo dãn ra và đầu tư giảm Tuy nhiên, khi cuộc khủng hoảng này gia tăng, vàng trở thành một nguồn đầu tư tốt và tái thiết lập được vị thế của mình như là nơi cất giữ tài sản an toàn nhất Bên cạnh đó, việc USD giảm giá tương đối so với các loại ngoại tệ mạnh khác đã đẩy giá vàng tính theo USD tăng lên và làm tăng sự hấp dẫn của vàng với các nhà đầu tư chủ yếu dựa vào USD Tuy vậy, có lẽ nguyên nhân quan

trọng nhất là việc nhà đầu tư tìm kiếm sự bảo vệ trước các thị trường tín dụng và chứng khoán đầy biến động

Đồ thị tiếp theo cho thấy mức độ trầm trọng của khủng hoảng tín dụng, độ chênh giữa chỉ số Market CDX (lãi suất của 100 loại trái phiếu đầu tư của Mỹ) và công trái tương ứng (trong trường hợp này là 5 năm) của Bộ tài chính so sánh với mức giá vàng tính theo USD Theo biểu đồ, ta thấy khoảng chênh lệch được mở rộng cho đến tận tháng 3, khi sự ngờ vực vào thị trường tín dụng lên cao nhất cùng với sự kiện ngân hàng đầu tư Bear Stearns gần như sụp đổ

Đó là thời điểm vàng đạt đỉnh trên 1000$/oz Đây chắc chắn không phải là sự tình cờ Sau đó các biện pháp khẩn cấp của FED đã phát huy tác dụng, chỉ số CDX đã giảm gần 200 điểm, còn hơn 100 điểm, cùng lúc đó giá vàng cũng sụt giảm

âm Tình trạng này khuyến khích giới đầu tư mua vào các loại hàng hóa như vàng và dầu thô

vì họ không muốn chứng kiến đồng tiền của mình mất dần sức mua Với 7 lần cắt giảm lãi suất USD kể từ tháng 9 năm ngoái và các kế hoạch bơm vốn vào hệ thống tài chính, FED đã tạm thời ngăn chặn được một cuộc khủng hoảng tài chính trên quy mô rộng Tuy nhiên, những người lo ngại lạm phát đã liên tục lên tiếng cảnh báo những áp lực tăng giá do các động thái hỗ trợ thị trường này gây ra

Khả năng thành công hay thất bại trong nỗ lực của FED cứu kinh tế Mỹ thoát khỏi bờ vực suy thoái, cùng với nhiều yếu tố khác nữa, đặt ra nhiều kịch bản khác nhau cho giá vàng

và kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng mạnh hơn trong thời gian không xa

Nếu vậy, thị trường chứng khoán Mỹ chắc chắn sẽ khởi sắc và giảm bớt tính hấp dẫn của thị trường vàng Mặt khác, do vàng được coi là một mặt hàng dự trữ để đề phòng những rủi ro kinh tế, một khi kinh tế Mỹ ra khỏi vùng rủi ro, vai trò của vàng sẽ giảm xuống

Thêm vào đó, kinh tế Mỹ được vực dậy cũng đồng thời là một vật cản đối với sự tuột dốc của đồng USD, ghìm lại sự tăng giá của vàng

Nhưng vấn đề có lẽ không chỉ đơn giản như vậy

Việc lãi suất USD đã hạ (hiện ở mức 2%) và một lượng tiền lớn được bơm vào hệ thống tài chính lại đồng nghĩa với sự mất giá của đồng tiền này Trong khi đó, các loại nguyên vật liệu thô làm đầu vào cho các hoạt động kinh tế lại được giao dịch bằng USD Kết quả, sự mất giá của USD đồng nghĩa với áp lực lạm phát cao hơn không chỉ tại Mỹ, mà cả các quốc gia khác Như thế, vàng sẽ lại có cơ hội lên giá Trong đợt cắt giảm lãi suất gần nhất 30/4/2008, FED

đã cắt giảm “nhẹ tay” hơn, chỉ 0,25%, điều đó cho thấy FED cũng rất xem trọng tình hình lạm phát, và sẽ đề cao những biện pháp kiểm soát lạm phát song song với việc khôi phục nền kinh tế Và cũng như chúng ta thấy trong đợt cát giảm lãi suất đó, giá vàng chỉ tăng nhẹ rồi sau đó giảm lại vì những tin tốt về tình hình kinh tế Mỹ Một số nhà kinh tế kỳ vọng nền kinh

tế Mỹ sẽ hồi phục vào nửa năm cuối Điều đó cho thấy rằng, giới đầu tư đang tin vào 1 niềm tin: “nền kinh tế Mỹ có dấu hiệu hồi phục”, nếu không xảy ra những biến cố nào khác Trong kịch bản FED thành công trong việc làm kinh tế Mỹ “ấm” lại này, vấn đề then chốt là tình hình kinh tế Mỹ có đủ khả quan để “át” vấn đề lạm phát Mà điều này sẽ phụ thuộc vào khả năng tính toán của FED để chọn thời điểm tăng, giảm lãi suất đúng lúc Nếu lạm phát chỉ là

thứ yếu, giá vàng sẽ gặp bất lợi, còn nếu lạm phát trở thành vấn đề nổi cộm, giá vàng sẽ còn nhiều cơ hội tăng

Kịch bản 2: Nếu FED thất bại: phải cắt giảm thêm ít nhất 0,5% hoặc nhiều lần cắt giảm 0,25% nữa

Nền kinh tế suy thoái: thị trường nợ xấu không khắc phục được, thị trường chứng khoán tiếp tục giảm và vàng vẫn là kênh đầu tư an toàn

Ở một góc nhìn khác, nhóm những nhà quan sát có quan điểm ít lạc quan hơn thì cho rằng, các biện pháp can thiệp của FED chưa chắc đã thành công, vì cuộc khủng hoảng nợ ở Mỹ phụ thuộc nhiều vào thị trường địa ốc, mà đà giảm của giá nhà được dự báo là sẽ còn tiếp diễn một thời gian nữa

Nếu vậy, kinh tế Mỹ rất có thể sẽ suy thoái, thậm chí là suy thoái sâu, USD còn mất giá, và chứng khoán thế giới còn đi xuống Thêm vào đó, FED lại phải tiếp tục chuỗi cắt giảm lãi suất, khiến USD mất giá nặng hơn Tất cả những nhân tố này đều có lợi cho giá vàng

Và như dự báo trong kịch bản này, thì giá vàng sẽ dễ đạt đến mốc 1000$/oz như trong lịch sử,

và có thể tiến xa hơn vào khoảng mức 1200$

Nếu FED thất bại có nghĩa là lạm phát tăng, nền kinh tế toàn cấu sẽ không tránh khỏi những ảnh hưởng nhất định vì Mỹ vẫn được xem là nền kinh tế số 1 của thế giới Một vấn đề quan trọng khác cần được nhắc tới ở đây là chính sách tiền tệ của các nước có đồng tiền mạnh khác cũng có tác động đến giá vàng

Các nhân tố dẫn đến giá vàng tăng chủ yếu xuất phát từ bên ngoài – sự phản ứng của các nhà đầu tư đối với cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng nhất tại Mỹ và hệ thống ngân hàng Châu Âu kể từ thập niên 80 Nếu như tình hình này còn kéo dài hay vĩnh viễn thay đổi cơ cấu

tổ chức thị trường tài chính toàn cầu (USD chấm dứt vai trò phương tiện thanh toán được chấp nhận trên toàn thế giới) thì giá vàng sẽ còn tiếp tục gia tăng Tuy vậy, nếu cuộc khủng hoảng tín dụng bớt căng thẳng thì vàng sẽ mất đi một chỗ dựa đáng kể Nhưng sự kết thúc của khủng hoảng tín dụng không có nghĩa là nền kinh tế thế giới ngay lập tức được phục hồi,

sự chậm lại của nền kinh tế cũng sẽ trợ giúp cho giá vàng Nếu suy thoái kinh tế Mỹ kết thúc

và USD phục hồi thì chắc chắn vàng sẽ đối mặt với nhiều thách thức Tuy nhiên một chỗ dựa mất đi thì vẫn còn nhiều sự trợ giúp khác và vàng sẽ tiếp tục duy trì ở giá cao như hiện tại Theo những điều kiện và những động lực bên trong mà chúng ta quan sát được trong thị trường vàng, dự đoán giá vàng sẽ ở mức từ 800$ đến 1200$/oz Giá vàng đạt đỉnh của dự báo

nếu cuộc khủng hoảng tín dụng tiếp tục gia tăng, tuy vậy vàng có thể tiếp tục tăng giá ngay cả không có điều này do ảnh hưởng kinh tế tăng tăng trưởng chậm, nguồn cung giảm và nỗi lo lắng của các nhà đầu tư về tài sản

Sự kết hợp phức tạp của những nhân tố như đã trình bày ở trên sẽ tạo ra những diễn biến khó đoán biết trên thị trường vàng trong nước và thế giới sắp tới Giá vàng ở từng thời điểm sẽ phụ thuộc vào việc nhân tố nào có ảnh hưởng áp đảo

2.2 PHÂN TÍCH KỸ THUẬT

2.2.1 Dự báo ngắn hạn

Hình 2.5: Diễn biến giá vàng qua 1 năm

Giá vàng đang nằm trong dải Bolliger bands, và xuống thấp dưới đường bình quân di động

100 ngày, nếu giá vàng sắp tới rớt qua ngưỡng 845$/oz thì sẽ thiết lập một xu hướng giảm giá mới, và có thể xuống mức chống đỡ ngắn hạn 820$/oz Tuy nhiên, nhìn vào hình trên, ta có thể thấy rằng RSI (14) =29.99, điều này có nghĩa là thiên về khả năng vàng sẽ tăng giá trở lại trong ngắn hạn Mức cản trên trong ngắn hạn sẽ trong tầm RSI(14)=60, tức khoảng 910$

2.2.2 Dự báo dài hạn

Hình 2.6: Xu hướng giá vàng trong dài hạn

Theo xu hướng dài hạn, thì vàng vẫn đang trên đà tăng, và chỉ trong 9 tháng, giá vàng đã tăng 55%, và có xu hướng tăng đột biến trong vài tháng gần đây Tuy nhiên, dựa trên hình A, thì vàng đang bước vào chu kỳ giảm giá (bước sóng D đang được hình thành), và trong tình huống xấu nhất thì vàng có thể giảm 22% (như trong lịch sử năm 2006), và mức thấp đó khoảng 760$/oz Nếu trong chu kỳ giảm giá này rớt 15%, vào khoảng 850$/oz, và nếu nó vượt qua mức 840$/oz, thì nó sẽ rớt mạnh

Thường vào mùa hè là mùa có nhu cầu vàng thấp trong năm, và nó sẽ hỗ trợ cho xu hướng giảm giá vàng - chính là sóng giảm D ở hình trên, và kéo dài từ khoảng tháng 6 đến tháng 8 Điều này có nghĩa là thời điểm mua vàng tốt nhất chính là thời điểm sắp kết thúc mùa hè

Thị trường vàng là thị trường của lịch sử, lặp lại những điều trong quá khứ, tuy đôi lúc có những “bất ngờ” nhưng nhìn vào hình B, ta thấy nó vẫn tuân theo chu trình của lịch sử

Như năm 2005, trước sự kiện Mỹ tấn công Iraq, thì giá vàng đã tăng đột biến (double C), và nếu như trong mùa hè này, hoặc trong thời gian sắp tới, có những “radom wood”-bước đi ngẫu nhiên của thị trường làm tăng giá vượt qua mốc C (năm 2008) thì có nghĩa là giá vàng

sẽ thiết lập một đỉnh cao C mới

Với đường trung bình di động 65 tuần - một cách tốt xác định xu hướng như trên hình A, thì giá vàng sẽ tăng giá lại vào tháng 8 Và trong thời kỳ giảm giá này, đường chống đỡ mức dưới cùng là 770$/oz, ngưỡng giới hạn sẽ là 950$/oz, và có thể dao động thấp hơn mức 900$/oz

2.3 DỰ BÁO GIÁ VÀNG BẰNG MÔ HÌNH ĐA NHÂN TỐ

Mô hình hồi quy giá vàng dựa trên tập hợp các yếu tố tác động đến thị trường vàng thế giới trong quá khứ Từ mô hình chúng ta sẽ xác định các nhân tố thực sự có khả năng giải thích cho sự biến động giá vàng và lựa chọn mô hình phù hợp để có thể dự báo sự biến động giá trong tương lai

2.3.1 Lựa chọn nhân tố

Vàng thế giới bị tác động bởi các nhân tố8 (xem ý nghĩa và tác động của các nhân tố ở phần phụ lục 4):

- Đồng đô la Mỹ được thể hiện qua chỉ số USD (USDX)

- Giá dầu (OILPRICE)

- Cung – cầu vàng thế giới

- Các chỉ số đo sức khỏe kinh tế Mỹ:

+ Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)

+ Chỉ số giá sản xuất (PPI)

+ Chỉ số sản xuất công nghiệp (ISM)

+ Niềm tin tiêu dùng (CCI)

+ Chỉ số bán lẻ (Retail ratios) - RETAIL

+ Tỷ lệ thất nghiệp (Unemployment Rate) - UNRATE

+ Lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Interest rate) - INT

8

Phụ lục 6

+ Lạm phát (Inflation) - INF

+ Bảng lương phi nông nghiệp (Non Farm Payroll-NFP)

+ Cán cân thương mại (Trade Balance)- TRADE

Trên thực tế thì không thể có một mô hình hoàn hảo với đầy đủ tất cả các nhân tố giải thích hoàn toàn được nhân tố cần được giải thích Do đó, chúng ta cần xem xét đánh giá mức độ phù hợp của mô hình (R2 ~ 1) và chọn mô hình với các nhân tố thực sự cần thiết có trong mô hình

2.3.2 Xây dựng mô hình đa nhân tố

Để thực hiện mô hình này, chúng tôi đã thu thập số liệu9 của các biến theo tháng từ tháng 1/2005 đến tháng 3/2008

Mô hình được ước lượng cho thời kỳ từ 1/2005-12/2007 (n = 36), sau đó lựa chọn mô hình và tiến hành kiểm định khả năng giải thích và đánh giá khả năng dự báo đối với khoảng thời gian 3 tháng đầu năm 2008 với số liệu đã biết trước để so sánh giá trị GOLD dự báo với GOLD thực tế

Mô hình được thể hiện bằng phương trình:

Chúng ta thấy, OILPRICE tương quan cùng chiều với GOLD còn USDX có tương quan nghịch với GOLD Điều này phản ánh đúng với thị trường thực tế, vì rõ ràng là thời gian qua giá vàng và dầu cùng tăng trong khi đồng đôla giảm giá do tình hình kinh tế Mỹ suy yếu Bên cạnh đó, giá dầu và vàng tăng cũng khiến cho chỉ số giá và lạm phát leo thang

+ GOLD có phân phối chuẩn:

Ta thấy JB = 1.3876 với mức xác suất p = 0.49967 > 0.05 => GOLD có phân phối chuẩn + Hồi quy GOLD theo các nhân tố: OILPRICE, USDX, INF, INT, ISM, NFP, CCI, UNRATE, TRADE, RETAIL ta có kết quả sau:

Mô hình (S): GOLD = 2395+ 18.412*INF + 53.662*INT - 2.497*ISM - 0.062*NFP + 1.032*CCI - 20.596*USDX - 2.358*TRADE - 167.092*RETAIL - 12.741*UNRATE + 0.904*OILPRICE

Dependent Variable: GOLD Method: Least Squares Date: 05/05/08 Time: 18:10 Sample: 2005:01 2007:12 Included observations: 36 Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob

C 2394.700 473.2516 5.060099 0.0000 INF 18.41153 11.28294 1.631802 0.1153 INT 53.66204 15.96949 3.360286 0.0025 ISM -2.497933 3.194147 -0.782034 0.4415 NFP -0.061886 0.062062 -0.997157 0.3282 CCI 1.032439 1.000302 1.032127 0.3119 USDX -20.59681 3.084268 -6.678023 0.0000 TRADE -2.358732 2.770270 -0.851445 0.4026 RETAIL -167.0918 244.6938 -0.682861 0.5010 UNRATE -12.74107 52.25836 -0.243809 0.8094 OILPRICE 0.903809 0.979979 0.922274 0.3652 R-squared 0.968412 Mean dependent var 581.9736 Adjusted R-squared 0.955777 S.D dependent var 113.7740 S.E of regression 23.92587 Akaike info criterion 9.434266 Sum squared resid 14311.19 Schwarz criterion 9.918119 Log likelihood -158.8168 F-statistic 76.64404 Durbin-Watson stat 1.423904 Prob(F-statistic) 0.000000

Mặc dù mô hình trên là phù hợp với số liệu mẫu nhưng một số biến không có ý nghĩa Ta tiến hành kiểm định bỏ bớt biến để tìm mô hình phù hợp và có ý nghĩa hơn Từ mô hình trên

ta kiểm định bỏ biến theo thứ tự biến có p_value lớn sẽ bỏ trước

.+ Kiểm định loại bỏ biến

Redundant Variables: UNRATE

Test Equation:

Dependent Variable: GOLD

Method: Least Squares

Adjusted R-squared 0.957377 S.D dependent var 113.7740 S.E of regression 23.48913 Akaike info criterion 9.381085 Sum squared resid 14345.22 Schwarz criterion 9.820952

Durbin-Watson stat 1.389453 Prob(F-statistic) 0.000000

10

Phụ lục 7 - B

Vì thống kê F = 0.059443 có xác suất p = 0.809368 > 0.05 nên biến UNRATE không cần thiết trong mô hình

Lần lượt thực hiện các kiểm định loại bỏ biến11 ta được 2 mô hình cần xem xét:

Mô hình (1)

Dependent Variable: GOLD

Method: Least Squares

Dependent Variable: GOLD

Method: Least Squares

Chạy hồi quy hai mô hình ta có kết quả sau:

11

Phụ lục 7 - B

+ Mô hình có RMSE nhỏ sẽ cho khả năng dự báo cao hơn

Mô hình (1) Mô hình (2) RMSE = 60.19794 RMSE = 54.49728 + Giá trị dự báo và giá trị thực

+ GOLD và khoản dự báo

Ta thấy mô hình (1) dự báo tốt trong giai đoạn tiền nghiệm (1/2005-12/2007) nhưng giai đoạn hậu nghiệm (quý I/2008) thì khả năng dự báo không cao Với mô hình (2), giai đoạn hậu nghiệm dự báo tốt hơn

Nhìn chung mô hình (2) có khả năng giải thích không cao nhưng khả năng dự báo tốt hơn mô hình (1) Trên thực tế thì GOLD biến động theo nhiều yếu tố nhưng mô hình cho thấy biến động chính là do dầu và đôla Mỹ Mặc dù không phản ánh được hoàn toàn sự thay đổi của thị trường vàng nhưng trong ngắn hạn vẫn dự báo được phần lớn thay đổi của GOLD Ưu điểm của mô hình là đơn giản và có thể ứng dụng để dự báo cho giá vàng trong các hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn… Tuy nhiên, việc lựa chọn nhân tố cho mô hình phụ thuộc vào hoàn cảnh

thực tiễn, có những nhân tố sẵn có thông tin, dễ dàng thu thập nhưng cũng có những nhân tố không có sẵn, khó lượng hóa thì cũng không sử dụng được để đưa vào mô hình Vấn đề được đặt ra là số lượng các nhân tố được đưa vào mô hình vì thực tế việc đưa nhiều nhân tố vào mô hình không phải lúc nào cũng tốt vì mức độ R2 cao không hẳn là mô hình càng phù hợp Mặc khác, nếu đưa vào nhiều nhân tố không thích đáng sẽ làm tăng các sai số chuẩn của tất cả các ước lượng mà không làm cải thiện được khả năng dự báo Thêm vào đó, mức độ nhạy cảm của thị trường với các sự kiện kinh tế hay các chỉ số kinh tế vĩ mô thường mang tính tâm lý chủ quan của nhà dầu tư mà chưa có được những phân tích cặn kẽ, hợp lý thì việc ứng dụng mô cho dự báo sẽ còn nhiều hạn chế do những tác động của tâm lý thị trường

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

Thị trường vàng thế giới chịu sự ảnh hưởng qua lại của các loại thị trường: chứng khoán, tín dụng, tỷ giá, hàng hoá (như dầu, lương thực ), biến động phức tạp, nhưng trong chương này, chúng tôi chỉ đưa ra kịch bản tổng quan theo yếu tố kinh tế thế giới (phản ánh qua chính sách của các ngân hàng trung ương điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất) Dựa trên những phân tích và dự báo theo quan điểm của mình, mô hình xây dựng theo phương pháp hồi quy, kiểm định loại bỏ những biến không cần thiết để đưa ra mô hình dự báo cho giá vàng Việc dự báo

là cơ sở, bước chuẩn bị cho các nhà đầu tư vạch ra kế hoạch và chiến lược khi trước khi tham gia thị trường

CHƯƠNG 3 QUẢN TRỊ RỦI RO CHO NHÀ ĐẦU TƯ

VÀ GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 3.1 QUẢN TRỊ RỦI RO CHO NHÀ ĐẦU TƯ

Thị trường vàng đầy rủi ro và dễ bị mất vốn nếu không có đủ kiến thức và bản lĩnh Vì vậy, theo ý kiến riêng, các nhà đầu tư cần phải chủ động quản trị những rủi ro có thể trong khả năng của mình

3.1.1 Tạo lập nền tảng kiến thức cơ bản

3.1.1.1 Phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật

* Phân tích cơ bản: Là kĩ thuật phân tích các lực lượng tác động đến cung cầu tiền tệ trên thị

trường để nghiên cứu các nguyên nhân làm tăng hoặc giảm giá

 Ưu điểm: Cho phép bạn có thể dự đoán về giá trị sinh lời tiềm ẩn của một thị trường

 Nhược điểm: Khó khăn trong việc lựa chọn thông tin, lượng tiền và cơ cấu giá hiện hành Nhà đầu tư cần phải trang bị đầy đủ những kiến thức kinh tế vĩ mô, có khả năng phân tích dự báo tình hình kinh tế thế giới mới có khả năng dự báo được xu thế của giá vàng Có rất nhiều nguồn thông tin trên mạng giúp nhà đầu tư tham khảo như trang web Sacombank.com.vn, Eximbank.com.vn, Vangvietnam.vn hay các trang nước ngoài như Kitco.com, Netdania.com, IgIndex.co.uk, …

Một số giải pháp liên quan vấn đề cơ bản của thị trường mà bạn có thể xem xét:

1 Chú ý các yếu tố trong thị trường mà bạn giao dịch, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thông tin, những thông tin nào ảnh hưởng trực tiếp và những thông tin nào ảnh hưởng gián tiếp Ví dụ, nếu bạn giao dịch vàng SJC trên sàn ACB thì bạn phải biết những đợt nhập vàng của các ngân hàng, lãi suất của ngân hàng,…

2 Những nhà đầu tư chuyên nghiệp có đoán trước được các yếu tố cơ bản của thị trường và nhiều lần, yếu tố cơ bản này đã ảnh hưởng đến giá cả trước khi chúng xảy ra Ví dụ, nhu cầu dầu sưởi ấm trong mùa đông tăng lên, như vậy các hợp đồng dầu sưởi ấm giao sau sẽ tăng lên trong khoảng thời gian đó so với mức giá trong mùa hè và ảnh hưởng trực tiếp đến giá vàng Hay ví dụ khác là nhu cầu vàng trang sức của Ấn Độ và Trung Quốc ảnh hưởng khá lớn vào mùa cưới của các nước này cũng là nguyên nhân rất quan trọng Một nhà đầu tư có kinh nghiệm sẽ không mua vàng giao sau vào tháng có mùa cưới hay sưởi

ấm tăng cao vào tháng 12 ở thời điểm tháng 9 này Tuy nhiên với những nhà đầu tư chuyên nghiệp và những nhà đầu tư thương mại sẽ làm điều này, họ có thể đoán trước

được giá dầu sẽ tăng và vàng sẽ tăng lên trong hợp đồng giao sau tháng 12 nhờ vào phân tích cơ bản, họ sẽ mua dầu hoặc vàng

3 Một số tin kinh tế của chính phủ Mỹ có tác động mạnh đến thị trường Cố gắng nghiên cứu và đánh giá các bản tin liên quan đến thị trường bạn muốn giao dịch, chú ý đến các bản tin đã được lên lịch hay bất kỳ dự đoán nào có thể làm thị trường biến động

* Các chỉ số cần xem xét trên thị trường vàng

Để theo dõi xu hướng biến động của giá vàng, ngoài các yếu về cung – cầu vàng và dầu, nhà đầu tư cần chú ý đến các nước có nền kinh tế cũng như đồng tiền của nước đó có ảnh hưởng mạnh mẽ trên thế giới như USD, EUR, GDP…

Chẳng hạn, khi xem xét giá trị đồng USD, người ta thường đánh giá thông qua nền kinh tế

Mỹ và những yếu tố chính được xem là “chỉ báo” phản ánh sức mạnh hay suy yếu của nền kinh tế Mỹ:

- Cán cân thương mại tăng sẽ làm cho đồng tiền quốc gia mạnh lên Cán cân thương mại có

tác động lớn đến GDP vì nếu xuất khẩu lớn sẽ tạo được việc làm và sản lượng lớn , các nhà máy trong nước hoạt động không ngừng

- Thu nhập bình quân hàng tháng đo lường tỷ lệ lạm phát trong mức lương của người lao

động Chỉ số này tăng sẽ làm cho đồng đôla tăng giá

- Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) phản ánh giá của hàng hóa tiêu dùng, giá cao hơn được xem là

tiêu cực cho một nền kinh tế CPI dược công bố khoảng ngày 13 hàng tháng

- Chỉ số giá sản xuất (PPI) đo lường mức độ lạm phát trải qua bởi các nhà sản xuất, lạm

phát cao dẫn đến lãi suất cao làm mạnh đồng tiền của quốc gia

- Chỉ số sản xuất công nghiệp (ISM) điều tra về hoạt động sản xuất trải đều trên 20 lĩnh

vực công nghiệp khác nhau

+ ISM trên 50: USD tăng giá – vàng giảm giá

+ ISM dưới 50: USD giảm giá – vàng tăng giá

- Chỉ số dịch vụ PIM trên 50 sẽ làm cho đồng tiền quốc gia mạnh lên

- Niềm tin tiêu dùng vào nền kinh tế và khả năng tài chính của mình càng nhiều thì nhiều

khả năng họ sẽ chi tiêu nhiều hơn

- Chỉ số bán lẻ đo lường giá trị của doanh số bán lẻ Chỉ số này tăng lên sẽ làm cho đồng

USD mạnh lên

- Tỷ lệ thất nghiệp giảm sẽ làm cho đồng đôla mạnh lên vì khi người dân có việc làm họ sẽ

có xu hướng tiêu dùng nhiều hơn mà đóng góp nhiều hơn cho GDP

- Bảng lương phi nông nghiệp tăng lên sẽ làm cho đồng đôla tăng giá

- Lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) bất kỳ quyết định nào ảnh hưởng đến lãi

suất do FED công bố đều tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến giá trị đồng USD

- Chỉ số USD (USDX) đo tương quan của USD

so với 6 loại tiền tệ lớn khác trên thế giới:

1 Đồng Euro (EUR)

2 Đồng Yên Nhật (JPY)

3 Bảng Anh (GBP)

4 Đồng Loonie Canada (CAD)

5 Đồng Kronas Thụy Điển (SEK)

6 Đồng Francs Pháp (CHF) Hình 3.1:Cơ cấu rổ tiền tệ trong USDX

Trên thị trường hàng hóa thì đa số các loại hàng hóa như vàng và dầu được định giá theo đồng USD vì vậy sự thay đổi của đồng USD sẽ làm thay đổi giá vàng, dầu Khoảng 70% sự thay đổi giá cả của thị trường hàng hóa là do tác động của đồng USD, 30% còn lại là sự thay đổi về lượng cung, cầu thị trường hóa hàng Vì vậy phần lớn thời gian xu hướng của giá vàng, dầu bị dẫn dắt bởi xu hướng của USDX nên ta có thể sử dụng nó để dự đoán xu hướng của thị trường hàng hóa

Ngoài ra, một vài chỉ số và thông tin khác có ý nghĩa trong việc phân tích xu hướng biến động của thị trường hàng hóa12

* Phân tích kỹ thuật: Là phương pháp phân tích dựa vào nghiên cứu về quá khứ, tâm lý và

quy luật xác suất của tỉ giá

 Ưu điểm: linh hoạt, dễ sử dụng và nhanh chóng

 Nhược điểm: đây là phương pháp nghiên cứu tương đối phức tạp đòi hỏi bạn phải có sự hiểu biết và những kiến thức nhất định

Nhà đầu tư có thể dùng một số phần mềm chuyên dụng như E-Trade, MetaTrader, Forex…

để theo dõi và phân tích biến động giá vàng thế giới Ngoài ra, có thể dùng các tính toán đơn giản13, đáng tin cậy và được hầu hết các nhà phân tích sử dụng như Pivot Point, Fibonnacy Retracement, Risk Probability Calculator để xác định chiến lược đầu tư cho mình

3.1.1.2 Sự khác nhau giữa phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản

Phân tích kỹ thuật (Technology Analyst - TA) : về cơ sở lý thuyết, TA tin rằng quan sát sự vận hành của thị trường trong quá khứ có thể đoán biết được tương lai thị trường sẽ vận hành như thế nào, người ta sử dụng các công cụ đồ thị để nhận ra các mô hình hoạt động của thị trường trong tương lai TA không chú trọng tới giá trị thực của hàng hóa lưu hành trong thị trường, mà chỉ chú trọng tới các thế lực tạo ra sức cung cầu đang tác động lên giá của thị trường Với TA, nếu bạn sử dụng quá nhiều loại đồ thị (chart) có thể gây ra sự bối rối trong quyết định giao dịch khi mà dấu hiệu của các đồ thị xuất hiện cùng lúc khác nhau

Phân tích cơ bản (FA) : Một nhà phân tích theo trường phái FA lại khác, chỉ chú trọng tới các yếu tố là nguyên nhân tác động lên sức cung cầu trên thị trường Sức cung của thị trường như các chính sách của chính phủ, các báo cáo chỉ số kinh tế…Các yếu tố tác động đến sức cầu của thị trường như giá trị đồng USD, các hoạt động nhập khẩu… Mô hình FA là dùng các dữ liệu để định giá giá trị thực của hàng hóa Sử dụng mô hình FA có thể gây ra sự bối rối khi

mà những thông tin dự liệu được cung cấp không chính xác

Để trở thành một nhà kinh doanh thành công bạn cần phải biết kết hợp tốt cả hai cách phân tích trên Khi bạn nhìn trên biểu đồ và tìm thấy một cơ hội kinh doanh nhưng phải cân nhắc

xu hướng vàng đang tăng hay giảm, quan sát thị trường để đưa ra quyết định hợp lí

3.1.1.3 Cần có cái nhìn đầy đủ về tâm lý bầy đàn của nhà đầu tư

Như đã đề cập ở phần rủi ro, thị trường vàng cũng xuất hiện tâm lý bầy đàn, vậy chúng ta cần

có cái nhìn khách quan đầy đủ để giảm thiểu những rủi ro của “tâm lý theo đám đông”

Khuynh hướng (bản năng) bầy đàn giải thích tại sao con người lại thích bắt chước người khác Khi thị trường lên hoặc xuống, nhà đầu tư sợ rằng người khác sẽ có nhiều thông tin hơn Và hệ quả của điều này, nhà đầu tư cảm thấy có sự thôi thúc ghê gớm đối với việc làm theo những gì người khác đang làm Họ tin tưởng rằng nếu có rất nhiều người cùng thực hiện một việc gì đó thì việc đó nhất định đúng Bằng chứng này cho thấy tất cả mọi người dường như là nếu không biết điều gì đang diễn ra thì tốt hơn hết là nên bắt chước những gì người khác đang làm Các nhà tâm lý học cũng đã đưa ra nghiên cứu cho thấy hành vi đám đông thường có khuynh hướng hành động theo một số người chủ chốt có khả năng tiên đoán thị trường

Trong suy nghĩ của rất nhiều người, tâm lý bầy đàn là cái gì đó rất xấu, rất đáng khinh, loại

bỏ nó càng sớm càng tốt Do đó một câu hỏi được đặt ra là làm sao để chấm dứt tâm lý bầy