“ Trích báo điện tử Hà Nội Mới; Robot có vai trò rất quan trọng trong đời sống hiện nay đặc biệt là những ứng dụng của nó trong sản xuất kinh tế, quốc phòng…Tuy nhiên công nghệ chế tạo r
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
KHOA ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG
BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN
VI XỬ LÝ
Đề tài:
XE TỰ HÀNH
Giảng viên hướng dẫn: Võ Duy Thành Sinh viên thực hiện :
Lớp :
Hà Nội, 11-2011
Trang 2
BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN MÔN VI XỬ LÝ
TÊN ĐỀ TÀI:XE TỰ ĐỘNG NHÓM SỐ: 2
ĐÁNH GIÁ VỀ ĐỀ TÀI
Mô tả đề tài và sơ đồ khối 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Chỉ tiêu hoàn thành của sản phẩm 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Mô tả chi tiết hệ thống 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Tóm tắt và kết luận 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Tài liệu tham khảo 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Phụ lục A: Đóng góp của từng thành viên 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Phụ lục B: Danh sách phần mềm 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Cách thức trình bày 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Tổng
Nhận xét:
Trang 3MỤC LỤC
1.1 Lý do chọn đề tài
1.2 Giới thiệu về đề tài
1.3 Sơ đồ khối
5 6 7
3.1 Khối nguồn
3.2 Khối VDK
3.3 Khối cảm biến
3.4 Khối động cơ
8 9 12 13
LỜI NểI ĐẦU
Cụng nghệ rôbốt đã len lỏi vào từng ngóc ngách, vào từng phần nhỏ nhất của cuộc sống của chúng ta Rô bốt, cho dù chỉ sinh ra phục vụ những nhu cầu thờng ngày của cuộc sống, nh rô bốt hút bụi Roomba ở trên, hay để thực hiện những công việc lớn hơn nh công việc lắp ráp ở các nhà máy chế tạo ôtô, máy bay, nh thám hiểm vũ trụ… cho dù chúng có hình dạng nh những chiếc
Trang 4xe tự hành Opportunity đang thăm dò Sao Hoả hay gần giống hình dạng ngời
nh ASIMO, vừa đến Việt Nam, thì cũng đã không còn quá xa lạ nh trớc nữa Rô bốt đã và đang càng ngày càng gần với con ngời hơn Nhng có lẽ ít ai trong chúng ta lại quan tâm đến một điều tởng chừng rất đơn giản, đó là xuất
xứ của thuật ngữ Robot_ vậy Robot là gì?
Có thể sẽ thật ngạc nhiên với ai đó khi biết rằng nếu chỉ hiểu đơn giản Robot
là cỗ máy có thể chuyển động, thì Robot đã có từ khoảng 270 năm trớc công nguyên, đó là những cơ quan và đồng hồ nớc với hình dáng có thể chuyển
động đợc do một kỹ s ngời Hy Lạp cổ đại chế tạo ra!
Năm 1961, tức là 20 năm sau khi đã có đầy đủ tên, Robot công nghiệp đầu tiên mới đợc chế tạo tại phân xởng nhà máy General Motor ở New Jersey Có thể coi đây là điểm bắt đầu của ngành công nghiệp chế tạo những cỗ máy tinh vi này
Vậy, có thể kết luận gì về Robot ? Đó là những “máy tự động đa chức năng,
có thể lập trình lại, đợc thiết kế để di chuyển vật chất, bộ phận, công cụ, hay các thiết bị đặc biệt thông qua những chuyển động đã đợc lập trình sẵn dành cho những nhiệm vụ đa dạng ”
1.0 GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI VÀ SƠ ĐỒ KHỐI
1.1 Lí DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Gần đõy, ở Việt Nam đó xuất hiện một số mỏy thụng minh, trong đú
đa số là robot cụng nghiệp được chế tạo thành cụng ở Trường Đại học Bỏch khoa Hà Nội, Đại học Bỏch khoa TP Hồ Chớ Minh, Trung tõm khoa học và
kĩ thuật quõn sự thuộc Bộ Quốc phũng Đú là những robot hỗ trợ việc cấp phụi, robot cấp than cho mỏy nghiền, robot mini bốn bậc tự do dựng trong đào tạo và lắp rỏp nhỏ Viện Cơ học thuộc Trung tõm khoa học tự nhiờn và
Trang 5công nghệ quốc gia và một số đơn vị khác cũng đang nghiên cứu và đã mô phỏng trên máy tính các robot cơ cấu điều kiện song song, robot di động “ (Trích báo điện tử Hà Nội Mới);
Robot có vai trò rất quan trọng trong đời sống hiện nay đặc biệt là những ứng dụng của nó trong sản xuất kinh tế, quốc phòng…Tuy nhiên công nghệ chế tạo robot là 1 nghành còn khá mới mẻ với Việt Nam nên việc phát triển nghành công nghiệp này để bắt kịp với các nước phát triển khác là 1 điều vô cùng quan trọng
Bên cạnh đó, VDK là một môn học còn khá xa lạ đối với sinh viên nên việc tìm hiểu lý thuyết kết hợp với thực hành là rất cần thiết và bổ ích.Họ VDK
8051 là họ vi điều khiển cơ bản rất thích hợp cho mọi người mới bắt đầu làm quen với VDK Qua việc thực hiện giao tiếp giữa VDK với động cơ, cảm biến, phím bấm, LCD sẽ giúp chúng ta phần nào hiểu được cấu trúc cơ bản của VDK Những kiến thức cơ bản đó sẽ làm nền tảng giúp chúng ta có thể tìm hiểu về các loại VDK khác
1.2 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
Sản phẩm là 1 chiếc xe tự động có chức năng tự di chuyển đế điểm mong muốn trên sân.Với các chế độ 1,2… chiếc xe có thể thực hiện được đa dạng trong việc di chuyển và có nhiều hướng phát triển thêm sau này
Đề tài của nhóm chúng em là chế tạo sản phẩm xe tự động.Chức năng của sản phẩm là thực hiện việc di chuyển từ điểm xuất phát đến 1 điểm bất kỳ trên sân, từ đó thực hiện các đường đi cụ thể trên sân.VDK sử dụng trong đề tài là VDK họ 8051.Đây là họ VDK cơ bản thích hợp cho những người mới tìm hiểu về VDK.Đề tài chủ yếu giúp sinh viên làm quen với các chức năng
cơ bản của VDK thông qua các giao tiếp với cảm biến, động cơ, LCD, phím
Trang 6bấm…Hướng phát triển của đề tài là có thể cải tiến sản phẩm thành 1 chiếc
xe đa năng thông minh, có thể thực hiện được mềm dẻo các nhiệm vụ.(Ví dụ như có thể cải tiến cho xe có thể tự chọn đường đi tối ưu nhất )
1.3 SƠ ĐỒ KHỐI
Trang 7Sơ đồ khối của hệ thống
2.0 CÁC CHỈ TIấU CỦA SẢN PHẨM
+Về chức năng:
Hệ thống điều khiển trớc hết phải có khả năng giao tiếp với ngời sử dụng, tức là cho phép thay đổi thiết lập hệ thống và hiển thị trạng thái hệ thống Chức năng giao tiếp này phải đợc thiết kế thân thiện với ngời sử dụng
Hệ thống điều khiển phải có khối cung cấp nguồn ổn định
Hệ thống có thể nhận đợc các tín hiệu báo nhận đờng đi
Hệ thống có khả năng điều khiển tốc độ bánh xe Robot một cách linh hoạt
Hệ thống có khả năng điều khiển các mô tơ với công suất khác nhau theo cả hai chiều
Một vấn đề là hệ thống cần có chức năng hiển thị, để cho ta biết chế độ hoạt động cũng nh trạng thái của hệ thống
Trang 8 Hệ thống có khả năng lựa chọn nhiều chế độ hoạt động khác nhau.
Và yêu cầu quan trọng nhất đối với một hệ thống là có đơn vị xử lý trung tâm để có thể phối hợp các khối khác hoạt động đồng thời và ổn định trong toàn bộ quá trình hoạt động
-Cú hướng phỏt triển sau này như cải tiến thành 1 robot thụng minh hơn nữa
+Về chất lượng sản phẩm: kết cấu cơ khớ đẹp, chạy ổn định, cú thể thớch nghi với cỏc mặt sõn khỏc nhau
+Về kinh phớ: dưới 300K
+Về thời gian hoàn thành: hoàn thành trước chỉ tiờu 1 tuần
3.0 Mễ TẢ CHI TIẾT ĐỀ TÀI
* Tờn sản phẩm:xe tự động
VDK sử dụng: AT89S52
* Chức năng: thực hiện việc di chuyển tự động đến điểm đó định sẵn và cỏc đường di chuyển khỏc nhau
* Cỏc khối cơ bản của sản phẩm:
3.1Khối nguồn
Trong khối nguồn chỳng ta sử dụng 1 bỡnh ắc quy khụ 12V.Mặt khỏc hệ thống diều khiển cần phải cú nguồn 0V và 5V để cung cấp cho khối VDK và khối cảm biến.Nguồn 0V của hệ thống ta sẽ dung chung với nguồn 0V của khối điều khiển động cơ, và được lấy trực tiếp từ nguồn của ắc quy.Cũn để tạo nguồn 5 VDC chỳng ta sử dụng IC ổn ỏp 7805, với đầu vào gồm đất chung của toàn hệ thống và nguồn 12 VDC lấy trực tiếp từ nguồn ắc quy Như vậy tõ cú thể xõy dựng được sơ đồ khối nguồn như sau:
Trang 9Trong mạch nguồn này ta dung nguồn đất chung cho toàn hệ thống nờn chỳng ta dựng một cầu chỡ cho đường nguồn đất để bảo vệ mạch chống quỏ tải Đồng thời tại đầu vào cũng như tại đầu ra chỳng ta đều dung cỏc tụ lọc
õm tần và cao tần
Trờn mạch nguồn chỳng ta cũng mắc them diot LED ở đầu ra và đầu vào để bỏo hiệu đó cú nguồn ra và nguồn vào
3.2 Khối VDK:
Khối điều khiển trung tâm có nhiệm vụ phối hợp toàn bộ hệ thống hoạt động một cách thích hợp và ổn định Khối này sử dụng vi điều khiển là IC 89C52
Vi điều khiển này sẽ giao tiếp với các khối khác thông qua khối vào ra cơ bản Do vi điều khiển trung tâm phải trao đổi dữ liệu với nhiều khối khác nhau, trong khi các cổng xuất nhập dữ liệu của nó là hạn chế, chính vì vậy ta chọn phơng án dùng chỉ dùng một Port0 làm cổng xuất nhập dữ liệu từ các khối khác thông qua khối giao tiếp vào ra, khối giao tiếp vào ra bao gồm nhiều IC chốt dữ liệu hoạt động ở các chế độ khác nhau phù hợp với chế độ vào hay chế độ ra
Từ đây ta có thể xây dựng sơ đồ nguyên lý cho khối điều khiển trung tâm:
Nh vậy vi điều khiển trung tâm sẽ nhận dữ liệu từ khối cảm biến, bao gồm các tín hiệu báo nhận về đờng đi và tín hiệu báo nhận kết thúc các quá trình
Trang 10cơ khí, sau đó sẽ xử lý dữ liệu nhận đợc để đa các quết định điều khiển mô tơ xuống khối mô tơ Đồng thời cho hiển thị ra trạng thái của hệ thống
Trang 113.3 Khối cảm biến:
Khối cảm biến gồm các tín hiệu cảm biến bằng tiếp giáp cơ báo hết hành trình động tác và các cặp cảm biến hồng ngoại phát và quang trở
Một đầu cảm biến phát ra bức xạ hồng ngoại đầu còn lại thu lấy bức xạ, lượng tìn hiệu thu được phụ thuộc rất nhiều vào độ bong, màu sắc của bề mặt phản xạ Độ bóng càng lớn, màu càng sang thì độ phản xạ càng nhiều, tín hiệu thu được càng lớn và ngược lại Tín hiệu thu được ở đầu ra cảm biến thu được chỉ là tín hiệu tương tự, để VDK có thể xử lý được tín hiệu này, thì tín hiệu thu được cần qua một mạch so sánh mức Ở đây ta sử dụng một mạch khuyếch đại thuật toán, được tích hợp trong IC LM324, với điện áp cung cấp là 5V, khi đó đầu ra của mạch khuyếch đại thuật toán sẽ là mức 0
Trang 12hoặc 5V tương thích với tín hiệu đầu vào Để thay đổi mức điện áp so sánh
ta di chuyển con chạy trên biến trở phân áp
Trên mặt sân tại vạch đen ta thu được tín hiệu có điện áp ra là a V và tại nền
ta thu được tín hiệu điện áp là b V thì ta điều chỉnh điện áp ngưỡng phù hợp sao cho hai mức điện áp ra tương ứng là 0V và 5V để nhận biết được vạch đen
Trang 13
3.4 Khối động cơ:
Gồm 2 động cơ ghộp nối với VDk thụng qua L298.L298 là linh kiện cú tỏc dụng đảo chiều động cơ Khối động cơ cú tỏc dụng trực tiếp đến việc thực hiện cỏc chức năng của sản phẩm nhờ việc nhận cỏc tớn hiệu điều khiển từ VDK
chúng ta cần điều chỉnh tốc độ của hai bánh xe một cách linh hoạt, vì vậy chúng ta sử dụng công nghệ điều chỉnh tốc độ mô tơ theo độ rỗng xung PWM Do mạch cầu H dùng Rơle đáp ứng bằng tiếp giáp cơ điện nên độ trễ lớn, chính vì vậy ta phải mắc cầu H dùng Tranzito Trong mạch này ta ứng dụng IC L298 đã đợc tích hợp hai mạch cầu H bên trong, và có sơ đồ khối
nh ta thấy dới đây
Trang 14Mỗi cầu H trong IC L298 đợc điều khiển bởi 3 tín hiệu In1, In2, EnA tơng ứng với 3 tín hiệu ta lấy ra từ vi điều khiển SLAVE là Left Forward, Left Backward, Left EN
Ta có quan hệ giữa các tín hiệu này nh sau:
Vì vậy các tín hiệu điều khiển của chúng ta có trạng thái sau:
Left
Forward
Left Backward Left EN STATE MOTO
Trang 151 0 1 Dir_Forward (quay híng tiÕn)
Trang 16KẾT LUẬN
Có thể nói với tốc độ phát triển của công nghệ hiện nay thì việc nghiên cứu
và chế tạo robot là vô cùng quan trọng Điều này góp 1 phần đáng kể trong việc nâng tầm mọi nghành lên 1 tầm cao mới
Đây là 1 điều thúc đẩy các sinh viên càng phải tích cực học tập, nghiên cứu,
và sáng tạo hơn nữa để góp phần đưa nền công nghệ nước nhà phát triển mạnh mẽ và vững chắc
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Cấu trúc và lập trình họ VDK 8051 Nguyễn Tăng Cường, Phan Quốc Thắng
2 Các mạch robot và lập trình của các đội BKPro, BKBamboo……
3 Các trang web
http://www.robocon.vn
http://www.bkpro.info/
Trang 17http://www.đienandientu.com
http://www.atmel.com