Bài tập lớn học kỳ hành chính - T2M pdf

Trong điều kiện chủ nghĩa xã hội, nhà nước là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, mọi hoạt động của bộ máy nhà nước phục vụ cho lợi ích của nhân dân, không vì bất kỳ mục đích tự thâ

A MỞ BÀI.

Như chúng ta đã biết, quản lý là sự tác động đến nhận thức và hành vi của con người Những chức năng khác nhau của quản lý hành chính nhà nước được thực hiện thông qua những phương pháp cụ thể Việc sử dụng phương pháp này hay phương pháp khác cho ta thấy rõ thực chất của sự tác động có mục đích lên đối tượng quản lý Phương pháp quản lý thể hiện rõ nét trong các quan hệ quản lý nghĩa là trong những mối liên hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Thuyết phục và cưỡng chế là hai trong số những phương pháp quản lý hành chính nhà nước Hai phương pháp này đóng một vị trí và có vai trò nhất định trong quản lý hành chính nhà nước

B NỘI DUNG.

1 Sự cần thiết của thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Trước hết, xuất phát từ tính chất nhân dân của Nhà nước ta – Nhà nước của

nhân dân, do nhân dân lập ra và hoạt động vì lợi ích của nhân dân Do đó, mọi quyết định, quy định pháp luật và chủ trương của Nhà nước đều lấy lợi ích của nhân dân làm nền tảng, thể hiện và phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân, luôn luôn được sự ủng hộ trong nhân dân, được tuân thủ nghiêm chỉnh và tự giác Để tác động tới các quan hệ xã hội, hành vi của các đối tượng bị quản lý, các

cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền áp dụng nhiều biện pháp, cách thức khác nhau Việc sử dụng các biện pháp mang tính thuyết phục hay cưỡng chế tùy thuộc vào bản chất, tính xã hội của Nhà nước Trong các kiểu nhà nước như: chủ nô, phong kiến, tư sản để bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị, các nhà nước đó chủ yếu

sử dụng biện pháp cưỡng chế, biện pháp thuyết phục đặt xuống hàng thứ yếu

Trong điều kiện chủ nghĩa xã hội, nhà nước là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, mọi hoạt động của bộ máy nhà nước phục vụ cho lợi ích của nhân dân, không vì bất kỳ mục đích tự thân nào, do đó, biện pháp thuyết phục là biện pháp chủ yếu được sử dụng nhằm thực hiện những nhiệm vụ trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Ở nước ta, pháp luật thể hiện ý chí của nhân dân, vì vậy, được tuyệt đại đa số nhân dân tuân thủ một cách tự giác

Hai là, thực tiễn quản lý Nhà nước XHCN cũng chỉ ra rằng thu hút đông đảo

nhân dân tham gia quản lý công việc của Nhà nước và xã hội, phát huy lòng nhiệt tình, tính sáng tạo của quần chúng, giáo dục ý thức tự giác thực hiện các nghĩa vụ của công dân của họ là cốt lõi của việc nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, là vấn

đề luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Sự quan tâm đó thể hiện trong nhiều văn kiện của Đảng, đặc biệt là trong Hiến pháp 1992 (Điều 53) Kế

thừa và phát huy quan điểm của V I Lênin: “Nhà nước vững mạnh bởi ý thức giác

ngộ của quần chúng chứ không phải sự tăng cường đàn áp của bộ máy chuyên chính như quân đội và cảnh sát của Nhà nước đó” , Đảng ta đã khái quát thành

quan điểm: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra Do đó, ở nước ta, bằng hoạt động tuyên truyền giáo dục, động viên, khơi dậy lòng yêu nước, khơi dậy tính tự lực tự cường, truyền thống anh hùng và truyền thống cách mạng dân tộc của nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng ta đã huy động được sức người, sức của góp phần quyết định vào thắng lợi vẻ vang trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ và gian khổ chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ Quốc Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, nhiều chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được nhân dân tự giác thực hiện, nghiêm chỉnh chấp hành, coi đó là nhiệm vụ công dân của mình

Ba là, chúng ta cần tính đến yếu tố truyền thống lịch sử, trong đó có ảnh

hưởng của thuyết giáo Khổng Tử bên Trung Quốc Theo học thuyết này, việc giáo dục con người chủ yếu dựa vào biện pháp thu phục nhân tâm, thuyết phục, giáo dục

là chính, lấy các điển hình (thánh nhân) trong lịch sử về trung, hiếu, tiết, nghĩa để răn dạy con người trong cuộc sống chống lại điều ác, làm điều thiện, lấy các quy tắc đạo đức làm phương thức chủ yếu để cải huấn con người, coi nhẹ vai trò của pháp luật Dù sao thuyết giáo này cũng ảnh hưởng tích cực và có tác dụng nhất định đến việc thiết lập trật tự kỷ cương trong thôn xóm, làng mạc Việt Nam ngày xưa

2 Một số khái niệm về thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Phương pháp quản lý hành chính nhà nước là cách thức thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước, cách thức tác động của chủ thể quản lý hành chính nhà nước lên đối tượng được quản lý nhằm đạt được hành vi xử sự cần thiết

Thuyết phục là hoạt động do các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội tiến hành, thông qua tuyên truyền, giáo dục, giải thích, hướng dẫn, nêu gương, nhằm tạo ra ý thức về lối sống cộng đồng, ý thức pháp luật của mỗi công dân, tạo ra thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, thu hút công dân tham gia giải quyết các công việc của nhà nước và xã hội, phát huy lòng nhiệt tình, tính sáng tạo của mọi công dân, tích cực đấu tranh chống vi phạm pháp luật và tội phạm…

Phương pháp thuyết phục thể hiện trong việc sử dụng những biện pháp khác nhau như giải thích, nhắc nhở, tổ chức, giáo dục, kêu gọi, cung cấp thông tin, tuyên truyền, phát triển các hình thức tự quản xã hội, tổ chức thi đua, khen thưởng, phổ biến kinh nghiệm tiên tiến….Những biện pháp này được quy định một cách chung nhất trong thẩm quyền của chủ thể quản lý hành chính nhà nước mà không giới hạn phạm vi áp dụng

Cưỡng chế là biện pháp bắt buộc bằng bạo lực của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với những cá nhân hoặc tổ chức nhất định trong những trường hợp pháp luật quy định, về mặt vật chất hay tinh thần nhằm buộc các cá nhân hay tổ chức đó phải thực hiện hoặc không được thực hiện những hành vi nhất định hoặc phải phục tùng những hạn chế nhất định đối với tài sản của cá nhân hay tổ chức hoặc tự do thân thể của các cá nhân Phương pháp cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước thể hiện trong việc áp dụng những quyết định bắt buộc đơn phương đối với đối tượng quản lý Phương pháp cưỡng chế thường được sử dụng trong những trường hợp quyết định đơn phương không được thực hiện một các tự giác

Đó là việc ban hành các quy phạm pháp luật hành chính có tính chất bảo vệ, ra các quyết định hoặc trực tiếp thực hiện các quyết định áp dụng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hoặc xử lý vi phạm hành chính Như chúng ta đã biết cưỡng chế Nhà nước bao gồm 4 loại chính: cưỡng chế hình sự, dân sự, hành chính và kỷ luật Đôi khi người ta hiểu khái niệm cưỡng chế hành chính quá rộng, bao hàm cả loại cưỡng chế kỷ luật mà những người có thẩm quyền áp dụng đối với những viên chức Nhà nước dưới quyền do họ vi phạm kỷ luật hoạt động công vụ Ví dụ, trong thực tiễn quản lý không ít trường hợp người ta còn dung thuật ngữ “kỷ luật hành chính” để chỉ biện pháp cưỡng chế hành chính Như vậy rất dễ nhầm lẫn nó với “kỷ luật lao động” Sử dụng như vậy không chính xác vì cưỡng chế kỷ luật là một loại cưỡng chế độc lập khác cưỡng chế hành chính không chỉ ở tính trực thuộc trong quan hệ giữa chủ thể có thẩm quyền áp dụng cưỡng chế đó với chủ thể bị áp dụng

mà khác cả ở mục đích, hình thức (biện pháp), thủ tục, phạm vi áp dụng cưỡng chế

Xét ở góc độ pháp lý, cưỡng chế là một thuộc tính của quyền lực Nhà nước, nằm trong nội dung của khái niệm này Nhưng cần lưu ý rằng quyền lực không đồng nhất với cưỡng chế, bởi vì tính đúng đắn của những quyết định, uy tín….cũng tạo ra quyền lực Nhà nước ban hành các quy định pháp luật và đồng thời buộc mọi thành viên của xã hội phải chấp hành vô điều kiện Trong mỗi quy phạm pháp luật

đã chứa đựng sẵn yếu tố cưỡng chế Nhà nước và là cơ sở cho việc áp dụng những biện pháp cưỡng chế trực tiếp cụ thể Tuy nhiên, bên cạnh tính cưỡng chế, pháp luật còn có tính giáo dục thuyết phục nếu nó đúng đắn, chứa đựng trong nội dung của mình những tư tưởng công băng, nhân đạo, những chân lý khách quan của cách

xử sự…

Cưỡng chế hành chính có thể do các loại cơ quan khác nhau thực hiện kể cả HĐND và UBND các cấp Nhưng đáng chú ý nhất là những cơ quan chuyên trách thực hiện chức năng cưỡng chế hành chính, đảm bảo pháp chế và kỷ luật trong quản lý Nhà nước, Ví dụ:Thanh tra chính phủ, thanh tra Nhà nước theo cấp hành chính (thanh tra tỉnh, thanh tra huyện), thanh tra Nhà nước chuyên ngành hải quan, kiểm lâm, thuế vụ, công an….Thẩm quyền của mỗi loại cơ quan Nhà nước nói trên được quy định rất chặt chẽ trong các văn bản pháp luật nhằm tránh tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn và hiện tượng độc quyền, lạm quyền

Cưỡng chế hành chính có những đặc điểm sau đây:

a, Cưỡng chế hành chính chủ yếu do cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật áp dụng, Tòa án chỉ áp dụng cưỡng chế hành chính trong những trường hợp ngoại lệ đặc biệt Nghĩa là, không phải bất kỳ cơ

quan quản lý Nhà nước nào cũng có thẩm quyền áp dụng cưỡng chế hành chính mà chỉ những cơ quan nhất định trong số đó được Nhà nước trao cho quyền hạn này

mà thôi

b, Cưỡng chế hành chính được áp dụng theo thủ tục hành chính chặt chẽ, do các quy phạm thủ tục hành chính quy định, tuy nhiên thủ tục này đơn giản hơn so với thủ tục áp dụng cưỡng chế hình sự và dân sự

Hai đặc điểm trên đây có ý nghĩa là: theo nguyên tắc chung việc áp dụng cưỡng chế hành chính nằm ngoài trình tự xét xử của Tòa án Tuy nhiên, với sự thành lập và đi vào hoạt động củaTòa án hành chính, những trường hợp Tòa án áp dụng cưỡng chế hành chính sẽ ngày càng nhiều hơn

c Cũng như thủ tục hành chính, cưỡng chế hành chính không chỉ nhằm bảo đảm thực hiện, bảo vệ các quy phạm vật chất hành chính, mà còn bảo đảm thực hiện và bảo vệ các quy phạm vật chất của các ngành luật khác như: luật tài chính, đất đai, kinh tế…

d Nét đặc trưng cơ bản của cưỡng chế hành chính là giữa cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền áp dụng cưỡng chế và cơ quan, người bị áp dụng cưỡng chế không có quan hệ trực thuộc bên dưới, mà chỉ có quan hệ kiểm tra, giám sát Đây là đặc điểm quan trọng phân biệt cưỡng chế hành chính với cưỡng chế kỷ luật – dạng cưỡng chế mà cơ quan quản lý Nhà nước cũng có quyền áp dụng trong hoạt động của mình, khác với cưỡng chế hành chính , giữa chủ thể có thẩm quyền áp dụng cưỡng chế kỷ luật và người bị áp dụng hình thức cưỡng chế kỷ luật phải có quan hệ trực thuộc

Như vậy, việc lựa chọn biện pháp này hay biện pháp khác làm cơ sở, nền tảng trong hoạt động Nhà nước không tùy thuộc vào ý chí chủ quan của người cầm quyền, mà bị chi phối trước hết bởi các yếu tố kinh tế, chính trị tỏng xã hội đó, bởi bản chất của Nhà nước đó.

3 Vai trò của thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước.

Thuyết phục có vai trò rất lớn để nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà nước, tăng cường củng cố pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước Nhà nước vững mạnh chính bởi ý thức giác ngộ của quần chúng chứ không chỉ do tăng cường các biện pháp cưỡng chế, bắt buộc

Thuyết phục là làm cho đối tượng quản lý hiểu rõ sự cần thiết và tự giác thực hiện những hành vi nhất định Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, lợi ích của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý quản lý về cơ bản là nhất trí, hoạt động quản lý hành chính nhà nước thể hiện ý chí và phục vụ lợi ích của nhân dân lao động Vì vậy,

phương pháp quản lý chủ yếu là phương pháp thuyết phục Mặt khác, những nhiệm

vụ và mục tiêu của quản lý hành chính nhà nước không thể đạt được nếu thiếu sự ủng hộ rộng rãi và tích cực của quần chúng Hoạt động quản lý chỉ có thể có hiệu quả cao trên cơ sở động viên và tạo điều kiện cho quần chúng tham gia vào giải quyết những nhiệm vụ đặt ra trước bộ máy hành chính nhà nước Bộ máy hành chính nhà nước đảm bảo đưa vào cuộc sống những gì phù hợp với nguyện vọng và đòi hỏi của nhân dân Sự trùng hợp về mặt nguyên tắc lợi ích của chủ thể quản lý

và lợi ích của đối tượng quản lý tạo cơ sở vững chắc cho ưu thế của phương pháp thuyết phục Như vậy, những phương pháp không sử dụng phương tiện bắt buộc là

cơ sở quan trọng của hoạt động quản lý hành chính nhà nước

Thông qua phương pháp thuyết phục, các chủ thể của quản lý hành chính nhà nước (chủ yếu là các cơ quan hành chính nhà nước) giáo dục cho mọi công dân nhận thức đúng đắn về kỷ cương xã hội, kỷ luật nhà nước, động viên họ tự giác thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước và xã hội Các tổ chức xã hội là chỗ dựa vững chắc của cơ quan hành chính nhà nước trong việc nâng cao ý thức pháp luật của công dân, trong việc đảm bảo và mở rộng dân chủ

Chúng ta vừa mới thoát khỏi cuộc chiến tranh lâu dài, bước vào xây dựng cuộc sống mới, cơ chế cũ chưa mất, cơ chế mới chưa hình thành ổn định và phát triển, đời sống xã hội còn nhiều khó khăn, do đó trong xã hội còn tồn tại những nhân tố xã hội chủ nghĩa và cả những nhân tố chưa phải là xã hội chủ nghĩa, còn nhiều nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật, cộng với ý thức pháp luật chưa cao trong một bộ phận lớn dân cư; trình độ, ý thức pháp luật của cán bộ, công chức nhà nước chưa đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao trong quản lý hành chính nhà nước, vì vậy, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật có tầm quan trọng đặc biệt Nhưng sẽ là sai lầm nếu cho rằng trong quản lý hành chính nhà nước và xã hội chỉ cần các biện pháp thuyết phục Bởi vì, trong xã hội còn tồn tại tội phạm, vi phạm pháp luật, còn có sự chống đối, phá hoại của các thế lực phản động trong và ngoài nước nhằm phá hoại trật tự quản lý hành chính nhà nước và an ninh quốc gia, an toàn xã hội Vì vậy, phải kết hợp giữa thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý hành chính nhà nước V I Lênin đã chỉ ra rằng:

“ Trước hết phải thuyết phục và sau đó mới cưỡng bức, dù thế nào đi nữa thì trước hết chúng ta cũng phải thuyết phục rồi mới cưỡng chế.”

Đối với nước ta, do điều kiện lịch sử để lại và chủ yếu là một nước Nông nghiệp, nền kinh tế chưa phát triển, trong xã hội vẫn chưa hình thành nên lối sống của một nền công nghiệp hiện đại, còn rơi rớt nhiều tàn dư lạc hậu, ý thức pháp luật

chưa cao trong một bộ phận dân cư không nhỏ, thì việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật có tầm quan trọng đặc biệt

Cùng với việc tuyên truyền pháp luật, đóng vai trò không nhỏ ở đây là việc giải thích ý nghĩa, nội dung, hướng dẫn nhân dân thực hiện các văn bản pháp luật

đã ban hành cũng như các chủ trương mà Nhà nước dự định thực hiện Trên cơ sở

đó mà xây dựng được niềm tin váy thức tự giác chap hành của ở mỗi công dân, làm cho họ hiểu rõ nội dung các chính sách và pháp luật

Biện pháp thuyết phục còn bao hàm cả việc nêu những gương điển hình của những tập thể và cá nhân, những địa phương cụ thể và những kinh nghiệm của họ trong việc thực hiện, trong công cuộc xây dựng kinh tế, văn hóa, xã hội Những tấm gương điển hình đóng vai trò rất quan trọng để tạo ra một phong trào rộng lớn trên phạm vi cả nước và có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý nhà nước

Phương pháp cưỡng chế giữ vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà nước Nếu không có cưỡng chế thì kỷ luật nhà nước không được bảo đảm, pháp chế không được tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho các tệ nạn xã hội phát triển, cho kẻ thù giai cấp, kẻ thù dân tộc hoạt động chống phá nhà nước

Cưỡng chế nhà nước xã hội chủ nghĩa là cưỡng chế của đa số đối với thiểu

số và được áp dụng trong giới hạn do pháp luật quy định một cách chặt chẽ Đó là bạo lực dựa trên cơ sở pháp luật, vừa bảo đảm việc tuân thủ nghiêm chỉnh pháp luật, kỷ luật nhà nước đồng thời vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân,

cơ quan, tổ chức có liên quan

Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế là cần thiết đối với những cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật, gấy rối trật tự trị an, có thái độ chống đối lại chính quyền nhân dân, không chấp hành đường lối, chủ trương và pháp luật của nhà nước Trong các trường hợp đó, việc áp dụng cưỡng chế không trái với nguyên tắc nhân đạo và dân chủ của Nhà nước ta, trái lại, nó được thực hiện vì lợi ích chung của nhân dân, xã hội, nhà nước, trong đó có cả lợi ích cá nhân Không áp dụng cưỡng chế, hay coi nhẹ nó cũng có nghĩa là buông nhẹ kỷ cương dẫn tới tình trạng vô chính phủ, vô kỷ luật trong xã hội và trong bộ máy nhà nước Ngược lại, quá nhấn mạnh đến cưỡng chế sẽ dẫn đến độc đoán, chuyên quyền, trái với bản chất nhà nước của nhân dân, do dân và vì dân Vì vậy, việc kết hợp thuyết phục và cưỡng chế một cách hợp lý sẽ có tác dụng to lớn đối với việc thực hiện tốt nhiệm vụ cụ thể trong quản lý hành chính nhà nước

Kinh nghiệm quản lý hành chính nhà nước trong nhiều năm qua chỉ rõ những sai lầm duy ý chí trong lính vực quản lý kinh tế , tư tưởng nóng vội trong việc xóa

bỏ các thành phần kinh tế bằng các biện pháp hành chính, cũng như quá chú ý đến phương thức quản lý nền kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính không đánh giá đầy

đủ, khách quan, coi nhẹ các biện pháp khuyến khích kinh tế và sử dụng các đòn bẩy kinh tế đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng, xáo trộn nền kinh tế quốc dân, làm suy yếu sức sản xuất, gây ra những tiêu cực trong xã hội, dẫn tới sự khủng hoảng kinh tế

Trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, việc áp dụng cưỡng chế cũng chưa đủ đảm bảo được nguyên tắc bình đẳng của công dân trước pháp luật Một số cán bộ, công chức nhà nước vi phạm pháp luật, thoái hóa, biến chất, tham nhũng vẫn chưa được xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật Điều đó gây ảnh hưởng xấu đến

kỷ cương xã hội nói chung, pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước

nó riêng

4 Sự kết hợp giữa thuyết phục và cưỡng chế.

Những điều nói trên cho thấy rằng sự cần thiết phải kết hợp giữa thuyết phục

và cưỡng chế trong quản lý Nhà nước ta Trong sự kết hợp này cần phải tuân theo

tư tưởng chỉ đạo, trước hết phải thuyết phục và luôn luôn lấy thuyết phục làm chính, còn biện pháp cưỡng chế chỉ được áp dụng khi thuyết phục không có kết quả Theo V I Lê nin : “Trước hết phải thuyết phục và sau đó mới cưỡng bức, dù thế nào đi nữa thì trước hết chúng ta phải thuyết phục rồi mới cưỡng bức.”

Kết hợp thuyết phục và cưỡng chế một cách hợp lý sẽ có tác dụng to lớn đối với việc thực hiện tốt những nhiệm vụ cụ thể trong quản lý Nhà nước Đây cũng là yêu cầu đối với khoa học quản lý

Điều quan trọng của vấn đề không phải ở chỗ các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sử dụng cưỡng chế Nhà nước khi cần thiết mà là ở tính chất giai cấp của Nhà nước; mục đích xã hội của việc áp dụng cưỡng chế Nhà nước Chẳng hạn, đối với các Nhà nước bóc lột thì cưỡng chế Nhà nước được áp dụng chủ yếu đối với đại đa

số nhân dân lao động nhằm bảo vệ quyền lợi ích kỷ của bọn bóc lột, còn trong Nhà nước ta cưỡng chế Nhà nước được áp dụng đối với một bộ phận nhỏ những công dân vi phạm pháp luật, với lực lượng thù địch của chính quyền nhân dân Việc áp dụng cưỡng chế ở đây nhằm bảo vệ lợi ích của nhân dân và ngăn chặn những vi phạm pháp luật còn tồn tại do nhiều nguyên nhân khác nhau Kinh nghiệm quản lý Nhà nước trong nhiều năm qua chỉ rõ những sai lầm duy ý chí trong lĩnh vực quản

lý kinh tế, tư tưởng nóng vội trong việc xóa bỏ các thành phần kinh tế bằng các biện pháp hành chính, cũng như quá chú ý đến phương thức quản lý nền kinh tế bằng mệnh lệnh, không cân nhắc và coi nhẹ các biện pháp khuyến khích kinh tế và

sử dụng các đòn bẩy kinh tế đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng, xáo trộn nền kinh tế quốc dân, làm suy yếu sức sản xuất, gây ra những tiêu cực trong xã hội Trong lĩnh vực quản lý Nhà nước, việc áp dụng các biện pháp hành chính cũng chưa dựa trên nguyên tắc bình đẳng của công dân trước pháp luật Việc xử lý trách nhiệm pháp lý của một số cán bộ, viên chức Nhà nước vi phạm pháp luật chưa nghiêm Điều đó gây ảnh hưởng xấu đến kỷ cương xã hội nói chung

Nhưng sự kết hợp giữa thuyết phục và cưỡng chế trong quản lý Nhà nước theo phương châm lấy thuyết phục là chính không loại trừ khả năng tăng mức xử phạt hành chính, mức hình phạt đối với một số vi phạm pháp luật cụ thể trong một

vi phạm nhất định Tùy theo hoàn cảnh kinh tế - xã hội mà Nhà nước xét thấy cần tăng nặng mức độ cưỡng chế nhằm thiết lập lại kỷ cương chung

Như vậy, việc kết hợp giữa thuyết phục và cưỡng chế phải được dựa trên những hoàn cảnh xã hội cụ thể Tách rời khỏi những điều kiện xã hội, điều kiện kinh tế, phong tục, tập quán…sẽ không đảm bảo tính hợp lý cho sự kết hợp đó, sẽ không mang lại kết quả theo ý muốn

Cùng với việc nâng cao mức sống của nhân dân, nâng cao ý thức pháp luật

và văn hóa sẽ dẫn đến việc thu hẹp môi trường áp dụng các biện pháp cưỡng chế Thay thế vào đó là những hoạt động tuyên truyền, giáo dục, phát động những phong trào thi đua phổ biến những điển hình tốt trong xã hội cho mọi người tự giác noi theo Sự cưỡng chế Nhà nước cũng vì vậy mà được thay thế bởi những biện pháp giáo dục của các đoàn thể xã hội Song, cần lưu ý rằng điều này chỉ được thực hiện trên những điều kiện đã chín muồi

Phương pháp thuyết phục và phương pháp cưỡng chế có mối liên hệ chặt chẽ với nhau Xem xét mối liên hệ này ta cần nhấn mạnh một số nội dung sau đây:

- Các phương pháp quản lý được sử dụng nhằm mục đích cuối cùng là bảo đảm thực hiện những nhiệm vụ quản lý tương ứng Những nhiệm vụ quản lý được thực hiện bằng cách ban hành những quyết định quản lý ở các cấp khác nhau Điều

đó có nghĩa là nếu như nhiệm vụ quản lý được thực hiện bằng cách ban hành quyết định thì phương pháp quản lý đồng thời trở thành biện pháp, cách thức thi hành những quyết định đó Những quyết định này được thực hiện hoặc trên cơ sở khuyến khích hoặc trên cơ sở những chỉ thị có tính chất bắt buộc

- Để thi hành quyết định quản lý nào đó có thể sử dụng những phương tiện cưỡng chế tương ứng nhưng trên thực tế không phải lúc nào người ta cũng sử dụng

chúng Việc sử dụng phương tiện cưỡng chế không có ý nghĩa khi có khả năng đảm bảo thực hiện quyết định thông qua thuyết phục

- Việc bắt buộc thực hiện quyết định này hay quyết định khác cũng không có

ý nghĩa khi không có đối tượng để cưỡng chế Đó là khi những đối tượng có liên quan tự giác thực hiện quyết định đơn phương của chủ thể quản lý hành chính nhà nước Quyết định hành chính trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trong tình huống này không còn cần phải bảo đảm bằng cưỡng chế

- Trong thực tế thuyết phục và cưỡng chế không thể hiện một cách độc lập

mà bổ sung cho nhau Việc đưa ra những quyết định bắt buộc thường đi liền với công tác giải thích, hướng dẫn, vận động…

- Sự khác nhau giữa thuyết phục và cưỡng chế không chỉ thể hiện trong bản chất của chúng mà còn thể hiện ở cách thức quy định chúng Việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế liên quan đến sự cần thiết phải hành động bất chấp nguyện vọng của người thực hiện nên pháp luật cố gắng xác định giới hạn của nó Không ít trường hợp pháp luật chỉ ra cụ thể biện pháp nào có thể áp dụng trong những trường hợp nào, đặc biệt khi những biện pháp đó dẫn đến hạn chế quyền của các đối tượng trực thuộc hoặc của cá nhân Các biện pháp thuyết phục được quy định một cách chung nhất trong thẩm quyền của cơ quan này hay cơ quan khác mà không giới hạn phạm vi sử dụng Sở dĩ có thể làm được như vậy là vì việc sử dụng những biện pháp này không hạn chế quyền của các đối tượng quản lý, mặt khác những biện pháp thuyết phục rất đa dạng, khó có thể quy định một cách cụ thể được

Trong việc áp dụng biện pháp cưỡng chế, cần chú ý đến những điểm sau:

- Chỉ sử dụng biện pháp cưỡng chế trong những trường hợp cần thiết, khi phương pháp thuyết phục không đem lại hiệu quả hoặc không có khả năng đảm bảo hiệu quả;

- Cần lựa chọn biện pháp cưỡng chế có hiệu quả nhất trong những biện pháp được áp dụng;

- Không áp dụng biện pháp cưỡng chế trong những trường hợp mục đích đề

ra đã đạt được hoặc cả khi những mục tiêu đề ra là không thể thực hiện được;

- Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế cần cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho cá nhân, tổ chức cũng như cho xã hội;

- Chỉ được áp dụng biện pháp cưỡng chế được pháp luật quy định cho từng trường hợp cụ thể;