Câu hỏi thường gặp trong kỹ thuật trồng trọt potx

H I:Xin hoi cây van tuê cây canh hay bi bênh nâm.. Ki thuât trông cây đâu t ng trên diên tich hai lua b ng cach tra giông vao gôc lua nh thê nao?. - Edifenphos có tên th ng ph m khác là

Trang 1

H I:Xin cho bi t gi ng c nào thích h p đ phát tri n đàn dê, th Nh ng gi ng c đó mua đâu? (V n Công Thanh- Xã Tân Lý ông, Châu Thành, Ti n Giang) ÁP:M t s gi ng c , cây làm th c n cho dê có th phát tri n đ c n c ta:

C ghi nê, c voi, c ruzi, c lông para, chè kh ng l ,cây đ u S n Tây, cây keo d u

M t s cây làm th c n cho th

C m t, c t nhiên ngoài đ ng, cây chè kh ng l , c s , c voi, c ruzi…

a ch liên h mua gi ng c :

Trung tâm nghiên c u và chuy n giao các ti n b k thu t ch n nuôi

S 85/841 ph Nguy n V n Nghi, qu n Gò V p, thành ph H Chí Minh

H I:Tôi có m t v n đ mu n nh các nhà khoa h c ch d n đó là k thu t ghép cây x ng r ng

ÁP:X ng r ng là gi ng cây r t d tr ng và r t d ghép Các ghép x ng r ng không c u

kì, ch c n đ c nhìn ng i khác ghép 1 l n là b n có th ti n hành ghép x ng r ng cho mình

m t cách đ c l p Các b c ti n hành ghép x ng r ng nh sau:

Ch n g c ghép: thông th ng g c nghép đ c các nhà v n s d ng là cây thanh long,

hylocereus, gi ng Opuntia, ho c Euphorbia Antiquorum…

Gi ng x ng r ng đ c ghép là các gi ng x ng r ng quí có giá tr th m m , kinh t ví d : lan càng cua, x ng r ng bát tiên…

Ti n hành ghép nh sau: dùng dao s c c t v t chéo g c ghép, ho c v t hình nêm (ch V), ho c

có th c t b ng m t trên g c ghép, sau đó c t cành ghép thành hình kh p b sung v i g c ghép (g c ghép c t b ng thì cành ghép c t b ng, g c ghép c t hình ch V thì cành ghép c t hình nêm m i tên, g c ghép c t v t chéo thì cành ghép c t v t chéo theo chi u ng c l i) Sau khi c t g c ghép và cành ghép, ti n hành ráp chúng l i v i nhau cho sao cho cành ghép và

g c ghép li n mí v i nhau, ti n hành dùng s i ch nh bu c ch t cành ghép vào g c ghép (khi

bu c ch nên bu c s i ch vào các m u gai đ m i bu c không b tu t) có th ti n hành c đ nh cành ghép v i g c ghép v i nhau b ng cách dùng các ghim tre, n a

H I:Xin cho tôi bi t đâu cung c p các tài li u v k thu t tr ng hoa lan và cây c nh Xin cám n

ÁP:Các đ a ch cung c p tài li u v k thu t tr ng hoa lan, cây c nh thành ph H Chí Minh là:

1.Trung tâm chuy n giao ti n b k thu t Nông nghi p thu c Vi n khoa h c k thu t Nông nghi p mi n Nam Vi t Nam: 12 Nguy n Chí Thanh- Qu n 10-TP HCM

T: 08.8355147

2 Nhà xu t b n Nông nghi p- TP HCM đ a ch : 58 Nguy n B nh Khiêm- Qu n 1- TP HCM

3 Trang web: vietlinh.com.vn

Ho c có th vào trang ebook.com

Ngoài ra b n có th liên h v i: Câu l c b Hoa lan, cây c nh tr ng HKHTN- TP.HCM, H i hoa lan, cây c nh thành ph HCM, các hi u sách l n t i thành ph ho c t i liên h v i các nhà sách khác B n có th tìm thông tin ho c h i v hoa lan, cây c nh t i trang web này

Trang 2

H I:Cho tôi h i v k thu t tr ng các lo i c cao s n: c s , c voi, c stylo H t gi ng c a các l ai c

này có th mua đâu? (B o Anh- p Cây Nính, Xã Ph c Tr ch, Huy n Gò D u, t nh Tây Ninh)

ÁP:K thu t tr ng m t s loài c cao s n

1.C voi: Tên khoa h c là Penisetum purpureum Là lo i c th o, thân c ng, có lóng nh lóng

mía Sinh tr ng nhanh, n ng su t cao, chát l ng t t, c t cho bò n t i hay t i đ u t t

Phù h p đ t cao ráo, thích nhi u phân bón, không ch u đ c đ t ng p úng, phèn, m n, kh

n ng ch u h n kém

- Th i v tr ng thích h p là đ u mùa m a

- Chu n b đ t: Cày sâu b a k , d n s ch c d i, r ch hàng sâu 15-20cm theo h ng

ông-Tây, mi n núi, đ t d c thì hàng tr ng theo đ ng đ ng m c, đ tránh xói mòn, hàng cách

hàng 50-60cm, g c cách g c 30-40cm

- Phân bón tùy theo chân ru ng t t x u, trung bình cho 1 ha nh sau:

- Phân chu ng hoai m c: 15- 20 t n, -Super lân: 250-300 kg, -Sulfat Kali: 150-200 kg, - Phân

urê: 450-500 kg

- Gi ng: Tr ng b ng hom, thân cây có đ tu i 80-100 ngày, ch t vát dài 25-30cm/hom, có 3-5

th t m m S l ng c n 8-10 t n hom/ ha

- Cách tr ng: Tr ng hom đ n, đ t hom theo rãnh ch ch 450, hom cách hom 30-40 cm, l p đ t

sao cho 20cm d i m t đ t 10cm trên m t đ t

- Ch m sóc: Sau khi tr ng 10-15 ngày m m c lên kh i m t đ t, làm c phá váng, tr ng d m,

khi c ra lá m i bón thúc phân urê

- Thu ho ch: 50-60 ngày m i thu ho ch (không thu ho ch non đ t đ u), các đ t tái sinh ti p

theo kho ng 45 ngày, c t s ch đ c m c đ u, g c đ l i 3-5 cm

2 C s (c Ghi-Nê): Tên khoa h c là Panicum Maximum Là gi ng c th o, thân b i nh b i

s Có 2 gi ng c s : C s lá l n và c s lá nh C s lá l n n ng su t cao tr ng đ thu c t,

cho n t i ho c t i chung v i c voi đ u t t C s lá nh n ng su t th p h n, ch u h n,

ch u d m đ p, tr ng đ ch n th r t t t

C s sinh tr ng m nh, n ng su t cao, ch u h n khá, ch u nóng, ch u bóng cây, ch t l ng t t

đ tr ng Phù h p chân ru ng cao, đ t pha cát, không ch u đ t ng p úng Có th nhân gi ng

b ng h t ho c b ng hom nhánh

- Th i v tr ng: T t nh t là đ u mùa m a

- Chu n b đ t: Nh đ i v i c voi N u tr ng h t thì làm đ t k h n

Phân bón (tính cho 1 ha):

- Phân chu ng ho i m c: 10- 15 t n: -Super lân: 200-250 kg; - Sulfat Kali: 150-200kg; - Urê:

350-400 kg; phân h u c , lân, Kali bón lót h t theo hàng Phân urê chia đ u đ bón thúc sau

m i l n thu ho ch

- Gi ng: N u tr ng b ng h t c n 5-6 kg/ ha N u tr ng b ng hom c n 5-6 t n/ ha

Cách tr ng: Nh tr ng c voi

3 C Stylo plus

Gi ng c Stylo h đ u (ngu n g c Australia) giàu đ m (24%), thích nghi và phát tri n t t v i

khí h u nhi t đ i, c i t o đ t r t t t đã đ c tr ng và phát tri n Vi t Nam t nhi u n m nay

Gi đây, các nhà khoa h c Vi n Nghiên c u đ ng c Australia l i cho ra đ i th h Stylo m i

(Stylo plus)

Gi ng c Stylo th h m i này có đ y đ nh ng đ c tính v n có c a gi ng, ngoài ra còn có

nh ng u đi m: chu k gi ng s d ng dài h n, kho ng 3 - 4 n m tu thu c vào ch đ ch m

sóc; kh n ng kháng b nh cao h n; tính thích nghi cao h n Stylo plus đ c coi là ngu n th c

n b i d ng cho bò g y, bò mang thai

Trang 3

K thu t tr ng:

- Làm đ t, xu ng gi ng: làm đ t m n, cào b ng, gieo h t, kho l p nh , 10kg/ha Gi m t

trong su t quá trình tr ng Ph i có h th ng t i đ cây phát tri n t t nh t T 8 - 9 tu n sau

khi gieo thì ti n hành thu ho ch l a đ u tiên, c t cách g c 30cm

- Bón phân, t i n c: ngoài phân chu ng bón lót, c 10 ngày bón phân NPK 0-10-15 S

l ng phân tu theo tình tr ng đ t c a m i trang tr i T i n c th ng xuyên đ gi m

Sau l n c t đ u tiên, c 50 ngày sau c t m t l n N ng su t l a c t đ u tiên kho ng 4kg/m2

N ng su t các l a ti p theo t ng d n do cây đ thêm nhi u nhánh, có th đ t 7kg/m2

L u ý, v i c Stylo plus không dùng phân đ m (không cân thi t), vì b n thân cây đã s n xu t

ra đ m đ phát tri n Bón vi l ng có ch a Molydenum, bón calcium s góp ph n nâng cao

n ng su t, ch t l ng khi tr ng c Stylo plus

t tr ng: H tr ng đ c trên nhi u lo i đ t nh ng r t thích đ t m i khai phá, c u trúc đ t

thông thoáng, thoát n c t t, n u đ t c nh sau tr ng 10 - 12 tháng ph i phá b g c, thay

đ i đ t m i b ng cách l y đ t t ng sâu đ i đ t lên t ng m t

Làm đ t: Li p tr ng r ng 0,8 - 1m, cao 0,3 - 0,4m, rãnh r ng 20 x 30cm, chi u dài tùy vuông

đ t; tr c khi lên li p nên ph i đ t khô, l y len x i đ t ch t t ng c c, trên m t tr i l p r m

m c hay bã mía, sau đó t i n c cho đ t t t rã (tùy đ a hình, mùa v )

Cách tr ng: Tr ng lúc tr i mát, gi ng c n 250 - 350kg/1000m2, m i b i tr ng 3 tép tr lên,

kho ng cách 0,15 - 0,2m, c y sâu t 3 - 5cm

T i n c: Ngu n n c t i ph i s ch, không nhi m phèn m n, tùy tu i cây t i 1 - 2

ngày/l n

Bón phân (tính trên 1 công đ t): Bón lót tr c tr ng 5 ngày trên m t líp, r i tu n t nh sau

vôi 50 - 60kg + phân chu ng hoai 10 - 15 thúng + 20kg Super lân + 5kg KCl; bón thúc sau khi

tr ng ho c sau khi thu ho ch 10 ngày dùng 2 mu ng urê + 2 mu ng Super lân / pha 10 - 15 lít

n c / t i 15m2 đ t và c cách nhau 8 - 10 ngày l i t i đ t phân ti p li u l ng g m 4

mu ng urê + 4 mu ng Super lân pha 15 - 20 lít n c / t i 10m2 đ t; chú ý l ng phân t ng

gi m tùy theo phát tri n cây h

Ch m sóc: vùng n c m n, mùa n ng không t i đ r i, m a xu ng t i ch m sóc l i h

phát tri n bình th ng, n u lá h màu xanh nh t phát tri n kém, nhìn th y thi u phân không

ph i b tuy n trùng hay b nh t i HVP, phân cá, cây l p đ , tr i l nh t i 1 mu ng KCl / 10

lít n c / 10 m2 đ t, do cây lòi g c r thu ho ch nhi u l n nên b i bùn quanh g c

Phòng tr d ch h i: Sâu xanh dùng Macht, Mimic; sâu vòi đ c gân lá tr Fastac + Trebon, Sumit + Bi 58

Phòng tr b nh vàng lá dùng Tilt 6 - 8cc + KNO3 50gr / 8 lít ; tiêm l a, đ m lá (lá kéo ch

vàng, ng n khô tr ng) tr Score, Dipomat

Thu ho ch: H sau khi xu ng gi ng 2 tháng thì thu ho ch đ t đ u, dùng dao c t sát m t đ t,

đ t 2 tr v sau cách nhau 1 tháng, n ng su t đ t 2 t ng g p đôi so v i đ t 1, đ n đ t th 5 -

6 thì gi m d n, m i v h tr ng thu ho ch đ c 8 - 10 l n, th i gian t 10 - 12 tháng

Trang 4

- Ch m sóc: C t lá n r i, sau 20 ngày ph i giâm l i ch không đ liên miên C t sát đ t đ 5

cm, xong t i n c gi i pha loãng 15 - 20% N u khô hanh, t i n c hàng ngày

H I:Ky thuât phong tr sâu sâu quân la cho lua (Nguy n Kh c S ng- Xom Vinh Ngoai, Xa Th ng

Kiêm, Kim S n, Ninh Binh)

ÁP:K thu t phòng tr sâu cu n lá

1 K thu t phòng tr sâu cu n lá nh

Không c n phòng tr đ i v i lúa giai đo n sau c y 30 ngày (ho c sau s 40 ngày), vì giai

đo n này cây lúa có kh n ng "đ n bù", nh ng d nh, lá b sâu phá h i s đ c nh ng d nh và

lá m i thay th , nh h ng không đáng k đ n n ng su t lúa Nên phòng tr tích c c giai đo n làm đòng - tr bông Tr b ng các lo i thu c đ c hi u nh : Padan, Pa t c, Gà nòi, Regent khi

sâu n r (theo thông báo c a tr m BVTV đ a ph ng) C n xác đ nh chính xác th i đi m tr ng

n r t ng th a ru ng đ phun thu c k p th i, cho hi u qu phòng tr cao Theo kinh nghi m

c a nhi u bà con nông dân cho th y trong th i k tr ng n (kho ng 7-10 ngày), nh ng th a

ru ng th p thó tr bông th ng trùng v i th i đi m tr ng đang n r ru ng đó

Chú ý:

N ng đ , li u l ng xem trên bao bì h ng d n c a gói thu c, nên phun vào bu i chi u t ,

16-18 gi (4-6 gi chi u), đ h n ch nh h ng x u đ n quá trình th ph n th tinh c a hoa lúa

i v i thu c Regent 800WG ch c n phun 1 l n, các lo i thu c khác n u m t đ sâu nhi u nên

phun 2 l n cách nhau 3-4 ngày

2 K thu t phòng tr sâu cu n lá l n

Tháo n c vào ru ng cho sâu leo lên dùng v t chao b t ho c th v t cho n sâu

Dùng thu c hóa h c phun vào chi u mát Các lo i thu c tr th ng dùng thu c nhóm lân h a

c , carbamate và Cúc t ng h p đ u có th di t đ c, nh t là khi sâu non còn nh

H I:Biên phap phong tr bênh bac la lua (Nguyên Kh c S ng- Xom Vinh Ngoai, Xa Th ng Kiêm, Kim

S n, Ninh Binh)

ÁP:B nh b c lá vi khu n h i lúa mùa

Th i k t khi lúa mùa đ nhánh đ n tr bông (t tháng 8 đ n đ u tháng 10), n c ta

th ng có m a giông, bão l c d khi n cho b lá lúa b sây sát ho c gi p nát, và đó s là

đi u ki n thu n l i cho vi khu n gây nhi m b nh b c lá vi khu n cho lúa mùa n ng h n

c đi m phát sinh và phát tri n b nh

B nh b c lá vi khu n phát sinh ngay t ru ng m trên phi n lá, nh ng bi u hi n b nh rõ nh t

là lá lúa khi cây lúa đ nhánh và phát tri n đ n giai đo n lúa tr bông, h t chín s a và đây là

Trang 5

lúc b nh gây h i m nh nh t.Phi n lá b khô tr ng t ng v t t chót lá ho c t mép lá Khi b nh

n ng phi n lá b khô tr ng t i 60-70% di n tích ho c toàn b Các gi t d ch màu vàng hình c u

li ti th ng xu t hi n m t v t b nh vào bu i sáng N u b nh bùng phát thành d ch, nh t là

trên cây lúa làm đòng, lá đòng b b nh thì cây lúa d b ngh n đòng và n ng su t gi m t i 70%, bông b c, h t lép nhi u

55-Lo i vi khu n Xanthomonas oryzae xâm nhi m vào lá lúa theo thu kh ng, khí kh ng và nh t

là qua v t th ng trên lá lúa Ngu n c trú c a vi khu n b c lá là qua h t gi ng, c d i thu c

h hoà th o nh c l ng v c, c g ng, lúa chét, lúa t m c, đ t và n c l u t n nh ng vi

khu n này, t đó lây lan vào ru ng lúa

V i nhi t đ 25-30oC và m đ 95-100% s là đi u ki n thu n l i đ b nh phát tri n m nh và

có nguy c thành d ch nh ng chân ru ng h u, ru ng tr ng, chua, b che r p, bón đ m

mu n, bón nhi u đ m, m t cân đ i v i lân và kali, ho c các di n tích bón đ m r i nhi u đ t

c ng làm cho lúa b b nh b c lá vi khu n n ng

Qua th c t cho th y, nh ng ru ng có m c n c v a ph i kho ng 5-6cm, đ c gi n đ nh

c ng h n ch đ c b nh so v i ru ng ng p sâu ho c khô h n th t th ng Tính ch ng ch u c a

gi ng lúa c ng nh h ng nhi u đ n m c đ b nh Nh ng gi ng lúa có tính ch ng ch u b nh

khá, đ nhánh g n, t p trung, lá đ ng, b ngang h p, giai đo n làm đòng tr bông ng n t ra

ch u đ c b nh Riêng các gi ng Trung Qu c th ng nhi m b nh n ng h n

Cách phòng tr hi u qu

T gi a tháng 8 b nh đã xu t hi n Khi đi u ki n thu n l i, m a nhi u b nh s phát tri n

nhanh B nh b c lá vi khu n r t khó tr n u đ b n ng, vì v y khâu v sinh đ ng ru ng c n

đ c chú tr ng đ h n ch t i đa ngu n b nh r m r , c d i, lúa chét, lúa t m c

Có th x lý h t gi ng b ng n c m 54oC trong 10 phút, gieo m vào chân ru ng cao, không

b ng p n c

Th ng xuyên ki m tra, theo dõi tình hình sâu b nh, đi u ti t đ cây sinh tr ng nhanh, ch m sóc cân đ i v dinh d ng, h p lý v ch đ n c cho ru ng lúa

Bón đ m g n, không bón mu n và kéo dài, chú ý k t h p v i phân chu ng, lân, kali, tro b p

Khi b nh ch m phát sinh, gi n c ru ng 5-10cm, n u lúa đã b t đ u làm đòng có th tháo

c n n c vài ba ngày và nh t thi t ng ng bón đ m

Khi b nh xu t hi n v i t l 3-5% s lá b b nh, ph i phun thu c hoá h c S d ng thu c Tilt

super 300ND pha 1% phun tr c khi lúa tr đòng m t tu n và sau khi lúa ph i màu xong 10

ngày, ho c dùng Starner 20WP, pha 0,1-0,15% phun khi b nh phát sinh và gia t ng vào giai

đo n lúa đ nhánh xong Ngoài ra có th s d ng các lo i thu c Xanthomix 20WP, Sasa 20WP, Batocide 12WP, 22WP N u b nh n ng ph i phun thu c l p l i l n 2, cách nhau 5-7 ngày và

nên đ i lo i thu c khác

H I:Xin h i t i sao cây mai tr ng trong ch u vào mùa m a b cháy lá và khô cành r t n ng, trong khi cây ngoài v n và tr ng mùa n ng thì h u nh không b Xin cho bi t cách phòng tr (Nguy n Tr ng

Khánh- Long Khánh, ng Nai)

t là hi n t ng cây mai m c ph i b nh cháy lá mai do n m Pestalotia funerea gây nên B nh

h i ch y u trên lá B nh xu t hi n đ u tiên chóp lá t o thành v t màu nâu V sau v t b nh lan d n vào trong phi n lá t o thành m ng l n, màu nâu xám, có ranh gi i rõ r t v i ph n

xanh còn l i c a lá, m ng cháy có khi chi m 1/2 di n tích lá Trên v t b nh có nh ng ch m

đen nh , đó lá bào t c a n m Lá b b nh n ng chuy n màu vàng và r ng B nh phát sinh

ch y u trên các lá già, lá non ít b b nh

B nh th ng phát sinh vào cu i mùa thu khi cây mai có nhi u lá già, sinh tr ng ch m, đ t

thi u dinh d ng, nh t là cây mai trong ch u ít đ c bón phân

Trang 6

H I:Xin cho bi t cách s d ng: MgSO4, ZnSO4 trên cây th nào cho hi u qu (Giang Hoa- 240/13/79 Nguy n V n L ng, P11, Q6, TPHCM)

- Dùng đ bón cho nh ng cây tr ng có nhu c u magiê cao nh thu c lá, d a, cây n trái

- Bón cho nh ng lo i đ t nghèo magiê nh đ t xám, đ t b c màu, đ t cát Có th dùng đ bón lót, bón thúc, h qua r ho c tr n v i h t gi ng khi gieo

- Hòa ra n c v i n ng đ 0,25%-1% đ phun qua lá cho cây thi u ho c cho nh ng cây có nhu

- Bón phân k m vào đ t là ph ng pháp ch y u đ kh c ph c tình tr ng thi u h t k m (Tr

áp d ng v i cây chanh trên đ t ki m) Phân k m có th bón r i trên b m t sau l n làm đ t

cu i ho c bón lót bên c nh hay d i h t gi ng ho c r i trên m t đ t hay bón theo hang, theo

- Khi cây còn non phun k m qua lá hi u l c th ng th p h n so v i bón vào đ t

- Phun t 2-4 l n và cách nhau m i tu n cho cây tr ng thi u k m thì có th kh c ph c tuy nhiên s không còn t n d trong đ t và bón th ng xuyên m i v

- Dùng dung d ch k m sunphát trung tính đ c t o thành b ng cách pha n ng đ 0,5% k m sunphát v i 0,25% vôi trong n c L ng dung d ch phun kho ng 400lit/ha

c/ T m vào h t gi ng

T m h t gi ng vào dung d ch có k m ho c b t ch a k m tr c khi gieo nh m ng n ch n tình

tr ng thi u k m c a cây tr ng

d/ H r cây

S thi u h t k m có th đ c kh c ph c b ng cách nhúng r cây vào dung d ch k m H r là

bi n pháp có hi u qu kinh t , nh ng c ng gi ng nh phun qua lá, bi n pháp này ph i th c

hi n hàng v vì không có k m t n l u trong đ t Bi n pháp h r có th th c hi n v i nhi u

lo i cây tr c khi đem tr ng

Li u l ng ZnSO4 bón cho cây tr ng:

- Bón r i đ u: 5-20kg/ha

- Bón theo hàng: 3-5kg/ha

- Phun qua lá: 15-250gam

- Nh vây ta có th th y cách dùng MgSO4 và ZnSO4 là tùy thu c vào đi u ki n đ t, sinh lí c a

t ng lo i cây tr ng, giai đo n phát tri n c a cây trông Ph ng pháp phun qua lá, t m h t, h

r có hi u qu h p thu cao nh t, ti t ki m đ c phân nh ng n m nào c ng ph i bón Ph ng pháp bón tr c ti p vào đ t ti t ki m đ c công và v sau bón ít đi

Trang 7

H I:Gia đình tôi có v n b i hàng n m cho qu r t sai song c đ n tháng 7 qu s p đ c n thì có

hi n t ng qu c vàng h t Khi hái g t ra thì trong có nh ng đ m r t ong Hi n t ng trên là do lo i

b nh gì? Có thu c tr không? (Ph m Th Thu- Thanh Hoà, Ninh Hoà, Hoa L , Ninh Bình)

đã b hai lo i sâu b nh sau đây gây h i đó là:

1 Ru i vàng

Ru i vàng gây h i cam quýt r t ph bi n Vi t Nam ( các huy n Ngh a àn có hai lo i gây

h i n ng nh t đó là loài Ceratitis capitata và Dacus dorsalis)

C hai loài đ u gây h i trên b i, cam, quýt Trong vài n m g n đây chúng gây thi t h i h n 50% s n ph m thu ho ch

Tri u ch ng:

Tri u ch ng đ u tiên trên qu b gây h i có th quan sát th y nh ng l nh kho ng 1mm T đây sâu non đào l và chui vào trong tép Thông th ng có gi t gôm nh t trong l ch y ra Sau khi b gây h i, v t b nh b t đ u th i tr thành màu nâu Cu i cùng qu r ng xu ng và b

h y toàn b

c bi t là b i r t m n c m v i loài Ceratitis capitata C hai loài này c ng gây h i cho xoài,

lê, đu đ , sung và m t s lo i cây n qu khác

Quy lu t phát tri n

Ru i cái đ tr ng dài kho ng 1mm trong kho ng nh c a v qu đang chín ho c chín Sâu khi

n có màu tr ng và đào hang th ng vào tép qu sinh s ng 10 đ n 20 ngày tr c khi chúng

và 0,1 đ n 0,15% thu c Dipterex trong 1 lít n c r i đ vào chai nh a Plastic đã đ c c t ra,

l c đ u r i buôc lên cành cây (1b y/1 cây) Có th b thêm vài lát cam m ng t ng s thu hút

B m ho t đ ng ban đêm, ban ngày n trong tán lá c a các cây hoang d i m c g n v n Khi

tr i b t đ u t i, b m bày t các b i cây d i vào v n cây đ giao ph i Ban đêm r t d phát

hi n b m do m t b m sáng và có ánh l m lánh c a cánh B m đ tr ng trên cây hoang d i , sâu non s ng và hóa nh ng trên các cây này Ban đêm b m bay vào v n cây phá h i qu

B m có kh n ng phát hi n mùi qu chín t r t xa hàng cây s đ tìm đ n gây h i

Tác h i ch y u là do b m chích hút t a thành nh ng v t th ng trên v qu V t trích là m t

l tròn đ ng kính ch kho ng 0,5mm, lúc đ u khó phát hi n, vài ngày sau ch v qu chung quanh v t chích tr nên m m và th i V t chích c a b m còn t o đi u ki n cho m t s loài

n m và vi khu n xâm nh p làm qu th i nhanh và r ng Qu b h i th ng b r ng kho ng 1

tu n sau đó qu r ng có mì hôi chua l i có tác d ng thu hút b m đ n v n gây h i

Trang 8

B m hút qu ngoài h i các cây có múi còn h i nhãn, i, chu i, đu đ , d a

Bi n pháp phòng tr

- Thu d n các qu chín r ng trong v n

- Dùng v t b t b m vào ban đêm, kho ng t 18gi -22 gi

- Dùng các lo i qu chín ( Chu i, mít, d a…) t m thu c tr sâu đ b y b m

- Phát hi n các cây hoang d i quanh v n

- Áp d ng bi n pháp bao qu

H I:Tôi có tr ng 300 góc táo đ n khi g n thu ho ch thì b hi n t ng ru i đ c trái làm h trái g n nh hoàn toàn Tôi đã có s d ng vizabon-D đ di t nh ng không thành công Xin cho tôi h i ph ng pháp phòng tr

Tên khoa h c: Bactrocera dorsalis

B hai cánh: Diptera

H ru i đ c qu : Trypetidae

Ru i tr ng thành đ tr ng trên qu Sau khi n , dòi đ c vào trong qu làm qu b th i M t

qu táo có th có nhi u con dòi n qu phá Ru i phá h i m nh khi qu g n chín và chín

đ c n ph i s ch t, ru i cái còn l i s không đ tr ng ho c đ tr ng không n đ c Ch t d n

d này có trong cây É tía và cây h ng nhu

- Có th làm b b y ru i b ng dùng 1 mi ng qu chín (cam, quýt, d a, …) có t m thu c sâu r i

đ t lên cành cây

- Khi qu đã già ch a chín, có th dùng thu c Trigard ho c các thu c g c Cúc t ng h p nh Sagomycin, Sherpa, Fastac, Ambush, Sumi Alpha… đ phun

Ru i đ c qu là đ i t ng ki m d ch c a nhi u n c trên th gi i nên trong xu t kh u trái cây

vi c x lí sau thu ho ch r t c n thi t Hi n có nhi u bi n pháp x lí qu đ tr ru i có hi u qu

đã áp d ng r ng rãi nh xông h i k t h p x lí nóng ho c l nh

H I:Xin cho tôi bi t có th bón lót phân kali cho lúa đ c không? (Nguy n Th Anh- Ninh Hoà, Hoa L , Ninh

Bình)

ÁP:Hi n nay trong th c t m t s vùng tr ng lúa th ng bón lót toàn b kali cùng v i lân

tr c khi cày b a l n cu i M t s nghiên c u đ a ra th i gian bón kali t t nh t d a trên

nh ng thông tin sau:

- Trong đi u ki n t nhiên, kali cung c p t đ t và n c t i th ng cao trong giai đo n sinh

tr ng ban đ u và gi m đi giai đo n đ nhánh

- Cùng v i tình tr ng kali trong đ t gi m đi theo th i gian t gieo h t c y t i đ nhánh,

hydrosulfit, ion s t, cacbonat và các ch t khác c ch s hút kali giai đo n sinh tr ng cu i,

do đó kali có th tích l y trong đ t giai đo n này

- quá trình đ nhánh t t và chín s m, giai đo n đ nhánh r t c n thi t bón đ m và lân, kali

c n ít h n

- Cây lúa hút kali m nh nh t t cu i giai đo n đ nhánh t i t ng đòng

- Kali r t c n thi t đ b r phát tri n m nh, n ng su t cao, h t lép ít và tr ng l ng 1000 h t cao Kali đ c cây lúa hút liên t c cho t i giai đo n chín

Trong s n xu t lúa n c ta hi n nay, kali th ng đ c chia ra bón thúc làm 2-3 l n

Trang 9

Bón lót nhi u phân kali trong tr ng h p:

- Gi ng: đ nhánh nhi u, có hi n t ng ng đ c s t, gi ng ng n ngày

- t: Có CEC (kh n ng trao đ i cation) cao, thành ph n c gi i nh , thi u kali, ng p sâu

H I:Tôi có ý đ nh tr ng m t s cây c đ ch n nuôi gia súc, gia c m Nh ng v a r i tôi có nghe m t thông tin trên t p chí Khoa h c ph nói r ng tr ng gi ng c Ghine có th là tác nhân gi ng nh c b i vàng có th d dàng sinh sôi và lây lan r t nhanh th m chí còn hu ho i môi tr ng và m t s gi ng cây khác Tôi đang lo l ng không bi t có ph i nh v y không? N u v y tôi nên chuy n sang tr ng gi ng c nào cho thích h p (Lê Tr ng Ngh a- Xuân L c, ng Nai)

ÁP:Nói nh v y là ch a ch c đã đúng hoàn toàn úng là c Ghine (c s ) sinh sôi nhanh

nh ng không đ n n i nh tr ng h p c a c b u vàng Lo i c này hi n nay ng i ta v n đang tr ng r t nhi u mà không g p v n đ gì Còn nói đ n gây h i cho đ t thì không b ng c voi ng nhiên tr ng thì nó ph i hút h t dinh d ng c a đ t (tr ng b t c m t cây nào c ng

v y thôi) nh ng n u chúng ta bón phân h p lý thì s ch ng có v n đ gì

Sau đây là cách tr ng c đ đ t đ c hi u qu cao nh t:

C Ghine còn g i là c s , là lo i cây hoà th o m c thành b i nh b i s C n r t ngon và có giá tr dinh d ng cao, không gi m ch t l ng nhanh nh c voi C Ghine có nhi u đ c tính quí: sinh tr ng m nh, n ng su t cao, kh n ng ch u h n, ch u nóng và ch u bóng cây t t, d

tr ng

Tr ng thâm canh có th cho n ng su t t ng đ ng v i c voi: m i

n m thu ho ch 8-10 l a và trên m t ha có th đ t 100-200 t n

Tr ng thích h p t tháng 2-4 C này phù h p v i chân ruông cao,

đ t cát pha, không b ng p n c ho c m nhi u Yêu c u c y b a k (sâu 15-20cm), làm đ t

t i nh

Có th tr ng b ng h t ho c khóm thân r , tr ng theo b i R ch

hàng cách nhau 40-50cm và sâu kho ng 10-15cm, m i ha kho ng 5-6kg h t ho c 5-6 t n khóm/ha N u tr ng b ng khóm thì ph i c t h t ph n ng n, đ l i 20-30cm Tách 3-4 nhánh đem tr ng Kho ng cách m i khóm tr ng 35-40cm

Sau khi tr ng 15-20 ngày thì bón thúc b ng ure và làm c d i M i ha c s c n bón 10-15t n phân chu ng hoai m c, 200-250kg lân, 150-200 kali, toàn b đ u bón lót theo hàng r ch Bón 200-300kg đ m chia đ u đ bón thúc sau m i l n thu ho ch

Sau khi tr ng kho ng 60 ngày thig thu ho ch l a đ u, c t ph n

trên cách m t đ t 10cm M i l n thu ho ch cách nhau 40-45 ngày th ng thu ho ch t tháng 5-11 và sau 4-5 n m m i ph i tr ng l i

Ngoài ra có th tr ng thêm c Stylo ây là cây h đ u, thích

nghi t t v i khí h u nhi t đ i ây là ngu n th c n t i xanh, giàu đ m nâng cao kh u ph n

th c n cho bò Lo i c này có kh n ng thích ng r ng, d nhân gi ng Có th v a tr ng b ng

h t, v a tr ng b ng cành dâm Phát tri n t t nhi t đ t 20-350 và nhi t đ d i 5 và trên

40 thì phát tri n kém Phù h p v i chân ru ng cao, ch u đ c khô h n Lo i c này phát tri n

đ c trên nhi u lo i đ t vì v y ngoài tác d ng làm ngu n th c n cho gia súc ch t l ng cao

nó còn có tác d ng c i t o đ t, che ph đ t và ch ng xói mòn

B n có th tìm hi u đ tr ng m t s lo i c khác nh c M c Châu

(thích h p v i khí h u m hay mùa khô ng n, sinh tr ng đ c đ t nghèo dinh d ng hay

đ t chua), c lông Para ( a khí h u nóng m, phát tri n m nh ch bùn l y, ch u đ c ng p

n c, không ch u đ c khô h n), c Ruzi (có th tr ng nhi u lo i đ t khác nhau, đ t thoát

n c, n i có l ng m a cao, ph n ng m nh v i phân bón nh t là đ m, không sinh tr ng

đ t nghèo dinh d ng, úng n c, khô h n kéo dài N ng su t cao, giàu dinh d ng, ch u đ c

gi m đ p nên có th tr ng làm bãi ch n th ), c

Pangola (tr ng đ t x p, m và thoát n c, không a đ t phù sa, đ ng

tr ng

Trang 10

H I:Xin hoi cây van tuê( cây canh) hay bi bênh nâm Hay cho tôi cach phong va tri bênh? Ki thuât trông cây đâu t ng trên diên tich hai lua b ng cach tra giông vao gôc lua nh thê nao? (Tr n H ng Hinh- ài truyên thanh xa Chât Binh, Kim S n, Ninh Binh)

ÁP:I Bi n pháp phòng tr b nh n m h i cây v n tu

- Không đ đ ng n c g c cây, đ t cây trong môi tr ng thoáng, đ ánh sáng, bón phân h u

c đã hoai

- C t b các lá già phía g c

- nh k phun các thu c tr n m g c ng, Benomyl, Carbendazim, Daconil, Roval

II K thu t tr ng đ u t ng v đông trên đ t hai lúa

V i gi ng chín s m (gi ng ng n h n): kho ng cách trung bình 30-35cmx8-10cm/1 cây

V i gi ng chín trung bình (gi ng trung h n): t 45-50cây/m2 kho ng cách: 35-40cm 12cm/2 cây

x10-4 L ng h t và gieo h t

Tr c khi gieo h t gi ng ph i ki m tra t l n y m m

- N u đ t đ m, l p h t sâu 2-3cm, không gieo quá sâu 5cm

- V i l ng h t gieo trên, l ng gi ng gieo cho 1 ha là 50-60kg (v i t l n y m m đ t trên 90%)

Bón lót toàn b phân chu ng, lân, vôi b t, 1/2 l ng đ m và kali tr c khi gieo h t

Vôi bón vãi khi cày b a làm đ t, lân v i phân chu ng, đ m, kali sau đó bón theo h c

- Gi m t a h t vào n i mát kho ng cách khi cây có lá m m

- Khi cây có 2 lá th t, ti n hành t a cây theo m t đ quy đ nh k t h p v i làm c , ch ng h n

n u đ t quá khô

b Vun x i

X i xáo nh l n 1 khi cây có 1-2 lá th t k t h p bón thúc làm c X i xáo l n 2 sau l n 1 t

12-15 ngày (khi cây có 5-6 lá) và vun g c

c T i n c

C n đ m b o đ n c cho cây các th i k cây con, ra hoa đ u qu

Trang 11

H I:Nha tôi co môt th ma hiên nay đang bi heo la non, ua cây, vang la Xin hay cho tôi biêt tôi phai dung loai thuôc gì? (Nguyên Thi Oanh- Xom 3, Chât binh, Kim s n, Ninh Binh)

ÁP:Qua hi n t ng b n mô t trên tôi th y m nhà b n đã b sâu đ c thân gây h i

n c ta, sâu đ c thân lúa có nhi u lo i nh ng ph bi n nh t là 4 loài sâu đ c thân sau:

a Sâu đ c thân b m hai ch m còn g i là sâu đ c thân mình vàng có tên khoa h c là

Scurpophâg incertulas hay Tryporyza incertulas

b Sâu đ c thân 5 v ch đ u nâu còn g i là sâu đ c thân s c nâu có tên khoa h c là Chilo

surpresalis

c Sâu đ c thân n m v ch đ u đen có hai lo i có tên khoa h c là loài Chilo auricilius dudgeon

và loài Chilo Polychrysus

d Sâu đ c thân b m cú mèo còn g i là sâu đ c thân m u h ng, tên khoa h c là Sesamia iferens

a Sâu đ c thân lúa hai ch m phát tri n thích h p trong đi u kiên th i ti t nóng và m Hàng

n mâu đ c thân hai ch m đ 6-7 l a Do đó, chúng có th phá h i liên t c trong su t th i gian sinh tr ng c a lúa k t khi lúa có 2-3 lá t i khi lúa tr và vào m y

b Sâu đ c thân 5 v ch đ u nâu và đ u đen thích nghi v i nhi t đ th p h n so v i sâu đ c thân b m hai ch m nên có th phát sinh liên t c trong các tháng mùa đông Hai lo i sâu đ c thân này phá h i t khi cây lúa cu i giai đo n đ nhánh đ n khi tr M i n m hai lo i sâu này

- Gieo c y m t đ v a ph i, không bón nhi u phân đ m

- Ng t tr ng trên m , lo i b các d nh m b sâu tr c khi c y

- Khi sâu non phá h i không đ ru ng c n n c

- Khi thu ho ch c t g c r sát đ t đ h n ch sâu nh ng t n t i trong g c r , thu nh t g c r lúa mùa trên các ru ng làm v đông

- Cày l t đ t s m và ngâm n c ru ng sau m i v lúa đ di t sâu, nh ng t n t i trong g c r

- Dùng thu c tr sâu: Nhìn chung không nên dùng thu c tr sâu hoà v i n c phun khi lúa còn

nh và đang giai đo n đ nhánh r và lúc này lúa v n có kh n ng đ thêm nhánh đ bù vào các nhánh b sâu phá ho i, đ ng th i làm nh v y s gi t ch t các thiên đ ch c a sâu đ c thân

Trang 12

+ Ta có th phun thu c sâu ru ng m tr c khi nh c y ho c nh ng ru ng tr mu n có kh

a Giai đo n phát tri n s i n m

- Nhi t đ trung bình 25-27oC, nhi t đ t t nh t 32-35oC, sinh tr ng ch m d i 25oC và

ng ng phát tri n khi nhi t đ môi tr ng nuôi c y v t quá 35oC

- m thích h p: 80-85% (chú ý tránh n c m a tr c ti p)

Ánh sáng có nh h ng gián ti p, n m sinh tr ng ch m trong bóng t i

b Giai đo n phát tri n qu th

- Nhi t đ t t nh t 27-30oC

- m thích h p 85-90% (chú ý tránh n c m a tr c ti p)

- Ánh sáng nh h ng gián ti p, hình thành qu th ch m trong bóng t i

2 T ch c công đo n s n xu t n m r m

Nguyên li u đ tr ng n m r m là r m, r không b th i m c Th i gian s n xu t n m r m

th ng di n ra trong vòng 40-60ngày Công đo n s n xu t n m r m đ c th hi n nh sau: chu n b đ a đi m nuôi tr ng, ch bi n r m r làm giá th tr ng n m, c y gi ng, ch m sóc s i

n m, ch m sóc qu và thu hái, b o qu n và ch bi n n m r m

a a đi m nuôi tr ng n m r m

N m r m a ánh sáng tán x c a m t tr i nên đ a đi m tr ng n m r m không yêu c u kh t khe Có th làm lán che m a ho c ph các áo che lu ng b ng r m r phía Nam, nh t là vùng Nam b do đi u ki n th i ti t thu n l i, nên t lâu nông dân đã tr ng n m thành lu ng ngoài

đ ng có r m r che đ y Có th tr ng các b vùng, b th a, sân bãi có bóng cây che đ tránh

m a xói tr c ti p Trong nhà c ng có th tr ng n m r m b ng cách làm lu ng trên n n nhà

ho c trên giàn, nh ng c n thông thoáng Trên n n nhà m i lu ng nên r i m t l p cát s ch 1cm r i đ t giá th lên

0,5-b Ch bi n giá th

Giá th tr ng n m r m có th ch bi n đ n gi n không c n ph i nhi u, ch c n ngâm r m, r

v i n c vôi 5% trong kho ng 18-20 gi r i v t ra đ ráo n c X p thành bó ho c x p lu ng liên t c nh lu ng khoai lang, chi u r ng 30-40cm, chi u cao t 25-35cm, dài tùy ý Khi x p

c n làm cho các l p r m x p t ng đ i ch t tay Các lu ng c n cách nhau 30-35 cm đ ti n

ch m sóc và thu hái

Tuy nhiên đ đ t n ng su t cao ng i ta c ng dùng ph ng pháp r m t o m t quá trình lên men kh trùng r m, r đ có m t lo i giá th t t cho n m r m phát tri n tránh s xâm nh p

c a n m d i và m m b nh Theo ph ng pháp này ta tr n r m, r đã đ c làm t 2-3% b t

nh hay vôi b t, 0,5% đ m ure, 1% đ m amon sulfat, 1-2% lân r i đ ng 7-10 ngày qua 2-3

l n đ o, sau đó đ a ra x p thành lu ng r i chu n b c y gi ng n m Trong m t s tr ng h p còn có th b sung b ng cám g o 1-2% vào giá th tr ng n m r m nh m t o môi tr ng thu n l i và cung c p dinh d ng cho n m r m khi phát tri n qu th

c C y gi ng

C n ph i l a ch n và s d ng gi ng n m đ t tiêu chu n, ch t l ng t t nh t Nên s d ng

gi ng n m r m đ c nuôi c y trên môi tr ng h t ng c c L y gi ng ra kh i l làm t i, không

đ vón c c r i r c đ u vào lu ng giá th sâu 3-4cm v i 80% l ng gi ng, còn 20% r c trên b

Trang 13

m t lu ng ho c c y vào 2 bên c a lu ng giá th sâu 3-5cm Sau đó dùng r m, r đã đ c x lí

kh trùng b ng n c vôi ph lên làm thành m t l p áo cho lu ng giá th đã c y gi ng n m

ch nh nhi t đ và đ m t t h n Tr ng h p tr ng n m r m ngoài tr i thì ch y u d a vào

di n bi n th i ti t khí h u cho nên vi c xác đ nh th i v trông là v n đ quan tr ng

e Thu ho ch n m r m

Sau khi c y gi ng 15-20 ngày (tùy đi u ki n ch m sóc) qu th n m r m s m c v i nhi t đ 30oC Sau 2-3 ngày n m đ t kích th c thì thu ho ch N m r m m c thành c m t ng đ i đ u nên khi thu ho ch th ng nh c c m n m Qu n m thu ho ch ph i đ m b o không b n t bao, không b xèo ô thì ch t l ng m i t t Có th thu ho ch 5-6 l n, m i l n cách nhau 5-7 ngày Tuy nhiên hàng ngày v n ph i thu hái n m đ t tiêu chu n N ng su t n m r m th ng

đ t 15-20% so v i l ng r m, r dùng s n xuât n m

f B o qu n và ch bi n n m r m

Dùng n m r m t i là t t nh t và có th gi t i 1 tu n trong máy l nh, ho c m i n m Hi n nay, n m r m đóng h p c ng là s n ph m ph bi n Ngoài ra có th s y ho c ph i khô n m

- Kasugamycin còn có tên khác là: Kasumin, Kassurabcide ho c Kasai (H n h p Kasugamycin

v i Fthalide), Kasuran(h n h p Kasugamycin v i đ ng oxiclorua)

- Edifenphos có tên th ng ph m khác là Hinosan

- Tetraclophthalide có tên th ng ph m khác là Fthalid hay Rabcide

- Iprobenphos có tên th ng ph m khác là Kiazin, Kiazin P, IBP

- Tricyclazole có tên th ng ph m Beam, Bim, Blascide

Ngoài ra còn có m t s ch ph m khác làm t ng s c đ kháng c a lúa đ i v i n m gây b nh là Axit Salicylic, Probennazole (tên khác là Ozyzemate

M t khác, khi phát hi n b nh k t h p v i s d ng thu c nên cho thêm n c vào ru ng, ng ng bón phân đ m, không phun phân bón là ho c ch t kích thích sinh tr ng

H I:Xin cho h i bi n pháp phòng tr b nh vàng lá m (Nguy n c Th ng- B c Ninh)

nhân sinh lí nh th i ti t đ c bi t là các thành ph n dinh d ng c a đ t, các khí đ c có trong

đ t, thi u ánh sáng, th i ti t quá rét

Trang 14

1 Nguyên nhân vàng lá do thi u ch t dinh d ng:

- Vàng lá do thi u đ m: toàn b thân cây chuy n màu vàng ch có lá nõn còn xanh, lá m c

- Thi u mangan: Lá non có màu xanh vàng nh t t chóp lá lan d n xu ng d i, sau đó xu t

hi n các đ m nâu đ m do mô và s c nâu, cây ch m l n

Bi n pháp phòng tr hiên t ng vàng lá m

- N u thi u dinh d ng thì phun lên lá nh ng ch t b nghi là thi u

pH c a đ t c ng là c s đ xác đ nh ho c th a các nguyên t N u pH th p th ng thi u lân và x y ra ng đ c s t, pH cao th ng b thi u s t, k m, và lân

- N u hi n th i ti t quá rét ti n hành bón thêm tro và che m b ng màng nilon Chú ý m màng nilon khi tr i m và đ tránh hi n t ng thi u ánh sáng

Hi n t ng vàng lá m c ng có th do s phát sinh c a m t s lo i r y và r p c n ti n hành phòng r y và r p h i m

H I:Tôi có th a ru ng c y lúa Kháng Dân Sau khi lúa tr u n câu thì b nhi m b nh vi rút Tôi mu n

h i b nh này có ch a đ c không? Cách phòng tr và dùng thu c nào thì hi u qu (Ph m Th Thu Hi n- Ninh Hoà, Hoa L , Ninh Bình)

Vi t nam các b nh do virus h i lúa đã đ c phát hi n và có n m gây thi t h i đáng k m t

s vùng là b nh lúa lùn xo n lá (xo n lá lùn), b nh lúa c , b nh vàng lùn (do r y nâu lan truy n) và b nh vàng l i (r y xanhđuôi đen lan truy n)

Hi n nay ch a có lo i thu c nào đ c tr các b nh virus mà ch y u th c hi n phòng b nh là chính

+ Phát hi n ru ng có d nh b b nh nên nh b và phun thu c tr r y

+ Ch a b nh: theo kinh nghi m nh ng n m tr c đây n u ru ng b b nh nh và giai đo n lúa đ nhánh, áp d ng các bi n pháp thay n c ru ng, bón thêm vôi và phân Lân k t h p v i

s c bùn, phun thu c tr r y, sau kho ng 7-10 ngày b r lúa phát tri n s làm cho cây lúa h i

ph c và cho n ng su t bình th ng

Nh v y lúa nhà b n khi tr u n câu m i phát hi n thì đã mu n, n u b nh nh thì ít nh h ng

t i n ng su t lúa B n c n chú ý xem đây có dúng là b nh do virus không hay là do tác nhân khác, b n nên chú ý mô t k tri u tr ng b nh và th i kí phát sinh b nh đ các nhà khoa h c

ti n t v n

H I:Tôi mu n tr ng c voi đ ch n nuôi bò Xin h i k thu t tr ng nh th nào? Mua gi ng đâu? (Hu nh Thanh Nhu n- Vinh H nh, Châu Thành, An Giang)

Trang 15

C voi là lo i c thân đ ng, s ng lâu n m, sinh tr ng nhanh và cho n ng su t r t cao khi

đ c tr ng đ t nhi u mùn t i x p, có t ng đ t canh tác sâu, nhi u ánh sang C phát tri n

h n ch đ t dinh d ng C tr ng đ thu c t ch t xanh cho bò n t i chu ng và s d ng đ chua làm th c n d tr trong mùa khô, l nh

1 Th i v gieo tr ng

Tr ng trong mùa m a nh ng t t nh t là đ u mùa m a

Chu n b đ t: cày đ t đ sâu 20- 25 cm, b a và cày đ o (l n 2) làm t i đ t, v c d i và san

ph ng m t đ t tr ng R ch hang sâu 15- 20cm theo h ng đông- tây; kho ng cách hang là 60- 80cm

Các lo i phân h u c , lân, kali dùng bón lót toàn b theo long rãnh hang; phân đ m bón chia

đ u cho các l n thu ho ch trong n m và bón thúc

3 Gi ng

S d ng lo i thân gi ng có đ tu i 80- 100 ngày và đ c ch t vát thành hom có đ dài 50- 60cm M i hom có 3- 5 m t m m T t nh t l y ph n thân bánh t S d ng 6- 7 t n gi ng/ ha (gi ng đã thành hom)

4 Cách tr ng

t sau khi r ch hang và bón phân đ y đ theo quy đ nh, đ t hom theo long rãnh, đ t hom này

g i lên n a hom kia n i ti p nhau, dùng cu c l p kín h n m t l p đ t 3- 5 cm và đ m b o m t

đ t b ng ph ng sau khi l p hom gi ng

6 Thu ho ch

Th m c đ c thu ho ch khi c đ t 70- 80 ngày tu i (cây có thân c ng- không thu c t non l a

đ u) Các l a tái sinh thu ho ch khi th m c có đ cao 80- 120cm Tu theo mùa khô ho c mùa

m a, đ cao c t g c đ l i kho ng 5cm Dùng li m ho c dao s c thu ho ch toàn b không đ

l i cây m m đ th m c tái sinh đ u

II Mua gi ng

Hi n nay c đ c tr ng nhi u các n i nh M c châu, Lâm đ ng, Thành Ph H Chí Minh, Hà

N i, Hà tây Tuy nhiên, b n có th liên h tr c ti p v i Trung tâm khuy n nông t nh, thành

Trang 16

c đi m sinh h c và tác h i

B m ho t đ ng vào ban đêm, đ tr ng r i rác trên v qu ho c phía d i lá lá đài g n cu ng

qu Sâu non m i n n c p bên ngoài v qu , lên tu i 2 sâu đ c thành đ ng h m trong sát

v qu n ph n th t qu làm ch y nh a tr ng xung quanh l đ c L n tu i sâu đuc vào trong

qu và th i phân ra ngoài, có th di chuy n phá h i luôn m t s qu sát nhau trong cùng m t chùm Sâu phá h i t khi qu còn nh cho đ n khi thu ho ch, qu nh b h i thì khô và r ng,

* Bi n pháp phòng tr :

- Thu gom tiêu h y qu b sâu

- PHun n c m nh lên cây có th gi m tác h i c a sâu

- khi qu b t đ u l n ho c chóm có sâu h i dùng các lo i thu c sâu thông th ng phun tr

- Nuôi ki n hôi có tác d ng h n ch tác h i c a sâu

* Bi n pháp làm cho qu h ng xiêm chín đ u

Ch n thu ho ch h ng xiêm đúng th i kì, khi tai h ng đã tách đ u kh i qu H ng xiêm khi thu

ho ch đ c ngâm ng p trong n c m ho c n c vôi trong kh ang 1 ti ng b ra đ ráo n c

r i mang đi gi m, qu s chín đ u và đ t ch t l ng cao nh t

H I:Xin vui lòng t v n giúp em: V n Quýt c a em có m t s cây b hi n t ng vàng lá, lá nh làm cho trái không phát tri n đ c (trái b ng ngón chân cái) Trái b vàng t đuôi lên, sau đó thì r ng đ y

g c, bên c nh đó trái còn b n t toát ra Xin t v n giúp em cách tr và phòng ng a Xin t v n giúp em tình hình sâu b nh c a cây cam, quýt, cách phòng ch ng (em tr ng t i vùng ng Nai).(Nguy n Th V - TPHCM)

ÁP:Tri u ch ng b nh mà b n mô t g n gi ng v i tri u ch ng c a b nh vàng lá

Greening, b n có th tham kh o trong ph n phòng tr sâu và b nh h i cam quýt (m c 7)đ c trình bày d i đây:

Theo t ng k t, sâu b nh h i cam, quýt n c ta có r t nhi u (44 lo i sâu và 8 lo i b nh) đây

ch nêu lên m t s lo i quan tr ng nh t:

1 Sâu v bùa : Sâu tr ng thành là m t lo i b m r t nh , dài kho ng 2mm, cánh có ánh b c

v i màu vàng nh t và nhi u đ m đen nh , b m đ tr ng r i r c trên các đ t non vào ban đêm, tr ng n thành sâu non, đ c vào n th t lá d i l p bi u bì c a m t phi n lá, t o thành các đ ng h m ngo n ngoèo, lá non b h i kém phát tri n, cong queo, gi m kh n ng quang

h p, cây sinh tr ng ch m, đ c bi t vào th i k tr ng m i

Phòng tr : Theo dõi ch t ch các đ t l c xu t hi n r m r trên v n qu , đ c bi t là các đ t l c xuân, đ t l c sau khi m a, sau khi bón phân và sau khi t i n c S d ng m t s loài thu c

nh : Decis 0,2%, Sumicidin 0,2%, Polytrin 0,2%, ti n hành phòng tr s m jhi đ dài c a l c

đ t 1- 2cm ho c th y tri u ch ng gây h i đ u tiên c a sâu

2 Sâu đ c thân, đ c cành: Xu t hi n t tháng 5,8,9

Phòng tr : B t b tr ng thành- xén tóc, dùng gai mây lu n vào l đ c đ b t sâu non, b m thu c vào l đ c c a sâu: Bi-58; Monit n ng đ 2-3%o Phun các lo i thu c trên đ di t tr ng sâu và các lo i r y, r p trên cây

3 Nh n đ : phát sinh m nh vào mùa khô h n và n ng m, khí h u mi n b c trong n m

th ng có 2 cao đi m t tháng 4- 6 và 9-11, mùa m a bão, m t đ nh n gi m rõ r t

Phòng tr : Th ng xuyên thay đ i thu c vì nh n đ có vòng đ i ng n, d kháng thu c; Th ng xuyên ki m tra v n qu , nh t là vào nh ng n m khô h n, phòng tr s m khi m t đ nh n còn

th p, tránh gi t ch t thiên đ ch c a nh n; M t s thu c có hi u qu phòng tr nh n nh : Pegaus 500 ND 0,1%, Ortus 3 SC 0,1% l ng phun 600- 800 lít n c thu c đã pha/ha

4 R p cam: Ch y u h i trên các lá non, cành non lá b xo n r p lên, r p ti t n c nh n khi n

lá b mu i đen đ c bi t thông qua quá trình chích hút, r p cam là môi gi i truy n b nh virus

Trang 17

trong đó có b nh Trissteza r t nguy hi m cho các vùng tr ng cam

Phòng tr :Th ng xuyên th m đ ng , khi th y m t đ r p cao, t p trung trên các ng n ch i, lá non, c n ti n hành phun thu c Sherpa 0,2%; Zherzol 0,2%, phun 600-800lít n c đã pha/ha

5 Ru i đ c qu : Sâu h i ch y u th i k qu đã l n chuy n b chín, sâu non phá ho i ph n

th t qu làm qu th i,, ng và r ng

Phòng tr : Thu d n qu r ng và chôn sâu d i đ t; Phun phòng tr đ nh k tu n/ l n t tr c khi thu ho ch 1 thang đ n khi thu ho ch xong b ng h n h p 5% b protein+ 1% Pyrinex 20EC + n c, m i cây phun 50ml h n h p (kho ng 1 mét vuông)

6 B nh loét cam quýt: B nh gây h i trên cành non, lá và qu , v t b nh t o ra các m n s n kho ng 3-5mm, có màu nâu vàng, xung quanh có vi n màu vàng, lá b nhi m b nh n ng úa vàng, r ng s m

Phòng tr : Tr ng cây gi ng s ch b nh, phun phòng b nh tri t đ trên v n m; C t b các cành b b nh đ h n ch ngu n b nh lây lan theo n c; phun phòng tr b nh b ng Boócđô 1%

ho c Casuran n ng đ 0,1% phun trên lá

7 B nh Greening: Tri u ch ng tiêu bi u c a cây b b nh là lá b vàng kh m, gân lá xanh, lá

nh h p N u b nh xu t hi n trên cây non s làm cây b lùn, tán lá không đ u, lá nh , trên cây

l n ch xu t hi n m t vài lá, vài cây, khi b n ng thì toàn cây b vàng Trên cành b n ng trái

nh , tâm qu b l ch, chín không đ u, chín ng c, h t b thui, d ch qu bi n ch t, chua Cây b

b nh g n nh ng ng sinh tr ng, lá r ng s m đ t nhánh khô d n, r m nh không phát tri n

đ c, s n l ng qu t t nhanh, nhi u khi ra qu không đúng th i v , qu có h t nh ng ch

y u là h t lép

Phòng tr : Ch t b nh ng cây đã b nhi m b nh, không có giá tr kinh t , nh m hu di t ngu n

b nh lây lan; Dùng nguyên li u nhân gi ng cây s ch b nh, t ch c và th c hi n ch t ch khâu nhân gi ng và phân ph i gi ng; Phòng tr t t r y ch ng cánh, h n ch s lây nhi m b nh c a

ru ng, cát b nh ng cành b b nh, h n ch ngu n b nh trên v n qu ; S d ng Boócđô 1% phun phòng vào giai đo n cây con, trên v n kinh doanh c n phun sau m i đ t l c c ng nh giai đo n v a đ u qu

10 R y ch ng cánh: Là lo i r y nh , tr ng thành dài 2,5- 3mm, có cánh dài màu nâu đ m xen k có v t tr ng ch y t đ u đ n cu i cánh, khi đ u ph n cu i cách nhô cao h n đ u R y cái tr ng thành đ tr ng thành c m trên các đ t non ch a cá lá, c u trùng và tr ng thành

đ u chích hút nh a cây, đ c bi t là đ t non và cành non là cho các cành này b nh h ng c

bi t quan tr ng là chúng là môi gi i truy n b nh lá gân xanh (b nh Greening)Trong n m r y

có đ nh cao s l ng trùng v i th i đi m ra l c, đ c bi t là l c xuân và l c thu

Phòng tr : th ng xuyên theo dõi m t đ r y ch ng cánh trên v n cam, đ c bi t là là giai

đo n l c xuân, là th i k r y có ti m n ng truy n b nh vàng lá S d ng m t s laoij thu c thông th ng nh Trebon 0,15- 0,2%; Serpa 0,1- 0,2%; Zherzol 0,1- 0,2% tr r y vào th i k cây phát l c r , i v i cây m i tr ng th ng xuyên có lá non, c n theo dõi th t k trên v n

qu , ti n hành phòng tr s m, h n ch lây nhi m b nh

11 Ngài chích hút: B m gây h i vào ban đêm giai đo n qu to và b t đ u chín, có màu vàng, b m dùng vòi c ng nh n, chích sâu vào th t qu , hút d ch ch t trong qu , làm qu úa vàng, th i d n và r ng

Phòng tr : vào mùa qu chín, ban đêm có th soi đèn dùng v t b t b m; S d ng b y chua

ng t (n c d a ép+Dipterex 1%)bam đêm đ t quanh v n cây; V sinh v n qu , h n ch n i trú ng c a b m

H I:Tôi có m nh đ t kho ng 4 công, tôi không bi t nên tr ng gì cho có hi u qu kinh t Lúc đ u tôi

tr ng táo, cho trái nhi u nh ng l i có sâu c ng nhi u, r i bây gi tôi đang tr ng cam Cây cho trái ng t

nh ng không nhi u và các cây không l n đ u nhau, cây to, cây nh , v n thì l i có nhi u c r m r t L n

đ u tiên tôi có đ t nh ng không bi t ch m sóc th nào Tôi mu n nh chuyên m c giúp tôi nên x t thu c

gì đ di t c mà không h i cây trái, tôi nên bón phân gì cho cây l n đ u, kho ng cách các cây tôi tr ng là

Trang 18

1m có th a hay r m quá không, nh ng kho ng tr ng đó tôi t n d ng tr ng b c hà có đ c không? Tôi nên ch m sóc và bón phân gì cho cây t lúc tr ng đ đ t hi u qu t t? (Nguy n Nguy t Hi u- M Tho,

Ti n Giang)

ÁP:Cách di t c d i trong v n cam quýt:

Nhìn chung đ t tr ng cam quýt ph i đ c làm k Tr c khi tr ng cam, quýt có th dùng m t

s lo i thu c tr c đ x lí đ t, nh t là khi c d i n y m m nhi u vào mùa xuân Các thu c

hi u qu là Heco 600EF, Vifosat 480DD Khi cây l n, ch y u tr c b ng ph ng pháp x i xáo k t h p v i ch m bón cây Cây càng lâu n m r càng n sâu thì các lo i thu c di t c càng

ít nh h ng d n cây tr ng Tuy nhiên, c n l u ý tránh đ thu c b n vào lá cam và c n tính toàn đ n tu i chúng đ đ nh th i đi m phun thu c, s l n phun thu c Tuy nhiên ph ng pháp tr c d i cho cam t t nh t là x i xáo tr c k t h p bón phân và phòng tr sâu b nh

M t đ tr ng cam, k thu t làm đ t và ch n cây xen canh

Tr c khi tr ng m t tháng, đ t ph i đ c d n s ch c , cày b a k , chia lô, r ch hàng, đào h bón phân lót (ho c làm mô tr ng)

M t đ tr ng đ i v i các cây ghép trên g c gieo h t là 300-500 cây/ha Kho ng c y cây và hàng có th là 4mx5m

Các lo i cam ghép g c nhân vô tính (Chi t ghép), có th tr ng v i m t đ dày h n 800-1200 cây/ha, v i kho ng cách kho ng 4mx2m, 3mx3m, 3mx4m

các t nh đ ng b ng sông C u Long ng i ta th ng làm mô đ tr ng cam đ p thành mô,

t t nh t dùng đ t ao, n ng v n c đ t m t ru ng hay đ t bãi b i ven sông, ph i khô Mô có kích th c r ng 60-80cm, cao 20-30cm Ph n gi a mô nên tr n v i 100-200 g phân lân và 5- 10kg phân chu ng hay r m rác m c đ t o đi u ki n cho r cây phát tri n trong giai đo n

đ u

Ho c có th tr ng b ng h v i kích th c h đào 40cmx40cmx40cm ho c 60cmx60cmx60cm vùng đ i núi cao c n đào h sâu h n, r ng h n: 70cmx70cmx70cm L p đ t đào lên đ c tr

đ u v i 30kg phân chu ng hoai m c lo i t t, tr n v i 0,2-0,5kg phân V n i n (tecmô phôt phát), v i 0,1-0,2kg sulfat kali (K2SO4) L p h tr c khi tr ng 15-20 ngày

Nh vây khi v n cam nhà b n tr ng v i kho ng cách gi a các cây là 1m là quá dày V i kho ng cách quá dày này b n khó ch m sóc và đ c bi t là không nên tr ng xen b c hà vì không còn kho ng cung c p dinh d ng cho v n cam c a b n

K thu t bón phân

Tùy vào tu i c a cây, đi u ki n t nhiên, khí h u mà ti n hành bón phân cho v n cam có khác nhau các t nh đ ng b ng sông C u Long các nhà tr ng cây n qu th ng bón:

Cây 1-3 tu i bón cho 1 cây: 70-300g ure; 100-300g DAP và 100g clorua kali (KCl)

Cây 4-6 tu i bón: 350-450g ure; 450-550g DAP và 250g clorua kali/cây

Cây 7-9 tu i bón: 600-750g ure; 650-850gDAP; 350g clorua kali/cây

Cây 10 tu i bón: 800-1700g ure; 900-1100g DAP, 450g clorua kali/cây

Cách bón: i v i cây 1-2 n m tu i pha phân hóa h c vào n c t i cho cây i v i cây đã cho

qu thì chia làm 4 l n đ bón:

L n 1: Tr c khi ra hoa: bón 1/3 l ng phân đ m

L n 2: sau khi đ u qu 6-8 tu n, bón 1/3 đam và 1//2 kali

L n 3: tr c khi thu ho ch 1-2 tháng bó 1/2 kali

L n 4: sau khi thu ho ch xong, bón toàn b phân lân và 1/3 phân đ m Bón thêm phân h u c

v i l ng 20kg/cây

Ch m sóc

- Th i kí ki n thi t c b n cây cam ch a có qu c n chú ý xen t a cành t o tán cho cây Ng i

ta c t t a b t các cành nh , cành v t và cành m c sâu trong tán c bi t c n t a b nh ng cành nhánh b sâu gây h i

Công vi c t a cành, t o tán c ng c n đ c ti n hành th ng xuyên hàng n m sau m i mùa thu

Trang 19

hái qu C n c t b nh ng cành khô, cành t m, cành qu m c y u và nh ng cành b sâu b nh gây h i nh m t o tán cây thông thoáng lo i b m t ph n sâu b nh h i

Hoa cây n qu có múi th ng r t nhi u, nh ng t l đ u qu th ng th p, ch vào kho ng 8% tùy thu c vào đi u ki n th i ti t ch m bón và đ c đi m gi ng,loài Do đó th i kì n , hoa,

2-qu non ng i ta th ng t a b t các hoa d hình, nh ng hoa qu non ra mu n và các v trí không thích h p cho vi c hình thành và phát tri n qu Công vi c này có th đ c th c hi n

b ng cách phun các ch t đi u hòa sinh tr ng

th i kì qu kho ng 1-2 tu n l c n ti n hành s d ng các ch t đi u hòa sinh tr ng k t h p

v i bón phân b sung và các nguyên t vi l ng đ t ng t l đ u qu và thúc đ y nhanh quá trình l n c a qu , gi m l ng h t và làm đ p mã qu Bi n pháp này đ c bi t có hi u qu khi

- Ch n gi ng cây, con đ nuôi tr ng; kh i l ng và ch ng lo i

- C n có b n đ thi t k chi ti t v v n cây, chu ng ao

- Xác đ nh th i v gieo tr ng, nuôi cá thích h p

- L p k ho ch mua cây con gi ng, v t t , d ng c c n thi t cho thi t k xây d ng h th ng 2.Xây d ng h th ng đ ng xá và hang rào b o v

Tu thu c vào quy mô v n, kh n ng c gi i hoá, nhu c u v n chuy n s n ph m mà xây d ng

h th ng đ ng xá cho thích h p N u v n r ng, có nhu c u s d ng c gi i hóa thì c n có

đ ng chính xuyên qua v a đ l n cho xe c máy móc đi l i V n có quy mô nh thì c n

đ ng nh đ đ ph ng ti n cho vi c đi l i và v n chuy n v t t b ng xe thô s

H th ng đ ng n i thông các khu s n xu t nh v n cây, ao cá, chu ng tr i và nhà v a ti n cho vi c đi l i, v a ti t ki m đ t Hai bên đ ng có th tr ng rau, hoa ho c c cho v t nuôi và

cá trong ao

Hàng rào b o v v n có th là cây c i, l i s t, t ng xây tu thu c vào đi u ki n c th t ng

n i Hàng rào b ng tre, mây và các lo i cây h đ u… có tác d ng b o v v n, làm th c n cho gia súc, thu s n ph m, ít ph i đ u t , lo i hang rào này thích h p cho v n r ng

3 Xây d ng ao

Ki u và d ng ao ph thu c vào đ a hình và quy mô s n xu t Có th là ao đ n ho c m t h

th ng ao n i li n nhau nh : ao chu i, ao song song ho c ao xen gi a các lu ng g i là kênh ao

Ao chu i: Th cá các đ tu i khác nhau Nh c đi m c a ao chu i là khi có d ch b nh ho c

n c b ô nhi m n c ch y t ao này sang ao khác

Ao song song: m i ao nuôi cách bi t nhau, không s lây d ch b nh, d ki m tra, d x lý h n

ao chu i

Ao kênh: thích h p cho cácloài cá n cây c ven ao, trên lu ng ao ho c th c n đáy ao sâu: đ sâu m t n c th ng là 1- 1,5m

Kích th c ao: tu thu c vào m c đích s n xu t, lo i cá nuôi và qu đ t s n có

4 Xây d ng chu ng tr i ch n nuôi

- V trí: chu ng tr i ch n nuôi l n, trâu bò, dê nên đ t cách xa nhà đ đ m b o v sinh i

v i gia c m có th nh t c nh nhà b p nh ng ph i d n phân hang ngày Chu ng tr i có th

Trang 20

đ t c nh ao, trên ao ho c d i tán cây trong v n Thi t k chu ng tr i c n chú ý ch phân Chu ng ph i có máng n và ch đ ng n c u ng

- Kích th c: ph thu c vào s l ng v t nuôi và gi ng

Cây hàng n m có các lo i rau ng n ngày, cây gia v , cây thu c, cây th c ph m, cây hoa

Cây lâu n m ch y u là cây n qu , cây lâm nghi p, cây công nghi p, cây c nh

- K ho ch tr ng xen, g i các loài cây khác nhau trong v n

- Lên lu ng, đào h đ tr ng cây

- Ch đ canh tác t ng lo i cây trong v n

H I:Gia đình tôi tr ng cây h ng xiêm đã có qu khi g n chín thì b sâu bên trong qu và đùn r ra ngoài khi qu chín thì chín không đ u n a thì r n ,n a thì m m Xin nhà khoa h c cho bi t cách ch a tr

lo i sâu trên và cách s lý đ qu h ng xiêm chín đ p (V Th Tuy t- Thôn Bãi Tr , Ninh Giang, Ninh Bình)

ÁP:Sâu đ c qu h ng xiêm Tên khoa h c: Alophia sp

B cánh v y: Lepidoptera

H ngài sáng: Pyralidae

c đi m sinh h c và tác h i

B m ho t đ ng vào ban đêm, đ tr ng r i rác trên v qu ho c phía d i lá lá đài g n cu ng

qu Sâu non m i n n c p bên ngoài v qu , lên tu i 2 sâu đ c thành đ ng h m trong sát

v qu n ph n th t qu làm ch y nh a tr ng xung quanh l đ c L n tu i sâu đuc vào trong

qu và th i phân ra ngoài, có th di chuy n phá h i luôn m t s qu sát nhau trong cùng m t chùm Sâu phá h i t khi qu còn nh cho đ n khi thu ho ch, qu nh b h i thì khô và r ng,

* Bi n pháp phòng tr :

- Thu gom tiêu h y qu b sâu

- PHun n c m nh lên cây có th gi m tác h i c a sâu

- khi qu b t đ u l n ho c chóm có sâu h i dùng các lo i thu c sâu thông th ng phun tr

- Nuôi ki n hôi có tác d ng h n ch tác h i c a sâu

* Bi n pháp làm cho qu h ng xiêm chín đ u

Ch n thu ho ch h ng xiêm đúng th i kì, khi tai h ng đã tách đ u kh i qu H ng xiêm khi thu

ho ch đ c ngâm ng p trong n c m ho c n c vôi trong kh ang 1 ti ng b ra đ ráo n c

r i mang đi gi m, qu s chín đ u và đ t ch t l ng cao nh t

H I:Xin vui lòng t v n giúp em: V n Quýt c a em có m t s cây b hi n t ng vàng lá, lá nh làm cho trái không phát tri n đ c (trái b ng ngón chân cái) Trái b vàng t đuôi lên, sau đó thì r ng đ y

g c, bên c nh đó trái còn b n t toát ra Xin t v n giúp em cách tr và phòng ng a Xin t v n giúp em

Trang 21

tình hình sâu b nh c a cây cam, quýt, cách phòng ch ng (em tr ng t i vùng ng Nai).(Nguy n Th V - TPHCM)

ÁP:Tri u ch ng b nh mà b n mô t g n gi ng v i tri u ch ng c a b nh vàng lá Greening, b n có th tham kh o trong ph n phòng tr sâu và

b nh h i cam quýt (m c 7)đ c trình bày d i đây:

Theo t ng k t, sâu b nh h i cam, quýt n c ta có r t nhi u (44 lo i sâu và 8 lo i b nh) đây

ch nêu lên m t s lo i quan tr ng nh t:

1 Sâu v bùa : Sâu tr ng thành là m t lo i b m r t nh , dài kho ng 2mm, cánh có ánh b c

v i màu vàng nh t và nhi u đ m đen nh , b m đ tr ng r i r c trên các đ t non vào ban đêm, tr ng n thành sâu non, đ c vào n th t lá d i l p bi u bì c a m t phi n lá, t o thành các đ ng h m ngo n ngoèo, lá non b h i kém phát tri n, cong queo, gi m kh n ng quang

h p, cây sinh tr ng ch m, đ c bi t vào th i k tr ng m i

Phòng tr : Theo dõi ch t ch các đ t l c xu t hi n r m r trên v n qu , đ c bi t là các đ t l c xuân, đ t l c sau khi m a, sau khi bón phân và sau khi t i n c S d ng m t s loài thu c

nh : Decis 0,2%, Sumicidin 0,2%, Polytrin 0,2%, ti n hành phòng tr s m jhi đ dài c a l c

đ t 1- 2cm ho c th y tri u ch ng gây h i đ u tiên c a sâu

2 Sâu đ c thân, đ c cành: Xu t hi n t tháng 5,8,9

Phòng tr : B t b tr ng thành- xén tóc, dùng gai mây lu n vào l đ c đ b t sâu non, b m thu c vào l đ c c a sâu: Bi-58; Monit n ng đ 2-3%o Phun các lo i thu c trên đ di t tr ng sâu và các lo i r y, r p trên cây

3 Nh n đ : phát sinh m nh vào mùa khô h n và n ng m, khí h u mi n b c trong n m

th ng có 2 cao đi m t tháng 4- 6 và 9-11, mùa m a bão, m t đ nh n gi m rõ r t

Phòng tr : Th ng xuyên thay đ i thu c vì nh n đ có vòng đ i ng n, d kháng thu c; Th ng xuyên ki m tra v n qu , nh t là vào nh ng n m khô h n, phòng tr s m khi m t đ nh n còn

th p, tránh gi t ch t thiên đ ch c a nh n; M t s thu c có hi u qu phòng tr nh n nh : Pegaus 500 ND 0,1%, Ortus 3 SC 0,1% l ng phun 600- 800 lít n c thu c đã pha/ha

4 R p cam: Ch y u h i trên các lá non, cành non lá b xo n r p lên, r p ti t n c nh n khi n

lá b mu i đen đ c bi t thông qua quá trình chích hút, r p cam là môi gi i truy n b nh virus trong đó có b nh Trissteza r t nguy hi m cho các vùng tr ng cam

Phòng tr :Th ng xuyên th m đ ng , khi th y m t đ r p cao, t p trung trên các ng n ch i, lá non, c n ti n hành phun thu c Sherpa 0,2%; Zherzol 0,2%, phun 600-800lít n c đã pha/ha

5 Ru i đ c qu : Sâu h i ch y u th i k qu đã l n chuy n b chín, sâu non phá ho i ph n

th t qu làm qu th i,, ng và r ng

Phòng tr : Thu d n qu r ng và chôn sâu d i đ t; Phun phòng tr đ nh k tu n/ l n t tr c khi thu ho ch 1 thang đ n khi thu ho ch xong b ng h n h p 5% b protein+ 1% Pyrinex 20EC + n c, m i cây phun 50ml h n h p (kho ng 1 mét vuông)

6 B nh loét cam quýt: B nh gây h i trên cành non, lá và qu , v t b nh t o ra các m n s n kho ng 3-5mm, có màu nâu vàng, xung quanh có vi n màu vàng, lá b nhi m b nh n ng úa vàng, r ng s m

Phòng tr : Tr ng cây gi ng s ch b nh, phun phòng b nh tri t đ trên v n m; C t b các cành b b nh đ h n ch ngu n b nh lây lan theo n c; phun phòng tr b nh b ng Boócđô 1%

ho c Casuran n ng đ 0,1% phun trên lá

7 B nh Greening: Tri u ch ng tiêu bi u c a cây b b nh là lá b vàng kh m, gân lá xanh, lá

nh h p N u b nh xu t hi n trên cây non s làm cây b lùn, tán lá không đ u, lá nh , trên cây

l n ch xu t hi n m t vài lá, vài cây, khi b n ng thì toàn cây b vàng Trên cành b n ng trái

nh , tâm qu b l ch, chín không đ u, chín ng c, h t b thui, d ch qu bi n ch t, chua Cây b

b nh g n nh ng ng sinh tr ng, lá r ng s m đ t nhánh khô d n, r m nh không phát tri n

đ c, s n l ng qu t t nhanh, nhi u khi ra qu không đúng th i v , qu có h t nh ng ch

y u là h t lép

Phòng tr : Ch t b nh ng cây đã b nhi m b nh, không có giá tr kinh t , nh m hu di t ngu n

b nh lây lan; Dùng nguyên li u nhân gi ng cây s ch b nh, t ch c và th c hi n ch t ch khâu nhân gi ng và phân ph i gi ng; Phòng tr t t r y ch ng cánh, h n ch s lây nhi m b nh c a

r y

8 B nh Tristeza: cây m c b nh còi c c, lùn, lá nh và cong nh cùi dìa, qu nh , n ng su t

gi m nhanh

Trang 22

Phòng tr : S d ng gi ng s ch b nh; lo i bó nh ng cây b b nh, h n ch ngu n b nh; phòng

tr môi gi i truy n b nh, nh t là các lo i r p

9 B nh gh cam: b nh gây h i cành, lá non, qu non, k c khi qu v a m i đ u, các v t b nh màu nâu 1-2mm, lá b n ng th ng bi n d ng cong v m t bên, cây con b n ng s lùn, phát tri n kém, trên qu các v t b nh n i l i v i nhau thành nh ng m ng l n, nh làm qu s n sùi Phòng tr : S d ng gi ng s ch b nh, phòng tr b nh tri t đ trên v n m; v sinh đ ng

ru ng, cát b nh ng cành b b nh, h n ch ngu n b nh trên v n qu ; S d ng Boócđô 1% phun phòng vào giai đo n cây con, trên v n kinh doanh c n phun sau m i đ t l c c ng nh giai đo n v a đ u qu

10 R y ch ng cánh: Là lo i r y nh , tr ng thành dài 2,5- 3mm, có cánh dài màu nâu đ m xen k có v t tr ng ch y t đ u đ n cu i cánh, khi đ u ph n cu i cách nhô cao h n đ u R y cái tr ng thành đ tr ng thành c m trên các đ t non ch a cá lá, c u trùng và tr ng thành

đ u chích hút nh a cây, đ c bi t là đ t non và cành non là cho các cành này b nh h ng c

bi t quan tr ng là chúng là môi gi i truy n b nh lá gân xanh (b nh Greening)Trong n m r y

có đ nh cao s l ng trùng v i th i đi m ra l c, đ c bi t là l c xuân và l c thu

Phòng tr : th ng xuyên theo dõi m t đ r y ch ng cánh trên v n cam, đ c bi t là là giai

đo n l c xuân, là th i k r y có ti m n ng truy n b nh vàng lá S d ng m t s laoij thu c thông th ng nh Trebon 0,15- 0,2%; Serpa 0,1- 0,2%; Zherzol 0,1- 0,2% tr r y vào th i k cây phát l c r , i v i cây m i tr ng th ng xuyên có lá non, c n theo dõi th t k trên v n

qu , ti n hành phòng tr s m, h n ch lây nhi m b nh

11 Ngài chích hút: B m gây h i vào ban đêm giai đo n qu to và b t đ u chín, có màu vàng, b m dùng vòi c ng nh n, chích sâu vào th t qu , hút d ch ch t trong qu , làm qu úa vàng, th i d n và r ng

Phòng tr : vào mùa qu chín, ban đêm có th soi đèn dùng v t b t b m; S d ng b y chua

ng t (n c d a ép+Dipterex 1%)bam đêm đ t quanh v n cây; V sinh v n qu , h n ch n i trú ng c a b m

H I:Tôi có m nh đ t kho ng 4 công, tôi không bi t nên tr ng gì cho có hi u qu kinh t Lúc đ u tôi

tr ng táo, cho trái nhi u nh ng l i có sâu c ng nhi u, r i bây gi tôi đang tr ng cam Cây cho trái ng t

nh ng không nhi u và các cây không l n đ u nhau, cây to, cây nh , v n thì l i có nhi u c r m r t L n

đ u tiên tôi có đ t nh ng không bi t ch m sóc th nào Tôi mu n nh chuyên m c giúp tôi nên x t thu c

gì đ di t c mà không h i cây trái, tôi nên bón phân gì cho cây l n đ u, kho ng cách các cây tôi tr ng là 1m có th a hay r m quá không, nh ng kho ng tr ng đó tôi t n d ng tr ng b c hà có đ c không? Tôi nên ch m sóc và bón phân gì cho cây t lúc tr ng đ đ t hi u qu t t? (Nguy n Nguy t Hi u- M Tho,

Ti n Giang)

ÁP:Cách di t c d i trong v n cam quýt:

Nhìn chung đ t tr ng cam quýt ph i đ c làm k Tr c khi tr ng cam, quýt có th dùng m t

s lo i thu c tr c đ x lí đ t, nh t là khi c d i n y m m nhi u vào mùa xuân Các thu c

hi u qu là Heco 600EF, Vifosat 480DD Khi cây l n, ch y u tr c b ng ph ng pháp x i xáo k t h p v i ch m bón cây Cây càng lâu n m r càng n sâu thì các lo i thu c di t c càng

ít nh h ng d n cây tr ng Tuy nhiên, c n l u ý tránh đ thu c b n vào lá cam và c n tính toàn đ n tu i chúng đ đ nh th i đi m phun thu c, s l n phun thu c Tuy nhiên ph ng pháp tr c d i cho cam t t nh t là x i xáo tr c k t h p bón phân và phòng tr sâu b nh

M t đ tr ng cam, k thu t làm đ t và ch n cây xen canh

Tr c khi tr ng m t tháng, đ t ph i đ c d n s ch c , cày b a k , chia lô, r ch hàng, đào h bón phân lót (ho c làm mô tr ng)

M t đ tr ng đ i v i các cây ghép trên g c gieo h t là 300-500 cây/ha Kho ng c y cây và hàng có th là 4mx5m

Các lo i cam ghép g c nhân vô tính (Chi t ghép), có th tr ng v i m t đ dày h n 800-1200 cây/ha, v i kho ng cách kho ng 4mx2m, 3mx3m, 3mx4m

các t nh đ ng b ng sông C u Long ng i ta th ng làm mô đ tr ng cam đ p thành mô,

t t nh t dùng đ t ao, n ng v n c đ t m t ru ng hay đ t bãi b i ven sông, ph i khô Mô có kích th c r ng 60-80cm, cao 20-30cm Ph n gi a mô nên tr n v i 100-200 g phân lân và 5- 10kg phân chu ng hay r m rác m c đ t o đi u ki n cho r cây phát tri n trong giai đo n

đ u

Trang 23

Ho c có th tr ng b ng h v i kích th c h đào 40cmx40cmx40cm ho c 60cmx60cmx60cm vùng đ i núi cao c n đào h sâu h n, r ng h n: 70cmx70cmx70cm L p đ t đào lên đ c tr

đ u v i 30kg phân chu ng hoai m c lo i t t, tr n v i 0,2-0,5kg phân V n i n (tecmô phôt phát), v i 0,1-0,2kg sulfat kali (K2SO4) L p h tr c khi tr ng 15-20 ngày

Nh vây khi v n cam nhà b n tr ng v i kho ng cách gi a các cây là 1m là quá dày V i kho ng cách quá dày này b n khó ch m sóc và đ c bi t là không nên tr ng xen b c hà vì không còn kho ng cung c p dinh d ng cho v n cam c a b n

K thu t bón phân

Tùy vào tu i c a cây, đi u ki n t nhiên, khí h u mà ti n hành bón phân cho v n cam có khác nhau các t nh đ ng b ng sông C u Long các nhà tr ng cây n qu th ng bón:

Cây 1-3 tu i bón cho 1 cây: 70-300g ure; 100-300g DAP và 100g clorua kali (KCl)

Cây 4-6 tu i bón: 350-450g ure; 450-550g DAP và 250g clorua kali/cây

Cây 7-9 tu i bón: 600-750g ure; 650-850gDAP; 350g clorua kali/cây

Cây 10 tu i bón: 800-1700g ure; 900-1100g DAP, 450g clorua kali/cây

Cách bón: i v i cây 1-2 n m tu i pha phân hóa h c vào n c t i cho cây i v i cây đã cho

qu thì chia làm 4 l n đ bón:

L n 1: Tr c khi ra hoa: bón 1/3 l ng phân đ m

L n 2: sau khi đ u qu 6-8 tu n, bón 1/3 đam và 1//2 kali

L n 3: tr c khi thu ho ch 1-2 tháng bó 1/2 kali

L n 4: sau khi thu ho ch xong, bón toàn b phân lân và 1/3 phân đ m Bón thêm phân h u c

v i l ng 20kg/cây

Ch m sóc

- Th i kí ki n thi t c b n cây cam ch a có qu c n chú ý xen t a cành t o tán cho cây Ng i

ta c t t a b t các cành nh , cành v t và cành m c sâu trong tán c bi t c n t a b nh ng cành nhánh b sâu gây h i

Công vi c t a cành, t o tán c ng c n đ c ti n hành th ng xuyên hàng n m sau m i mùa thu hái qu C n c t b nh ng cành khô, cành t m, cành qu m c y u và nh ng cành b sâu b nh gây h i nh m t o tán cây thông thoáng lo i b m t ph n sâu b nh h i

Hoa cây n qu có múi th ng r t nhi u, nh ng t l đ u qu th ng th p, ch vào kho ng 8% tùy thu c vào đi u ki n th i ti t ch m bón và đ c đi m gi ng,loài Do đó th i kì n , hoa,

2-qu non ng i ta th ng t a b t các hoa d hình, nh ng hoa qu non ra mu n và các v trí không thích h p cho vi c hình thành và phát tri n qu Công vi c này có th đ c th c hi n

b ng cách phun các ch t đi u hòa sinh tr ng

th i kì qu kho ng 1-2 tu n l c n ti n hành s d ng các ch t đi u hòa sinh tr ng k t h p

v i bón phân b sung và các nguyên t vi l ng đ t ng t l đ u qu và thúc đ y nhanh quá trình l n c a qu , gi m l ng h t và làm đ p mã qu Bi n pháp này đ c bi t có hi u qu khi

Trang 24

v n

- Ch n gi ng cây, con đ nuôi tr ng; kh i l ng và ch ng lo i

- C n có b n đ thi t k chi ti t v v n cây, chu ng ao

- Xác đ nh th i v gieo tr ng, nuôi cá thích h p

- L p k ho ch mua cây con gi ng, v t t , d ng c c n thi t cho thi t k xây d ng h th ng 2.Xây d ng h th ng đ ng xá và hang rào b o v

Tu thu c vào quy mô v n, kh n ng c gi i hoá, nhu c u v n chuy n s n ph m mà xây d ng

h th ng đ ng xá cho thích h p N u v n r ng, có nhu c u s d ng c gi i hóa thì c n có

đ ng chính xuyên qua v a đ l n cho xe c máy móc đi l i V n có quy mô nh thì c n

đ ng nh đ đ ph ng ti n cho vi c đi l i và v n chuy n v t t b ng xe thô s

H th ng đ ng n i thông các khu s n xu t nh v n cây, ao cá, chu ng tr i và nhà v a ti n cho vi c đi l i, v a ti t ki m đ t Hai bên đ ng có th tr ng rau, hoa ho c c cho v t nuôi và

cá trong ao

Hàng rào b o v v n có th là cây c i, l i s t, t ng xây tu thu c vào đi u ki n c th t ng

n i Hàng rào b ng tre, mây và các lo i cây h đ u… có tác d ng b o v v n, làm th c n cho gia súc, thu s n ph m, ít ph i đ u t , lo i hang rào này thích h p cho v n r ng

3 Xây d ng ao

Ki u và d ng ao ph thu c vào đ a hình và quy mô s n xu t Có th là ao đ n ho c m t h

th ng ao n i li n nhau nh : ao chu i, ao song song ho c ao xen gi a các lu ng g i là kênh ao

Ao chu i: Th cá các đ tu i khác nhau Nh c đi m c a ao chu i là khi có d ch b nh ho c

n c b ô nhi m n c ch y t ao này sang ao khác

Ao song song: m i ao nuôi cách bi t nhau, không s lây d ch b nh, d ki m tra, d x lý h n

ao chu i

Ao kênh: thích h p cho cácloài cá n cây c ven ao, trên lu ng ao ho c th c n đáy ao sâu: đ sâu m t n c th ng là 1- 1,5m

Kích th c ao: tu thu c vào m c đích s n xu t, lo i cá nuôi và qu đ t s n có

4 Xây d ng chu ng tr i ch n nuôi

- V trí: chu ng tr i ch n nuôi l n, trâu bò, dê nên đ t cách xa nhà đ đ m b o v sinh i

v i gia c m có th nh t c nh nhà b p nh ng ph i d n phân hang ngày Chu ng tr i có th

đ t c nh ao, trên ao ho c d i tán cây trong v n Thi t k chu ng tr i c n chú ý ch phân Chu ng ph i có máng n và ch đ ng n c u ng

- Kích th c: ph thu c vào s l ng v t nuôi và gi ng

Cây hàng n m có các lo i rau ng n ngày, cây gia v , cây thu c, cây th c ph m, cây hoa

Cây lâu n m ch y u là cây n qu , cây lâm nghi p, cây công nghi p, cây c nh

- K ho ch tr ng xen, g i các loài cây khác nhau trong v n

- Lên lu ng, đào h đ tr ng cây

- Ch đ canh tác t ng lo i cây trong v n

H I:Xin vui lòng t v n giúp em k thu t tr ng và ch m sóc M ng Tây Hi n nay n c ta M ng Tây

Trang 25

đ c tr ng nh ng n i nào (em mu n tham quan h c h i) Em có th mua gi ng đ a ch nào? (Nguy n

Th V - TP HCM)

ÁP:K thu t tr ng:

1.Nhân và ch n gi ng: Có 2 cách nhân gi ng:

a Nhân gi ng vô tính:Dùng các thân ng m c a cây n m tr c (cây 1 n m tu i)

b Nhân gi ng h u tính:- Tr ng cây con gieo t h t v i 10-12 tu n tu i (gieo qua v n m

nh các lo i rau khác, có th gieo trong khay, trong b u, lu ng tu thu c vào hoàn c nh c

th c a ng i tr ng m ng tây

H t c n gieo vào mùa xuân càng s m càng t t.N u gieo theo lu ng gieo sâu 2,5-5cm theo hàng v i kho ng cách gi a 2 hàng là 30cm kho ng cách gi a 2 h c là 7,5cm)

- Gieo th ng cây con ngoài ru ng

T t c các cách này đ u có th th c hi n theo ph ng pháp qua v n m ho c khay Trong

m i tr ng h p cây ho c h t đ c đ t vào rãnh và th ng xuyên đ c b sung đ t trong quá trình sinh tr ng c a cây.N u đ m b o ch t l ng cây con thì vào giai đo n thu ho ch cây s cho các m ng dài 15-25cm

M ng tây r t c n cung c p đ n c cho t t c các giai đo n sinh tr ng, vào cu i mùa sinh

tr ng đ u tiên, ph n trên đ c c t đi, thân ng m đ c vào tháng 12 và tháng 1.Sau đó

ph n g c ng m đ c đào lên, tách ra và phân c p, nh ng g c có tr ng l ng nh h n 45g và

b sây sát thì lo i b , nh ng g c m m kho tách ra thành 5,6 ph n va ph i tr ng ngay và tr ng

nh các g c m m riêng bi t N u th i ti t không thích h p thì vùi l i ho c b o qu n l nh đ n khi th i ti t thích h p thì đem tr ng

Tuy v y đ k êm tra c d i có th dùng thu c tr c th i k đ u sau khi tr ng Có th s

Vì h t m ng tây m c r t châm nên có th phun thu c di t c ti p xúc nh d u carot 1-2 ngày

tr c khi h t n y m m Các lo i c c n tiêu di t hàng n m nh t là vào giai đo n ng ngh c a

m ng tây

Bón phân: Th i gian đ u nên bón phân h n h p:30-40 t n phân chu ng/ 1ha m ng tây, (n u

có đi u ki n có th dùng 50-60 t n/ 1 ha đ kéo dài th i gian thu ho ch), 200kg đ m urê, 300kg super lân, 150 kali sunfat Sau khi tr ng 2 tháng có th bón thúc v i l ng phân bón: 60-70kg urê, 60-70kg kali sunfat và 90-100 lân supe Hàng n m vào kho ng tháng 2,3 ti n hành bón thúc v i l ng phân nh trên

Làm giàn: Khi m ng lên cao c n làm giàn ch ng đ cho cây, n u cao qúa có th b m b t ng n cho m ng

T i tiêu: T i rãnh là bi n pháp hay đ c dùng, nh t là di n tích s n xu t l n, đ c bi t vào mùa khô, c ng có th dùng bi n pháp t i phun

Trang 26

M ng tây là cây cho thu m ng non làm rau vì th r t c n n c t n ng s l n t i ít, đ t nh

t i th ng xuyên h n.Vi c t i n c d ng l i sau khi cây đ c đ n đ vào giai đo n ng ngh

nh v y nhánh s khô l i có th c t b đ chu n b cho m ng m c vào mùa xuân

Gi ng m ng: Vi t Nam 2 gi ng đang đ c tr ng ph bi n là gi ng F1 Mary Washington và

Xà lách li ti gieo trong các tháng 3-4 đ n trong v hè

- Làm đ t và bón lót: t c n đ c làm t i x p, nh , k Lu ng lên cao 7-10cm Phân bón lót cho 1 ha là 7-10 t n phân chu ng hai m c cùng v i 40kg kali

- M t đ tr ng: kho ng cách gi a các cây là 15-18 cm

- Ch m sóc: Sau khi tr ng c n ti n hành t i n c ngay M i ngày t i m t l n V sau ch c n

t i gi m 2-3 ngày t i 1 l n

Ch ti n hành x i xào khi cây còn nh K t h p x i đ t v i làm c

Khi cây đ c 15-20 ngày tu i mà có bi u hi n lá màu tr ng nh t, ch ng t cây b thi u phân

C n bón thúc b ng phân đ m v i l ng 33-35kg ure cho 1ha ho c hòa phân chu ng ra t i cho

xà lách Bón thúc xong c n t i n c r a lá ngay

Nhìn chung rau xà lách là gi ng rau tr ng ng n ngày, ít có sâu b nh nên ch c n ti n hành làm

đ t k , ch m sóc xà lách phát tri n t t thì s thu đ c xà lách có n ng su t và ch t l ng mong

mu n

Tr ng đ c 30-40 ngày thì có th thu ho ch ru ng rau xà lách