Mục tiêu: 1 Về kiến thức: + Nắm được định nghĩa mặt cầu, khối cầu và các yếu tố, các khái niệm có liên quan đến mặt cầu + Vị trí tương đối của 1 điểm đối với mặt cầu.. Chuẩn bị của gi
Trang 1Ngày soạn: 5/12/2008
Tiết: 14 §2 Mặt cầu
MẶT CẦU
VÀ CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN MẶT CẦU
(Chương trình chuẩn)
I Mục tiêu:
1) Về kiến thức: + Nắm được định nghĩa mặt cầu, khối cầu và các yếu tố, các khái
niệm có liên quan đến mặt cầu
+ Vị trí tương đối của 1 điểm đối với mặt cầu
2) Về kĩ năng:
+ Biết cách vẽ hình biểu diễn mặt cầu
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
+ Giáo viên: Giáo án, bảng phụ gồm các hình minh họa khái niệm
+ Học sinh: SGK, các dụng cụ học tập
Trang 2
III Phương pháp dạy học:
Gợi mở, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề
IV Tiến trình bài dạy:
1) Ổn định tổ chức: (1’)
2) Bài mới:
a)Hoạt động 1:Tiếp cận và hình thành khái niệm mặt cầu
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng, trình chiếu 15’ +GV cho HS xem qua các
hình ảnh bề mặt quả bóng
chuyền, của mô hình quả
địa cầu qua máy chiếu
+?GV: Nêu khái niệm
đường tròn trong mặt
phẳng ?
-> GV dẫn dắt đến khái
niệm mặt cầu trong không
gian
*GV: dùng máy chiếu
trình bày các hình vẽ Làn
lượt cho HS nhận xét và
kết luận
+? Nếu C, D (S)
-> Đoạn CD gọi là gì ?
+? Nếu A,B (S) và AB
đi qua tâm O của mặt cầu
thì điều gì xảy ra ?
+HS: Cho O: cố định
r : không đổi (r > 0) Tập hợp các điểm M trong mặt phẳng cách điểm O cố định một khoảng r không đổi là đường tròn C (O, r)
+ Đoạn CD là dây cung của mặt cầu
+ Khi đó, AB là đường kính của mặt cầu và AB = 2r
I/ Mặt cầu và các khái niệm liên quan đến mặt cầu:
1) Mặt cầu:
a- Định nghĩa: (SGK) b- Kí hiệu:
S(O; r) hay (S) O : tâm của (S) r : bán kính + S(O; r )= {M/OM = r}
(r > 0)
(Hình 2.14/41) (Hình 2.15a/42)
(Hình 2.15b/42)
Trang 3+? Như vậy, một mặt cầu
được hoàn toàn xác định
khi nào ?
VD: Tìm tâm và bán kính
mặt cầu có đươờn kính
MN = 7 ?
+ Một mặt cầu được xác định nếu biết:
Tâm và bán kính của nó Hoặc đường kính của nó + Tâm O: Trung điểm đoạn
MN
+ Bán kính: r = MN
2 = 3,5
Hoạt động 2: Biểu diễn
mặt cầu
*Lưu ý:
Hình biểu diễn của mặt
cầu qua:
Phép chiếu vuông góc
-> là một đường tròn
- Phép chiếu song song ->
là một hình elíp (trong
trường hợp tổng quát)
+? Muốn cho hình biểu
diễn của mặt cầu được trực
quan, người ta thường vẽ
thêm đường nào ?
2) Biểu diễn mặt cầu: (SGK)
(Hình 2.16/42) 5’
15’ Hoạt động 3: Vị trí tương
đối của 1 điểm đối với
mặt cầu
+? Có nhận xét gì về đoạn
OA và r ?
+? Qua đó, cho biết thế
nào là khối cầu ?
+? Để biểu diễn mặt cầu,
ta vẽ như thế nào ?
- OA= r -> A nằm trên (S)
- OA<r-> A nằm trong (S)
- OA>r-> A nằm ngoài (S) + HS nhắc khái niệm trong SGK
+ HS dựa vào SGK và hướng dẫn của GV mà trả lời
3) Điểm nằm trong và nằm ngoài mặt cầu, khối cầu:
Trong KG, cho mặt cầu: S(O; r) và A: bất kì
* Định nghĩa khối cầu: (SGK)
Trang 4
5’ Hoạt động 4: Kinh tuyến,
vĩ tuyến của mặt cầu
+ Đường kinh tuyến và vĩ tuyến của mặt cầu
4) đường kinh tuyến và
vĩ tuyến của mặt cầu: (SGK)
(Hình 2.17/43)
* Hoạt động 1-c: Củng cố khái niệm mặt cầu
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng, trình chiếu 5’ +? Tìm tập hợp tâm các
mặt cầu luôn luôn đi qua 2
điểm cố định A và B cho
trước ?
HD:Hãy nhắc lại khái
niệm mặt phẳng trung trực
của đoạn AB ?
+ Gọi O: tâm của mặt cầu,
ta luôn có: OA = OB
Do đó, O nằm trong mặt phẳng trung trực của đoạn
AB
Vậy, tập hợp tâm của mặt cầu là mặt phẳng trung trực của đoạn AB
HĐ1: (SGK)
Trang 43
5) Hướng dẫn học sinh làm bài ở nhà và ra bài tập về nhà
_Tham khảo các bài tập còn lại trong SGK
Hết tiết 14
Trần Văn Phước _ Hai Bà Trưng
