Lời nói đầu 9Lời nói đầu Giáo trình Quy hoạch vμ Thiết kế hệ thống Thuỷ lợi lμ một trong những Giáo trình chính dùng để đμo tạo các cán bộ kỹ thuật vμ kỹ sư trong lĩnh vực phát triển tμ
Trang 1Tr−êng §¹i häc Thuû lîi
GI¸O TR×NH
Quy ho¹ch vμ ThiÕt kÕ
hÖ thèng thuû lîi
TËp I
W R U
WRU/SCB
Hµ néi, 2005
Trang 2GI¸O TR×NH
Quy ho¹ch vμ ThiÕt kÕ
hÖ thèng thuû lîi
TËp I
PGS.TS Ph¹m Ngäc H¶i GS.TS Tèng §øc Khang
GS.TS Bïi HiÕu
TS Ph¹m ViÖt Hßa
W R U
WRU/SCB
Hµ néi, 2005
Trang 3Mục lục 3
Mục lục
Trang
Chương 1 Những khái niệm mở đầu về môn học
Chương 2 Quan hệ đất - nước và cây trồng, nguyên lý điều tiết nước ruộng
2.1 ảnh hưởng của nước đối với sự phát triển của cây trồng và tác dụng
2.4.2 Chất lượng nước tưới 42
Chương 3 Chế độ tưới và yêu cầu tưới cho các loại cây trồng
3.1 ý nghĩa, nội dung tính toán chế độ tưới và các yếu tố ảnh hưởng 46
Trang 43.3.1 Tính toán chế độ tưới cho lúa theo quan điểm gieo cấy đồng thời 66
3.5 Hệ số tưới - Giản đồ hệ số tưới - Giản đồ lưu lượng tưới 100
3.5.1 Hệ số tưới - Giản đồ hệ số tưới 100
Chương 4 Chế độ tiêu và yêu cầu tiêu
4.2.2 Cách xác định thời gian tập trung dòng chảy (τ) 113
4.2.4 Cách tính hệ số tiêu lớn nhất cho cây trồng cạn theo phương pháp
Chương 5 Nguồn nước và yêu cầu nước trong quy hoạch thuỷ lợi tổng hợp
5.2 Nhu cầu nước của các ngành tiêu hao nước 133
5.3 Nhu cầu nước của các ngành sử dụng nước 142
Trang 5Mục lục 5
5.5 Các phương pháp dự báo nhu cầu nước 147
5.6 Tần suất tính toán của các công trình thuỷ lợi đối với các ngành dùng nước 151
5.7.1 Nguyên tắc sử dụng nguồn nước 153
Chương 6 Phương pháp tưới và công nghệ tưới
6.4.3 Vòi phun mưa và các đặc trưng 188 6.4.4 Thiết kế, tính toán hệ thống phun mưa 196
6.4.6 Công tác vận hành quản lý, khai thác kỹ thuật phun mưa 205
6.6 Công nghệ tưới cục bộ tiết kiệm nước 209 6.6.1 Giới thiệu công nghệ tưới cục bộ tiết kiệm nước 209
6.6.2 Cơ sở xác định chế độ tưới hợp lý với kỹ thuật tưới cục bộ tiết kiệm nước 217
6.6.3 Yêu cầu của kỹ thuật tưới cục bộ tiết kiệm nước đối với chất lượng nước 223
Trang 67.1.1 Khả năng trữ nước mặt ruộng của cây trồng cạn 233
7.2 Xác định khoảng cách giữa hai kênh tiêu cấp cố định cuối cùng
Chương 8 Bố trí hệ thống thủy lợi
8.2.3 Trường hợp thứ ba: Khi QS có lúc lớn hơn có lúc nhỏ hơn Qyc và HS
8.3 Bố trí hệ thống kênh tưới 258 8.3.1 Phân cấp kênh trong hệ thống tưới 258
8.4.2 Cấu tạo của hệ thống tiêu trong khu tưới 268
8.6.1 Cống lấy nước, phân phối tiêu tháo nước và điều tiết nước 271
8.6.3 Xi phông ngược 274
8.6.5 Bậc nước và dốc nước 278
8.6.8 Bố trí công trình đo nước 283
Trang 7Môc lôc 7
Chư¬ng 9 ThiÕt kÕ kªnh
9.1.1 Tµi liÖu vÒ yªu cÇu chuyÓn nưíc 288
9.3 TÝnh lưu lưîng trªn kªnh tưíi 294
9.3.1 Lưu lưîng trªn kªnh tưíi 294
9.4 ThiÕt kÕ kªnh tưíi 307
Chư¬ng 10 TÝnh to¸n phèi hîp nguån nưíc c«ng tr×nh ®Çu mèi
10.2.3 TÝnh to¸n phèi hîp nguån nưíc khi c«ng tr×nh ®Çu mèi lµ cèng lÊy
10.2.4 TÝnh to¸n phèi hîp nguån nưíc khi c«ng tr×nh ®Çu mèi lµ cèng lÊy
Trang 810.3 TÝnh to¸n phèi hîp nguån n−íc khi c«ng tr×nh ®Çu mèi lµ hå chøa 343
Ch−¬ng 11 Kh¶o s¸t vµ quy ho¹ch thuû lîi
11.3.1 Néi dung tÝnh to¸n c©n b»ng n−íc 364 11.3.2 C¸c nguyªn t¾c chung trong tÝnh to¸n c©n b»ng vµ ph©n phèi n−íc 365
11.6.1 Vèn ®Çu t− vµ ph©n vèn ®Çu t− 379
Trang 9Lời nói đầu 9
Lời nói đầu
Giáo trình Quy hoạch vμ Thiết kế hệ thống Thuỷ lợi lμ một trong những Giáo trình chính dùng để đμo tạo các cán bộ kỹ thuật vμ kỹ sư trong lĩnh vực phát triển tμi nguyên nước
Bộ môn Thuỷ nông đã biên soạn Giáo trình Thuỷ nông từ năm 1970, tới nay một số nội dung không còn phù hợp với tình hình phát triển của khoa học kỹ thuật vμ yêu cầu thực tại Do vậy cần nghiên cứu phát triển nội dung, biên soạn lại Giáo trình nμy nhằm đưa vμo những kiến thức cơ bản vμ cập nhật một số kết quả nghiên cứu mới về lý thuyết vμ thực hμnh, các kiến thức khoa học, công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực Quy hoạch vμ Thiết hế hệ thống Thuỷ lợi nói chung vμ hệ thống tưới tiêu nói riêng Để phù hợp với các nội dung được đề cập trong
Giáo trình, chúng tôi lấy tên Giáo trình Quy hoạch vμ Thiết kế hệ thống Thuỷ lợi thay cho tên Giáo trình Thuỷ nông trước đây Nội dung của giáo trình đáp ứng yêu cầu học tập
vμ nghiên cứu của sinh viên chính quy, tại chức được đμo tạo về lĩnh vực quy hoạch vμ thiết
kế hệ thống thuỷ lợi, góp phần trang bị những kiến thức cần thiết cho sinh viên khi tốt nghiệp
ra trường có thể đáp ứng được những yêu cầu mới của xã hội nhằm công nghiệp hoá vμ hiện
đại hoá đất nước Giáo trình nμy cũng lμ tμi liệu tham khảo cho cán bộ kỹ thuật vμ kỹ sư chuyên ngμnh vμ các ngμnh liên quan
Được sự động viên, ủng hộ của trường Đại học Thuỷ lợi, của Bộ Nông nghiệp vμ Phát trển Nông thôn, được sự hỗ trợ của dự án Nâng cao năng lực đμo tạo của Trường Đại học Thuỷ lợi thuộc Chương trình hỗ trợ ngμnh nước của chính phủ Đan Mạch tại Việt Nam (WAter SPS), giáo trình đã được tập thể Bộ môn Thuỷ nông biên soạn với sự tham gia góp ý kiến của một số chuyên gia quốc tế thuộc dự án
Chủ biên: PGS TS Phạm Ngọc Hải Tham gia biên soạn các phần: GS.TS Tống Đức Khang biên soạn các chương 2, 3 (3.1, 3.2, 3.3, 3.4), 4, 6 (6.1, 6.2 vμ 6.3), 7 vμ 8; PGS TS Phạm Ngọc Hải biên soạn các chương 1, 3 (3.5), 9, 10, 11 vμ 15; TS Phạm Việt Hoμ biên soạn các chương 5, 13 vμ 14; GS TS Bùi Hiếu biên soạn các chương 6 (6.4, 6.5), 12 vμ 16; GV Nguyễn Quang Phi biên soạn tμi liệu về Nghiên cứu điển hình đồng thời tham gia hoμn chỉnh vμ vẽ các hình minh hoạ trong giáo trình
Giáo trình nμy sẽ in thμnh 2 tập vμ phần nghiên cứu điển hình:
Tập 1: Trình bμy những nội dung cơ bản trong quy hoạch vμ thiết kế hệ thống thuỷ lợi (từ chương 1 đến chương 11)
Tập 2: Trình bμy các biện pháp thuỷ lợi ở những vùng đặc trưng (từ chương 12 đến chương 16)
Phần Nghiên cứu điển hình: Đưa ra một vùng cụ thể để sinh viên thực hμnh, áp dụng những kiến thức của môn học giải quyết các vấn đề thực tế
Tập thể tác giả xin chân thμnh cảm ơn Trường Đại học Thuỷ lợi, Chính phủ Đan Mạch,
Vụ Khoa học Công nghệ vμ Chất lượng sản phẩm - Bộ Nông nghiệp vμ Phát triển Nông thôn, Nhμ xuất bản Xây dựng đã hỗ trợ, tạo điều kiện cho việc biên soạn vμ in ấn giáo trình nμy Các thμnh viên tham gia đã có nhiều cố gắng để hoμn thμnh việc biên soạn giáo trình, tuy nhiên không tránh khỏi những sai sót Chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp cho nội dung cũng như hình thức của giáo trình để lần xuất bản sau sẽ hoμn chỉnh hơn
Xin chân thμnh cảm ơn.
Trang 10B¶ng ch÷ viÕt t¾t
LFA Ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn khung l«gic