thảo luận các trường hợp dự phòng sau phơi nhiễm

Thảo luận các trường hợp : Dự phòng sau phơi nhiễm... • Một BS đồng nghiệp 32 tuổi, đang làm việc ở phòng cấp cứu gọi bạn & cho hay rằng anh ta vừa bị kim đâm, đó là kim dùng để kh©u v

Thảo luận các trường hợp :

Dự phòng sau phơi nhiễm

Trường hợp 1

• Bạn là bác sĩ trực xử lí tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

• Một BS đồng nghiệp 32 tuổi, đang làm việc ở

phòng cấp cứu gọi bạn & cho hay rằng anh ta vừa

bị kim đâm, đó là kim dùng để kh©u vết rách trên mặt một bệnh nhân HIV

Trường hợp 1 (2)

Bạn cần: Xác định nguy cơ HIV cho ng ời bị phơi nhiễm

Bạn hỏi anh ta thờm chi tiết về:

• Tỡnh trạng tổn thương nơi kim đõm

• Tiền sử bệnh & kết quả khỏm lõm sàng của bệnh nhõn đú

• Tỡnh trạng viờm gan B, tiờm chủng, tiền sử bệnh khỏc & cỏc thuốc bệnh nhõn đú đang dựng

Trường hợp 1 (3)

• Bệnh nhân là người chích ma túy, được chẩn

đoán nhiễm HIV cách đây vài năm nhưng chưa điều trị ARVs

• Tình trạng viêm gan B & C không rõ

• Khám lâm sàng: bệnh nhân gầy & có nấm miệng

Trường hợp 1 (4)

• BS bị phơi nhiễm nói: anh đã có tiêm vaccin

viêm gan B cách đây 10 năm, nhưng chưa bao giờ làm xét nghiệm tìm kháng thể HBsAb

• Anh khỏe mạnh & không có dùng thuốc

Trường hợp 1 (5)

Bướcư5:ưĐánhưgiáưnguyưcơưphơiưnhiễm

• Kim đõm qua găng tay vào da ở ngún trỏ Khụng cú mỏu chảy ra ở vết kim đõm.

• Nhưng, kim cú dớnh mỏu trước khi gõy tổn thương

Trường hợp 1 (6)

• Bạn đề nghị các đánh giá nào nữa cho

bệnh nhân & cho anh BS bị phơi nhiễm ?

Trường hợp 1 (7)

• Bệnh nhân:

– Thăm khám bệnh nhân để xác định tình trạng AIDS – Làm xét nghiệm kháng thể HIV, kháng nguyên

HBsAg, kháng thể HCV , công thức máu, và ALT.

• BS bị phơi nhiễm:

– kháng nguyên HBsAg, kháng thể HCV , công thức

Trường hợp 1 (8)

Cácưcâuưhỏiưnàoưbạnưcầnưđặtưra:

• Cõu hỏi 1: loại tổn thương? 

• A Vết thương xuyờn da

• B Phơi nhiễm qua tiếp xỳc màng niờm mạc/da lành

• Cõu hỏi 2: Loại phơi nhiễm? 

• A Nguy cơ thấp (kim khụng sắt nhọn & tổn thương nụng)

• B Nguy cơ cao (kim nồng rỗng to/tổn thương qua da sõu)  luụn luụn sử dụng 3 thứ thuốc ARVs

• Cõu hỏi 3: Tỡnh trạng nguồn phơi nhiễm? 

• A Khụng triệu chứng/tải lượng virut thấp

• B AIDS/cú triệu chứng lõm sàng/tải lượng virut cao  luụn luụn

sử dụng 3 thứ thuốc ARVs

Trường hợp 1 (9)

• Nếu tình trạng phơi nhiễm được xác định, thì luôn điều trị với ít nhất là 2 ARVs x 28 ngày.

• Trường hợp này, bệnh nhân có biểu hiện AIDS (nấm miệng)

vì vậy phải điều trị b ằng 3 thứ thuốc ARVs x 28 ngày:

D4T/3TC/EFV

• Lưu ý: tránh dùng NVP dự phòng phơi nhiễm (PEP) do

Trường hợp 1 (10)

• Nên khuyến nghị:

– Làm XN HIV sau 1, 3, & 6 tháng sau phơi nhiễm – làm công thức máu & ALT trong 2 tuần

– tăng liều vaccine HBV nếu có điều kiện

– Theo dõi kháng thể HCV vào lúc 2, 6 & 12

tháng sau phơi nhiễm

Trường hợp 2

• Bạn đuợc gọi 32 giờ sau khi một bé trai 9 tuổi bị

tấn công bằng kim & bơm tiêm do người hàng xóm nghiện tiêm chích ma túy bị nhiễm HIV ở GĐLS 2

• Kim đâm vào vai & đùi

• Bạn muốn hỏi điều gì?

Trường hợp 2 (2)

• Có quá trễ để điều trị dự phòng sau phơi nhiễm không ?

– Không, PEP tốt nhất khi sớm nhưng có tác dụng ít

nhất 72 giờ sau phơi nhiễm và có thể lên tới cả 1 tuần sau.

• Người gây phơi nhiễm đã có dùng ARVs không?

– Không

• Người gây phơi nhiễm có bị HBV hoặc HCV?

– Không biết

• Có máu trong ống bơm tiêm và ở vết đâm không?

– Có, cho cả 2 câu hỏi

Trường hợp 2 (3)

• Đánh giá của bạn: nguy cơ cao hoặc thấp?

– cao

• Kế hoạch của bạn:

– Xét nghiệm:

• Các xn ban đầu: CTM, chức năng gan ngay & 2 tuần

sau

• Xn HIV: bây giờ & 3-4 tuần, 3 tháng, & 6 tháng sau

phơi nhiễm

Các điểm chính cần ghi nhớ

• Máu, dịch tiết sinh dục & nước bọt đuợc xem là co nguy cơ phơi nhiễm

• Nuớc tiểu, mồ hôi & phân không có là nguy cơ phơi nhiễm

• Vết cắn có nguy cơ nếu có máu ở vết răng xuyên qua da

• Các phơi nhiễm quan trọng: khi chất dịch đi qua màng niêm mạc (mắt, miệng), vào trong vết thương, & từ các tổn

thương xuyên thủng

• PEP có tác dụng tốt nhất khi đuợc điều trị trong vòng mấy giờ đầu tiên sau phơi nhiễm, nhưng vẫn có ích ngay cả khi đuợc bắt đầu trị 1 tuần sau đó.