nhiễm cytomegalovirus (cmv) bs tạ thị thu hà

ĐẶC ĐIỂM CỦA VIRUS* Thuộc nhóm virus herpes * Gồm: - Herpes simplex virus type 1 và type 2 - Varicella- Zoster virus thủy đậu - Epstein- Barr virus nhiễm mononucleosis * Đặc điểm: - N

ĐẶC ĐIỂM CỦA VIRUS

* Thuộc nhóm virus herpes

* Gồm: - Herpes simplex virus type 1 và

type 2

- Varicella- Zoster virus (thủy đậu)

- Epstein- Barr virus ( nhiễm

mononucleosis)

* Đặc điểm: - Nằm yên trong cơ thể thời gian

dài không gây triệu chứng

- Có thể biểu hiện:+ Sốt kéo dài

+ Viêm gan nhẹ

* NGUY CƠ NHIỄM CAO Ở NHÓM:

- Trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm CMV

- Nhóm trực tiếp chăm sóc trẻ ( bảo mẫu )

- Nhóm suy giảm miễn dịch: ghép tạng, HIV

* ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN:

- Từ người sang người qua tiếp xúc với dịch tiết: dịch họng, nước bọt, nước mắt, nước tiểu, sữa, máu truyền

- Qua tổ chức cấy ghép

- Từ mẹ sang con

- qua đường tình dục

* RỬA TAY:

DỊCH TỄ:

- Tỉ lệ mắc cao ở các nước đang phát triển

- Quần thể dân cư đời sống thấp, vệ sinh kém

TỈ LỆ MẮC:

- USA -> 50% người trưởng thành ở

độ tuổi 40

- 1 ->3% phụ nữ có thai ở Mỹ

- Việt Nam: Chưa có số liệu

CHẨN ĐOÁN

- Phần lớn không có triệu chứng -> phát hiện khi làm xét nghiệm

- Nghi ngờ nhiễm khi có triệu chứng của nhiễm Mononucleosis nhưng xét nghiệm (-) với EBV:

• Sốt kéo dài

• Gan lách hạch to

• Tan máu

• Giảm Bạch cầu, Tiểu cầu

• Biểu hiện viêm cơ tim

- Có biểu hiện viêm gan nhưng các test viêm gan A,B,C (-)

NHIỄM CMV BẨM SINH

Có hai khả năng:

• Biểu hiện bệnh thời kỳ bú mẹ: gan lách to, vàng da -> Tử vong

+ Nếu điều trị -> Sống sót -> nhưng biến chứng: điếc, giảm thị lực, chậm phát

triển tinh thần

• Còn 5 -> 10% bị nhiễm nhưng không có

triệu chứng lúc sinh nhưng sau này có vấn đề

về thính lực, tinh thần, phối hợp vận động

CÁC TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

• Xuất huyết (71%)

• Vàng da (67%)

• Gan lách to

CÁC BIỂU HIỆN XN

• Bilirubin tăng: 81%

• Men gan tăng: 83%

• CT não: nốt vôi hóa

• Não nhỏ

• Viêm võng mạc

• Chậm phát triển so

với tuổi thai (50%)

• Giảm tiểu cầu (77%)

• Protein nước não tuỷ

tăng ( 70%)

VIÊM GAN

• Triệu chứng:

- Gan lách to

- Vôi hoá não

• Xét nghiệm:

- Men gan: tăng nhẹ thoáng qua

- Vàng da ( hiếm )

• Tiên lượng: Thuận lợi

• Tổ chức học chỉ ra: Thâm nhập tế bào Mono

ở khoảng cửa

• Bệnh nặng -> tử vong: BN suy giảm miễn dịch

VIÊM PHỔI

• Ở người trưởng thành viêm phổi CMV :

0 -> 6%

Không có biểu hiện lâm sàng, phát hiện

do chụp phổi Mất đi nhanh trong nhiễm tiên phát

• Ở nhóm suy giảm miễn dịch (HIV, ghép tạng )

- Tỉ lệ mắc 19%

- Bệnh nặng -> đe doạ tử vong

- Lâm sàng -> sốt cao, khó thở

- X quang có tổn thương phổi

VIÊM DẠ DÀY - RUỘT

• CMV gây viêm đường tiêu hoá

từ miệng -> đại tràng

• Biểu hiện: các vùng loét

• Viêm dạ dày: đau bụng;

hematemesis

• Viêm ruột: Ỉa chảy,

VIÊM VÕNG MẠC:

• Là nhiễm trùng cơ hội ở bệnh

nhân AIDS giai đoạn cuối

• CD 4 < 50 cái/ l

• Triệu chứng: Giảm thị lực

- Mù nếu không được điều trị

XÉT NGHIỆM

1 SEROLOGIC TESTING

- Tìm kháng thể kháng CMV (phương pháp: Eliza)

Gía trị: Xác định đang nhiễm, nhiễm trước đó

Anti CMV: IgG: đã nhiễm

IgM: -> xuất hiện sau 4 -> 7 tuần nhiễm và tồn tại 16 -> 20 tuần

* ACTIVATED CMV

- Phải làm 2 mẫu máu cách nhau 2 tuần -> chỉ ra

IgG -> Tăng 4 lần IGM -> tăng ít nhất 30% so với IgG

XÉT NGHIỆM (TIẾP)

2 XÉT NGHIỆM ĐẶC HIỆU:

- Cấy tìm virus ở nước tiểu, dịch họng, các tổ chức

3 PCR ( Polymerase chain reaction)

- Phát hiện virus trong máu hay

tổ chức

ĐIỀU TRỊ

• Không điều trị những case nhiễm CMV nhưng khỏe mạnh không triệu chúng

• Điều trị khi có biểu hiện bệnh CMV

• Thuốc : Ganciclovir

• Ganciclovir: Tổng hợp từ guanine, ức chế sự tổng hợp DNA virus -> ức chế sự nhân lên của virus

• Tên thương mại: Cytovene, Cymevene

TÁC DỤNG PHỤ ( gancyclovir)

• Hay gặp: giảm tiểu cầu, bạch cầu hạt

• Nôn, ỉa chảy, viêm tụy

• Tăng nhẹ men gan, bilirubin.

• Mắt: bong võng mạc, photophobia, có vấn đề về thị lực

• Đái máu

• Đau đầu, co giật, bệnh não

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

- Bạch cầu hạt < 500/mm3

- Tiểu cầu < 25000/mm3

- Phản ứng mẫn cảm với thuốc

CHỈ ĐỊNH

• Viêm võng mạch

• Nhiễm CMV trong ghép tạng

• Các nhiễm CMV khác

LIỀU LƯỢNG: Cho trẻ > 3 tháng -> người trưởng thành

Tấn công: - Dùng đường tiêm tĩnh mạch, không dùng đường uống

- 5mg/kg mỗi 12h

- Thời gian 14 – 21 ngày Duy trì: - 5mg/kg/ngày – dùng một liều duy nhất

- 5 – 7 ngày/ tuần

- Dùng 2 – 4 tuần tùy trường hợp

CMV bẩm sinh có triệu chứng ở trẻ em

- Có thể dùng liều tấn công 15mg/ngày

- Thời gian dùng dài hơn -> Hiệu quả hơn

Cách dùng:

- Pha thuốc với glucose 5%, muối 9%

- Nồng độ không quá 10mg/ml

- Thời gian truyền: ít nhất trong 1giờ

- Dung dịch pha bền vững 24 giờ

- Không tiêm bắp, tiêm dưới da

TỬ VONG -> ở những bệnh nhân không suy giảm miễn dịch hiếm khi bệnh nặng -> tử vong (< 1%)

- Gặp ở nhóm suy giảm miễn dịch như nhóm ghép tạng đặc

hay ghép tuỷ với viêm ruột, viêm phổi: 15-75%