Đề cương:Nghiên cứu hàm lượng nitrat trong đất, rau tại vùng sản xuất rau xã Đồng Bẩm, TP Thái Nguyên... Tuy nhiên, trong xu thế của một nền sản xuất thâm canh, công nghệ sản xuất
Trang 1Đề cương:
Nghiên cứu hàm lượng nitrat
trong đất, rau tại vùng
sản xuất rau xã Đồng Bẩm,
TP Thái Nguyên
Trang 21.Tính cấp thiết của đề tài
Cây rau giữ vị trí quan trọng đối với đời sống con
người Trong khẩu phần ăn hằng ngày rau không chỉ cung cấp phần lớn các chất vitamin có tác dụng cân bằng dinh dưỡng mà còn cung cấp cellulo (chất xơ) giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn dễ dàng
Theo tính toán của các nhà dinh dưỡng trong nước cũng như trên thế giới về khẩu phần ăn của người Việt Nam thì hằng ngày chúng ta cần khoảng 2300
- 2500 kalo năng lượng để sống và hoạt động Để
có đủ số năng lượng này nhu cầu rau hằng ngày
trung bình cho một người là 250 - 300g (1).
Trang 3 Thành phố Thái Nguyên là một thị trường quan trọng để tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp
trong đó có rau xanh
Trang 4 Từ nhiều năm nay thành phố đã hình thành vành đai sản xuất thực phẩm trong đó cây rau được coi là sản phẩm quan trọng nhất Cùng với sự tăng trưởng nông nghiệp nói chung, sản xuất rau ở Thái Nguyên đã đáp ứng
được nhu cầu về số lượng, khắc phục dần tình trạng
thiếu hụt lúc giáp vụ, nhiều chủng loại rau chất lượng
cao đã được bổ sung trong bữa ăn hàng ngày của người dân
Tuy nhiên, trong xu thế của một nền sản xuất thâm
canh, công nghệ sản xuất rau hiện nay đang bộc lộ
những nhược điểm đó là người nông dân đã sử dụng
một lựợng lớn và không hợp lí các loại phân bón, đã gây tồn dư một lượng lớn phân bón và tích lũy NO3 - độc hại trong môi trường đất và sản phẩm rau xanh
Trang 5 Nitrat (NO3- ) là phân đạm dưới dạng ion cung cấp nito cho nhiều loại cây trồng, tuy nhiên nó cũng là mối đe dọa cho sức khỏe con người thông qua
việc sử dụng nông sản có chứa hàm lượng cao loại ion NO3- này(2)
Nitrat (NO3- ) có nguồn gốc từ việc sử dụng phân bón cho cây trồng một cách bất hợp lý như là sử dụng quá nhiều các loại phân bón vô cơ và hữu
cơ có chứa đạm, sử dụng ở các thời kỳ cây trồng không cần thiết hoặc ở giai đoạn sắp thu hoạch
Trang 6 Hàm lượng nitrat (NO3- ) không những gây ô
nhiễm môi trường canh tác mà còn làm cho rau bị nhiễm bẩn, ảnh hưởng đến sức khoẻ người sử dụng Bên cạnh đó là tình hình quản lí phân bón cũng có nhiều bất cập
Vấn đề ô nhiễm đất do các hoạt động sản xuất
nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên đã được cảnh báo Tuy vậy các nghiên cứu mới chỉ tập
trung vào việc đánh giá tình hình ô nhiễm đất mà chưa đi sâu tìm hiểu về mức độ ảnh hưởng của việc ô nhiễm đó đến chất lượng nông sản
Trang 7 Xã Đồng Bẩm thành phố Thái Nguyên là khu vực cung cấp rau chủ yếu cho thành phố, khu vực này ngoài sử dụng nước mưa ở trong các bể còn sử dụng nguồn nước ở sông Cầu Vấn đề ô nhiễm
nước tại khu vực sông Cầu - đoạn cầu Gia Bẩy do các hoạt động sản xuất công nghiệp, khai thác mỏ
là vấn đề đang được quan tâm trong thời gian
qua.
Nguồn nước bị ô nhiễm đã gây ảnh hưởng đến
đất, qua đó ảnh hưởng đến chất lượng nông sản Việc sử dụng phân bón cung cấp cho cây trồng
một cách bất hợp lí cũng gây ảnh hưởng rất lớn tới việc ô nhiễm đất và nước
Trang 8 Chính vì vậy, việc nghiên cứu hàm lượng nitrat trong đất, trong rau và ảnh hưởng của chúng
đến chất lượng sản phẩm nông nghiệp là một vấn đề cấp bách hiện nay, góp phần bảo vệ sức khỏe cho người dân Từ những nghiên cứu đầy
đủ về hàm lượng nitrat trong đất và trong rau sẽ đưa ra các biện pháp hữu ích để tạo ra sản
phẩm an toàn, hướng tới một nền nông nghiệp sạch và bền vững
Trang 9 Trong hoàn cảnh chung của yêu cầu sản xuất
và điều kiện môi trường đề tài: “Nghiên cứu
hàm lượng nitrat trong đất, rau tại vùng
sản xuất rau xã Đồng Bẩm, thành phố Thái Nguyên" được tiến hành nhằm góp một phần
vào việc kiểm soát và khống chế sự tích luỹ nitrat trong đất và làm giảm hàm lượng nitrat (NO3-) trong rau tại vùng sản xuất rau xã
Đồng Bẩm, thành phố Thái Nguyên
Trang 102 Mục tiêu của đề tài
Đưa ra những dẫn liệu cơ bản về tình hình ô
nhiễm nitrat trong môi trường đất trồng và rau tại vùng sản xuất rau xã Đồng Bẩm, thành phố Thái Nguyên
Ảnh hưởng của hàm lượng NO3- tới môi trường
và sức khỏe con người
Đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế tồn dư
NO3- trong đất và trong rau
Trang 113 Nội dung nghiên cứu
Điều tra tình hình quản lí và sử dụng phân bón, tìm hiểu nguồn nước tưới cho rau tại vùng sản xuất rau của xã Đồng Bẩm, thành phố Thái
Trang 12 Điều tra sức khỏe của người dân (đặc biệt
là đối tượng trẻ em) của xã ăn sản phẩm rau xanh trực tiếp do địa phương trồng.
Đề xuất các giải pháp cho vấn đề ô nhiễm
NO3- trong đất và trong rau, nâng cao chất lượng rau nhằm hướng tới phát triển nghề trồng rau an toàn.
Trang 14 Sử dụng hợp lí phân bón (vô cơ, hữu cơ, vi sinh…), khuyến khích sử dụng phân vi sinh
Thường xuyên kiểm tra nước tưới, nhằm
phát hiện nước nhiễm hàm lượng nitrat
vươt quá mức cho phép, đề ra những
phương án dự phòng và khắc phục.
Trang 15 Định kỳ theo đặc điểm của loại rau ăn lá
đang trồng mà tưới phân đạm Phân đạm càng pha loãng càng tốt, tưới vào gốc
tránh tưới trên lá Số lượng tưới theo
hướng dẫn Trước lúc thu hoạch rau 15-20 ngày nên ngưng tưới phân đạm để lượng nitrat trong rau không quá cao
Trang 164 Đối tượng, phạm vi và phương
có hàm lượng nitrat cao
Trang 174.3 Phương pháp nghiên cứu
*Phương pháp thu thập, tổng hợp, và phân tích tài liệu:
Nghiên cứu các tài liệu, số liệu các công trình nghiên cứu tại sở Nông Nghiệp tỉnh
Thái Nguyên và UBND xã Đồng Bẩm, từ
những tài liệu thu thập được tiến hành phân loại tổng hợp tạo thành hệ thống lí thuyết
đầy đủ hơn phục vụ cho đề tài nghiên cứu.
Trang 18*Phương pháp phỏng vấn trực tiếp:
Đối tượng phỏng vấn: Những người
quản lí, người dân địa phương để điều tra tập quán canh tác, hiệu quả kinh tế của
việc sản xuất rau, tình hình quản lý và sử dụng phân bón, các vấn đề môi trường và sức khỏe người dân Qua đó, chúng ta có thể thu thập những thông tin có ích phục
vụ cho đề tài nghiên cứu.
Trang 19*Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu đất, rau tại địa bàn nghiên cứu:
Phương pháp khảo sát thực địa ( quan sát thực tiễn ngoài đồng ruộng nơi người dân trồng rau) là phương pháp quan trong nhất trong
nghiên cứu, giúp người nghiên cứu kiểm tra lại chính xác các tài liệu, số liệu thu thập được từ đó
ta có thể xử lí thông tin tốt hơn và có những
thông tin chính xác hơn cho kết quả nghiên cứu
Từ khảo sát thực địa giúp ta có thêm hiểu biết về hiện trạng môi trường khu vực nghiên cứu
Trang 20 Lấy mẫu đất, rau, phân tích chỉ tiêu NO3- theo các thời điểm khác nhau theo thời vụ.
+ Rau được lấy mẫu vào thời điểm được thu hoạch
+ Đất được lấy tại chính ruộng lấy mẫu rau, lấy tầng đất canh tác (từ 0-20 cm)
+ Thời vụ lấy mẫu: vụ Thu Đông, vụ Đông, vụ Đông Xuân
+ Dự kiến lấy 5 mẫu đất, 5 mẫu rau
Trang 215 Cấu trúc dự kiến của
1.Tính cấp thiết của đề tài
2.Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
3.Nội dung nghiên cứu
Trang 22Chương 1: TỔNG QUAN
TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU.
1.1 Tổng quan về rau
1.1.1 Giá trị dinh dưỡng của cây rau
1.1.2 Vai trò của cây rau trong sản xuất
nông nghiệp
1.2 Vấn đề ô nhiễm nitrat và ảnh hưởng đến
sức khỏe con người
1.3 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã
Đồng Bẩm, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
Trang 23Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP
Trang 24Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1 Tình hình sản xuất rau, quản lý và sử dụng phân bón đạm cho rau tại vùng sản xuất rau xã Đồng Bẩm
3.2 Hàm lượng NO3- trong đất trồng rau khu vực nghiên cứu
3.4 Điều tra mức độ nhận thức của người dân
về việc sử dụng phân bón và vấn đề ô nhiễm nitrat trong canh tác rau tại xã Đồng Bẩm
Trang 253.5 Tỷ lệ trẻ em trong xã sử dụng sản
phẩm rau xanh chứa hàm lương nitrat cao được trồng tại địa phương và vấn đề sức khỏe.
3.6 Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô
nhiễm môi trường, và hướng tới phát
triển nghề rau bền vững cho khu vực
nghiên cứu.
Trang 27TÀI LIỆU THAM KHẢO VIẾT ĐỀ CƯƠNG:
1 Mai Thị Kim Anh (2009), tình hình quản lý, sử dụng phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật tại vùng sản xuất rau xã Đồng Bẩm, tp Thái Nguyên.
2 Tạ Thu Cúc, Hồ Hữu An, Nghiêm Thị Bích Hà (2005),
Giáo trình cây rau, nhà xuất bản Nông Nghiệp Hà Nội.
3.Vũ Thị Đào (2004), Đánh giá tồn dư Nitrat và một số kim loại nặng trong rau vùng Hà Nội.Luận văn thạc sỹ khoa học Nông nghiệp.
4.Trần văn lài (2005), cẩm nang trồng rau, nhà sản xuất mũi
Cà Mau.
5.Sở Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội (2004), báo cáo kết quả thực hiện chương trình phát triển rau an toàn của Hà Nội.
Trang 28 Nitrat và nitrit.
http://www.ngoinhachung.net/diendan/thread/nitrat-va-nitrit-28220-1-1.html
Tới và Lê Cao Ân)
nitrat-v-cht-lng-nng-phm
http://rausach.com.vn/forum_posts.asp?TID=652&PID=1629&title=d-lng-Ghi chú:
(1):Vai trò quan trọng của cây rau trong dinh dưỡng.
trong-dinh-duong.aspx
http://viendinhduong.vn/news/vi/57/54/2/a/vai-tro-quan-trong-cua-rau-tuoi-(2):Nitrat và những điều cần biết.
http://www.vnlink.net/Nong_Nghiep/Trong_Trot/phan_dam.htm