Đồng thời thông qua công tác tiếp công dânnhằm tiếp nhận các thông tin, kiến nghị phản ánh, góp ý liên quan đến chủtrương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, công tác quản lý củ
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Công tác tiếp dân có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát huy quyền dânchủ của nhân dân, nhằm củng cố và tăng cường mối quan hệ giữa nhân dân vớiĐảng và Nhà nước ngày càng vững chắc Tiếp công dân là một trong những biểuhiện dân chủ của Nhà nước ta, Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhândân, do nhân dân và vì nhân dân Đồng thời thông qua công tác tiếp công dânnhằm tiếp nhận các thông tin, kiến nghị phản ánh, góp ý liên quan đến chủtrương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, công tác quản lý của các
cơ quan; tiếp nhận nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đếnkhiếu nại, tố cáo của các cơ quan, tổ chức, cá nhân
Thật vậy, trong quá trình hoạt động thực tiễn, mối quan hệ giữa công dânvới cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội; giữa công dân với công dân, khi phát hiện
có quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật gây thiệt hại hoặc đedoạ gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, cánhân, thì công dân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo với cơ quan Nhà nước, vớingười có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết
Do vậy làm tốt công tác tiếp dân sẽ góp phần phát huy bản chất Nhà nướccủa dân, do dân và vì dân, tạo điều kiện để nhân dân trực tiếp tham gia quản lýnhà nước, quản lý xã hội, tạo điều kiện công dân giám sát hoạt động cơ quanNhà nước, thúc đẩy từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước Làm tốtcông tác tiếp dân cũng có nghĩa là làm tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo,hạn chế tình trạng khiếu nại, tố cáo tràn lan, vượt cấp…
Qua một thời gian tham gia lớp nghiệp vụ thanh tra cơ bản của Trườngcán bộ Thanh tra, với những kiến thức đã tiếp thu, và kinh nghiệm thực tế trong
công tác, tôi chọn đề tài: “ Thực trạng và giải pháp tiếp công dân tại Cục Thuế
tỉnh Thừa Thiên Huế” nhằm làm rõ một số vấn đề về công tác tiếp công dân và
đưa ra một số giải pháp trong tình hình hiện nay góp phần nhỏ bé của mình đểthực hiện công tác tiếp dân ngày càng hoàn thiện hơn
Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian học tập, thời gian nghiên cứu chưađược nhiều, nguồn tài liệu và thực tiễn công tác còn hạn chế nên trong quá trìnhsoạn thảo tiểu luận chắc không tránh khỏi những tồn tại, khiếm khuyết nhất định.Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô giáo Trường Thanh tra Chínhphủ để từng bước sửa chữa, bổ sung cho tiểu luận được đầy đủ, có chất lượnghơn
Trang 2PHẦN I
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG
I MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA, VAI TRÒ TIẾP CÔNG DÂN.
Tiếp công dân là một trong những biểu hiện dân chủ của Nhà nước taNhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân
Đó là một trong những biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn, hạn chế tình trạngkhiếu nại, tố cáo hữu hiệu
Tiếp công dân nhằm tiếp nhận các thông tin, kiến nghị phản ánh, góp ýliên quan đến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, công tác quản lýcủa các cơ quan Tiếp nhận nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liênquan đến khiếu nại, tố cáo của các cơ quan, tổ chức, cá nhân
Làm tốt công tác tiếp công dân sẽ góp phần phát huy bản chất Nhà nướccủa dân, do dân và vì dân, tạo điều kiện cho công dân giám sát hoạt động của các
cơ quan Nhà nước, thúc đẩy, từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước.Làm tốt công tác tiếp dân cũng có nghĩa là làm tốt công tác giải quyết khiếu nại,
tố cáo, hạn chế tình trạng khiếu nại, tố cáo tràn lan, vượt cấp,… Chính vì vậy,Đảng, Nhà nước ta rất coi trọng vấn đề này
Hiến pháp năm 1992 khẳng định khiếu nại, tố cáo là một trong các quyền
cơ bản của công dân, quyền này được sử dụng không hạn chế ở bất kỳ lĩnh vựcnào Luật Khiếu nại, tố cáo đã cụ thể hoá quyền khiếu nại, tố cáo của công dânthành những chế định được thực thi thực tế Việc giải quyết khiếu nại theo quyđịnh pháp luật có nội dung chính sau:
- Tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo;
- Giải quyết vụ việc khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền;
- Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý tố cáo
II QUAN NIỆM VỀ TIẾP CÔNG DÂN.
Trong lịch sử loài người; ở mỗi chế độ đều có mỗi quan niệm về việc tiếpcông dân khác nhau Riêng trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta,dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Đảng và Nhà nước luôn luôn có quan niệm đúngđắn về việc tiếp công dân Xem việc tiếp công dân là bước đầu giải quyết khiếunại; tố cáo của công dân trong hoạt động quản lý Nhà nước và bảo vệ lợi ích củaNhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, của nhân dân Quan niệm này củaĐảng và Nhà nước ta được thể hiện qua những nội dung cơ bản sau:
1 Quan niệm tiếp công dân là thể hiện quan điểm “dân là gốc” của Đảng và Nhà nước ta.
Trang 3Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã để lại cho chúng
ta một bài học vô cùng quý giá “dân là gốc”
Thực vậy, trải qua mấy ngàn năm lịch sử, mọi vấn đề liên quan đến vậnmệnh của dân tộc đều do dân quyết định Chủ nghĩa Mác – Lê nin đã khẳngđịnh: “Quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử” Cũng như Đảng ta đãtổng kết và nâng vai trò của nhân dân ngang tầm với sự nghiệp cách mạng “Dânbiết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Quan điểm đó của Đảng đã thể hiện đầy
đủ vai trò to lớn của quần chúng nhân dân và tính dân chủ của chế độ xã hội chủnghĩa ở Việt Nam Trong công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo
đã được toàn Đảng, toàn dân hưởng ứng thực hiện đã đạt được những thành tựu
to lớn, đất nước phát triển ổn định, các dân tộc đoàn kết hướng tới một xã hội
“Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
Với vai trò “dân là gốc” Đảng và Nhà nước ta vô cùng coi trọng và quantâm đến việc tiếp công dân Qua đó nắm bắt kịp thời các thông tin để lãnh đạo,chỉ đạo, quản lý điều hành Nhà nước ngày một tốt hơn, nhằm đưa đường lốichính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực
2 Quan niệm tiếp công dân là tạo điều kiện để nhân dân trực tiếp tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội.
Tổ chức tốt công tác tiếp dân là biểu hiện cụ thể quan điểm “dân là gốc”của Đảng và Nhà nước ta Thông qua công tác tiếp dân, mối quan hệ máu thịtgiữa dân với Đảng, Nhà nước càng gắn bó hơn, để Đảng và Nhà nước hiểu dânhơn và để cho nhân dân hiểu rõ hơn về Đảng, Nhà nước, về phẩm chất, năng lựccủa cán bộ, công chức
Thông qua việc tiếp dân, các cơ quan Nhà nước nắm được tâm tư, nguyệnvọng của nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đểkịp thời chấn chỉnh, bổ sung, sửa đổi hoặc huỷ bỏ các nội dung không còn phùhợp Đồng thời Đảng và Nhà nước nắm được tình hình thực hiện chính sách,pháp luật của Nhà nước ở các địa phương, nắm được phẩm chất, năng lực củacán bộ, công chức Qua đó để nâng cao, hoàn thiện công tác lãnh đạo, chỉ đạo,điều hành, quản lý trong tổ chức Đảng và cơ quan Nhà nước
3 Quan niệm tiếp công dân là bước đầu giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
Tiếp công dân là một khâu rất quan trọng đầu tiên trong quá trình giảiquyết khiếu nại, tố cáo, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giảiquyết khiếu nại, tố cáo Vì công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các cấp, cácngành luôn luôn dựa vào dân để nhân dân cung cấp những thông tin cần thiếtphục vụ cho việc giải quyết phù hợp với thực tiễn hoạt động của địa phương,đơn vị
Thực tiễn cho thấy, nếu tổ chức tốt công tác tiếp dân; tiếp dân có hiệu quảthì hạn chế rất nhiều đến việc công dân khiếu nại tố cáo tiếp theo Nếu trong tiếpdân các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, người có thẩm quyền không quan tâm
Trang 4giải quyết thoả đáng các khiếu nại tố cáo, thỉnh cầu của dân, thì dân vẫn khiếukiện tiếp và khiếu kiện vượt cấp.
Tóm lại, công tác tiếp dân của các ngành, các cấp là một việc làm vô cùng
quan trọng, có một ý nghĩa vô cùng sâu sắc Nó vừa thể hiện rõ quan điểm “Lấydân làm gốc” của Đảng và Nhà nước ta, vừa giúp cho cơ quan Nhà nước giảiquyết có hiệu quả các khiếu nại, tố cáo của công dân, đồng thời giúp cho Nhànước nắm được tình hình thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước ở các địaphương từ đó hoạch định một cách chính xác chiến lược phát triển kinh tế - xãhội, an ninh quốc phòng của đất nước Tạo dựng cho nhân dân thực hiện quyềndân chủ thực sự, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong mọi lĩnh vực
Với mục đích, ý nghĩa sâu sắc như vậy, nên Đảng và Nhà nước ta rất coitrọng và quan tâm đến công tác tiếp dân Quy định chức năng, nhiệm vụ của các
cơ quan Nhà nước trong việc tiếp công dân tại các Điều: 74, 75, 76, 77 Luậtkhiếu nại, tố cáo Quy định quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tiếp dântại các Điều 78, 79 Luật khiếu nại, tố cáo
III NỘI DUNG VÀ CÁC HÌNH THỨC TIẾP CÔNG DÂN.
Để bảo đảm cho việc tiếp công dân có hiệu quả, căn cứ vào mục đích, nộidung, yêu cầu, tính chất, các cơ quan Nhà nước tổ chức tiếp dân bằng nhiều hìnhthức Thực tế cho thấy có các hình thức sau:
1 Tiếp công dân theo chủ đề.
Các cơ quan, tổ chức là những chủ thể được giao trách nhiệm tiếp côngdân Gồm các cơ quan sau:
Tiếp công dân của cơ quan quyền lực.
Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất có quyền lập hiến và lập pháp.Hội đồng nhân dân các cấp là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, cóthẩm quyền ban hành các Nghị quyết và các biện pháp bảo đảm thi hành nghiêmchỉnh Hiến pháp, Pháp luật và các Nghị quyết của cơ quan cấp trên ở địaphương
Các cơ quan quyền lực tiếp công dân nhằm mục đích củng cố và phát huyhiệu lực quản lý Nhà nước Vì vậy tiếp công dân là lắng nghe đầy đủ ý kiến củacông dân, qua đó hiểu được tâm tư nguyện vọng của nhân dân trong việc thựchiện chính sách, Pháp luật của Đảng, Nhà nước Thu thập ý kiến đóng góp chânthành của nhân dân đối với chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng và Nhànước, tổng hợp thông tin để Đảng, Nhà nước kịp thời sửa đổi, bổ sung các quyđịnh tạo ra sự thích hợp cho đường lối, chính sách, pháp luật, làm cơ sở cho sựphát triển kinh tế xã hội, đảm bảo cho đời sống xã hội lành mạnh
b Tiếp công dân của cơ quan Tư pháp.
Trang 5Cơ quan Tư pháp bao gồm: Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, Cơquan điều tra, thi hành án.
Các cơ quan tư pháp tiếp công dân để giải quyết kịp thời các khiếu nại, tốcáo của công dân trong lĩnh vực xét xử, điều tra, khởi tố, giam giữ, thi hành án
và điều chỉnh các mối quan hệ về pháp luật trong hình sự, dân sự, hôn nhân vàgia đình giúp cho công dân thực hiện nghiêm chỉnh Pháp luật hiện hành Đồngthời giúp cho các cơ quan tư pháp nắm bắt kịp thời những thông tin để phục vụcho công tác hoạt động tư pháp của mình
c Tiếp công dân của cơ quan hành pháp.
Cơ quan hành pháp là cơ quan chấp hành, làm nhiệm vụ quản lý, điềuhành hoạt động của Nhà nước và xã hội Bao gồm Chính phủ, các Bộ, UBNDcác cấp làm nhiệm vụ điều hành công việc của Nhà nước
Các cơ quan này tiếp dân nhằm tiếp nhận các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị,phản ánh của công dân diễn ra hàng ngày thuộc lĩnh vực hành chính Nhà nước.Thông qua tiếp dân để kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, thu thập nhữngthông tin cần thiết, giúp cho việc tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý, giảiquyết kịp thời những yêu cầu trong hoạt động của cơ quan Nhà nước các cấp,các ngành Đồng thời giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tốcáo của công dân thuộc thẩm quyền quản lý
d Tiếp công dân của các đoàn thể tổ chức xã hội.
Các cơ quan này bao gồm: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội liên hiệp phụ
nữ Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Liên đoàn lao động ViệtNam
Các cơ quan đoàn thể tổ chức xã hội tiếp công dân nhằm mục đích giảiquyết mối quan hệ giữa các thành viên trong đoàn thể, tổ chức đó, hoặc tư vấncho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
2 Tiếp công dân theo tính chất, nội dung vụ việc.
Các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm tiếp công dân, dù có tổ chức bằnghình thức nào đi nữa cũng phải căn cứ vào tính chất, nội dung của sự việc đểtiếp Cụ thể:
- Tiếp công dân đến thỉnh cầu: Tức là công dân đến để đề đạt tâm tư,nguyện vọng của cá nhân mình với cơ quan Nhà nước
- Tiếp công dân đến khiếu nại: Là công dân đến cơ quan Nhà nước cóthẩm quyền khiếu nại hành vi hành chính, quyết định hành chính của cơ quanNhà nước, của cán bộ, công chức trong cơ quan đó xâm hại đến quyền, lợi íchhợp pháp của họ
- Tiếp công dân đến tố cáo: Là việc công dân đến báo cáo cho cơ quanNhà nước có thẩm quyền về một hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan,
Trang 6tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước,quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân công dân.
Khi công dân đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thỉnh cầu, khiếunại, tố cáo thì cơ quan Nhà nước, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm tiếpnhận đầy đủ nội dung để xem xét, giải quyết kịp thời hoặc hướng dẫn, trả lời, xử
lý theo quy định của pháp luật
IV TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI TIẾP CÔNG DÂN, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TẠI NƠI TIẾP CÔNG DÂN.
Trong tiếp công dân luôn luôn có mối quan hệ giữa chủ thể (cơ quan hoặc
cá nhân có trách nhiệm tiếp công dân) và người đến thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo(là công dân) Các văn bản pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo, về công táctiếp công dân đã quy định rất rõ ràng, chi tiết về trách nhiệm của người tiếp côngdân và quyền, nghĩa vụ của công dân tại nơi tiếp công dân Ở tiểu luận này chỉ
đề cập đến một số nội dung cơ bản về vấn đề trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ cácbên như sau:
1 Trách nhiệm của người tiếp công dân.
* Người tiếp công dân có trách nhiệm sau:
- Tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến khiếu nại,
tố cáo
- Hướng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo khi họ yêu cầu
- Giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích của người tố cáo khi họ yêu cầu
- Phải trực tiếp tiếp công dân
* Nội dung công tác tổ chức tiếp công dân của cơ quan tổ chức bao gồm:
- Bố trí nơi tiếp công dân ở địa điểm thuận tiện bảo đảm các điều kiện vậtchất cần thiết và đảm bảo an toàn khi tiếp công dân
- Bố trí cán bộ có phẩm chất tốt, có kiến thức am hiểu chính sách phápluật, có ý thức trách nhiệm trong công tác tiếp dân
- Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và chấn chỉnh kịp thời việc tiếp côngdân ở cơ quan, tổ chức
Thủ trưởng cơ quan Nhà nước phải tiếp công dân định kỳ theo quy định
và ngoài những trách nhiệm trên phải trả lời ngay những vụ việc đã có cơ sở giảiquyết thuộc thẩm quyền và nói rõ thời hạn giải quyết, cơ quan giải quyết, ngườicần liên hệ để biết kết quả đối với những vụ việc chưa có cơ sở trả lời mà cầnphải xem xét, thẩm tra, xác minh Đồng thời tổ chức, quản lý nơi tiếp công dâncủa cơ quan, tổ chức mình
2 Quyền và nghĩa vụ của công dân tại nơi tiếp công dân.
Trang 7Khi đến thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo tại nơi tiếp dân của cơ quan Nhànước, công dân có những quyền và nghĩa vụ cơ bản sau:
- Xuất trình giấy tờ tuỳ thân, tuân thủ nội quy nơi tiếp dân, thực hiện sựhướng dẫn của người tiếp công dân
- Trình bày trung thực sự việc, cung cấp tài liệu liên quan đến nội dungkhiếu nại, tố cáo, ký xác nhận nội dung đã trình bày
- Được hướng dẫn, giải thích về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo
- Cử đại diện để trình bày với người tiếp công dân trong trường hợp cónhiều người khiếu nại, tố cáo về cùng một nội dung, một yêu cầu
- Được khiếu nại, tố cáo về những hành vi sai trái, cản trở, gây phiền hà,sách nhiễu của người tiếp công dân
V TỔ CHỨC TIẾP CÔNG DÂN KHIẾU NẠI, TỐ CÁO.
1 Nguyên tắc tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo.
Để làm tốt công tác tiếp dân các cơ quan, tổ chức và người tiếp dân phảithực hiện tốt các nguyên tắc sau đây:
* Nguyên tắc tôn trọng quyền khiếu nại, tố cáo của công dân:
Điều 1 Luật khiếu nại, tố cáo nói rõ: “Công dân, cơ quan tổ chức có quyềnkhiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhànước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi có căn
cứ cho rằng quyết định hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi ích hợppháp của mình”
“Công dân có quyền tố cáo với cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm quyền vềhành vi trái pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc
đe dọa gây thiệt hại lợi ích của nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của công dân,
cơ quan, tổ chức”
Vì vậy nơi tiếp công dân phải tôn trọng quyền khiếu nại, tố cáo của côngdân Sự tôn trọng đó thể hiện trước hết ở việc tiếp xúc với công dân đến khiếunại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến khiếu nại, tố cáo Tại nơi tiếp côngdân bố trí cán bộ thường trực để thường xuyên tiếp công dân và được thay mặt
cơ quan quản lý nhà nước tiếp công dân phải có thái độ, cử chỉ lịch sự, có nănglực, trình độ, nghiêm túc và giải quyết kịp thời những yêu cầu, đề nghị, nguyệnvọng chính đáng của công dân
* Nguyên tắc khách quan, công khai, dân chủ.
Khách quan: Là đảm bảo việc xem xét, xử lý đúng bản chất sự việc, phùhợp với các diễn biến thực tế của sự việc Trong quá trình xem xét, xử lý phảitôn trọng yếu tố khách quan, tránh áp đặt ý kiến chủ quan của mình làm cho sựviệc phức tạp, kết quả sẽ sai lệch so với thực tế đã xảy ra
Trang 8Công khai: Là thể hiện việc tiếp công dân phải được tổ chức đàng hoàngtại nơi tiếp công dân theo đúng quy định của pháp luật.
Dân chủ: Là thể hiện công dân đến khiếu nại, tố cáo và cán bộ tiếp côngdân đều bình đẳng trước pháp luật Mọi ý kiến đều được tôn trọng, được giảiquyết thấu tình, đạt lý
Trong quá trình tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo phải kếthợp linh hoạt và chặt chẽ các yếu tố khách quan, công khai, dân chủ, kịp thời
* Nguyên tắc thận trọng.
Trong mọi tình huống người cán bộ tiếp công dân phải sáng suốt, bìnhtĩnh, cân nhắc xem xét sự việc một cách có căn cứ, cán bộ tiếp công dân khôngđược hứa hẹn hoặc khẳng định một vấn đề gì khi không đủ căn cứ, chỉ được bày
tỏ thái độ khi đã có đủ căn cứ và trong phạm vi thẩm quyền của mình Hết sứcthận trọng khi phát ngôn hay đưa ra chính kiến
2 Tổ chức tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo.
1 Một số yếu cầu cụ thể
Ngoài việc thực hiện tốt các nguyên tắc đề ra, việc tiếp công dân cần phảichú ý tới những yêu cầu cụ thể trong khâu chuẩn bị thì việc tiếp công dân mớiđạt hiệu quả cao
* Về địa điểm:
Tuỳ theo điều kiện và khả năng của từng cơ quan, địa phương mà lựachọn địa điểm của nơi tiếp công dân phải thuận lợi về mọi mặt cho công dân.Nơi tiếp công dân cần khang trang, thoáng mát nhằm gây ấn tượng tốt đẹp, thoảimái cho công dân khi đến cơ quan nhà nước Việc lựa chọn địa điểm nơi tiếpcông dân cần tránh hai khuynh hướng: Quá đơn giản, tuỳ tiện, gây ấn tượngkhông tốt đối với công dân khi đến nơi tiếp công dân hoặc quá cầu kỳ, hình thức,gây tâm lý khó chịu
Nơi tiếp công dân cần bố trí phòng chờ đợi, phòng tiếp công dân riêngbiệt
*Về phương tiện:
Cần có những trang bị cần thiết phục vụ cho công tác tiếp công dân và cán
bộ tiếp công dân thực hiện nhiệm vụ như bàn, ghế, sổ sách, ấm chén, đèn, quạt Nếu có điều kiện nên trang bị máy ghi âm, máy chụp ảnh, để cán bộ tiếp côngdân ghi lại những ý kiến quan trọng hoặc những hình ảnh, hiện vật, tài liệu cầnthiết
Cần bố trí sắp xếp các thiết bị trong phòng tiếp công dân gọn gàng khoahọc, đảm bảo thuận lợi khi tiến hành công việc, song cũng đảm bảo tính mỹquan
Trong phòng tiếp công dân nhất thiết phải có: Nội quy - Lịch tiếp côngdân quy định nhiệm vụ, quyền hạn của công dân và trách nhiệm của cán bộ tiếpcông dân; có lịch tiếp công dân, trong lịch ghi rõ thời gian, chức vụ người tiếpcông dân, một số văn bản pháp luật liên quan đến khiếu nại, tố cáo
Trang 9*Đối với cán bộ tiếp công dân:
Thủ trưởng cơ quan các cấp, ngành có trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân
và tổ chức việc tiếp công dân đến trình bày khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ảnhliên quan đến khiếu nại về quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơquan quản lý các cấp, ngành công chức tiếp công dân khi có căn cứ cho rằngquyết định, hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp củamình; và công dân đến tố cáo với cơ quan quản lý các cấp, ngành về hành vi viphạm pháp luật của công chức, cơ quan, đơn vị, ngành, xâm phạm lợi ích củanhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
Vì vậy nhiệm vụ của thủ trưởng cơ quan các cấp là phải bố trí cán bộ cóphẩm chất tốt, có trình độ nghiệp vụ tiếp công dân, có kỹ năng ghi biên bản, cókiến thức và am hiểu chính sách, pháp luật, có ý thức trách nhiệm, có hiểu biếtcần thiết về tâm lý xã hội, con người Có như vậy công tác tiếp công dân mớithực sự có hiệu quả, tạo được sự tin tưởng của công dân khi đến tiếp xúc với cán
bộ tiếp công dân
Công tác tiếp công dân nhằm tiếp nhận các khiếu nại tố cáo, kiến nghị,phản ánh của công dân diễn ra hàng ngày thuộc lĩnh vực hành chính nhà nước.Tiếp công dân để kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, thu thập những thông tincần thiết giúp cho việc tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý, giải quyết kịp thờikhiếu nại, tố cáo của công dân, chấn chỉnh, sửa chữa kịp thời những sai sót tronghoạt động của cơ quan đơn vị các cấp, các ngành
Nhiệm vụ đối với cán bộ tiếp công dân phải có thái độ đúng mực, có tráchnhiệm tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và lắng nghe, ghi chép đầy đủ ý kiến
đề đạt nhiệm vụ của công dân về lĩnh vực thuộc thẩm quyền giải quyết Nếu sựviệc không thuộc thẩm quyền giải quyết thì cán bộ tiếp công dân có trách nhiệmhướng dẫn để công dân đến cơ quan có thẩm quyền để được giải quyết Tuyệtđối không gây khó khăn sách nhiễu, phiền hà, kiên quyết chống mọi biểu hiệntiêu cực
Đối công dân khi đến cơ quan tiếp công dân phải xuất trình với cán bộtiếp dân những giấy tờ tuỳ thân cần thiết Đảm bảo an toàn, giữ gìn trật tự vệsinh nơi tiếp dân Không được mang theo vũ khí, chất nổ, chất dễ cháy Côngdân đến trước được tiếp trước, phải trình bày trung thực sự việc, nói rõ yêu cầu,cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ và tôn trọng sự hướng dẫn của cán bộ tiếpcông dân Không được lợi dụng quyền khiếu tố để xuyên tạc, vu khống, kíchđộng làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước Luôn đảm bảonguyên tắc bí mật, không để ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận và giải quyếtkhiếu tố
Cán bộ tiếp công dân phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định trên Ai viphạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật
Tiếp công dân là một công việc hết sức phức tạp nhưng rất nhạy cảm,công dân đến kiến nghị, phản ảnh hay thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo khácnhau về lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp, tâm lý Công dân đến khiếu nại thường
có tâm lý cho rằng mình đang bị xâm phạm về quyền, lợi ích và họ bị ức chế về
Trang 10tinh thần do đó dễ nóng vội, mất bình tĩnh Công dân đến tố cáo xuất phát từnhiều động cơ, mục đích khác nhau Có người vì trách nhiệm lương tâm chânchính, tố cáo với mục đích xây dựng Có người vì động cơ xấu, lợi dụng tố cáonhằm vu khống làm giảm danh dự, uy tín người khác nên cán bộ tiếp dân cần cóthái độ ứng xử thích hợp.
Năng lực của cán bộ tiếp công dân liên quan đến sự thành công hay thấtbại của công việc Do đó, phải chọn những cán bộ tiếp công dân hội đủ nhữngđiều kiện cần thiết: Có trình độ nghiệp vụ giỏi, phẩm chất đạo đức tốt, có kiếnthức về tâm lý xã hội và am hiểu pháp luật Người cán bộ tiếp công dân phải cóthái độ ứng xử đúng mực, niềm nở, chân thành, chu đáo, có khả năng phán đoán
sự việc, biết phát hiện diễn biến sự việc, gợi mở và hướng dẫn công dân trìnhbày đúng bản chất, nội dung trọng tâm của sự việc, tóm tắt và nhận định sự việcmột cách chính xác
Không nên bố trí những người khuyết tật làm công tác tiếp công dân tạinơi tiếp công dân
2 Trình tự, nội dung tiếp công dân.
Mỗi công dân đến nơi tiếp công dân với tâm trạng khác nhau, cách trìnhbày, diễn giải sự việc khác nhau Tuỳ theo tuổi tác, giới tính, trình độ hiểu biết,đặc điểm nghề nghiệp của họ mà cán bộ tiếp công dân có cách ứng xử cho phùhợp Trình tự tiếp công dân được chia làm ba bước chính như sau:
Bước 1: Tiếp xúc ban đầu.
Khi công dân đến nơi tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân phải lịch sự,nhã nhặn, khiêm tốn, đúng mực Bất kỳ tình huống nào, người tiếp công dâncũng không được có thái độ hách dịch, cửa quyền, thiếu văn hoá Sau khi giaotiếp ban đầu, cán bộ tiếp công dân cần xác định đối tượng của mình phải tiếp là
ai, đến trình bày nội dung gì để có cách ứng xử thích hợp
Nếu công dân có thái độ nóng nảy, cán bộ tiếp công dân phải nhã nhặn,mềm dẻo, đôi khi phải lựa ý họ Nếu công dân tỏ ra xúc động, cần động viên họ,tạo điều kiện cho họ bình tĩnh trình bày nội dung sự việc và những yêu cầu của
họ cần được giải quyết Người có thái độ thiếu văn hoá, cán bộ tiếp công dân cầnxác định cho họ hiểu rõ “ Đây là cơ quan Nhà nước cần phải có thái độ nghiêmtúc, đúng mực” Cán bộ tiếp công dân yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ tuỳthân, giấy uỷ nhiệm v.v
Trong mọi tình huống, người cán bộ tiếp công dân phải luôn ở thế chủđộng, sáng suốt phán đoán diễn biến sự việc, kết luận sự việc chính xác, có cơ sởkhoa học
Bước 2: Quá trình làm việc.
Người tiếp công dân cần ghi ngày, giờ, họ tên, địa chỉ, nội dung làm việcvới công dân vào sổ tiếp công dân Sau đó yêu cầu công dân cung cấp đơn thư,tài liệu, chứng cứ để xác định tính thật-giả, độ tin cậy của các tài liệu, chứng cứđó