Tài liệu về chuẩn mực kế toán quốc tế_1 docx

QUY ẮNH CHUNG VÏÌ VIÏƠC LÍƠP VAĐTRÒNH BAĐY CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH LÖÎ LAÔI ROĐNG CUÊA CAÊ KYĐ, CAÂC LÖÎI CÚ BAÊN VAĐ THAY ĂÖÍI CHÏỊ ĂÖƠ KÏỊ TOAÂN IAS 8 CHÛÚNG 7 CAÂC SÛƠ KIÏƠN XAÊY R

NGÊN HAÂNG THÏË GIÚÁI

THE WORLD BANK

C AÁC CHUÊÍN MÛÅC

K ÏË TOAÁN

Q UÖËC TÏË

T AÂI LIÏÅU HÛÚÁNG DÊÎN THÛÅC HAÂNH

(SAÁCH THAM KHAÃO)

NHAÂ XUÊËT BAÃN CHÑNH TRÕ QUÖËC GIA

THE NATIONAL POLITICAL PUBLISHING HOUSE

HAÂ NÖÅI - 2000

Baên quýìn 1999

Ngín hađng Thïị giúâi

1818 H Street, NW

Washington DC 20433 USA

Toađn böơ quýìn taâc giaê ặúơc baêo vïơ

xuíịt baên taơi Húơp chuâng quöịc Hoa Kyđ

Hennie van Greuning

Laônh ăaơo khu vûơc tađi chñnh

Khu vûơc chíu Íu vađ Trung AÂ

Ngín hađng Thïị giúâi

Marius Koen

Giaâo sû kïị toaân tađi chñnh

Trûúđng kïị toaân

Trûúđng Ăaơi hoơc töíng húơp Pretoria

Chuýn gia tû víịn cho Ngín hađng Thïị giúâi

Toađn böơ söị liïơu, diïîn giaêi vađ kïịt luíơn lađ cuêa

chñnh taâc giaê, khöng phaêi cuêa Ngín hađng

Thïị giúâi; khöng phaêi cuêa Höơi ăöìng quaên trõ,

Ban laônh ăaơo vađ cuông khöng phaêi cuêa bíịt cûâ

nûúâc thađnh viïn nađo cuêa Ngín hađng Thïị

giúâi

©Copyright 1999The World Bank

1818 H Street, NWWashington DC 20433 USA

All rights reservedManufactured in the United States of America

Hennie van GreuningFinancial Sector LeaderEurope and Central Asia RegionThe World Bank

Marius KoenProfessor of Financial AccountingSchoool of Accountancy

University of PretoriaConsultant to The World Bank

All findings, interpretations, and conclusionsare the authors’ own and should not beattributed to the World Bank, its Board ofDirectors, its management, or any of itmember countries

QUY ẮNH CHUNG VÏÌ VIÏƠC LÍƠP VAĐ

TRÒNH BAĐY CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

LÖÎ LAÔI ROĐNG CUÊA CAÊ KYĐ, CAÂC LÖÎI

CÚ BAÊN VAĐ THAY ĂÖÍI

CHÏỊ ĂÖƠ KÏỊ TOAÂN (IAS 8)

CHÛÚNG 7

CAÂC SÛƠ KIÏƠN XAÊY RA SAU NGAĐY LÍƠP BAÊNG

TÖÍNG KÏỊT TAĐI SAÊN (IAS 10)

THÖNG TIN PHAÊN AÂNH AÊNH HÛÚÊNG

CUÊA BIÏỊN ĂÖƠNG GIAÂ CAÊ (IAS 15)

CHÛÚNG 23

KÏỊ TOAÂN CAÂC KHOAÊN ĂÍÌU TÛ TRONG CAÂC ĂÚN VÕ LIÏN KÏỊT (IAS 28)

CHÛÚNG 24

BAÁO CAÁO TAÂI CHÑNH TRONG

CAÁC NÏÌN KINH TÏË SIÏU LAÅM PHAÁT

(IAS 29)

CHÛÚNG 25

NÖÅI DUNG CÖNG BÖË TRONG BAÁO CAÁO TAÂI

CHÑNH CUÃA CAÁC NGÊN HAÂNG VAÂ CAÁC TÖÍ

CHÛÁC TÑN DUÅNG TÛÚNG TÛÅ (IAS 30)

CHÛÚNG 26

BAÁO CAÁO TAÂI CHÑNH VÏÌ CAÁC LÚÅI ÑCH TRONG

CAÁC LIÏN DOANH (IAS 31)

CHÛÚNG 27

CAÁC CÖNG CUÅ TAÂI CHÑNH: CÖNG BÖË

VAÂ TRÒNH BAÂY (IAS 32)

GIAÃI THÑCH IASC HIÏÅN COÁ HIÏÅU LÛÅC

PHUÅ LUÅC III

NÖÅI DUNG CÖNG BÖË THEO YÏU CÊÌU CUÃA IAS TRONG CAÁC BAÁO CAÁO TAÂI CHÑNH CUÃA CAÁC NGÊN HAÂNG - THEO LOAÅI RUÃI RO

TAÂI LIÏÅU THAM KHAÃO

Understanding accounting systems is one of

the few skills that help managers to efficiently

operate a company Accurate accounting

infor-mation is an important tool which managers

use to make management decisions since such

information reflects the actual financial status

of a company

In order to facilitate the advancement of

Vietnamese accounting standards, the National

Political Publishing House is introducing a book

entitled, “International accounting standards - a

practical guide” by Hennie Van Greuning and

Marius Koen The book was originally published

by the World Bank In Vietnam, the book will be

reprinted in a bilingual format which includes

both Vietnamese and English text

Vietnamese accounting standards arevery different from international ones and are

in their early stages of development.Consequently, the book contains many newconcepts and English terminology that have

no Vietnamese equivalent In light of thesefactors, it is very difficult to produce an error-free Vietnamese translation The Publisherwelcomes comments from the reader that mayserve to improve the quality of the publication

in future editions

August, 2000

THE NATIONAL POLITICAL PUBLISHING HOUSE

N OTES FROM THE PUBLISHER

Ăïí quaên lyâ coâ hiïơu quaê möơt doanh nghiïơp hay

möơt cöng ty, caâc nhađ quaên lyâ phaêi nùưm vûông

khíu kïị toaân Nhúđ nhûông söị liïơu kïị toaân, hoơ coâ

thïí thíịy roô ặúơc thûơc chíịt cuêa quaâ trònh hoaơt

ăöơng saên xuíịt kinh doanh ăang diïîn ra vađ tûđ

ăoâ ăïì ra nhûông quýịt ắnh quaên lyâ ăuâng ăùưn

Ăïí goâp phíìn caêi tiïịn hïơ thöịng kïị toaân

úê nûúâc ta, Nhađ xuíịt baên Chñnh trõ quöịc gia

giúâi thiïơu vúâi baơn ăoơc cuöịn saâch in song

ngûô Viïơt - Anh: “Caâc chuíín mûơc kïị toaân

quöịc tïị - tađi liïơu hûúâng díîn thûơc hađnh” cuêa

caâc taâc giaê Hennie Van Greuning vađ Marius

Koen do Ngín hađng Thïị giúâi xuíịt baên

Do hïơ thöịng kïị toaân cuêa nûúâc ta caâch khaâ

xa vúâi hïơ thöịng kïị toaân cuêa caâc quöịc gia phaâttriïín, nïn trong cuöịn saâch coâ ríịt nhiïìu thuíơtngûô múâi vïì kïị toaân chûa coâ khaâi niïơm tûúngặúng trong tiïịng Viïơt, vò víơy khoâ traânh khoêinhûông thiïịu soât Nhađ xuíịt baên mong nhíơnặúơc sûơ goâp yâ cuêa baơn ăoơc

Thaâng 8 nùm 2000

NHAĐ XUÍỊT BAÊN CHÑNH TRÕ QUÖỊC GIA

C HUÂ DÍÎN CUÊA NHAĐ XUÍỊT BAÊN

Phaên ûâng laơi cuöơc khuêng hoaêng tađi chñnh

toađn cíìu nùm 1998, möơt söị töí chûâc quöịc tïị

trong ăoâ coâ caê Ngín hađng Thïị giúâi vađ Quyô

tiïìn tïơ Quöịc tïị ăaô ặa ra saâng kiïịn cöơng taâc

nhùìm cuêng cöị cú cíịu tađi chñnh toađn cíìu Mùơc

duđ caâc chuíín mûơc kïị toaân Quöịc tïị (IASs) ăaô

töìn taơi trong nhiïìu nùm, saâng kiïịn nađy ăaô

lađm tùng thïm tíìm quan troơng cho caâc chuíín

mûơc Cuơ thïí lađ caâc chuíín mûơc lađm níng cao

tñnh minh baơch trong baâo caâo tađi chñnh vađ

níng cao tñnh hođa húơp cuêa caâc chuíín mûơc ăïí

höî trúơ cho caâc thõ trûúđng tađi chñnh ngađy cađng

ặúơc toađn cíìu hoâa

Ngín hađng Thïị giúâi ýu cíìu caâc cú quan

quaên lyâ caâc nûúâc khíín trûúng ûu tiïn chíịp

nhíơn caâc chuíín mûơc kïị toaân quöịc tïị hún lađ

xíy dûơng caâc tíơp quaân theo ăiïìu kiïơn tûđng

nûúâc búêi caâc chuíín mûơc nađy ặúơc quöịc tïị chíịp

nhíơn röơng raôi vađ coâ sûơ linh hoaơt trong viïơc húơp

nhíịt nhûông tíơp quaân töịt nhíịt trïn thïị giúâi

Ngín hađng Thïị giúâi cuông sûê duơng caâc IASs

lađm cú súê cho viïơc trònh bađy caâc baâo caâo tađi

chñnh cuêa nhûông khaâch hađng sûê duơng caâc

khoaên vay vađ tñn duơng cuêa Ngín hađng Thïị

giúâi Trong nùm vûđa qua, caâc Chuíín mûơc Kïị

toaân Quöịc tïị ăaô nhíơn ặúơc thïm sûơ höî trúơ cuêa

Töí chûâc caâc UÊy ban Chûâng khoaân Quöịc tïị

(IOSCO) vađ ặúơc Liïn hiïơp chíu Íu aâp duơng

Ngín hađng Thïị giúâi ăaô höî trúơ cho quaâtrònh taâi cú cíịu gíìn ăíy cuêa Höơi ăöìng Chuíínmûơc Kïị toaân Quöịc tïị (IASC) ăïí töí chûâc nađymang tñnh ăaơi diïơn hún vađ trúê thađnh cú quanquaên lyâ toađn cíìu Chuâng töi ăùơc biïơt mongmuöịn rùìng caâc nûúâc phaât triïín vađ chuýín ăöíicoâ tiïịng noâi trong quaâ trònh xíy dûơng chuíínmûơc vađ caâc Chuíín mûơc Kïị toaân Quöịc tïị ặúơccöng böị röơng raôi úê mûâc cao nhíịt Cuöịn saâchnađy ặúơc xuíịt baên líìn thûâ 2 vađ ặúơc dõch sangmöơt söị thûâ tiïịng, lađ möơt phíìn ăoâng goâp quantroơng vađo viïơc múê röơng nhíơn thûâc vađ hiïíu biïịtvïì caâc Chuíín mûơc Kïị toaân Quöịc tïị trïn khùưpthïị giúâi, vúâi nhûông phíìn toâm tùưt dïî ăoơc chotûđng chuíín mûơc vađ caâc phíìn nghiïn cûâu tònhhuöịng minh hoơa cho caâc phûúng phaâp haơchtoaân vađ ýu cíìu cöng böị Chuâng töi vö cuđngcaêm ún caâc taâc giaê Hennie Van Greuning vađMarius Koan

Paul BerminghamChuê tõch Höơi ăöìng Phín ban quaên lyâ tađi chñnhNgín hađng Thïị giúâi

Washington D.C, Hoa Kyđ8/1/2001

L ÚĐI MÚÊ ĂÍÌU

Khi chuíín bõ xuíịt baên cuöịn saâch nađy, möơt

quýịt ắnh saâng suöịt ặúơc ặa ra lađ tíơp

trung vađo nhu cíìu cuêa caâc nhađ ăiïìu hađnh cíịp

cao trong khu vûơc cöng cöơng vađ tû nhín chûa

am hiïíu tûúđng tíơn vïì kïị toaân Cuöịn saâch nađy

toâm tùưt tûđng Chuíín mûơc kïị toaân Quöịc tïị ăïí

caâc nhađ quaên lyâ vađ ăiïìu hađnh coâ thïí coâ ặúơc

sûơ hiïíu biïịt röơng raôi vađ cú baên vïì nhûông víịn

ăïì chuê ýịu trong khoaêng thúđi gian ngùưn nhíịt

Ngoađi nhûông phíìn toâm tùưt ngùưn goơn,

tûđng chûúng coâ phíìn nghiïn cûâu tònh huöịng

ăún giaên, chuâ troơng ăïịn viïơc aâp duơng thûơc tïị

möơt söị khaâi niïơm cú baên trong tûđng chuíín

mûơc Nhúđ ăoâ ngûúđi ăoơc khöng lađm chuýn

mön ặúơc trang bõ nhûông cöng cuơ hiïíu biïịt ăïí

tham gia möơt thaêo luíơn vïì tñnh phuđ húơp hoùơc

aâp duơng möơt chuíín mûơc vađo möơt tònh huöịng

cuơ thïí Ngûúđi ăoơc cuông coâ thïí ăaânh giaâ aênh

hûúêng cuêa viïơc aâp duơng caâc nguýn tùưc cuêa

möơt chuíín mûơc kïị toaân cuơ thïí túâi caâc kïịt quaê

tađi chñnh vađ võ thïị tađi chñnh cuêa möơt böơ phíơn

hoùơc toađn böơ doanh nghiïơp

SÛÊ DUƠNG CUÖỊN S ÂCH N ĐY NHÛ T HÏỊ NAĐ O

Caâc taâc giaê ặa caâch trònh bađy ríịt thuíơn lúơi cho

viïơc thaêo luíơn tûđng chuíín mûơc

1 Caâc víịn ăïì ăùơt ra: xaâc ắnh caâc muơc ăñch

chñnh vađ nhûông víịn ăïì chuê ýịu cuêa tûđng

chuíín mûơc

2 Phaơm vi aâp duơng chuíín mûơc xaâc ắnh

nhûông giao dõch vađ sûơ kiïơn cuơ thïí ặúơc quy

ắnh trong tûđng chuíín mûơc Trong nhûông

trûúđng húơp nhíịt ắnh, viïơc tuín thuê caâc

ýu cíìu cuêa möơt chuíín mûơc chó giúâi haơn

cho möơt söị loaơi hònh doanh nghiïơp ắnh

3 Haơch toaân kïị toaân liïơt kï nhûông nguýn tùưckïị toaân cuơ thïí, nhûông cú súê, nhûông thöng lïơ,nhûông quy tùưc, vađ thûơc tiïîn kïị toaân cuơ thïímađ doanh nghiïơp cíìn aâp duơng ăïí tuín thuêmöơt chuíín mûơc cuơ thïí

4 Cöng böị mö taê caâch thûâc trònh bađy caâckhoaên muơc tađi chñnh vađ phi tađi chñnh trongcaâc baâo caâo tađi chñnh cuông nhû nhûông khñacaơnh cíìn ặúơc cöng böị trong caâc baâo caâo tađichñnh

Caâc taâc giaê hy voơng rùìng caâc nhađ quaên lyâcuêa caâc nûúâc khaâch hađng cuêa Ngín hađng Thïịgiúâi seô thíịy hònh thûâc nađy hûôu ñch cho viïơcthiïịt líơp thuíơt ngûô kïị toaân, ăùơc biïơt lađ khi möơtsöị thuíơt ngûô víîn cođn ăang ặúơc tòm hiïíu.Chuâng töi hoan nghïnh moơi yâ kiïịn phaên höìi vïìvíịn ăïì nađy

NÖƠI DUNGTíịt caê caâc chuíín mûơc kïị toaân, do Höơi ăöìngchuíín mûơc kïị toaân Quöịc tïị (IASC) ặa ra vađặúơc Höơi ăöìng chuâ giaêi Chuíín mûơc (SIC) giaêithñch, cho túâi ngađy 31-10-2000, ặúơc ặa vađocuöịn saâch nađy

LÚĐI CAÊM ÚNCaâc taâc giaê vö cuđng caêm ún sûơ trúơ giuâp vïì tađichñnh cuêa chûúng trònh tađi trúơ PHRD cho viïơcthiïịt líơp böơ phíơn phaât triïín kïị toaân thuöơcChûúng trònh Cho vay Phaât triïín Ăõnh chïị chonûúâc Nga trong giai ăoaơn bùưt ăíìu xuíịt baêncuöịn saâch nađy

G IÚÂI THIÏƠU

1

CHÕU TRAÂCH NHIÏƠM XUÍỊT BAÊN Giaâm ăöịc - Töíng biïn tíơp TRÍÌN ẰNH NGHIÏM

VUÔ HÖÌNG THÍỊM

Maô söị: 3.339.7

CTQG-2000

In 1500 cuöịn, khöí 20,5cmx28cm In taơi Cöng ty in Töíng húơp Hađ Nöơi

Söị XB: Giíịy pheâp xuíịt baên: 24-604/CXB-QLXB, cíịp ngađy 16-6-2000

In xong vađ nöơp lûu chiïíu thaâng 10 nùm 2000

CHÛÚNG 1

Viïơc cung cíịp thöng tin minh baơch vađ hûôu ñch

vïì caâc ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng vađ vïì caâc

hoaơt ăöơng kinh doanh cuêa nhûông ăöịi tûúơng nađy

lađ ríịt cíìn thiïịt cho möơt thõ trûúđng hoaơt ăöơng

tríơt tûơ vađ hiïơu quaê, vađ lađ möơt trong nhûông tiïìn

ăïì quan troơng nhíịt ăïí thiïịt líơp nïn kyê luíơt thõ

trûúđng Nïịu ăïí phoâ mùơc thò baên thín caâc thõ

trûúđng seô khöng thïí ặa ra mûâc ăöơ cöng khai

thoaê ăaâng Caâc lûơc lûúơng thõ trûúđng thöng

thûúđng seô lađm cín bùìng caâc lúơi ñch cíơn biïn vađ

chi phñ cíơn biïn cuêa viïơc cöng böị thïm thöng

tin vađ kïịt quaê cuöịi cuđng coâ thïí seô khöng phaêi lađ

caâi mađ caâc ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng thûơc

sûơ cíìn ăïịn

Xu hûúâng tûơ do hoaâ thõ trûúđng tađi chñnh vađ

thõ trûúđng vöịn vađo nhûông nùm 80 lađm tùng

tñnh bíịt öín trïn caâc thõ trûúđng tađi chñnh nhû

möơt lađm tùng nhu cíìu coâ thïm thöng tin ăaêm

baêo sûơ öín ắnh vïì tađi chñnh Vađo nhûông nùm 90,

khi xu thïị tûơ do hoaâ thõ trûúđng tađi chñnh vađ vöịn

díng cao, gíy aâp lûơc ngađy cađng lúân ăöịi vúâi viïơc

cung cíịp thöng tin hûôu ñch trong caê khu vûơc tađi

chñnh líîn khu vûơc tû nhín; nhûông ýu cíìu töịi

thiïíu vïì cöng böị thöng tin giúđ ăíy seô lađ ăaânh

giaâ chíịt lûúơng vađ dung lûúơng thöng tin cíìn

cung cíịp cho caâc ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng

vađ cho cöng chuâng Do viïơc cung cíịp thöng tin

lađ thiïịt ýịu giuâp öín ắnh thõ trûúđng nïn caâc cú

quan quaên lyâ cođn xem chíịt lûúơng thöng tin coâ

tñnh ûu tiïn cao Khi chíịt lûúơng thöng tin cíìn

cung cíịp cho caâc thađnh viïn tham gia thõ

trûúđng vađ caâc cú quan quaên lyâ ặúơc caêi thiïơn

thò caâc töí chûâc cuông seô phaêi thûơc hiïơn töịt viïơc

caêi tiïịn hïơ thöịng thöng tin nöơi böơ cuêa mònh ăïí

taơo danh tiïịng cuêa hoơ trong viïơc cung cíịp

thöng tin coâ chíịt lûúơng

Viïơc cöng böị röơng raôi thöng tin chó thûơc

hiïơn ặúơc khi coâ caâc tiïu chuíín kïị toaân töịt vađ

phûúng phaâp cöng böị thöng tin thoaê ăaâng Viïơc

cöng böị röơng raôi nađy thûúđng bao göìm viïơc cho

xuíịt baên thöng tin ắnh tñnh vađ ắnh lûúơng

thñch húơp trong caâc baâo caâo tađi chñnh hađng nùm

mađ nhûông baâo caâo nađy thûúđng coâ keđm theo vúâi

caâc baâo caâo tađi chñnh nöơi böơ vađ caâc thöng tin coâ

liïn quan khaâc Ăïí cung cíịp thöng tin cíìn coâ

chi phñ, vò víơy, khi xaâc ắnh caâc ýu cíìu cöng böị

thöng tin cíìn phaêi ăaânh giaâ tñnh hûôu ñch cöng

böị thöng tin cho cöng chuâng trong möịi tûúng

quan vúâi chi phñ mađ doanh nghiïơp phaêi boê ra.Tñnh kõp thúđi trong viïơc cöng böị thöng tincuông lađ ríịt quan troơng Viïơc cöng böị caâc thöngtin bíịt lúơi cho cöng chuâng vöịn khöng ăuê hiïíubiïịt tûúđng tíơn ăïí lyâ giaêi ăuâng thöng tin coâ thïígíy töín haơi ăïịn caâc cöng ty coâ liïn quan Khithöng tin khöng ăaêm baêo chíịt lûúơng vađ/hoùơcnhûông ngûúđi sûê duơng khöng ặúơc xem lađ coâkhaê nùng giaêi thñch ăuâng ăùưn thöng tin, thò caâcýu cíìu vïì viïơc cöng böị thöng tin phaêi ặúơchoaơch ắnh cíín thíơn vađ ngađy cađng xiïịt chùơthún Vïì líu dađi mađ noâi thò möơt chïị ăöơ cöng böịthöng tin ăíìy ăuê lađ coâ lúơi, ngay caê nïịu trûúâcmùưt coâ gùơp phaêi möơt söị khoâ khùn, vò xeât choăïịn cuđng chi phñ cho hïơ thöịng tađi chñnh khöngăuê minh baơch, cao hún chi phñ phaêi boê ra ăïíăaêm baêo tñnh minh baơch

TÑNH MINH BAƠCH VAĐ TÑNH TRAÂCH NHIÏƠM

Tñnh minh b ơch l đ nguýn t ưc taơo líơp m ơt möitrû đng c â caâc thöng tin vïì thûơc tr ơng hi ơn t öìn, vïì

c âc quy ịt ắnh vađ caâc hoaơt ă ơng ă ìu d î dađ ng t i ïị p

c ơn, ă ìu coâ th í th ịy ặ ơc v đ hiïíu ặ ơc ă ịi vúâi t ịt

c ê c âc ăöị i tûúơ ng thamgia t h õ trûúđ ng Vi ïơ c cö ngböị liïn quan túâi qu â trònh vađ phûúngphaâ pcung

c ịp thöng tin, ra quýịt ắnh v ì chñ nh saâ ch ặúơ ccöng böị kõp thúđi vađ cöng khai Tñnh traâch nhi ơmlađ nhu cíìu d đnh cho caâ c ăöị i t ûúơ ng t hamgia thõtrû đng, bao göìm caê caâc cú quan qu ên lyâ, ă í l â gi êiặúơc c âc hoaơt ăöơng vađ caâc chñnh saâch c êa mònh

v đ chõu tr âch nhi ơm ăöịi v âi c âc quýịt ắnh vađ k ịtquaê do c âc quy ắnh n đy t aơ o ra

Tñnh minh baơch lađ ăiïìu kiïơn cíìn ăïí duy tròtñnh traâch nhiïơm giûôa ba nhoâm thađnh viïn thõtrûúđng chñnh: nhûông ngûúđi ăi vay vađ nhûôngngûúđi cho vay, caâc töí chûâc phaât hađnh vađ nhađăíìu tû, caâc cú quan quaên lyâ nhađ nûúâc vađ caâc töíchûâc tađi chñnh quöịc tïị

Tñnh minh baơch vađ tñnh traâch nhiïơm lađnhûông chuê ăïì ặúơc tranh caôi söi nöíi trongnhiïìu cuöơc thaêo luíơn vïì chñnh saâch kinh tïịtrong thíơp kyê qua Caâc nhađ hoaơch ắnh chñnhsaâch ăaô quen vúâi tñnh baêo míơt Tñnh baêo míơtăaô ặúơc xem nhû lađ möơt ýịu töị cíìn thiïịt choviïơc thûơc thi quýìn lûơc, cuđng vúâi lúơi ñch keđmtheo lađ che díịu ặúơc nùng lûơc ýịu keâm cuêa caâcnhađ hoaơch ắnh chñnh saâch Tuy nhiïn, tñnhbaêo míơt cođn ngùn chùơn aênh hûúêng mong ăúi

CHÛÚNG 1 ● TÑNH MINH BAƠCH TRONG CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

cuêa caâc chñnh saâch Nïìn kinh tïị thïị giúâi vađ caâc

luöìng tađi chñnh thay ăöíi, lađm tùng tñnh quöịc tïị

hoaâ vađ tûúng taâc, ăaô vađ ăang ăùơt víịn ăïì cöng

khai lïn hađng ăíìu trong viïơc hoaơch ắnh chñnh

saâch kinh tïị Chñnh phuê caâc nûúâc, bao göìm caê

caâc ngín hađng trung ûúng, nhíơn thûâc ngađy

cađng roô rađng tñnh minh baơch (tûâc lađ sûơ cöng

khai chñnh saâch) seô lađm tùng khaê nùng dûơ ăoaân

vađ, vò thïị, níng cao hiïơu quaê cuêa caâc quýịt ắnh

chñnh saâch Tñnh minh baơch cođn buöơc caâc ắnh

chïị phaêi ăöịi mùơt vúâi tònh hònh thûơc tïị vađ buöơc

caâc quan chûâc coâ traâch nhiïơm hún, ăùơc biïơt lađ

khi hoơ biïịt rùìng hoơ seô phaêi luíơn chûâng quan

ăiïím, quýịt ắnh vađ cuöịi cuđng lađ hađnh ăöơng cuêa

mònh Chñnh vò víơy viïơc ăiïìu chónh chñnh saâch

kõp thúđi ặúơc khuýịn khñch

Vi ơc níng cao tñnh minh b ơch vađ tñnh tr âc h

nhi ơm m ơt ph ìn c ông cođn l đ ýu cíìu c êa c âc töí

ch âc thuöơc khu v ơc tû nhín ăïí hi íu v đ chíị p nhíơn

nh ông quy ịt ắnh chñnh s âch c â ênh hû êng t âi

h đnh vi c êa h ơ Tñnh minh b ơch ặ ơc níng cao seô

cuêng cöị c âc quy ịt ắnh kinh t ị docaâ c cú quan

khaâc trong nïìn kinh t ị ặa ra Tñnh minh b ơc h

c đn lađ möơt phûúng ti ơn ăïí l đm tùng tñnh tr âch

nhi ơm, k ê lu ơt n ơi b ơ v đ níng cao chíịt lû ơng

qu ên l â Tñnh minh b ơch vađ tñnh tr âch nhi ơm

níng cao ch ịt lûúơng c êa vi ïơ c ra quýịt ắ nh t rong

c âc cú quan ho ơch ắnh chñ nh saâch ( hoaơt ăöơng cuêa

c âc cú quan n đy thû đng ph êi minh baơch) c ông

nhû l đ trong c âc cú quan coâ nh ông quy ịt ắnh phuơ

thu ơc v đo vi ơc hiïíu v đ d ơ ăo ân c aâc quýị t ắnh

trong tûúng lai c êa c âc cú quan hoaơ ch ắnh chñnh

s âch Chi phñ giaâm s ât s ô gi êm n ịu c âc h đnh ă ơng

v đ quy ịt ắnh ăïìu r ô r đng v đ d î hi íu Vi ïơ c cöng

ch âng gi âm s ât c âc t í ch âc nh đ nûúâc, c âc c öí ăöng

v đ ngûúđi lao ăöơng giaâm s ât viïơc qu ên l â cöng t y,

c âc chuê n ơ gi âm saât nh ông ngû đi ăi vay v đ nh ông

ngû đi g êi ti ìn gi âm s ât c âc ngín hađng ă ìu t rúê nï n

d î d đng hún Vò v ơy nhûông quýịt ắnh k âm ch ịt

lûúơng s ô khöng ặ ơc b ê qua v đ ph êi ặ ơc gi êi

thñch

Tñnh minh baơch vađ tñnh traâch nhiïơm höî trúơ

líîn nhau Tñnh minh baơch lađm tùng tñnh traâch

nhiïơm bùìng caâch lađm cho viïơc giaâm saât ặúơc dïî

dađng hún, vađ tñnh traâch nhiïơm thò lađm tùng

tñnh minh baơch qua viïơc khuýịn khñch caâc cú

quan lyâ giaêi hađnh ăöơng cuêa hoơ ăïí moơi ngûúđi

biïịt ăïịn vađ hiïíu roô Tñnh minh baơch cuđng vúâi

tñnh traâch nhiïơm seô:

● ăùơt ra nguýn tùưc lađm viïơc cho pheâp caêi thiïơn

chíịt lûúơng viïơc ra quýịt ắnh trong khu vûơc

cöng cöơng, vađ

● ặa túâi chñnh saâch hiïơu quaê hún bùìng viïơc

níng cao sûơ hiïíu biïịt cuêa khu vûơc tû nhín vïì

phaên ûâng cuêa caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâchăöịi vúâi caâc sûơ kiïơn khaâc nhau trong tûúng lai

NHÛÔNG GÒ M Đ TÑNH MINH B ƠCH KHÖ NG T HÏ Í ĂAÊM B ÊO: Tñnh minh b ơch v đ tñnh tr âc h nhi ïơ m

t ơ baên thín chuâng khöng ph êi lađ ăñch cuöịi c đng Chuâng ặúơc ặa ra nhùìm trúơ giuâp cho viïơc níngcao kinh t ị vađ coâ thïí cuêng cöị ho ơt ăöơ ng cuê at hõtrû đng t ađ i chñnh quö ị c t ïị bùì ng c aâ ch níng c ao chíị tlûúơng ra quýịt ắnh vađ quaên lyâ ruêi ro cuêa moơi ăöịitûúơng tham gia thõ trûúđng, kïí caê caâc cú quan

qu ên l â nhađ nûúâ c Nhûng chuâ ng khöng phaê i l ađliïìu thu ịc baâ ch bïơnh Nhíị t lađ tñ nh mi nh baơ c hkhöng lađm thay ăöíi baên chíịt cuêa h ơ t hö ị ng ta đ ichñnh hoùơc nhûông ruêi ro tiïìm íín trong caâc hïơthöịng tađi chñnh ă â Noâ khöng thïí ngùnng ûđakhuêng hoaêng tađi chñnh nhûng noâ coâ thïí lađm dõu

ăi phaên ûâng cuêa caâc ă ịi t ûúơ ng t ham gi at hõtrû đng trûúâc nhûông thöng tin b ịt l úơi Tñnh minhbaơch, vò thïị, giuâp cho caâc ăöịi tûúơng nađy dûơ ăoaânvađ ăaânh giaâ ặúơc thöng tin xíịu vađ l đm gi êm nheơkhaê nùng gíy hoaêng loaơn vađ bïị tùưc

NHÛÔNG HAƠN CHÏỊ VÏÌ TÑNH MINH BAƠCH:Ăiïìucíìn lûu yâ lađ coâ sûơ khaâc biïơt giûôa tñnh minh baơchvađ tñnh baêo míơt Viïơc cung cíịp thöng tin haơnchïị cho möơt söị ăöịi tûúơng liïn quan coâ thïí manglaơi lúơi thïị khöng bònh ăùỉng cho caâc ăöịi thuê caơnhtranh, do víơy ngùn caên viïơc cöng böị ăíìy ăuêthöng tin cuêa caâc ăöịi tûúơng tham gia thõ trûúđng.Tûúng tûơ, caâc cú quan giaâm saât thûúđng coâ ặúơcthöng tin míơt cuêa caâc ăún võ Viïơc cöng böịnhûông thöng tin nhû víơy coâ thïí gíy nïn nhûônghíơu quaê ăaâng kïí trïn thõ trûúđng Trong nhûôngtrûúđng húơp nhû víơy, caâc doanh nghiïơp coâ thïí dodûơ khi cung cíịp thöng tin nhaơy caêm mađ khöngcoâ ăiïìu kiïơn vïì baêo míơt cho khaâch hađng Tuynhiïn, tñnh minh baơch möơt chiïìu vađ viïơc cöng böịăíìy ăuê thöng tin goâp phíìn cho möơt chïị ăöơ minhbaơch seô coâ lúơi vïì sau nađy cho tíịt caê caâc ăöịi tûúơngtham gia thõ trûúđng ngay caê nïịu trûúâc mùưt, viïơcchuýín sang möơt chïị ăöơ nhû víơy seô gíy bíịt tiïơncho caâc ăún võ caâ nhín

TÑNH MINH B ƠCH TR ONG CAÂC BAÂ O CAÂ O TAĐ I CHÑ NH

Muơc ăñch cuêa caâc baâo caâo tađi chñnh lađ cung cíịpthöng tin vïì tònh hònh tađi chñnh (baêng cín ăöịitađi saên), vïì kïịt quaê hoaơt ăöơng (baâo caâo thunhíơp) vađ vïì nhûông thay ăöíi tađi chñnh (baâo caâolûu chuýín tiïìn tïơ) cuêa möơt ăún võ Tñnh minhbaơch cuêa caâc baâo caâo tađi chñnh ặúơc ăaêm baêothöng qua viïơc cöng böị ăíìy ăuê vađ coâ thuýịtminh roô rađng vïì nhûông thöng tin hûôu ñch, cíìnthiïịt cho viïơc ra quýịt ắnh kinh tïị cuêa nhiïìuăöịi tûúơng sûê duơng Tuy cađng coâ nhiïìu thöng tinthò cađng töịt, nhûng viïơc cung cíịp thöng tin cuôngtöịn keâm Vò víơy, lúơi ñch cuöịi cuđng cuêa viïơc taơo ratñnh minh baơch cao hún nûôa cíìn phaêi ặúơc tñnhtoaân kyô lûúông

CHÛÚNG 1 ● TÑNH MINH BAƠCH TRONG CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

Vi ơc aâp duơ ng caâ c t iïu chuíí n kïị t oaâ n quö ị c tïị

lađ m ơt bi ơn pha â pcíì n t hi ï ị t ăïí t aơo tñnh minh baơ ch

vađ giaêi thñch ăuâng ăùưn caâc baâo caâo t đi chñ nh Höơ i

ăöìng líơp Chu ín mûơc Kïị toaân Quöịc t ị ( IASC) ăaô

cho ra ăúđi cuöịn “Quy ắnh chung vïì viïơc Líơp vađ

Trònh b đy caâc baâo caâo t đi chñ nh” xuíị t baê nnùm

1989 Quy ắnh chung nađy bao göìm:

● Ăûa ra caâc khaâi niïơm lađm cú súê cho viïơc

líơp vađ trònh bađy caâc baâo caâo tađi chñnh cho

caâc ăöịi tûúơng sûê duơng bïn ngoađi;

● Hûúâng díîn líơp tiïu chuíín kïị toaân cho quaâ

trònh xíy dûơng caâc chuíín mûơc; vađ

● Trúơ giuâp nh ông ngûúđ i líơ p baâ o c aâo, caâ c kiïí m

toaân viïn vađ nhûông ngûúđi sûê duơng trong

viïơc giaêi thñch caâc Chu ín mûơc Kïị to ân Quöị c

tïị (IAS) vađ xûê lyâ nhûông víịn ă ì c đn chûa

ặúơc ặa vađo caâc chu ín mûơc n đy

Theo caâc chuíín mûơc quöịc tïị, caâc baâo caâo

tađi chñnh thûúđng ặúơc líơp vúâi giaê ắnh rùìng

doanh nghiïơp seô tiïịp tuơc víơn hađnh nhû möơt

thûơc thïí ăang hoaơt ăöơng vađ caâc sûơ kiïơn ặúơc

ghi cheâp trïn cú súê tñch luyô nghôa lađ aênh hûúêng

cuêa caâc hoaơt ăöơng giao dõch vađ caâc sûơ kiïơn

khaâc ặúơc thûđa nhíơn vađo thúđi ăiïím chuâng

diïîn ra Vò víơy chuâng ặúơc ghi laơi trong caâc

baâo caâo tađi chñnh cuêa caâc kyđ hoaơt ăöơng

Caâc ăùơc ăi ím ắnh tñnh l đ nh ông ýị u töị böí

tr ơ ă í thöng tin cung c ịp trong c âc baâo c âo t đi

chñnh tr ê nïn h ôu ñch cho ngûúđi s ê duơ ng Nïị u

khöng c â thöng tin toađn diïơn v đ hûô u ñchthò ngay

c ê nh ông ngûúđi ăiïìu h đnh c ông khöngt hï í nhíơn

biïịt ặ ơc th ơc traơng tađi chñnh cuêa doanh nghi ơp

mònh, nhûông th đnh ph ìn t hamgi achñnh t r ïn t hõ

trû đng kh âc cuông coâ th í khöng hi íu ặúơ c vađ ăiïì u

n đy c â th í l ađ m cho c aâc ngu ýn tùư c thõ trûúđ ng

khöng v ơn h đnh ặ ơc Vi ơc âp d ơng caâc ăùơc ăi ím

ắnh tñnh cú b ên v đ caâc chuíín mûơc k ị toaâ n phuđ

h ơp thû đng mang l ơi caâc b âo c âo t đi chñnh t rung

th ơc vađ ặ ơc trònh bađy roô r đng

Caâc ăùơc ăiïím ắnh tñnh cú baên:

● Tñnh thñch húơp: Thöng tin lađ thñch húơp

khi noâ aênh hûúêng túâi caâc quýịt ắnh kinh

tïị cuêa ngûúđi sûê duơng qua viïơc giuâp

nhûông ngûúđi nađy ăaânh giaâ caâc sûơ kiïơn ăaô

ăang vađ seô xaêy ra hoùơc giuâp xaâc nhíơn

hoùơc ăiïìu chónh nhûông ăaânh giaâ trûúâc

ăíy cuêa hoơ Tñnh thñch húơp cuêa thöng tin

chõu sûơ taâc ăöơng cuêa chñnh baên chíịt vađ

tñnh troơng ýịu cuêa thöng tin (tñnh troơngýịu luön lađ ngûúông cûêa ăïí ăi túâi tñnhthñch húơp) Mùơt khaâc, thöng tin quaâ taêi coâthïí lađm nhiïîu thöng tin, gíy khoâ khùn choviïơc taâch loơc nhûông ăiïím míịu chöịt thñchhúơp cuông nhû cho viïơc giaêi thñch

● Ăöơ tin cíơy: Thöng tin khöng ặúơc coâ löîitroơng ýịu vađ phiïịn diïơn Nhûông khña caơnhchuê ýịu cuêa ăöơ tin cíơy lađ trònh bađy trungthûơc, chuâ troơng nöơi dung hún lađ hònh thûâc,trung líơp, thíơn troơng vađ hoađn chónh

● Khaê nùng so saânh: Thöng tin cíìn ặúơctrònh bađy möơt caâch thöịng nhíịt giûôa caâcthúđi kyđ vađ giûôa caâc ăún võ ăïí giuâp chongûúđi sûê duơng coâ thïí ặa ra nhûông ăaânhgiaâ so saânh quan troơng

● Tñnh dïî hiïíu: Thöng tin phaêi dïî hiïíu ăöịi v âingûúđi sûê duơng, nhûông ngûúđi n đy t hûúđng coâkiïịn thûâc kh â töịt vï ì kinh doanh, ki nh tï ị vađkïị toaân v đ sùĩ n sađ ng nghi ïn cûâu thöng t i nmöơt caâch nghiïm tuâc

Quaâ trònh taơo thöng tin hûôu ñch göìm möơt loaơtcaâc ýịu töị quýịt ắnh coâ thïí lađm haơn chïị khöịilûúơng thöng tin ặúơc cung cíịp, bao göìm:

● Haơn chïị vïì thúđi gian: Chíơm trïî trong viïơcbaâo caâo coâ thïí tùng cûúđng ăöơ tin cíơy nhûngcuông coâ thïí lađm míịt ăi tñnh thñch húơp

● Lúơi ñch so vúâi chi phñ: Lúơi ñch do thöng tinmang laơi thûúđng lađ phaêi lúân hún chi phñ boê

ra ăïí cung cíịp thöng tin ăoâ

● Cín ăöịi caâc ăùơc ăiïím ắnh tñnh: Ăïí ăaâpûâng caâc muơc tiïu cuêa caâc baâo caâo tađi chñnhvađ ăïí chuâng trúê nïn ăíìy ăuê trong ăiïìu kiïơnnhíịt ắnh, nhûông ngûúđi cung cíịp thöng tinphaêi ăaơt ặúơc sûơ cín ăöịi húơp lyâ giûôa caâcăùơc ăiïím ắnh tñnh

Ăïí ăaêm baêo viïơc trònh bađy thöng tin ặúơcroô rađng thò viïơc khöng cöng böị víîn töịt hún lađcöng böị thöng tin sai lïơch Vò víơy khöng coâ gòlaơ, khi möơt doanh nghiïơp khöng tuín thuê caâcýu cíìu cöng böị thöng tin cuơ thïí, viïơc Caâcchuíín mûơc Kïị toaân quöịc tïị thûúđng ýu cíìuphaêi cöng böị ăíìy ăuê sûơ viïơc vađ lyâ do khöngtuín thuê Hònh 1 cho thíịy tñnh minh baơchặúơc ăaêm baêo nhû thïị nađo thöng qua Quyắnh chung vïì caâc chuíín mûơc kïị toaân quöịc tïị

CHÛÚNG 1 ● TÑNH MINH BAƠCH TRONG CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

TÑNH MINH BAƠCH TRONG CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

MUƠC ĂÑCH CUÊA CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

Ăïí trònh bađy trung thûơc vïì:

● Tònh traơng tađi chñnh.

● Kïịt quaê hoaơt ăöơng tađi chñnh.

● Caâc luöìng lûu chuýín tiïìn tïơ.

TÑNH MINH BAƠCH VAĐ TRÒNH BAĐY TRUNG THÛƠC

● Trònh bađy trung thûơc bùìng caâch cung cíịp thöng tin hûôu ñch (cöng böị ăíìy ăuê) ăaêm baêo tñnh minh baơch.

● Trònh bađy thoaê ăaâng coâ tíìm quan troơng ngang vúâi tñnh minh baơch.

MUƠC ĂÑCH TIÏỊP THEO CUÊA CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH

● Ăïí ăaêm baêo tñnh minh b ơch thöng qua viïơc trònh bađy trung thûơc thöng tin hûôu ñch (cöng b ị ăí ì y ăuê) cho viïơc ra quýịt ắnh.

CAÂC TÑNH CHÍỊT CUÊA THÖNG TIN HÛÔU ÑCH

● Tñnh thñch húơp Haơn chïị

= baên chíịt

= tíìm quan troơng

● Ăöơ tin cíơy

= trònh bađy trung thûơc Giúâi haơn thúđi gian

= coi troơng nöơi dung hún hònh thûâc

= trung líơp Lúơi ñch so vúâi chi phñ

2.1 CAÂC VÍỊN ĂÏÌ ĂÙƠT RA

Caâc chuíín mûơc kïị toaân phaêi ặúơc líơp trong khuön khöí caâc quy tùưc cú baên thöịng nhíịt ặúơcchíịp nhíơn Quy ắnh chung vïì viïơc líơp vađ trònh bađy caâc baâo caâo tađi chñnh cuêa IASC ăaô ặúơcxuíịt baên nùm 1989 Nöơi dung cuêa Quy ắnh nađy:

● Ăûa ra caâc khaâi niïơm cú baên cho viïơc líơp vađ trònh bađy caâc baâo caâo tađi chñnh

● Hûúâng díîn líơp caâc chuíín mûơc trong quaâ trònh xíy dûơng caâc chuíín mûơc kïị toaân

● Giuâp nhûông ngûúđi líơp baâo caâo, kiïím toaân viïn vađ ngûúđi sûê duơng trong viïơc giaêi thñch caâcChuíín mûơc kïị toaân quöịc tïị vađ xûê lyâ nhûông víịn ăïì chûa ặúơc ặa vađo IAS

2.2 PHAƠM VI AÂP DUƠNG

Quy ắnh nađy khöng phaêi lađ chuíín mûơc, noâ húơp nhíịt:

● Caâc muơc tiïu cuêa caâc baâo caâo tađi chñnh (xem ăoaơn 2.3.1)

● Caâc ăùơc ăiïím ắnh tñnh cuêa caâc baâo caâo tađi chñnh (xem ăoaơn 2.3.4)

● Caâc thađnh phíìn cuêa baâo caâo tađi chñnh (xem ăoaơn 2.3.6 vađ 2.3.7)

● Caâc khaâi niïơm vïì vöịn vađ baêo toađn vöịn (xem ăoaơn 2.3.10)

2.3 CAÂC KHAÂI NIÏƠM KÏỊ TOAÂN

2.3.1 Muơc tiïu cuêa caâc baâo caâo tađi chñnh lađ cung cíịp thöng tin vïì tònh traơng tađi chñnh (baêng cín ăöịitađi saên), kïịt quaê hoaơt ăöơng (baâo caâo thu nhíơp), vađ nhûông thay ăöíi vïì tònh hònh tađi chñnh (baâocaâo lûu chuýín tiïìn tïơ) cuêa möơt doanh nghiïơp, hûôu ñch cho nhiïìu ăöịi tûúơng sûê duơng trong viïơc

ra caâc quýịt ắnh kinh tïị

2.3.2 Viïơc trònh bađy trung thûơc ăaơt ặúơc qua viïơc cung cíịp thöng tin hûôu ñch (cöng böị ăíìy ăuê) trongcaâc baâo caâo tađi chñnh, nhúđ ăoâ mađ tñnh minh baơch ặúơc ăaêm baêo Nïịu giaê ắnh rùìng viïơc trònhbađy thoaê ăaâng tûúng ặúng vúâi tñnh minh baơch thò coâ thïí ặa ra thïm möơt muơc tiïu khaâc cuêacaâc baâo caâo tađi chñnh: ăaêm baêo tñnh minh baơch thöng qua viïơc cöng böị ăíìy ăuê vađ trònh bađytrung thûơc caâc thöng tin hûôu ñch cho viïơc ra quýịt ắnh

2.3.3 Dûúâi ăíy lađ nhûông giaê ắnh cú baên cho caâc baâo caâo tađi chñnh:

● Dûơa trïn cú súê tñch luyô: Kïịt quaê cuêa caâc hoaơt ăöơng kinh doanh vađ caâc sûơ kiïơn khaâc ặúơc ghinhíơn ngay khi chuâng xaêy ra (chûâ khöng phaêi khi phaât sinh luöìng tiïìn) Nhûông sûơ kiïơn nađyặúơc ghi cheâp laơi vađ ặa vađo caâc baâo caâo tađi chñnh trong caâc kyđ baâo caâo coâ caâc sûơ kiïơn

● Khaâi niïơm tiïịp tuơc hoaơt ăöơng: Giaê ắnh rùìng ăún võ víîn tiïịp tuơc hoaơt ăöơng trong möơt tûúnglai coâ thïí dûơ ăoaân

2.3.4 Caâc ăùơc ăiïím ắnh tñnh lađ nhûông tñnh chíịt lađm cho caâc thöng tin cung cíịp trong caâc baâo caâotađi chñnh trúê nïn hûôu ñch cho ngûúđi sûê duơng

Tñnh ph đ h ơp: Thöng tin ph đ h ơp ênh hû êng t âi c âc quýịt ắnh kinh t ị c êa ngû đi s ê duơng, gi âp cho

h ơ ă ânh gi â c âc s ơ ki ơn ăaô, ăang v đ s ô x êy ra ho ơc x âc nh ơn/ăi ìu chónh nh ông ă ânh gi â trû âc ăíy c êa

h ơ Tñnh ph đ h ơp c êa thöng tin chõu s ơ ênh hû êng c êa b ên ch ịt v đ tñnh tr ơng y ịu c êa thöng t in

● Ăöơ tin c ơy: Thöng tin ăaâng tin cíơy khöng mang löîi tr ơng y ịu vađ phiïịn diïơn Noâ ph ơ thu ơc vađo:

■ Trònh bađy trung thûơc

CHÛÚNG 2

TRÒNH BAĐY CAÂC BAÂO CAÂO TAĐI CHÑNH