Noâ lađ sûơ kïịt húơp sûâc maơnh cuêa caâc töí chûâc ăöơc quýìn vúâi sûâc maơnh nhađ nûúâc thađnh möơt cú chïị thöịng nhíịt baêo vïơ lúơi ñch cuêa giai cíịp tû baên ăöơc quýìn, duy trò v
Trang 1nhađ nûúâc?
Chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn nhađ nûúâc lađ hònh thûâc phaât triïín cao cuêa chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn Noâ lađ sûơ kïịt húơp sûâc maơnh cuêa caâc töí chûâc ăöơc quýìn vúâi sûâc maơnh nhađ nûúâc thađnh möơt cú chïị thöịng nhíịt baêo vïơ lúơi ñch cuêa giai cíịp tû baên ăöơc quýìn, duy trò vađ cuêng cöị chïị ăöơ tû baên chuê nghôa
Tiïìn ăïì khaâch quan cho chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn nhađ nûúâc
ra ăúđi lađ tñch tuơ tû baên vađ tíơp trung saên xuíịt trong ăiïìu kiïơn thöịng trõ cuêa caâc töí chûâc ăöơc quýìn cuđng vúâi nhûông nguýn nhín trûơc tiïịp lađ hađng loaơt míu thuíîn bïn trong vađ bïn ngoađi cuêa chuê nghôa ăïị quöịc, ăùơc biïơt lađ míu thuíîn síu sùưc giûôa tñnh chíịt xaô höơi hoâa cuêa saên xuíịt vađ sûơ chiïịm hûôu tû nhín tû baên chuê nghôa vïì tû liïơu saên xuíịt Viïơc xaô höơi hoâa cao cuêa lûơc lûúơng saên xuíịt do quaâ trònh tíơp trung, chuýn mön hoâa, töí húơp liïn húơp hoâa nïìn saên xuíịt xaô höơi cuđng vúâi nhûông thađnh tûơu múâi cuêa tiïịn böơ khoa hoơc - kyô thuíơt ăaô taơo nïn möơt cú cíịu kinh tïị ăöì söơ; noâ ăođi hoêi coâ sûơ ăiïìu tiïịt xaô höơi ăöịi vúâi quaâ trònh saên xuíịt
Mùơt khaâc, cuöơc caâch maơng khoa hoơc - kyô thuíơt ăííy nhanh quaâ trònh xaô höơi hoâa lûơc lûúơng saên xuíịt, biïịn ăöíi cú cíịu saên xuíịt Ăiïìu ăoâ ăođi hoêi lûúơng tû baên lúân ăïí caêi taơo cú cíịu saên xuíịt, ăöíi múâi tû baên cöị ắnh, nghiïn cûâu, thûơc nghiïơm, ûâng duơng thađnh tûơu khoa hoơc - kyô thuíơt, nhûng caâc töí chûâc ăöơc quýìn khöng tûơ giaêi quýịt nöíi, cíìn coâ sûơ tham gia cuêa nhađ nûúâc
- Sûơ thu heơp hïơ thöịng thuöơc ắa cuêa chuê nghôa ăïị quöịc cuđng vúâi sûơ ra ăúđi cuêa hïơ thöịng ăöịi líơp lađ caâc nûúâc xaô höơi chuê nghôa, buöơc boơn tû baên ăöơc quýìn phaêi nùưm líịy nhađ nûúâc, biïịn nhađ nûúâc thađnh cöng cuơ baêo vïơ, phuơc vuơ lúơi ñch cuêa chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn Vúâi sûơ caêi biïịn nađo ăoâ vïì hònh thûâc quan hïơ saên xuíịt, nhûng chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn nhađ nûúâc víîn mang nhûông ăùơc trûng
cú baên cuêa phûúng thûâc saên xuíịt tû baên chuê nghôa; noâ chó lađ sûơ
Trang 2phất triïín úã mûác àưå cao cuãa chuã nghơa tû bẫn àưåc quyïìn vúái nhûäng àùåc trûng sau:
+ Nhâ nûúác thûåc hiïån chûác nùng àiïìu tiïët kinh tïë vơ mư, lậnh àẩo àúâi sưëng kinh tïë tûâ mưåt trung têm
+ Nhâ nûúác phuåc vuå toân diïån nhu cêìu cuãa tû bẫn àưåc quyïìn; ngûúåc lẩi, tû bẫn àưåc quyïìn nùỉm vâ sûã duång sûác mẩnh bưå mấy nhâ nûúác bùçng mưåt hïå thưëng tấc àưång qua lẩi phûác tẩp giûäa nhâ nûúác vâ cấc tưí chûác àưåc quyïìn
+ Nhâ nûúác tham gia cố mûác àưå viïåc àiïìu tiïët, giúái hẩn sûå tûå do hoẩt àưång cuãa tû bẫn, gùỉng àiïìu hôa mêu thuêỵn vâ hêåu quẫ tiïu cûåc do thưëng trõ cuãa àưåc quyïìn sinh ra
Nhûäng hịnh thûác biïíu hiïån cuãa chuã nghơa tû bẫn àưåc quyïìn nhâ nûúác:
+ Nhâ nûúác lâ chuã kinh doanh, tûác lâ hịnh thânh, phất triïín súã hûäu nhâ nûúác: súã hûäu cuãa àưåc quyïìn nhâ nûúác phuåc vuå lúåi đch tû bẫn àưåc quyïìn Súã hûäu nhâ nûúác hịnh thânh bùçng cấch quưëc hûäu hốa tû bẫn chuã nghơa, àêìu tû xêy dûång múái, gốp cưí phêìn vúái tû bẫn
tû nhên Nhâ nûúác quưëc hûäu hốa àïí cûáu tû bẫn tû nhên khỗi phấ sẫn; àêìu tû xêy dûång kïët cêëu hẩ têìng đt lúåi nhuêån, vưën lúán; àêìu tû nghiïn cûáu, ûáng duång khoa hổc - kyä thuêåt
+ Nhâ nûúác thûåc hiïån chđnh sấch thu nhêåp: phên phưëi lẩi thu nhêåp cuãa cấc xđ nghiïåp nhâ nûúác cố lúåi cho tû bẫn àưåc quyïìn Vúái
"hïå thưëng bẫo hiïím xậ hưåi" nhâ nûúác àiïìu tiïët cấc quan hïå phên phưëi, lâm lúåi cho cấc tưí chûác àưåc quyïìn
+ Nhâ nûúác àiïìu tiïët nïìn kinh tïë bùçng viïåc sûã duång cấc hïå thưëng tâi chđnh, tđn duång, tẩo thõ trûúâng, can thiïåp vâo quan hïå kinh tïë quưëc tïë
Vúái sûå xuêët hiïån cuãa chuã nghơa tû bẫn àưåc quyïìn nhâ nûúác, cú chïë àiïìu tiïët nïìn sẫn xuêët xậ hưåi cố bûúác ngóåt lúán Àố lâ sûå kïët húåp hûäu cú giûäa sûå àiïìu tiïët cuãa quan hïå thõ trûúâng vúái sûå àiïìu tiïët
Trang 3tíơp trung cuêa nhađ nûúâc Caâc töí chûâc ăöơc quýìn ăiïìu tiïịt vi mö bùìng caâc kïị hoaơch trïn cú súê nghiïn cûâu kyô lûúông thõ trûúđng Nhađ nûúâc giûô vai trođ ăiïìu tiïịt vô mö bùìng viïơc dûơ baâo, dûơ ăoaân vađ ắnh hûúâng tûđng thúđi kyđ, vúâi caâc cöng cuơ chûúng trònh hoâa kinh tïị chñnh saâch cú cíịu vađ caâc hïơ thöịng tađi chñnh tñn duơng, chñnh saâch ăíìu tû Nhû víơy, cú chïị ăiïìu tiïịt nïìn kinh tïị cuêa chuê nghôa tû baên ăöơc quýìn nhađ nûúâc taơo ra sûơ phöịi húơp ăiïìu tiïịt húơp lyâ hún tñnh tûơ phaât cuêa cú chïị thõ trûúđng trong tûơ do caơnh tranh tû baên chuê nghôa
21 Chûâng minh rùìng tiïịn lïn chuê nghôa xaô höơi lađ quaâ trònh phaât triïín lõch sûê tûơ nhiïn
Lõch sûê phaât triïín cuêa xaô höơi loađi ngûúđi lađ quaâ trònh biïịn ăöíi cuêa nhûông hònh thaâi kinh tïị - xaô höơi kïị tiïịp nhau, thay thïị nhau, tûđ thíịp ăïịn cao: chïị ăöơ cöng xaô nguýn thuêy, chïị ăöơ chiïịm hûôu nö lïơ, chïị ăöơ phong kiïịn, chïị ăöơ tû baên chuê nghôa, vađ tíịt ýịu chuýín sang möơt chïị ăöơ xaô höơi múâi, möơt nïìn vùn minh cao hún - chïị ăöơ xaô höơi chuê nghôa
Sûơ phaât triïín tíịt ýịu cuêa lõch sûê ăoâ lađ do taâc ăöơng cuêa quy luíơt quan hïơ saên xuíịt phaêi phuđ húơp vúâi tñnh chíịt vađ trònh ăöơ phaât triïín cuêa lûơc lûúơng saên xuíịt quy ắnh Ăíy lađ quy luíơt cú baên cuêa sûơ phaât triïín xaô höơi loađi ngûúđi
Trong xaô höơi cöng xaô nguýn thuêy, lûơc lûúơng saên xuíịt thíịp keâm,
do ăoâ, saên phíím xaô höơi cođn ñt, ngûúđi nguýn thuêy bùưt buöơc phaêi dûơa trïn chïị ăöơ cöng hûôu vïì tû liïơu saên xuíịt vađ phín phöịi kiïíu bònh quín múâi töìn taơi ặúơc
Khi lûơc lûúơng saên xuíịt phaât triïín lïn möơt mûâc ăöơ nhíịt ắnh, ngûúđi lao ăöơng coâ khaê nùng saên xuíịt ăuê mûâc söịng töịi thiïíu vađ dû thûđa ăöi chuât thò bùưt ăíìu xuíịt hiïơn chïị ăöơ chiïịm hûôu nö lïơ
Quan hïơ saên xuíịt phong kiïịn ra ăúđi laơi lađm cho lûơc lûúơng saên xuíịt phaât triïín lïn möơt bûúâc múâi Nhûng khi lûơc lûúơng saên xuíịt
Trang 4phaât triïín hún nûôa, quan hïơ saên xuíịt phong kiïịn trúê nïn löîi thúđi, kòm haôm sûơ phaât triïín lûơc lûúơng saên xuíịt, noâ ăođi hoêi coâ möơt quan hïơ saên xuíịt khaâc tiïịn böơ hún, phuđ húơp vúâi tñnh chíịt vađ trònh ăöơ phaât triïín cuêa noâ Thay thïị cho quan hïơ saên xuíịt phong kiïịn ăoâ lađ quan hïơ saên xuíịt tû baên chuê nghôa
Cuöịi thúđi kyđ trung cöí, phûúng thûâc saên xuíịt tû baên chuê nghôa hònh thađnh trong lođng xaô höơi phong kiïịn Sûơ hònh thađnh vađ phaât triïín cuêa phûúng thûâc saên xuíịt tû baên chuê nghôa trong cöng nghiïơp ặúơc C.Maâc khaâi quaât thađnh ba giai ăoaơn: hiïơp taâc giaên ăún, phín cöng cöng trûúđng thuê cöng vađ maây moâc ăaơi cöng nghiïơp
Nïìn ăaơi cöng nghiïơp tû baên chuê nghôa ngađy cađng phaât triïín, tñnh chíịt xaô höơi hoâa lao ăöơng ngađy cađng cao, nhûng quan hïơ saên xuíịt víîn dûơa trïn chïị ăöơ chiïịm hûôu tû nhín tû baên chuê nghôa, lađm cho quan hïơ saên xuíịt tû baên chuê nghôa ngađy cađng trúê nïn khöng phuđ húơp vúâi lûơc lûúơng saên xuíịt do chñnh noâ taơo ra Tònh hònh ăoâ díîn ăïịn míu thuíîn giûôa lûơc lûúơng saên xuíịt vúâi quan hïơ saên xuíịt tû baên chuê nghôa ngađy cađng gay gùưt, ăïịn mûâc ăöơ nađo ăoâ, quan hïơ saên xuíịt tû baên chuê nghôa tíịt ýịu phaêi bõ phaâ vúô ăïí thay thïị bùìng möơt quan hïơ saên xuíịt múâi, phuđ húơp hún, ăoâ lađ quan hïơ saên xuíịt xaô höơi chuê nghôa
Mùơt khaâc, trong quaâ trònh phaât triïín cuêa noâ, chuê nghôa tû baên ăaô taơo ra tiïìn ăïì víơt chíịt - kyô thuíơt vađ xaô höơi ngađy cađng ăíìy ăuê cho sûơ
ra ăúđi xaô höơi múâi cao hún noâ - xaô höơi xaô höơi chuê nghôa Phín tñch khoa hoơc sûơ hònh thađnh vađ phaât triïín cuêa chuê nghôa tû baên, nhûông míu thuíîn nöơi taơi vađ xu hûúâng víơn ăöơng cuêa noâ, C.Maâc cho rùìng phûúng thûâc saên xuíịt tû baên chuê nghôa, khöng thïí töìn taơi vônh viïîn mađ lađ sûơ quaâ ăöơ lõch sûê
Dûơ ăoaân thiïn tađi ăoâ cuêa Maâc ăaô diïîn ra trong thûơc tïị Cuöơc caâch maơng xaô höơi chuê nghôa Thaâng Mûúđi Nga vô ăaơi ăaô múê ra möơt thúđi ăaơi múâi, thúđi ăaơi quaâ ăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi Sau Chiïịn
Trang 5tranh thïị giúâi líìn thûâ hai, caâch maơng xaô höơi chuê nghôa ăaô thađnh cöng trong möơt loaơt nûúâc úê chíu Íu, chíu AÂ vađ chíu Myô
Nhûng chuê nghôa xaô höơi vúâi mö hònh kinh tïị kïị hoaơch hoâa tíơp trung, quan liïu, bao cíịp ngađy cađng tñch tuơ vađ böơc löơ nhûông khuýịt tíơt lúân, díîn ăïịn tònh traơng khuêng hoaêng Trong tònh hònh ăoâ, caêi töí, caêi caâch, ăöíi múâi lađ tíịt ýịu khaâch quan vađ phaêi ặúơc thûơc hiïơn coâ nguýn tùưc, coâ phûúng phaâp vađ bûúâc ăi ăuâng ăùưn, nhùìm khùưc phuơc nhûông khuýịt, nhûúơc ăiïím cuêa mö hònh cuô, baêo ăaêm cho chuê nghôa xaô höơi phaât triïín vúâi sûâc söịng múâi
Nhûng ăaâng tiïịc lađ nhiïìu nûúâc xaô höơi chuê nghôa qua caêi töí, caêi caâch, ăaô tûđ boê nhûông nguýn tùưc cuêa chuê nghôa xaô höơi, thûơc hiïơn phûúng phaâp vađ bûúâc ăi sai líìm, laơi bõ chuê nghôa ăïị quöịc vađ keê thuđ caâc loaơi lúơi duơng nhûông sai líìm ăoâ ăïí phaâ hoaơi chuê nghôa xaô höơi nïn ăaô díîn ăïịn híơu quaê tai haơi khöng chó ăöịi vúâi ăaêng cöơng saên, ăöịi vúâi dín töơc mađ ăöịi vúâi caê phong trađo caâch maơng trïn thïị giúâi nhû chuâng ta ăaô thíịy qua sûơ suơp ăöí cuêa nhađ nûúâc xaô höơi chuê nghôa úê Liïn Xö vađ úê caâc nûúâc Ăöng Íu höìi cuöịi nhûông nùm 80 - ăíìu nhûông nùm 90 cuêa thïị kyê XX
Mùơc duđ chuê nghôa tû baên hiïơn ăang cođn khaê nùng thñch nghi vúâi ăiïìu kiïơn múâi, nhûng nhûông khuýịt tíơt cú baên, nhûông míu thuíîn chuê ýịu vađ sûơ laơc híơu vïì mùơt lõch sûê cuêa noâ ăaô böơc löơ roô rađng
Sûơ phaât triïín cuêa loađi ngûúđi lïn chuê nghôa xaô höơi lađ sûơ tiïịn hoâa húơp quy luíơt cuêa lõch sûê, mùơc duđ ăoâ lađ quaâ trònh líu dađi, phûâc taơp vađ khöng ñt khoâ khùn, thíơm chñ phaêi traêi qua nhûông bûúâc luđi vađ quanh co nhû giai ăoaơn hiïơn nay
22 Tñnh tíịt ýịu khaâch quan vađ thûơc chíịt cuêa thúđi kyđ quaâ ăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi?
1 Tñnh tíịt ýịu cuêa thúđi kyđ quaâ ăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi:
Xeât dûúâi giaâc ăöơ tiïịn hoâa cuêa lõch sûê, thò chuê nghôa xaô höơi - giai ăoaơn thíịp cuêa xaô höơi cöơng saên phaêi lađ möơt xaô höơi vùn minh hún,
Trang 6nhín ăaơo hún vađ noâi chung phaêi coâ trònh ăöơ phaât triïín cao hún, trûúâc hïịt trïn möơt söị mùơt vađ cuöịi cuđng trïn tíịt caê caâc mùơt, so vúâi caâc xaô höơi ăaô coâ trong lõch sûê Chuê nghôa xaô höơi ăang ặúơc xíy dûơng úê nûúâc ta coâ caâc ăùơc trûng:
- Do nhín dín lao ăöơng lađm chuê vađ nïìn dín chuê xaô höơi chuê nghôa khöng ngûđng ặúơc xíy dûơng vađ tùng cûúđng
- Coâ kinh tïị phaât triïín, ăúđi söịng ặúơc níng cao, dûơa trïn lûơc lûúơng saên xuíịt hiïơn ăaơi vađ chïị ăöơ cöng hûôu vïì caâc tû liïơu saên xuíịt chuê ýịu Coâ nïìn kinh tïị nhiïìu thađnh phíìn víơn hađnh theo cú chïị thõ trûúđng dûúâi sûơ quaên lyâ cuêa nhađ nûúâc theo ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa
- Coâ nïìn vùn hoâa tiïn tiïịn, ăíơm ăađ baên sùưc dín töơc
- Con ngûúđi ặúơc giaêi phoâng khoêi aâp bûâc, boâc löơt, bíịt cöng, lađm theo nùng lûơc, hûúêng theo lao ăöơng, coâ cuöơc söịng íịm no, tûơ do, haơnh phuâc, coâ ăiïìu kiïơn phaât triïín toađn diïơn caâ nhín
- Caâc dín töơc trong nûúâc bònh ăùỉng, ăoađn kïịt vađ giuâp ăúô líîn nhau cuđng phaât triïín, cuđng tiïịn böơ
- Coâ quan hïơ hûôu nghõ, húơp taâc vađ phaât triïín vúâi nhín dín tíịt caê caâc nûúâc trïn thïị giúâi
Ăïí xíy dûơng möơt xaô höơi vúâi nhûông ăùơc ăiïím nhû trïn, phaêi thûơc hiïơn caâc nhiïơm vuơ quan troơng:
- Tiïịn hađnh xíy dûơng, phaât triïín vađ hoađn thiïơn quan hïơ saên xuíịt múâi - quan hïơ saên xuíịt xaô höơi chuê nghôa vúâi nhiïìu hònh thûâc vađ bûúâc ăi thñch húơp phuđ húơp vúâi tñnh chíịt vađ trònh ăöơ phaât triïín cuêa lûơc lûúơng saên xuíịt
- Xíy dûơng cú súê víơt chíịt - kyô thuíơt cho chuê nghôa xaô höơi
- Xíy dûơng möơt chïị ăöơ xaô höơi múâi - xaô höơi xaô höơi chuê nghôa, tûđng bûúâc taơo ra nïìn dín chuê xaô höơi chuê nghôa, cuêng cöị vađ hoađn thiïơn nhađ nûúâc kiïíu múâi "Nhađ nûúâc cuêa dín, do dín, vò dín"