Cú cíịu cöng nghiïơp cuêa caâc nûúâcchíu AÂ cuông tiïịn hoaâ theo thúđi gian, cuơ thïí lađ, Nhíơt Baên ăaô chuýíntroơng tím cuêa mònh ra khoêi cöng nghiïơp nùơng vađ cöng nghiïơp hoaâchí
Trang 1kïịt húơp giûôa caâc lûơc lûúơng thõ trûúđng vúâi ắnh hûúâng cuêa nhađ nûúâc.Xem Baêng 2.2 ăïí hiïíu thïm vïì sûơ thay ăöíi cú cíịu GDP trong bathíơp niïn vûđa qua Cíìn chuâ yâ rùìng, caâc quöịc gia chíu AÂ ăaô cöngnghiïơp hoaâ ríịt nhanh choâng Chuâng ta cuông coâ thïí thíịy roô rađngrùìng, hònh thaâi cöng nghiïơp hoaâ lađ chuýín tûđ nöng nghiïơp sangcöng nghiïơp, röìi ăïịn dõch vuơ Cú cíịu cöng nghiïơp cuêa caâc nûúâcchíu AÂ cuông tiïịn hoaâ theo thúđi gian, cuơ thïí lađ, Nhíơt Baên ăaô chuýíntroơng tím cuêa mònh ra khoêi cöng nghiïơp nùơng vađ cöng nghiïơp hoaâchíịt, taơo ăiïìu kiïơn cho Hađn Quöịc vađ Ăađi Loan coâ cú höơi gia nhíơpthõ trûúđng nađy vađ xuíịt khííu saên phíím cuêa mònh, vađ chñnh HađnQuöịc vađ Ăađi Loan laơi boê tröịng thõ trûúđng dïơt vađ caâc ngađnh cöngnghiïơp nheơ khaâc cho caâc nûúâc trong Hiïơp höơi caâc Quöịc gia ĂöngNam AÂ (ASEAN) (Ito 1997).
Víịn ăïì nađy seô ặúơc lađm roô trong phíìn tiïịp theo Liïơu quaâ trònhcöng nghiïơp hoaâ chó nïn thûơc hiïơn bùìng caâc nguöìn lûơc thõ trûúđnghay phaêi cíìn túâi sûơ höî trúơ cuêa caâc chñnh saâch cöng nghiïơp, ăíy víîncođn lađ víịn ăïì gíy tranh caôi.1Thûơc tïị tûđ nhûông nûúâc nhû Hađn Quöịc,Malaixia, hay Xingapo cho thíịy, nhûông chñnh saâch cöng nghiïơptheo ắnh hûúâng xuíịt khííu thûúđng mang laơi nhûông kïịt quaê khaêquan
Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi vađ chuýín giao cöng nghïơ Trûđ Nhíơt
Baên vađ Hađn Quöịc, quaâ trònh cöng nghiïơp hoaâ cuêa phíìn lúân nhûôngnûúâc chíu AÂ ăïìu thađnh cöng trong viïơc thu huât caâc khoaên ăíìu tûtrûơc tiïịp nûúâc ngoađi Xingapo, Malaixia vađ Ăađi Loan lađ nhûông nûúâcvađ khu vûơc súâm thađnh cöng theo ặúđng löịi ăoâ Thaâi Lan vađ TrungQuöịc cuông ăi theo con ặúđng ăííy maơnh phaât triïín kinh tïị thöngqua ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi Nhûông quöịc gia nađy thûúđng coâ xuhûúâng kiïím soaât viïơc lûơa choơn nhûông ngađnh nađo cíìn thuâc ăííy Hoơkhuýịn khñch caâc nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi khöng chó thiïịt líơp nhûông
cú súê lùưp raâp mađ cođn mang caê nhûông díy chuýìn saên xuíịt ăi theo.Mùơc duđ viïơc thiïịt líơp nhûông cú súê cöng nghiïơp lađ khaâ dïî dađng vúâinguöìn ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi, nhûng thađnh cöng cuêa hoaơtăöơng nađy phuơ thuöơc chuê ýịu vađo töịc ăöơ chuýín giao cöng nghïơ,
Trang 2ăiïìu nađy laơi phuơ thuöơc vađo mûâc ăöơ sùĩn sađng ăíìu tû cuêa caâc doanhnghiïơp cuông nhû nùng lûơc quaên lyâ vađ trònh ăöơ cöng nhín trong viïơctiïịp thu cöng nghïơ cuêa nûúâc chuê nhađ.
GIAÊ THUÝỊT ĂAĐN NHAƠN BAY
Thađnh cöng cuêa caâc nûúâc chíu AÂ trong viïơc ăaơt ặúơc töịc ăöơ tùngtrûúêng kinh tïị cao chuê ýịu dûơa trïn quaâ trònh cöng nghiïơp hoaâthađnh cöng Ăiïìu mađ ngûúđi ta quan saât ặúơc úê chíu AÂ vađ ríịt nhiïìu
Baêng 2.2 Tyê troơng caâc ngađnh trong GDP
Chuâ thñch: Söị liïơu cuêa Xingapo lađ söị liïơu nùm 1997 chûâ khöng phaêi 1998.
Nguöìn: Ngín hađng Phaât triïín chíu AÂ Triïín voơng Phaât triïín chíu AÂ, nhiïìu söị.
Trang 3nûúâc khaâc lađ quaâ trònh cöng nghiïơp hoaâ diïîn ra tuíìn tûơ tûđ khu vûơcnöng nghiïơp ăïịn khu vûơc cöng nghiïơp, tûđ cöng nghiïơp nheơ ăođi hoêi
ñt vöịn sang nhûông ngađnh cöng nghiïơp nùơng vađ cöng nghiïơp hoaâdíìu, röìi ăïịn cöng nghiïơp ăiïơn tûê vađ cöng nghiïơp chñnh xaâc Nhûôngthay ăöíi cú cíịu ngađnh nađy chñnh lađ ăiïìu kiïơn ăïí duy trò töịc ăöơ tùngtrûúêng kinh tïị cao Nïịu nïìn kinh tïị chó tröng chúđ vađo möơt ngađnhcöng nghiïơp thò seô coâ ríịt ñt khaê nùng duy trò ặúơc tùng trûúêng cao Quaâ trònh cöng nghiïơp hoaâ cuông taơo nïn nhûông hiïơu ûâng lantoaê nöơi vuđng úê chíu AÂ Sûơ “lan toaê” nađy xuíịt phaât trûơc tiïịp tûđ viïơcchuýín giao cöng nghïơ thöng qua ăíìu tû trûơc tiïịp tûđ Nhíơt Baên, vađgiaân tiïịp do quaâ trònh “phaât triïín theo chiïìu síu” cöng nghïơ cuêacaâc nûúâc cöng nghiïơp Ngûúđi ta coâ thïí diïîn giaêi quaâ trònh phaâttriïín theo chiïìu síu ăoâ nhû sau: Möîi möơt sûơ chuýín dõch troơng tímcöng nghiïơp cuêa nïìn kinh tïị Nhíơt Baên, tûđ cöng nghiïơp nheơ túâi cöngnghiïơp nùơng, cöng nghiïơp ăiïơn tûê vađ caâc ngađnh cöng nghïơ caokhaâc lađ möơt líìn nûúâc nađy múê ra möơt cú höơi thõ trûúđng múâi cho caâcnïìn kinh tïị khaâc nhû Hađn Quöịc vađ Ăađi Loan Ngay trong ngađnhcöng nghiïơp ăiïơn tûê, Hađn Quöịc, Ăađi Loan, Xingapo vađ Malaixia ăaôtrúê thađnh nhûông nhađ xuíịt khííu caâc saên phíím haơng trung, chónhûông saên phíím cûơc kyđ tinh xaêo múâi cíìn ăïịn vai trođ cuêa Nhíơt Baên.Múâi ăíy, ăïịn lûúơt Hađn Quöịc, Ăađi Loan vađ Xingapo chuâ tím vađoviïơc phaât triïín cöng nghiïơp nùơng vađ hađng cöng nghïơ cao, khiïịnmöơt söị nûúâc nhû Thaâi Lan, Philippin vađ Inăönïxia laơi coâ nhûông cúhöơi kïị thûđa ngađnh cöng nghiïơp nheơ tûđ nhûông nïìn kinh tïị nađy.Chuâng ta coâ thïí nhòn hiïơn tûúơng nađy theo hai caâch Caâc quöịc giaăang tiïịn díìn lïn trïn bíơc thang phaât triïín cöng nghïơ vađ sûê duơngnhiïìu vöịn trong quaâ trònh cöng nghiïơp hoaâ Troơng tím cöngnghiïơp ăang dõch chuýín tûđ nhûông nûúâc cöng nghiïơp hoaâ ăíìu tiïntúâi nhûông nûúâc thuöơc hađng thûâ hai, vađ sau ăoâ seô lađ caâc nûúâc thuöơchađng thûâ ba Trònh tûơ cöng nghiïơp hoaâ nađy thûúđng ặúơc goơi lađ möhònh ăađn nhaơn bay.2
Ito vađ Orii(2000) ăaô khaêo saât sûơ biïịn ăöíi giûôa caâc tiïíu ngađnh cuêachíu AÂ Trûúâc hïịt, hoơ chia caâc tiïíu ngađnh chïị taâc thađnh ba nhoâm:ngađnh sûê duơng nhiïìu lao ăöơng (ngađnh L), ngađnh sûê duơng nhiïìu
Trang 4vöịn(ngađnh C), ngađnh sûê duơng nhiïìu cöng nghïơ (ngađnh T) Cuơ thïíhún, caâc ngađnh nađy bao göìm:
l Ngađnh L (Maô Phín loaơi Ngađnh Chuíín Quöịc tïị ISIC, lađ 311-332)bao göìm caâc ngađnh saên xuíịt thûơc phíím, ăöì uöịng, thuöịc laâ, dïơtmay, caâc saên phíím tûđ da, giíìy, göî vađ ăöì göî gia duơng
l Ngađnh C (maô ISIC 341-381) göìm caâc ngađnh saên xuíịt giíịy, xuíịtbaên vađ in íịn, hoaâ díìu, cao su, chíịt deêo, phi kim loaơi (göịm sûâ,thuêy tinh, xi mùng ), theâp, kim loaơi mađu
l Ngađnh T (maô ISIC 382-390) göìm caâc ngađnh chïị taơo maây (dínduơng, ăiïơn tûê, víơn taêi vađ cöng nghiïơp chñnh xaâc)
Ito vađ Orii nhíơn thíịy, tó troơng cuêa ngađnh L trong giaâ trõ gia tùnggiaêm díìn theo thúđi gian úê híìu hïịt caâc nûúâc, trong khi cuêa ngađnh Cthò ban ăíìu tùng lïn nhûng sau ăoâ giaêm xuöịng khi thu nhíơp cuêanûúâc ăoâ ăaơt ăïịn mûâc cao Cođn ngađnh T, khi thu nhíơp thíịp thòchiïịm möơt tó troơng khiïm töịn nhûng noâ seô múê röơng khi ăaơt ăïịn möơtgiai ăoaơn phaât triïín kinh tïị nhíịt ắnh Nhûông ăiïím möịc thúđi giankhi ngađnh L bùưt ăíìu thu heơp vađ ngađnh T bùưt ăíìu múê röơng ặúơc thïíhiïơn trong Baêng 2.3
Hònh thaâi taâi diïîn cuêa ba ngađnh nađy khaâ roô rađng, vúâi nhûông nûúâc
ăi sau lùơp laơi sûơ chuýín dõch cú cíịu ngađnh cuêa nûúâc ăi trûúâc trongtiïịn trònh cöng nghiïơp hoaâ Vïì caâc tó lïơ möịc (chuýín dõch) cuêa Ito vađOrii (2000), bùìng chûâng cho luíơn thuýịt vïì ăađn nhaơn bay lađ ríịtthuýịt phuơc Caâc quöịc gia chíu AÂ dûúđng nhû ăang ríịt thađnh cöngtrong viïơc chuýín giao nhûông lúơi thïị so saânh trong lônh vûơc chïị taâctûđ nhûông nûúâc ăi trûúâc ăïịn nhûông nûúâc theo sau, vađ túâi caê nhûôngnûúâc tiïịp bûúâc cuêa caâc nûúâc theo sau
Chñnh saâch cöng nghiïơp Viïơc sûê duơng chñnh saâch cöng nghiïơp úê
Ăöng AÂ lađ víịn ăïì lađm naêy sinh khöng biïịt bao nhiïu cuöơc tranhluíơn, mađ ngay caê hiïơn tûúơng thíìn kyđ Ăöng AÂ cuông khöng thïí díơptùưt ặúơc Nhûông ngûúđi uêng höơ chñnh saâch cöng nghiïơp, nhíịt lađ úêNhíơt Baên, cho rùìng, ăöịi vúâi nhûông nûúâc ăang nöî lûơc ăuöíi kõp caâcnûúâc tiïn tiïịn thò viïơc nhíơn biïịt nhûông ngađnh cöng nghiïơp nađo cíìn
Trang 5Na Khưng cố sưë liïåu.
* Thïí hiïån nïìn kinh tïë àậ quay lẩi trïn ngûúäng nây sau nùm àố.
Nguưìn: Ito vâ Orii (2000), dûåa trïn sưë liïåu cuãa UNIDO (1999).
Phêìn B: Nùm àêìu tiïn mâ tyã trổng cuãa ngânh sûã duång nhiïìu cưng nghïå trong giấ trõ gia tùng cao hún mûác tyã trổng ngûúäng
Na Khưng cố sưë liïåu.
* Thïí hiïån nïìn kinh tïë àậ quay lẩi dûúái ngûúäng nây sau nùm àố.
Nguưìn: Ito vâ Orii (2000), dûåa trïn sưë liïåu cuãa UNIDO (1999).
Trang 6thuâc ăííy lađ tûúng ăöịi dïî dađng, vò hoơ coâ thïí xaâc ắnh ặúơc nhûông lúơithïị so saânh vađ coâ thïí nhíơp khííu cöng nghïơ, thûúđng lađ thöng quaăíìu tû trûơc tiïịp tûđ nûúâc ngoađi Mö hònh ăađn nhaơn bay coâ thïí chó ranhûông ngađnh cöng nghiïơp “ chñnh xaâc” cíìn thuâc ăííy trong tûđnggiai ăoaơn phaât triïín kinh tïị nhíịt ắnh Thñ duơ, Hađn Quöịc vađ ĂađiLoan ăaô theo mö hònh cöng nghiïơp hoaâ cuêa Nhíơt Baên, bùưt ăíìu tûđcöng nghiïơp nheơ, tiïịn sang cöng nghiïơp nùơng vađ cöng nghiïơp hoaâchíịt, röìi cöng nghiïơp ăiïơn tûê vađ ăïịn cöng nghïơ cao Hađn Quöịc ăaôthuâc ăííy cöng nghiïơp nùơng vađ cöng nghiïơp hoaâ chíịt, nhûông ngađnhtaơo cú súê haơ tíìng cöng nghiïơp, bùìng caâch tađi trúơ theo chñnh saâch.Thađnh cöng trong ngađnh cöng nghiïơp ăiïơn tûê cuêa Malaixia cuôngthûúđng ặúơc coi lađ nhúđ coâ nhûông chñnh saâch roô rađng cuêa nûúâc nađynhùìm kïu goơi ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi vađo ngađnh ăiïơn tûê.Tuy nhiïn, trúê ngaơi ăöịi vúâi chñnh saâch cöng nghiïơp úê caâc nïìnkinh tïị thõ trûúđng múâi nöíi khöng phaêi lađ víịn ăïì xaâc ắnh xemnhûông ngađnh cöng nghiïơp nađo cíìn thuâc ăííy, mađ lađ víịn ăïì xíy dûơngmöơt hïơ thöịng khuýịn khñch sao cho ñt gíy ra tím lyâ lúơi duơng baêolaônh, cöị yâ lađm liïìu Theo nghôa nađy, viïơc thuâc ăííy xuíịt khííu bùìngchñnh saâch cöng nghiïơp, nghôa lađ khaâc hùỉn vúâi viïơc thay thïị hađngnhíơp khííu bùìng caâch baêo höơ thõ trûúđng trong nûúâc, ăaô thađnh cöng.Nhûông ngûúđi baêo vïơ chñnh saâch cöng nghiïơp chó ra rùìng, coâ nhûôngnhín töị “thín quen” luön luön töìn taơi ngay caê trong thúđi kyđ tùngtrûúêng cao cuông nhû khuêng hoaêng, vađ noâ cuông luön coâ úê caê nhûôngnûúâc khaâc Do ăoâ, caâc nhín töị “ thín quen” , tuy lađ coâ haơi vađ khöngcöng bùìng, tûđ caâch nhòn cuêa xaô höơi, nhûng laơi khöng thïí giaêi thñchặúơc cho nhûông cuöơc khuêng hoaêng tađi chñnh vađ tiïìn tïơ.
Nhûông ngûúđi phaên ăöịi yâ tûúêng vïì chñnh saâch cöng nghiïơpthûúđng chó ra nhûông khoâ khùn mađ caâc ngađnh cöng nghiïơp múâi nöíihay gùơp Ăoâ lađ caâc dûơ aân thûúđng ặúơc choơn vò nhûông lñ do chñnh trõhay vò noâ lađ nguöìn mang laơi ăùơc lúơi cho möơt söị ngûúđi uêng höơ chñnhsaâch cöng nghiïơp Nhûông khoaên baêo laônh cöng khai hay ngíịmngíìm cuêa chñnh phuê ăïìu lađm naêy sinh tím lyâ lúơi duơng baêo laônh, cöị
yâ lađm liïìu trong hoaơt ăöơng vay vađ cho vay (cuêa caâc nhađ ăíìu tû vađngín hađng nûúâc ngoađi) Nhûông hoađi nghi liïn quan ăïịn viïơc sûê
Trang 7duơng caâc chñnh saâch cöng nghiïơp ăaô coâ sûâc thuýịt phuơc hún, khingûúđi ta thíịy rùìng, “ chuê nghôa tû baên thín quen” thûúđng goâpphíìn gíy ra khuêng hoaêng tiïìn tïơ úê nhiïìu nûúâc chíu AÂ.
Cho ăïịn luâc nađy, chuâng ta cuông chûa hoađn toađn chùưc chùưn rùìng,nhòn chung, caâc chñnh saâch cöng nghiïơp ăaô taơo nïn nhûông aênhhûúêng tñch cûơc túâi tùng trûúêng kinh tïị trong dađi haơn nhiïìu hún haycoâ hiïơu ûâng tiïu cûơc nhiïìu hún, vò noâ lađ nguýn nhín gíy ra tònhtraơng dû thûđa nùng lûơc, phín böí sai nguöìn lûơc, möơt hiïơn tûúơng ăaôtrúê nïn roô rađng trong thúđi kyđ 1997-98 Tuy nhiïn, nïịu cuöơc khuênghoaêng tiïìn tïơ chíu AÂ chuê ýịu ặúơc ăöí cho nhûông nhín töị tađi chñnhchûâ khöng phaêi lađ tûđ khu vûơc saên xuíịt víơt chíịt, thò vai trođ cuêa chuênghôa thín quen úê chíu AÂ coâ leô khöng ghï gúâm nhû ngûúđi ta tûúêng.Nïịu chuê nghôa thín quen ăaô gíy ra sûơ caơn kiïơt lúân vïì nguöìn lûơc thòcaâc nïìn kinh tïị chíu AÂ khöng thïí coâ nhûông bûúâc tùng trûúêng nhanhngay tûđ ăíìu nhû thïị
KHUÂC DAƠO ĂÍÌU CHO NHÛÔNG CUÖƠC KHUÊNG HOAÊNG TIÏÌN TÏƠ
Khaê nùng dïî bõ töín thûúng vöịn coâ cuêa nïìn kinh tïị Quaâ trònh cöng
nghiïơp hoaâ cíìn phaêi coâ möơt lûúơng ăíìu tû ríịt lúân, nghôa lađ cíìn coânhûông nguöìn tađi trúơ khöíng löì Thöng thûúđng, kinh phñ dađnh choăíìu tû thûúđng coâ tûđ ba nguöìn: tiïịt kiïơm trong nûúâc, ăíìu tû trûơc tiïịpnûúâc ngoađi vađo trong nûúâc, vađ caâc luöìng vöịn ăíìu tû giaân tiïịp chaêyvađo, bao göìm cöí phiïịu, traâi phiïịu vađ vay ngín hađng Caâc khoaên vayngín hađng ngùưn haơn, chuê ýịu bùìng ăöìng ăöla, thûúđng ặúơc caâc töíchûâc tađi chñnh trong nûúâc ặâng lađm trung gian, mađ caâc töí chûâc nađyseô biïịn chuâng thađnh caâc khoaên vay trung haơn cho caâc doanh nghiïơptrong nûúâc Vò thïị, caâc töí chûâc tađi chñnh trong nûúâc phaêi coơ xaât vúâiruêi ro vïì kyđ haơn vađ tiïìn tïơ Mùơc duđ caâc quöịc gia chíu AÂ coâ tó lïơ tiïịtkiïơm trong nûúâc khaâ cao – phíìn lúân lađ tûđ tiïịt kiïơm höơ gia ằnh, vađtrong möơt söị trûúđng húơp coâ thïí böí sung bùìng caâc khoaên tiïịt kiïơmqua baêo hiïím xaô höơi ríịt cao – nhûông nguöìn coâ thïí huy ăöơng choăíìu tû trong nûúâc, nhûng nhu cíìu tađi chñnh víîn vûúơt xa so vúâi
Trang 8lûúơng tiïịt kiïơm nöơi ắa (haôy nhúâ laơi caâc söị liïơu vïì tiïịt kiïơm vađ ăíìu
tû trong Baêng 2.1) Möơt vađi quöịc gia, ăùơc biïơt lađ Trung Quöịc,Xingapo vađ Malaixia thò thu huât ăíìu tû trûơc tiïịp tûđ nûúâc ngoađi,trong khi möơt söị nûúâc khaâc laơi chíịp nhíơn ăíìu tû giaân tiïịp – ăíìu tûvađo cöí phiïịu vađ traâi phiïịu – vađ caâc khoaên vay ngín hađng Ăùơc biïơt,
úê möơt söị quöịc gia, nguöìn vöịn rođng chaêy vađo ăaô trúê nïn ríịt lúân.Baêng 2.4 cho biïịt luöìng ăíìu tû trûơc tiïịp tûđ nûúâc ngoađi, caâc luöìngvöịn giaân tiïịp, vađ caâc nguöìn vöịn khaâc (kïí caê vay ngín hađng)
Tó söị FDI/GDP, toâm tùưt trong phíìn A Baêng 2.4 cho thíịy möơt söịneât chñnh sau: Trung Quöịc vađ Malaixia lađ nhûông nûúâc coâ tó söị nađycao, tiïịp theo lađ Thaâi Lan, Inăönïxia vađ Philippin FDI chaêy vađoHađn Quöịc víîn chó úê mûâc nhoê hún 1% GDP Baêng 2.4, phíìn B, thïíhiïơn tó lïơ vöịn ăíìu tû giaân tiïịp/GDP cuông cuêa tíơp húơp caâc nûúâc chíu
AÂ trïn Hađn Quöịc, Inăönïxia, Thaâi Lan vađ Philippin lađ nhûông nûúâcăaô nhíơn ặúơc caâc luöìng vöịn giaân tiïịp chaêy vađo ríịt lúân trong thúđi kyđtrûúâc khuêng hoaêng nùm 1997, trong khi Trung Quöịc vađ Malaixia thòkhöng Phíìn C cuêa baêng 2.4 laơi biïíu diïîn caâc tó söị giûôa luöìng vöịnkhaâc/GDP Trong söị nađy bao göìm caê núơ ngín hađng Tûđ nùm 1988ăïịn nùm 1996, Thaâi Lan nhíơn ặúơc lûúơng vöịn khaâc ríịt lúân, hún 10%
so vúâi nùm 1995 Hađn Quöịc vađ Philippin cuông nhíơn ặúơc nhiïìuluöìng vöịn khaâc Sûơ khaâc biïơt giûôa caâc nûúâc vïì caâc loaơi luöìng vöịnmöơt phíìn ăaô phaên aânh caâc chñnh saâch kiïím soaât vöịn vađ sûơ tûơ dohoaâ, phíìn khaâc phaên aânh niïìm tin cuêa caâc nhađ ăíìu tû vađo tûđng nïìnkinh tïị
Dûơa trïn caâc luöìng ăíìu tû giaân tiïịp ngùưn haơn tûđ nûúâc ngoađi,nhíịt lađ traâi phiïịu vađ caâc khoaên vay ngín hađng, thûúđng ặúơc chorùìng seô lađm tùng nguy cú töín thûúng cuêa thõ trûúđng tađi chñnh vađ thõtrûúđng ngoaơi höịi cuêa möơt nûúâc Trong cuöơc khuêng hoaêng tiïìn tïơ úêMïhicö nùm 1994-95, nhûông khoaên dû núơ khöíng löì cuêa Tesobonos(traâi phiïịu ngùưn haơn cuêa chñnh phuê coâ giaâ trõ ặúơc chó söị hoaâ theoăöìng ăöla) ăaô gíy ra nhûông khoâ khùn vïì tñnh thanh khoaên cuêaăöìng ăöla (ñt nhíịt lađ trong nhíơn thûâc vïì víịn ăïì nađy cuêa caâc nhađ ăíìutû), vađ ăiïìu ăoâ ăaô taơo ra sûơ míịt giaâ nhanh choâng cuêa ăöìng pïsö.Ăöịi vúâi khuêng hoaêng tiïìn tïơ úê chíu AÂ, chñnh nhûông nghôa vuơ tađi
Trang 9chñnh cuêa ngín hađng ăöịi vúâi nûúâc ngoađi lađ nguýn nhín khiïịn choHađn Quöịc hay Thaâi Lan trúê nïn dïî bõ töín thûúng Ngûúơc laơi, TrungQuöịc, möơt nûúâc chuê ýịu dûơa vađo ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi thò laơikhöng lím vađo khuêng hoaêng tiïìn tïơ Malaixia, nûúâc ăaô tiïịp nhíơnmöơt lûúơng khaâ lúân ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi, cuông chùỉng cíìn möơtchûúng trònh cho vay cuêa IMF.
Hiïơu quaê cuêa viïơc phín böí tiïịt kiïơm trong nûúâc vađ caâc luöìngvöịn tûđ nûúâc ngoađi cho caâc ngađnh cöng nghiïơp khaâc nhau phuơthuöơc vađo thiïịt kïị vađ nhûông qui ắnh phaâp lyâ ăöịi vúâi thõ trûúđngvöịn vađ tađi chñnh Möơt söị phûúng caâch mađ caâc thõ trûúđng vađ thïí chïịchíu AÂ ăaô xíy dûơng trong nhûông nùm 90, chñnh lađ nguöìn göịc cuêa
Baêng 2.4 Tyê lïơ luöìng vöịn so vúâi GDP, phín theo loaơi luöìng vöịn vađ theo nûúâc Phíìn
Phíìn A A
FDI/GDP (%) Nùm Hađn Quöịc Hađn Quöịc Thaâi Lan Thaâi Lan Inăönïxia Inăönïxia Philippin Malaixia Trung Quöịc Malaixia Trung Quöịc
Trang 10nhûông khoâ khùn trong thíơp niïn sau Theo kinh nghiïơm thûơc tiïîn,nhûông khña caơnh sau ăíy, nhûông nhín töị díîn ăïịn möơt cuöơc khuênghoaêng tađi chñnh, ăang ặúơc ăuâc kïịt laơi, ngay caê trong nhûông nùmthaâng thíìn kyđ.
Nguy cú dïî bõ töín thûúng cuêa khu vûơc tađi chñnh Taơi phíìn lúân caâc
nûúâc chíu AÂ, ngín hađng giûô vai trođ chuê ăaơo trong viïơc roât nhûôngkhoaên tiïịt kiïơm trong nûúâc vađo ăíìu tû Coâ möơt vađi ngín hađng lúânvađ nhiïìu töí chûâc nhíơn tiïìn gûêi nhoê Hoơ cíịp vöịn cho ríịt nhiïìu caâcdoanh nghiïơp cöng nghiïơp mađ hoơ coâ möịi quan hïơ tûđ líu, ăöìng thúđi,caâc giaâm ăöịc ngín hađng cuông thûúđng giûô nhûông võ trñ nhíịt ắnh