NHỮNG ƯU TIÊN CỦA CHÍNH PHỦ ĐỐI VỚI DỊCH BỆNH TOÀN CẦU - NGUYỄN XUÂN HIẾU – 9 pps

Hai loaơi hađng hoaâ cöng cöơng nöíi bíơt lađ: kiïịn thûâc vïì chi phñ vađ taâc ăöơng cuêa caâcbiïơn phaâp can thiïơp ăöịi vúâi tyê lïơ nhiïîm múâi HIV múâi trong nhûông möi trûúđng khaâ

chöịt nhùìm níng cao nguöìn vöịn con ngûúđi vađ giaêm thiïíu ngheđo ăoâi Ngoađi ra, úê caâc vuđngcuơ thïí bõ aênh hûúêng nùơng nïì nhíịt búêi AIDS cođn coâ khaê nùng höî trúơ viïơc kïịt húơp caâc nöî lûơcxoaâ ăoâi giaêm ngheđo troơng ăiïím vúâi viïơc giaêm thiïíu taâc ăöơng cuêa AIDS Tuy nhiïn caâcchñnh phuê vađ caâc nhađ tađi trúơ cíìn phaêi thíơn troơng ăaêm baêo sao cho sûơ giuâp ăúô nhû víơykhöng loaơi trûđ caâc nöî lûơc cuêa höơ gia ằnh vađ cöơng ăöìng ăïí ặúng ăíìu vúâi AIDS, hoùơc töìi tïơhún nûôa, lađm töịn thúđi gian, cöng sûâc vađ tiïu hao tiïìn cuêa tûđ caâc biïơn phaâp phođng ngûđahûúâng vađo nhûông ngûúđi coâ hađnh vi nguy cú cao

Chiïịn lûúơc quan troơng thûâ hai cho caâc nhađ tađi trúơ quöịc tïị lađ tađi trúơ cho nhûông hađnghoaâ cöng cöơng quöịc tïị then chöịt mađ caâc nûúâc ngheđo khöng coâ khaê nùng höî trúơ möơt caâchtíơp thïí Hai loaơi hađng hoaâ cöng cöơng nöíi bíơt lađ: kiïịn thûâc vïì chi phñ vađ taâc ăöơng cuêa caâcbiïơn phaâp can thiïơp ăöịi vúâi tyê lïơ nhiïîm múâi HIV múâi trong nhûông möi trûúđng khaâc nhau;vađ phaât triïín caâc loaơi vacxin vađ caâc cöng nghïơ y hoơc phođng ngûđa giaâ thíịp vađ mang laơihiïơu quaê trong caâc ăiïìu kiïơn phöí biïịn cuêa caâc nûúâc ăang phaât triïín

*****

Nhađ thú vađ triïịt gia George Santayana coâ noâi: “Nhûông ai mađ khöng thïí nhúâ ặúơc quaâkhûâ thò söị mïơnh bùưt buöơc hoơ phaêi lùơp laơi quaâ khûâ ăoâ” Lúđi noâi thöng thaâi nađy khöng úê ăíulaơi toê ra ăuâng hún so vúâi trûúđng húơp dõch AIDS Líìn lûúơt caâc nûúâc ăaâp ûâng laơi bùìng chûângnhiïîm bïơnh ăíìu tiïn bùìng caâch noâi rùìng “Chuâng ta thò khaâc, AIDS khöng thïí tíịn cöngchuâng ta” Vađ thûơc tïị ăaô chûâng minh thaâi ăöơ nhû víơy lađ sai Khi mađ caâc nûúâc phaât hiïơn rarùìng quaê thûơc hoơ ăang coâ möơt cùn bïơnh chïịt ngûúđi líy truýìn qua ặúđng tònh duơc möơtcaâch nhanh choâng trong söị hoơ, thò líìn lûúơt caâc nûúâc ăïìu ăaâp ûâng laơi bùìng caâch thanh loơclaơi viïơc cung cíịp maâu hoùơc tiïịn hađnh caâc chiïịn dõch níng cao yâ thûâc chung cuêa cöngchuâng, trong khi traânh ặúơc hoùơc ăíìu tû khöng ăuê nguöìn lûơc cho caâc nöî lûơc khuýịn khñchhađnh vi an toađn hún trong söị nhûông ngûúđi coâ nhiïìu khaê nùng nhiïîm vađ lađm líy lan viruâtnhíịt

Thïị nhûng lõch sûê múâi ăíy cuông cung cíịp nhûông vñ duơ thađnh cöng quyâ giaâ Kinhnghiïơm cho thíịy viïơc taơo ăiïìu kiïơn cho nhûông ngûúđi coâ hađnh vi nguy cú cao nhíịt ăïí hoơ tûơbaêo vïơ baên thín vađ nhûông ngûúđi khaâc coâ thïí hïịt sûâc coâ hiïơu quaê Caâc nhađ líơp saâch quöịcgia giúđ ăíy phaêi ăöịi mùơt vúâi thaâch thûâc aâp duơng chiïịn lûúơc nađy trong böịi caênh vùn hoaâchñnh trõ cuêa riïng nûúâc mònh

Ghi chuâ:

1.Khi loaơi trûđ Trung Quöịc vađ ÍỊn Ăöơ, chi tiïu y tïị trung bònh taơi caâc nûúâc coâ thu nhíơp thíịp thíơm chñ cođn thíịp hún nûôa

-11 ăö la ăíìu ngûúđi möîi nùm (söị liïơu nùm 1994 cuêa Ngín hađng Thïị giúâi).

Phuơ luơc A: Möơt söị ăaânh giaâ vïì caâc can thiïơp phođng ngûđa líy truýìn HIV úê caâc nûúâc ăang phaât triïín

Taâc giaê (nùm) Nûúâc Can thiïơp Thiïịt kïị

nghiïn cûâu (a)

Kñch thûúâc míîu Ăõa ăiïím Thúđi gian quan saât

Kïịt quaê(b)

cao su vađ thûê vađ tham víịn vïì HIV

dím vađ 37 bađ chuê chûâa

duơng bao cao su tûđ 3% lïn 28% (p<0,001), so vúâi khöng coâ thay ăöíi trong nhoâm kiïím chûâng; tùng tyê lïơ "thónh thoaêng" duđng bao cao su tûđ 31% lïn 70% (p<0,001) vađ tûđ 36% lïn 53% (p<0,01)tûúng ûâng trong hai nhoâm

huíịn luýơn cho ngûúđi díîn khaâc maơi dím; baân vađ phín phöịi bao cao su

dím vađ 300 khaâch hađng (3 ắa ăiïím; 2 thûê nghiïơm vađ 1 ăöịi chûâng)

75% vađ 29% lïn 62% úê hai ắa ăiïím can thiïơp (p<0,01) vađ tûđ 47 lïn 60% úê ắa ăiïím ăöịi chûâng (p<0,05)

cao su vađ giaâo duơc HIV

dím

lïn 70% (p<0,05); tyê lïơ sûê duơng baâo caâo trong nhíơt kyâ ghi trong thúđi gian thûơc hiïơn chûúng trònh cođn cao hún (90%)

duơng bao cao su trong caâc ăöịi tûúơng ắnh hûúâng

dím

nhoâm (nhoâm1) tùng sûê duơng bao cao su tûđ 10% lïn 80%; nhûông ngûúđi ặúơc tham víịn theo nhoâm (nhoâm 2) tùng sûê duơng tûđ 9% lïn 70% vađ nhoâm kiïím chûâng (nhoâm 3) tûđ 7% lïn 58%; tyê lïơ trung bònh sûê duơng bap cao su tûúng ûâng lađ 39%, 35% vađ 27% (1 so vúâi 2, p<0,02; 2 so vúâi 3, p<0,05); sûê duơng bao cao su díîn ăïịn giaêm ba líìn tyê lïơ ruêi ro (OR=0,34, p<0,05)

ăöìng röơng raôi vïì AIDS

tûđ 15-45, 160 ngûúđi lađm nïìn vađ 271 ngûúđi theo doôi sau

(p<0,003) trong söị nhûông phuơ nûô ặúơc can thiïơp, nhûng chó tùng tûđ 9% lïn 11% (p=0,5) trong nhoâm phuơ nûô ăöịi chûâng; tyê lïơ sûê duơng bao cao su trong söị nam giúâi tùng tûđ 31% lïn 41% (p<0,001) vađ tûđ 30% lïn 37% (p=0,06) trong söị nhoâm can thiïơp vađ ăöịi chûâng tûúng ûâng

Cohen vađ caâc taâc giaê khaâc

(1997)

khaâng sinh cho ăađn öng bõ viïm öịng nûúâc tiïíu

HIV dûúng tñnh;

86 bõ viïm öịng díîn nûúâc tiïíu vađ

49 ngûúđi ăöịi chûâng khöng bõ viïm

coâ nöìng ăöơ HIV-1 RNA trong huýịt tûúng tinh dõch

8 lín cao hún ăađn öng khöng bõ viïm (vađ söị lûúơng tïị bađo bympho T mang CD4(4) cuông tûúng tûơ nhû víơy) Hai tuíìn sau khi chûôa trõ bùìng khaâng sinh, nöìng ăöơ RNA trong tinh dõch giaêm hùỉn Bïơnh líơu lađm tùng nhiïìu nhíịt sûơ lan toaê cuêa virus

Grosskurt vađ caâc taâc giaê khaâc

HIV lađ 1,2% trong cöơng ăöìng can thiïơp vađ 1,9% trong cöơng ăöìng ăöịi chûâng; tyê lïơ ruêi ro cho chuýín ăöíi virus lađ 0,58, 95% CI 0,42 ăïịn 0,79 (p<0,0007)

Wawer vađ caâc taâc giaê khaâc

(1996b)

LQĂTD cho quíìn chuâng röơng raôi

lúân tuöíi tûđ 59; 58 lađng úê 10 cuơm ặúơc chó ắnh ngíîu nhiïn ăïí can thiïơp hay lađm ăöịi chûâng

15-Nöng thön 6-9 thaâng (ăang thûơc hiïơn)

Tûđ 6 ăïịn 9 thaâng sau khi chûôa trõ trïn qui mö lúân ăaô coâ möơt sûơ giaêm ăaâng kïí vïì mùơt thöịng kï caâc triïơu chûâng vađ tyê lïơ nhiïîm bïơnh LQĂTD úê nhoâm can thiïơp vađ khöng thay ăöíi trong nhoâm ăöịi chûâng (nghiïn cûâu ăang tiïịn hađnh)

Can thiïơp: Thuâc ăííy sûê duơng bao cao su vađ tònh duơc an toađn

Can thiïơp: Chûôa trõ bïơnh LQĂTD chó chûôa trõ khöng thöi

Ettiegne-Traore vađ caâc taâc giaê

voa khaâc

chûôa trõ bïơnh LQĂTD: PP tiïu chuíín vađ cíịp tíơp;

maơi dím, Nhoâm 2: 23 gaâi maơi dím (lûơa choơn

(ăang thûơc hiïơn

Caâc caâ nhín ặúơc choơn ngíîu nhiïn ăïí chûôa trõ theo phûúng phaâp chûôa bïơnh LQĂTD truýìn thöịng (chó chûôa khi coâ triïơu chûâng) vađ phûúng phaâp cíịp tíơp (khaâm hađng thaâng vađ chûôa theo caâc Can thiïơp: kïịt húơp chûôa trõ bïơnh LQĂTD vađ thuâc ăííy sûê duơng bao cao su

duơc y tïị, cíịp bao cao su vađ chûôa trõ bïơnh LQĂTD miïîn phñ.

biïíu gaâi maơi dím vađ phín nhoâm ngíîu nhiïn).

coâ sûơ khaâc biïơt ăaâng kïí vïì söị trung bònh líìn ăïịn khaâm hay tyê lïơ mùưc bïơnh LQĂTD.

Jackson vađ caâc taâc giaê khaâc

(1997)

loơc vađ chûôa bïơnh LQĂTD vađ thuâc ăííy sûê duơng bao cao su

nam HIV-ím tñnh cuêa cöng ty

xe taêi

xuöịng 36% (p<0,001); giaêm quan hïơ tònh duơc vúâi gaâi maơi dím tûđ 12% cođn 6% (p<0,001); giaêm ăaâng kïí tyê lïơ mùưc múâi bïơnh líơu, bïơnh viïm loeât cú quan sinh duơc, nhûng khöng coâ thay ăöíi vïì tyê lïơ baâo caâo sûê duơng bao cao su.

Laga vađ caâc taâc giaê khaâc (1994) Cöơng hođa

Cöng gö

Xeât nghiïơm sađng loơc vađ chûôa bïơnh LQĂTD; thuâc ăííy sûê duơng bao cao du

dím luâc ăíìu

HIV-ím tñnh

11,7 trïn 100 phuơ nûô - nùm cođn 4,4 trïn 100 phuơ nûô -nùm (p<0,003); tùng thûúđng xuýn sûê duơng bao cao su vúâi khaâch hađng tûđ 10 lïn 68%.

LQĂTD vađ thuâc ăííy sûê duơng bao cao su

150 gaâi maơi dím luâc ăíìu HIV-

ím tñnh

lïn 74% (p<0,001); tyê lïơ mùưc bïơnh LQĂTD giaêm, bïơnh líơu giaêm tûđ 21% xuöịng 10% (p<0,001); giang mai tûđ 15% xuöịng cođn 7,4% (p<0,003); bïơnh viïm loeât cú quan sinh duơc tûđ 4 xuöịng 2% (p<0,03)

cho caâc cùơp baơn tònh coâ möơt ngûúđi nhiïîm HIV

ngûúđi nhiïîm HIV cuđng chung söịng vúâi nhau

möơt nùm; tyê lïơ sûê duơng bao cao su ñt hún trong söị nhûông ngûúđi coâ chuýín ăöíi huýịt thanh (100% so vúâi 5%, p=0,01 trong söị ăađn öng; 67% so vúâi 25%, p=0,14 trong söị phuơ nûô).

thûê vađ tham víịn HIV, cíịp miïîn phñ bao cao su vađ chíịt diïơt tinh truđng

dûúng tñnh vađ

998 phuơ nûô

HIV-ím tñnh.

lïn 22% sau nùm thûâ nhíịt, phuơ nûô HIV - dûúng tñnh thûúđng sûê duơng bao cao su hún (36% so vúâi 16%, p<0,005); tyê lïơ chuýín ăöíi huýịt thanh giaêm (tûđ 13% xuöịng 6%; p<0,04) trong söị phuơ nûô mađ nhûông baơn tònh cuêa hoơ ặúơc xeât nghiïơm vađ tham víịn.

nghiïơm HIV

tuöíi coâ con

tñnh lađ 43% vađ 58% úê phuơ nûô HIV am tñnh (p<0,005) Phuơ nûô HIV-dûúng tñnh vúâi söị con ñt hún 4 thûúđng dïî coâ mang hún phuơ nûô coâ 4 con hoùơc nhiïìu hún

Dechampes vađ caâc taâc giaê khaâc

(1996)

nghiïơm vađ phaât khöng bao cao su

hïơ tònh duơc khaâc giúâi coâ möơt ngûúđi nhiïîm HIV

coâ quan hïơ tònh duơc; tyê lïơ nhiïîm HIV lađ 1,0 trïn

100 ngûúđi - nùm (95% Cl: 0,80 ăïịn 1,19) trong söị nhûông ngûúđi thûơc hađnh tònh duơc an tođan; 55% cùơp tiïịp tuơc thûơc hiïnj tònh duơc khöng baêo vïơ, vúâi tyê lïơ mùưc múâi HIV lađ 6,8% trïn 100 ngûúđi - nùm (95% Cl: 6,53 ăïịn 7,14).

Can thiïơp: Tham víịn vađ xeât nghiïơm tûơ nguýơn

Kamenga vađ caâc taâc giaê khaâc

(1991)

Cöơng hođa Cöng-gö

Tham víịn HIV cho caâc cùơp coâ möơt ngûúđi nhiïîm HIV

pc 149 cùơp vúơ

chöìng coâ möơt ngûúđi nhiïîm HIV

Thađnh thõ 18 thaâng Trûúâc khi thöng baâo vïì tònh traơng huýịt thanh, ñt

hún 5% cùơp coâ baâo caâo sûê duơng bao cao su, sau khi thöng baâo möơt thaâng, 71% cùơp baâo caâo sûê duơng bao cao su trong tíịt caê caâc líìn giao húơp, 18 thaâng sau khi thöng baâo tyê lïơ nađy tùng lïn lađ 77% Tham víịn cíịp tíơp sau khi thöng baâo vïì tònh traơng HIV díîn ăïịn tyê lïơ chuýín ăöíi huýịt thanh thíịp trong söị baơn tònh (3,1 trong vođng 100 ngûúđi-nùm quan saât).

Moore vađ caâc U-gan-ăa taâc giaê

Thađh thõ 6 thaâng Tùng ăaâng kïí giûôa caâc thúđi kyđ cú súê, sau 3,6

thaâng tham víịn laơi vïì caâc hađnh vi giaêm ruêi ro; kiïng khöng quan hïơ tònh duơc, chung thuêy vađ sûê duơng bao cao su.

Pickering vađ caâc taâc giaê khaâc

ím tñnh

Thađnh thõ 2-5 thaâng Tyê lïơ chung sûê duơng bao cao su tùng trong thaâng

ăíìu lađ 1,9% (95% Cl: -2,8 ăïịn 6,6) vađ giûôa thaâng

1, 2-5 giaêm 6,4% (95% Cl: -14 ăïịn 1,2)

ra söịng trïn 1000 phuơ nûô cho nhoâm HIV dûúng tñnh vađ 316/1000 cho nhoâm HIV ím tñnh (p<0,05) Temmernan vađ caâc taâc giaê khaâc

Thađnh thõ 12 thaâng Khöng sûê duơng thûúđng xuýn bao cao su (8% cho

HIV dûúng tñnh vađ 6% cho HIV ím tñnh) vađ khaâc nhau khöng ăaâng kïí theo tònh traơng huýịt thanh; tyê lïơ coâ thai lađ 16% vađ 18%, tûúng ûâng, khöng coâ khaâc biïơt ăaâng kïí vïì thöịng kï theo tònh traơng huýịt thanh.

Peak vađ caâc taâc giaê khaâc (1995) Nï-pan Trao ăöíi kim vađ

(a) E = thñ nghiïơm; QE = giaê thñ nghiïơm; PC= nhoâm triïín voơng; RC = nhoâm quaâ khûâ; CC: trûúđng húơp ăöịi chûâng; CS = nhoâm tiïu biïíu; RCS: nhoâm tiïu biïíu lùơp laơi

(b) Tñnh ăaâng kïí vïì thöịng kï ặúơc ghi chuâ nïịu taâc giaê nïu.

Nguöìn: Caâc nghiïn cûâu ặúơc Julia vađ Micheal Merson, Khoa dõch tïî vađ Y tïị cöng cöơng, Trûúđng Y Ăaơi hoơc Töíng húơp Yale tíơp húơp.

Can thiïơp: Giaêm thiïíu taâc haơi

Cl: Khoaêng tin cíơy

OÊR: Tyê lïơ sûê duơng/khöng sûê duơng

Ghi chuâ: Caâc nghiïn cûâu ặúơc ặa vađo nïịu chuâng coâ ñt nhíịt ba thaâng theo doôi sau khi can thiïơp, vađ nïịu chuâng baâo caâo caâc kïịt quaê coâ yâ nghôa vïì thöịng kï, trûđ trûúđng húơp thûê

Baêng dûúâi ăíy toâm tùưt caâc nghiïn cûâu vïì hiïơu quaê chi phñ cuêa caâc can thiïơp phođngngûđa HIV úê caâc nûúâc ăang phaât triïín vađ möơt söị nghiïn cûâu khaâc chó ăo lûúđng chi phñ cuêacaâc ăíìu vađo cuêa chûúng trònh nhûng khöng ăo lûúđng hiïơu quaê cuêa chuâng

Ngûúđi ăoơc nïn sûê duơng baêng nađy möơt caâch thíơn troơng Hiïơu quaê - chi phñ cuêa möơt canthiïơp cuơ thïí khöng bíịt biïịn; caâc chi phñ, hiïơu quaê vađ phín loaơi caâc can thiïơp khaâc nhauchùưc chùưn seô khaâc biïơt giûôa caâc nûúâc búêi vò mûâc ăöơ caâc can thiïơp ặúơc ắnh hûúâng túâinhûông ngûúđi coâ tyê lïơ thay ăöíi baơn tònh cao nhíịt, tyê lïơ nhiïîm HIV trong söị caâc nhoâm nguy

cú cao vađ thíịp, ăöơ dađi vïì thúđi gian mađ can thiïơp ăaô ặúơc triïín khai trïn thûơc ắa, míơt ăöơlao ăöơng cuêa caâc can thiïơp, chi phñ taơi chöî cuêa lao ăöơng vađ caâc ăíìu vađo khaâc (baâo caâo phuơtrúơ, Mills vađ Watts 1996) Do víơy, kïịt quaê cuêa caâc nghiïn cûâu khaâc nhau trong baêng seôkhöng so saânh ặúơc trûơc tiïịp vúâi nhau Lyâ tûúêng ra, chuâng ta muöịn ăo ặúơc hiïơu quaê chiphñ cuêa möơt loaơt caâc can thiïơp cho möơt quöịc gia (xem khung minh hoaơ 3.9)

Chi phñ cho ngùn ngûđa ặúơc möơt trûúđng húơp nhiïîm HIV chó coâ úê böịn can thiïơp - möơthûúâng vađo nhûông ngûúđi coâ tyê lïơ thay ăöíi baơn tònh ríịt cao (gaâi maơi dím) úê Nai-rö-bi vađ bacan thiïơp nhùìm vađo nhûông ngûúđi coâ tyê lïơ thay ăöíi baơn tònh thíịp Nhû ăaô thaêo luíơn úêChûúng 3, chñnh phuê quan tím nhiïìu ăïịn höî trúơ caâc can thiïơp phođng ngûđa ặúơc nhiïìu líynhiïîm thûâ phaât nhíịt cho möơt ăö la boê ra Tuy nhiïn, trûđ möơt nghiïn cûâu ra, líy nhiïîmthûâ phaât ăaô khöng ặúơc ặa vađo tñnh lúơi ñch

• Chi phñ hoaơt ăöơng hađng nùm cuêa chûúng trònh dađnh cho gaâi maơi dím úê Nai-rö-bi, ni-a vađo khoaêng 70.000 ăö la hay 140 ăö la cho möơt gaâi maơi dím (Moses vađ caâc TGkhaâc 1991) Vađo luâc bùưt ăíìu chûúng trònh, 80% thađnh viïn bõ nhiïîm HIV vađ hoơ phaêitiïịp trung bònh 4 khaâch hađng möơt ngađy Chi phñ hađng nùm cho möơt trûúđng húơp HIVngùn ngûđa ặúơc lađ 8 ăö la, vúâi giaê ắnh lađ 50% sûê duơng bao cao su Söị trûúđng húơp HIVngùn ngûđa ặúơc trong söị khaâch hađng cuêa gaâi maơi dím vađ trong söị baên thín gaâi maơidím ặúơc ặa vađo tñnh toaân, nhûng líy nhiïîm ngùn ngûđa ặúơc trong söị caâc baơn tònhcuêa caâc khaâch hađng thò khöng ặúơc ặa vađo tñnh Nïịu chuâng ặúơc ặa vađo, can thiïơpcoâ thïí seô coâ hiïơu quaê cao hún vïì chi phñ Theo baâo caâo, chiïịm tyê lïơ lúân nhíịt cuêa chi phñchûúng trònh lađ chi phñ chûôa trõ caâc bïơnh LQĂTD, mùơc díìu phíìn lúân lúơi ñch thu ặúơctûđ tùng sûê duơng bao cao su (Mills vađ caâc TG khaâc 1993) Tuy nhiïn, viïơc coâ thađnhphíìn chûôa trõ bïơnh LQĂTD coâ thïí lađ ýịu töị chñnh ăïí thu nhíơn ặúơc sûơ húơp taâc trongsöị caâc thađnh viïn tham gia chûúng trònh

Kï-MÖƠT SÖỊ NGHIÏN CÛÂU VÏÌ HIÏƠU QUAÊ

VAĐ CHI PHÑ CUÊA CAÂC CAN THIÏƠP

PHOĐNG CHÖỊNG ÚÊ CAÂC NÛÚÂC

ĂANG PHAÂT TRIÏÍN

PHUƠ LUƠC B

• Can thiïơp chöịng bïơnh LQĂTD úê Mwanza, Tan-da-ni-a chó lađ möơt can thiïơp trongbaêng coâ chi phñ cho cûâu ặúơc möơt DALY (möơt nùm söịng ăiïìu theo chónh thûúng tíơt)lađ ặúơc tñnh - 10 ¸ð 11 ăö la (Richard Hayes, trao ăöíi trûơc tiïịp) Hiïơu quaê vïì chi phñcuêa can thiïơp nađy bõ haơ thíịp búêi vò caâc taâc giaê khöng ặa vađo phín tñch cuêa mònh taâcduơng ngùn ngûđa caâc líy nhiïîm thûâ phaât Can thiïơp cuông coâ thïí ăaô coâ hiïơu quaê hún vïìchi phñ nïịu noâ ặúơc thûơc hiïơn úê vuđng thađnh thõ, núi mađ söị líy nhiïîm thûâ phaât ngùnngûđa ặúơc coâ thïí lúân hún cho möîi möơt trûúđng húơp sú phaât Trong töíng söị chi phñ 10,08

ăö la cho möơt trûúđng húơp chûôa trõ bïơnh LQĂTD, 2,11 ăö la chi cho thuöịc (RichardHeyes, trao ăöíi trûơc tiïịp) Chi phñ tùng thïm hađng nùm cho can thiïơp nađy lađ 59.000

ăö la, noâ phuơc vuơ möơt khu vûơc dín cû 150.000 ngûúđi, do ăoâ chi phñ cho möơt ngûúđi dínlađ 0,39 ăö la trïn möơt ăíìu ngûúđi Ăïí so saânh, chi phñ y tïị thûúđng xuýn cuêa Tan-da-ni-a nùm 1993 lađ 2,27 ăö la trïn möơt ăíìu ngûúđi

• Hiïơu quaê vïì chi phñ cuêa chûúng trònh an toađn maâu phuơ thuöơc ríịt nhiïìu vađo mûâc ăöơnhiïîm HIV trong quíìn thïí dín cû vađ mûâc ăöơ caâc hađnh vi nguy cú cao trong söị nhûôngngûúđi nhíơn truýìn maâu Nghiïn cûâu U-gan-ăa chó tñnh ăïịn caâc líy nhiïîm sú cíịpặúơc ngùn ngûđa, nghôa lađ, líy nhiïîm gíy ra trûơc tiïịp do truýìn maâu (Uyê ban chíu

Íu, 1995a,b) Nghiïn cûâu nađy giaê ắnh tyê lïơ hiïơn nhiïîm 16% trong söị nhûông ngûúđicho maâu vađ 40% vađ 9% tûúng ûâng trong söị ngûúđi lúân vađ treê em nhíơn maâu Caâc tñnhtoaân vïì söị lûúơng líy nhiïîm sú phaât ngùn ngûđa ặúơc trònh bađy úê khung minh hoaơ 4.2cuêa baâo caâo nađy Chi phñ cho ngùn ngûđa möơt líy nhiïîm HIV ặúơc tñnh bùìng caâch chiatöíng chi phñ thïm ăïí sađng loơc HIV trong nùm 1993 (319.894 ăö la) cho töíng söị líynhiïîm ngùn ngûđa ặúơc (1.863)

• Hiïơu quaê cuêa liïơu phaâp ngùưn Zidovudine (AZT) ăöịi vúâi phođng ngûđa líy tûđ meơ sangcon cođn chûa roô cho ăïịn luâc chuâng töi viïịt baâo caâo nađy Caâc thûê nghiïơm hiïơu quaê chûôabïơnh ăang ặúơc tiïịn hađnh úê möơt söị nûúâc Söị liïơu vïì hiïơu quaê - chi phñ trong baêng nađy,

do ăoâ, chó mang tñnh chíịt giaê thiïịt Tñnh toaân giaê ắnh lađ liïơu phaâp seô giaêm tyê lïơ líytûđ 25% xuöịng cođn 16,5%, hay bùìng möơt nûêa hiïơu quaê cuêa möơt liïơu phaâp dađi hún.Nhûông chò phñ chûúng trònh ặúơc ûúâc lûúơng tûđ saâch baâo vađ dûơa trïn söị liïơu cuêa vuđngchíu Phi Cíơn Xa-ha-ra, núi xaêy ra phíìn lúân líy tûđ meơ sang con (Marsergh vađ caâc TGkhaâc 1996) Caâc taâc giaê tñnh toaân lađ möơt chûúng trònh quöịc gia úê möơt nûúâc vúâi tyê lïơhuýịt thanh dûúng tñnh 12,5% seô giaêm tyê lïơ nhiïîm múâi HIV khoaêng 12% Búêi vò treêmúâi sinh vađ treê nhoê ríịt ñt coâ khaê nùng truýìn HIV, nïn can thiïơp nađy seô híìu nhûkhöng taơo ra möơt trûúđng húơp líy nhiïîm thûâ phaât nađo Phođng ngûđa líy sang treê em lađmöơt lúơi ñch troơng tím cuêa phođng ngûđa líy nhiïîm trong caâc bađ meơ cuêa chuâng (xemkhung minh hoaơ 4.6 cuêa baâo caâo nađy)

Chi phñ cho möơt líy nhiïîm HIV ngùn chùơn ặúơc hay cho möơt DALY khöng ặúơc tñnhtoaân trong caâc nghiïn cûâu khaâc nïu trong baêng, chó coâ thöng tin vïì chñ phñ mađ thöi Möơtchûúng trònh trao ăöíi kim tiïm hay phín phöịi chíịt saât truđng phuơc vuơ nhûông ngûúđi tiïmchñch ma tuyâ úê Kaât-man-ău, Nï-pan, chó sau möơt nùm quan saât töịn hïịt 3,21 ăö la cho möơtlíìn tiïịp cíơn ăöịi tûúơng vađ ặúơc töí chûâc vúâi maơng lûúâi vûún túâi cöơng ăöìng Möơt chûúngtrònh thûâ hai úê Lubljian, Slö-ve-ni-a, dûơa vađo cú súê cöị ắnh vađ múâi hoaơt ăöơng ặúơc 5 thaângkhi chi hïịt 12,59 ăö la cho möơt líìn tiïịp xuâc (Mills vađ caâc TG khaâc 1993) Chi phñ cho phínphöịi möơt bao cao su dao ăöơng trong khoaêng tûđ 0,10 ăö la ăïịn 0,70 ăö la trong ba chûúngtrònh ắnh hûúâng cao coâ giaâo duơc ăöìng ăùìng vađ cíịp bao cao su cho gaâi maơi dím Chñ phñthíịp hún nhiïìu cho 10 chûúng trònh tiïịp thõ xaô höơi - tûđ 0,02 ăö la ăïịn 0,30 ăö la cho möơtbao cao su phín phöịi, kïí caê giaâ trõ cuêa bao cao su nhíơn ặúơc tûđ quýn goâp

Baêng B.1 Chi phñ hađng nùm cho ngùn chùơn möơt líy nhiïîm trïn möơt bao cao su vađ

cho möơt líìn tiïịp xuâc ăïí can thiïơp phođng ngûđa HIV

Ghi chuâ: (a) Söị nhoê hún giaê ắnh tyê lïơ sûê duơng bao cao su trõ cuêa bao cao su quýn goâp; (c) Chi phñ bao göìm trúơ giuâp phín phöịi; (d) Cuông kïí caê gaâi baân bar, cöng nhín, caâc bïơn möt ăún võ maâu thu ặúc $33-$35 cho möt ăún võ sûê dun

Can thiïơp

Ăõa ăiïím, cú quan thûơc hiïơn, nùm bùưt ăíìu thûơc hiïơn

Chi phñ cho ngùn chùơn möơt líy nhiïîm HIV

Chi phñ cho phín phöịi möơt bao cao su

Chi phñ cho möơt líìn tiïịp xuâc

Can thiïơp hûúâng vađo ăöịi tûúơng coâ hađnh vi nguy cú cao

Cung cíịp thöng tin, bao

cao su vađ chûôa trõ bïơnh

LQĂTD cho gaâi maơi dím

Nai-rö-bi, Kï-ni-a, dûơ aân nghiïn cûâu (1985 - 91)

$8,00-$12,00 (a)

Giaâo duơc ăöìng ăùỉng, cíịp

bao cao su cho gaâi maơi

dím

Dûơ aân giaâo duơc ăöìng ăùỉng trong söị gaâi maơi dím, Ya-un-ăï, Ca-mï-run, Böơ Y tïị (1989

$0,34 (b)

Giaâo duơc vađ cung cíịp bao

cao su cho ăiïịm nam giúâi

tuöíi tûđ 11-23

Chûúng trònh Pegacao, Riö ăï Ja-nïi-rö, Bra-xin, Ăún võ hûúâng díîn y tïị xaô höơi (NOSS 1989)

Giaâo duơc ăöìng ăùỉng vađ

cung cíịp bao cao su cho

gaâi maơi dím, khaâch hađng

cuêa hoơ vađ nhûông ngûúđi

khaâc (d)

Dûơ aân giaâo duơc ăöìng ăùỉng Bulawayo, thađnh phöị Bulawayo, Dim-ba-bu-ï; Súê y tïị thađnh phöị Bulawayo, Trûúđng ăaơi hoơc Dim- ba-bu-ï, AIDSTECH (1989)

Trao ăöíi kim tiïm, cung cíịp

thuöịc saât truđng, giaâo duơc,

bao cao su, chùm soâc y tïị

cho ngûúđi tiïm chñch ma

tuây

Kat-man-ău, Nï-pan; Töí chûâc Lifesaving & Lifegiving (1992)

Thađnh phöị vađ tónh Pa-pu-tö, dam-bic; Thađnh phöị Jö-han-nï- sú-bú-gú, Nam Phi.

$9,46

Tiïịp thõ xaô höơi bao cao su Mûúđi chûúng trònh (Bö-li-via, CH

Cöng gö (e), Cöịt-ăi-voa, CH mi-nic, Ï-cu-a-ăo, Ga-na, In-ăö- nï-xi-a, Mï-hi-cö, Ma-röịc, Dim- ba-bu-ï

Ăö-$0,02-$0,3 (b)

$172

$30 (cho möơt ăún võ maâu) (f) Liïơu phaâp ngùưn ATZ ăïí

ngùn ngûđa líy tûđ meơ sang con

Can thiïơp giaê ắnh úê Cíơn

Xa-ha-ra, giaê ắnh líy nhiïîm chu sinh

Ghi chuâ: (a) Söị nhoê hún giaê ắnh tyê lïơ sûê duơng bao cao su lađ 80%, söị lúân hún giaê ắnh tyê lïơ nađy lađ 50%; (b) Kïí caê giaâ trõ cuêa bao cao su quýn goâp; (c) Chi phñ bao göìm trúơ giuâp kyô thuíơt cuêa AIDSTECH lađ $0,07 cho möơt bao cao su ặúơc phín phöịi; (d) Cuông kïí caê gaâi baân bar, cöng nhín, caâc bïơnh nhín bïơnh LQĂTD; (e) Trûúâc ăíy lađ Zai-a; (f) $27-$29 cho möơt ăún võ maâu thu ặúơc, $33-$35 cho möơt ăún võ sûê duơng nùm 1993 Mills vađ caâc taâc giaê khaâc (1993) tòm thíịy chi phñ $51 cho möơt ăún võ maâu saên xuíịt cho cuđng möơt chûúng trònh nhûng coâ leô lađ cho möơt nùm trûúâc ăoâ

Nguöìn; Nghiïn cûâu Nai-rö-bi, Moses vađ caâc TG khaâc (1991); Caâc chûúng trònh tham víịn ăöìng ăùỉng vađ cung cíịp bao cao su cho nhûông ngûđoi hađnh nghïì maơi dím úê Ca-mï-run, Bra-xin vađ Dim-ba-bu-ï; cac chûúng trònh tiïịp thõ xaô höơi bao cao su vađ chûôa trõ bïơnh LQĂTD úê Mö-dùm-bic vađ Nam Phi, Mills vađ caâc taâc giaê khaâc (1993); Chûúng trònh chûôa trõ bïơnh LQĂTD Mwanza, Richard Hayes, trao ăöíi trûơc tiïịp, vađ Gilson vađ caâc TG khaâc (1996); Dûơ aân an tođan maâu U-gan-ăa, UB Chíu Íu (1995a, b); Liïơu phaâp ATZ úê Cíơn Xa-ha-ra, Mansergh vađ caâc TG khaâc (1996).

u lađ 80%, söị lúân hún giaê ắnh tyê lïơ nađy lađ 50%; (b) Kïí caê giaâ

p kyô thuíơt cuêa AIDSTECH lađ $0,07 cho möơt bao cao su ặúơc

nh nhín bïơnh LQĂTD; (e) Trûúâc ăíy lađ Zai-a; (f) $27-$29 cho

g nùm 1993 Mills vađ caâc taâc giaê khaâc (1993) tòm thíịy chi phñ

Phuơ luơc thöịng kï nađy tíơp húơp caâc thöng tin vïì caâc mûâc ăöơ vađ caâc ýịu töị quýịt ắnh dõchHIV/AIDS vađ möơt söị biïịn söị chñnh saâch cho caâc nûúâc thu nhíơp thíịp vađ trung bònh theophín loaơi trong Baâo caâo Phaât triïín Thïị giúâi (NHTG 1997a)

Baêng 1: Tyê lïơ nhiïîm HIV theo caâc tiïíu quíìn thïí dín cû

Baêng 1 tíơp húơp thöng tin gíìn ăíy nhíịt vïì tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV cuêa caâc tiïíu quíìn thïí dín

cû cho caâc nûúâc thu nhíơp thíịp vađ vûđa theo phín loaơi trong Niïm giaâm Chó baâo Phaât triïínThïị giúâi 1997 (NHTG 1997b) Ûúâc tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV-1 trong söị ngûúđi lúân qua xeâtnghiïơm huýịt thanh lađ nhûông ngûúđi coâ ăöơ tuöíi tûđ 15 - 49 tuöíi, theo ûúâc tñnh cuêa Töí chûâc

Y tïị Thïị giúâi cho thaâng 12 nùm 1994 Caâc söị liïơu cođn laơi trong baêng 1 vïì tyê lïơ hiïơn nhiïîmHIV qua xeât nghiïơm huýịt thanh theo caâc tiïíu quíìn thïí dín cû, cho tíịt caê caâc vuđng trûđĂöng Íu vađ Trung AÂ, lađ líịy tûđ Ngín hađng dûô liïơu Giaâm saât HIV/AIDS cuêa Töíng cuơc

khaâc, söị liïơu vïì Ăöng Íu vađ Trung AÂ líịy tûđ Trung tím húơp taâc WHO/EC vïì AIDS (1996).Cöơt hai cho ăïịn cöơt böịn cuêa baêng 1 cho thíịy “ăaânh giaâ chñnh xaâc nhíịt” cuêa Töíng cuơcThöịng kï Myô vïì tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV-1 trong caâc tiïíu quíìn thïí dín cû “coâ nguy cú cao”vađ “coâ nguy cú thíịp” úê thuê ăö hay caâc thađnh phöị chñnh vađ úê ngoađi caâc thađnh phöị chñnh.Ăaânh giaâ töíng húơp cuêa Töíng cuơc nađy dûơa trïn caâc söị liïơu chi tiïịt mađ hoơ thu thíơp ặúơcthöng qua caâc nguöìn thöng tin ăaô vađ khöng cöng böị úê caâc nûúâc ăang phaât triïín trong Baâocaâo Ngín hađng dûô liïơu giaâm saât HIV/AIDS thaâng 1 nùm 1997 Ăaânh giaâ töíng húơp nađythûúđng lađ kïịt quaê cuêa möơt nghiïn cûâu cuơ thïí ặúơc xem lađ coâ chíịt lûúơng töịt Cùn cûâ vađothöng lïơ, nhoâm “nguy cú cao” theo ắnh nghôa lađ gaâi maôi dím, caâc khaâch hađng cuêa hoơ,bïơnh nhín mùưc bïơnh LQĂTD vađ nhûông ngûúđi khaâc coâ caâc hađnh vi nguy cú ặúơc biïịt.Nhoâm “nguy cú thíịp” lađ caâc phuơ nûô coâ thai, nhûông ngûúđi cho maâu vađ nhûông ngûúđi khöngcoâ caâc hađnh vi nguy cú ặúơc biïịt Söị liïơu vïì caâc nhoâm nguy cú cao vađ thíịp úê caâc thuê ăö /thađnh phöị chñnh ăaô ặúơc sûê duơng ăïí phín tñch liïn quöịc gia vïì caâc ýịu töị quýịt ắnh viïơcnhiïîm HIV úê Chûúng 1 cuêa baâo caâo nađy

PHUƠ LUƠC THÖỊNG KÏ

2 Coâ thïí líịy ặúơc Ngín hađng dûô liïơu Giaâm saât HIV/AIDS hođan chónh taơi Trung tím caâc chûúng trònh, Phođng Dín söị, Töíng cuơc Thöịng kï Myô, Wasshington, D.C 20233-8860, USA Ăõa chó thû ăiïơn tûê: ipc-hiv@census.org.

Söị liïơu tûđ cöơt 6 ăïịn cöơt 17 vïì tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV cuơ thïí trong caâc nhoâm nam vađ nûôcoâ nguy cú cao vađ thíịp líịy tûđ phín tñch gíìn 24 nghòn ghi cheâp riïng biïơt trong 3100 baâocaâo vađ bađi phaât biïíu chûâa trong Ngín hađng dûô liïơu Giaâm saât HIV/AIDS cuêa Töíng cuơcThöịng kï Caâc con söị trong caâc cöơt nađy hoùơc lađ kïịt quaê cuêa möơt phín tñch cuơ thïí, nïịutrong nùm ăoâ chó coâ möơt nghiïn cûâu thñch húơp, hoùơc lađ tyê lïơ hiïơn nhiïîm trung bònh líịy tûđmöơt vađi nguöìn hay ắa ăiïím coâ ặúơc úê cuđng möơt quöịc gia cho nùm gíìn nhíịt mađ söị liïơu coâthïí coâ ặúơc Baêng nađy chó sûê duơng ăiïìu tra tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV-1 xaâc ắnh qua huýịtthanh, trûđ trûúđng húơp coâ chuâ díîn khaâc nhû bao göìm HIV-1 vađ/hoùơc HIV-2 Söị liïơu trongcaâc cöơt nađy ặúơc sûê duơng ăïí xaâc ắnh giai ăoaơn phaât triïín cuêa dõch bïơnh cho Chûúng 2cuêa baâo caâo nađy vađ ặúơc toâm tùưt trong baêng 2 cuêa phuơ luơc thöịng kï dûúâi ăíy

ÚÊ nhûông núi coâ thïí lađm ặúơc, caâc söị liïơu tûđ cöơt 6 ăïịn 17 lađ kïịt quaê cuêa möơt hay möơtsöị nghiïn cûâu vúâi quy mö míîu ñt nhíịt lađ 100 ngûúđi Nïịu coâ hún möơt nghiïn cûâu ăaâp ûângcaâc tiïu chñ nađy cho cuđng möơt nùm vađ bao phuê cuđng möơt khu vûơc ắa lyâ thò ngûúđi ta líịy söịtrung bònh khöng coâ troơng söị Seô khöng tñnh ăïịn caâc cuöơc ăiïìu tra vúâi cúô míîu nhoê hún 100ngûúđi trûđ trûúđng húơp caâc ăiïìu tra nađy lađ nguöìn thöng tin duy nhíịt coâ ặúơc Söị liïơu ûúâctñnh dûơa trïn caâc ăiïìu tra nhoê ăïìu ặúơc ghi chuâ vađ phaêi sûê duơng möơt caâch thíơn troơng vòtñnh khöng tin cíơy tiïìm tađng cuêa chuâng

Do khoâ khùn trong viïơc thiïịt líơp caâc míîu nhûông ngûúđi coâ caâc hađnh vi cuơ thïí, caâcnghiïn cûâu dûơa trïn míîu nhûông tiïíu quíìn thïí dín cû coâ “nguy cú cao” coâ thïí khöng mangtñnh ăaơi diïơn Ăiïìu kiïơn tûúng tûơ cíìn aâp duơng cho caâc míîu phuơ nûô coâ thai khi caâc söị liïơuặúơc líịy tûđ möơt míîu caâc phođng khaâm lûơa choơn khöng ngíîu nhiïn Hún nûôa, viïơc tûơ lûơachoơn cuêa caâc caâ nhín trong nhûông nhoâm nađy - vñ duơ nhû phuơ nûô ăïịn khaâm thai hay caâcbïơnh nhín bïơnh LQĂTD - coâ thïí lađ möơt víịn ăïì nghiïm troơng vađ tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIVkhöng ặúơc duđng lađm ăaơi diïơn cho nhûông ngûúđi khöng sûê duơng caâc dõch vuơ nađy Tûúng tûơ,caâc nhoâm quín nhín thûúđng coâ ăùơc ăiïím lađ nhòn chung bõ giaâm saât y tïị nghiïm ngùơt húnvađ hoơ ặúơc lûơa choơn theo tuöíi vađ caâc ăùơc ăiïím khaâc Vò nhûông lyâ do nađy, kïịt quaê tûđ caâcnhoâm nguy cú cao hay thíịp khaâc nhau khöng ặúơc xem nhû ăaơi diïơn cho tyê lïơ hiïơn nhiïîmtrong toađn böơ quíìn thïí dín cû, lađ quíìn thïí coâ nguy cú thíịp

Baêng 2: Caâc chó baâo vïì phaât triïín kinh tïị xaô höơi vađ caâc chñnh saâch AIDS cuêa chñnh phuê theo giai ăoaơn phaât triïín cuêa dõch bïơnh.

Baêng 2 trònh bađy caâc chó baâo vïì phaât triïín kinh tïị xaô höơi vađ caâc chñnh saâch AIDS cuêachñnh phuê trong 123 quöịc gia coâ thu nhíơp thíịp vađ trung bònh vúâi dín söị ñt nhíịt lađ 1 triïơungûúđi Caâc quöịc gia trong baêng nađy ặúơc sùưp xïịp theo thûâ tûơ ABC vađ theo “giai ăoaơn”phaât triïín cuêa dõch HIV/AIDS - mûâc ăöơ mađ dõch lan truýìn trong söị nhûông ngûúđi thûơchađnh caâc hađnh vi coâ nguy cú cao vađ ra ngoađi nhûông ăöịi tûúơng trïn ăïịn caâc nhoâm dín cûcoâ nguy cú thíịp-nhû ắnh nghôa ăaô sûê duơng trong Chûúng 2 Taơi caâc nûúâc dõch bïơnh úê giaiăoaơn sú khai tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV trong nhoâm nguy cú cao nhoê hún 5% Möơt dõch úê giaiăoaơn tíơp trung lađ khi tyê lïơ hiïơn nhiïîm HIV trong nhoâm nguy cú cao lúân hún 5% nhûng tyêlïơ nađy trong söị phuơ nûô khaâm thai nhoê hún 5% Möơt dõch bïơnh úê giai ăoaơn lan röơng lađ khityê lïơ hiïơn nhiïîm HIV trong söị phuơ nûô khaâm thai lađ 5% hoùơc lúân hún Phín loaơi caâc quöịcgia cuơ thïí dûơa trïn söị liïơu cuêa baêng 1, phuơ luơc thöịng kï, cöơt 6-17, nhòn chung duđng söị liïơutûđ nùm 1990 trúê ăi Nïịu söị liïơu duy nhíịt coâ ặúơc cho möơt quöịc gia nađo ăoâ lađ trûúâc nùm

1990 vađ cho thíịy tyê lïơ hiïơn nhiïîm thíịp, thò quöịc gia ăoâ ặúơc ghi chuâ lađ “khöng roô” Caâcquöịc gia ặúơc xïịp vađo diïơn “khöng roô” nïịu khöng coâ söị liïơu vïì caâc nhoâm nguy cú cao vađ tyêlïơ hiïơn nhiïîm trong söị phuơ nûô khaâm thai hoùơc bùìng khöng hoùơc nhoê hún 5% Cíìn ghinhíơn lađ nhiïìu quöịc gia khöng coâ söị liïơu vïì caâc nhoâm nguy cú cao vađ ăöịi vúâi nhiïìu quöịc gia

khaâc caâc söị liïơu nađy ăaô laơc híơu Do ăoâ ăíy lađ ăaânh giaâ “baêo thûê” vïì sûơ lan truýìn HIVcuêa caâc nûúâc, coâ thïí úê nhiïìu nûúâc dõch bïơnh thûơc chíịt ăaô úê giai ăoaơn phaât triïín cao hún

so vúâi phín loaơi nađy Trung Quöịc vađ ÍỊn Ăöơ ặúơc cho lađ coâ dõch bïơnh úê giai ăoaơn tíơp trung

Mûúđi cöơt ăíìu cuêa baêng 2 lađ caâc ýịu töị kinh tïị xaô höơi dïî coâ taâc ăöơng ăïịn sûơ líy truýìn

GNP theo ăíìu ngûúđi ặúơc líịy tûđ Baâo caâo Phaât triïín Thïị giúâi 1997 (NHTG 1997a) Chó söịGi-ni lađ thûúâc ăo mûâc ăöơ khöng ăöìng ăïìu vïì phín böị thu nhíơp, chó söị bùìng 0 chó rùìng mûâcăöơ phín böị hoađn toađn cöng bùìng, chó söị Gi-ni bùìng 100 cho thíịy mûâc ăöơ phín böị hoađn toađnkhöng cöng bùìng Söị liïơu cho caâc nùm khaâc nhau cuêa thíơp kyê 80 líịy tûđ Deininger vađ Squire(1996), vađ dûơa trïn söị liïơu hoùơc vïì thu nhíơp hoùơc vïì tiïu duđng tûđ caâc ăiïìu tra höơ gia ằnh.Dín söị thađnh thõ theo tyê lïơ töíng dín söị vađ tyê lïơ tùng dín söị thađnh thõ líịy tûđ Niïn giaâm Chóbaâo Phaât triïín Thïị giúâi 1997 (NHTG 1997b), baêng 3.6 Tyê lïơ nam/nûô thađnh thõ lađ tyê lïơ söịăađn öng tûđ tuöíi 20-30 chia cho söị phuơ nûô úê cuđng khoaêng nađy úê thađnh thõ vađ ặúơc tñnh tûđ söịliïơu cuêa LHQ (1993) Tyê söị ngûúđi sinh úê ngoađi nûúâc so vúâi töíng dín söị nùm 1990 líịy tûđ söịliïơu cuêa LHQ (1995) Tyê lïơ biïịt chûô cuêa ngûúđi lúân ăöơ tuöíi tûđ 15 trúê lïn nùm 1995 líịy tûđ Niïngiaâm Chó baâo Phaât triïín Thïị giúâi 1997 (NHTG 1997b), baêng 1.1

Saâu cöơt cuöịi cuđng lađ caâc chó baâo vïì chñnh saâch HIV/AIDS vïì thöng tin vađ phođng ngûđa.Nùm baâo caâo vïì trûúđng húơp AIDS ăíìu tiïn cho ăïịn 31 thaâng 12 nùm 1995, líịy tûđ söị liïơubaâo caâo cuêa Chûúng trònh AIDS toađn cíìu cuêa WHO (UNAIDS/Höî trúơ quöịc gia 1996) Cíìnghi nhíơn lađ úê híìu hïịt caâc quöịc gia, caâc ca AIDS ăíìu tiïn xaêy ra trûúâc khi noâ ặúơc baâo caâovađ caâc ca nhiïîm HIV cođn xaêy ra nhiïìu nùm trûúâc ca AIDS Böịn loaơi giaâm saât dõch tïî hoơccho ăïịn nùm 1995 lađ : caâc ăiïím dûơ kiïịn, caâc ăiïím haơn chïị, nhiïìu ăiïím, vađ ríịt nhiïìu ăiïímgiaâm saât hay giaâm saât cao ăöơ Thöng tin nađy líịy tûđ Sato (1996), trong Mann vađ Tarantola(1996); khöng may lađ ắnh nghôa vïì caâc loaơi hònh giaâm saât nađy khöng coâ trong tađi liïơugöịc Thöng tin vïì phín phöịi bao cao su cuêa chñnh phuê trong nùm 1992 líịy tûđ ăiïìu traAIDS trïn thïị giúâi líìn II, baêng phuơ luơc D-7.3, cöơt PN5 cuêa Mann vađ Tarantola (1996).Viïơc coâ chûúng trònh tiïịp thõ xaô höơi bao cao su trong nùm 1996 líịy tûđ trao ăöíi trûơc tiïịp vúâiPhilip Harvey (DKT) vađ Guy Stallworthy (PSI) Söị lûúơng bao cao su tiïịp thõ xaô höơi baânặúơc trïn möơt ăíìu ngûúđi lúân nùm 1995 líịy tûđ söị liïơu vïì töíng doanh söị baân bao cao su chonùm 1995 tûđ baêng 3 cuêa phuơ luơc thöịng kï (xem dûúâi ăíy) vađ söị ngûúđi lúân tuöíi tûđ 15 ăïịn 49trong Niïn giaâm Caâc chó baâo Phaât triïín Thïị giúâi 1997 (NHTG 1997b) trïn ẵa compact

Baêng 3: Baân bao cao su tiïịp thõ xaô höơi úê caâc nûúâc ăang phaât triïín, 1991-1996

Söị liïơu 1991-1995 líịy tûđ DKT International (1992-1996) vađ söị liïơu 1996 líịy tûđ trao ăöíitrûơc tiïịp vúâi Philip Harvey (DKT) vađ Guy Stallworthy (PSI) Möơt vađi nûúâc hiïơn nay coâhoùơc ăaô coâ hún möơt chûúng trònh tiïịp thõ xaô höơi:

• Dûơ aân ÍỊn Ăöơ I lađ chûúng trònh chñnh phuê baân bao cao su maâc Nivodh; ÍỊn Ăöơ II thûơc

1 Caâc quöịc gia vúâi dín söị nhoê hún 1 triïơu dín khöng coâ trong baêng nhûng coâ thïí phín loaơi theo giai ăoaơn dõch bïơnh göìm: Ba-ren, Caâp-ve vađ St Lu-cia (giai ăoaơn sú khai); vađ Gi-bu-ti, Xoa-di-lín (giai ăoaơn tíơp trung).

(2) Nhiïìu biïịn söị nađy ặúơc duđng trûơc tiïịp hoùơc vúâi möơt söị thay ăöíi trong phín tñch höìi quy mûâc quöịc gia vïì tyê lïơ nhiïîm HIV úê thađnh thõ trong chûúng 1 Tuy nhiïn, cíìn ghi nhíơn rùìng trong phín tñch höìi quy úê chûúng 1, söị liïơu cho cuđng nhûông biïịn söị cho nhûông nùm trûúâc thûúđng ặúơc sûê duơng Caâc biïịn söị khaâc duđng trong phín tñch höìi quy khöng ặúơc nïu trong baêng nađy vñ duơ GDP theo ăíìu ngûúđi ăaô ăiïìu chónh theo sûâc mua ngang nhau Nïịu ýu cíìu taâc giaê coâ thïí cung cíịp toađn böơ söị liïơu duđng cho phín tñch höìi quy úê Chûúng 1.

hiïơn búêi PSI/India (bao cao su nhaôn hiïơu Masti vađ Pearl); ÍỊn Ăöơ III thûơc hiïơn búêiParivar Seva Sanstha (bao cao su nhaôn hiïơu Sawan, Bliss vađ Ecroz); ÍỊn Ăöơ IV doDKT thûơc hiïơn (bao cao su nhaôn hiïơu Zaroor vađ Choice) Töíng söị baân cuêa dûơ aân ÍỊnĂöơ I göìm caê bao cao su Nivodh do PSI/India baân

• Dûơ aân In-ăö-nï-xi-a I lađ dûơ aân baân bao cao su Blue Circle vađ Gold Circle vađ do Höơiăöìng ăiïìu phöịi Kïị hoaơch hoaâ Gia ằnh Quöịc gia (BKKBN) thûơc hiïơn; dûơ aân nađy ặúơcchuýín giao cho khu vûơc tû nhín; dûơ aân In-ăö-nï-xi-a II do SOMARC thûơc hiïơn

• Dûơ aân Ni-gï-ri-a I ăang ặúơc PSL giaâm saât; Ni-gï-ri-a II ặúơc khúêi ăöơng búêi töí chûâcFamily Planning International Assistance and Sterling Products Hai dûơ aân nađyặúơc húơp nhíịt thađnh möơt chûúng trònh vađo nùm 1993

• Dûơ aân Phi-li-pin I do DKT thûơc hiïơn vađ Phi-li-pin II do SOMARC thûơc hiïơn

270

271

272