SỨC KHỎE TRẺ EM - ĐOÁN BỆNH QUA MẮT VÀ CÁC TRIỆU CHỨNG LẠ - 6 pps

Böịn ngađy sau, chaâu moơc 4 chiïịc rùng vađ chaâu bùưt ăíìu bõ ăau lúơi khi töi cho chaâu ùn." Ăïí giuâp baơn vađ con baơn vûúơt qua nhûông khoâ khùn trong giai ăoaơn nađy, chuâng töi t

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Moơc rùng: Ăiïìu gò xaêy ra? Nïn lađm gò?

Moơc rùng vađ bõ nhöí rùng lađ chuýơn cuêa tíịt caê treê em Tuy nhiïn, trong quaâ trònh moơc rùng, möîi ặâa treê coâ möîi phaên ûâng khaâc nhau Ăûâa thò khoâc, ặâa thò chaêy nûúâc miïịng ra hay cho baơn noâ thoơc tay vö miïơng súđ rùng Bađ Mai noâi: "Töi khöng cho chaâu buâ ặúơc Böịn ngađy sau, chaâu moơc 4 chiïịc rùng vađ chaâu bùưt ăíìu bõ ăau lúơi khi töi cho chaâu ùn."

Ăïí giuâp baơn vađ con baơn vûúơt qua nhûông khoâ khùn trong giai ăoaơn nađy, chuâng töi traê lúđi möơt söị cíu hoêi tiïu biïìu nhíịt cuêa caâc baơn vïì rùng miïơng cuêa treê

Töi thûúđng nghe noâi rùìng chín rùng moơc ăíìu tiïn Nhûng con trai töi chó nhuâ lïn hai choâp rùng Ăiïìu nađy coâ bònh thûúđng khöng?

Con baơn khöng phaêi lađ möơt trûúđng húơp duy nhíịt nhûng cuông khöng hùỉn lađ khöng bònh thûúđng Rùng cuêa treê khöng phaêi luön luön moơc theo thûâ tûơ, mùơc duđ úê ăa söị treê em hai chín rùng nhö lïn trûúâc vađo khoaêng 6 thaâng tuöíi Tiïịp ăoâ rùng díìn díìn xuíịt hiïơn úê caê hai hađm trïn vađ dûúâi Híìu hïịt treê em coâ 8 caâi rùng khi chuâng trođn 1 tuöíi

Taơi sao con töi (8 tuöíi) laơi chaêy nûúâc miïịng nhiïìu? Nguýn nhín?

Cú thïí con baơn tiïịt ra nhiïìu nûúâc boơt hún do aênh hûúêng cuêa viïơc moơc rùng vađ do beâ víîn chûa coâ khaê nùng nuöịt

Mùơc duđ nûúâc daôi coâ thïí lađm cho con baơn búât ăi veê ăaâng ýu, nhûng khöng sao! Nïn duđng vaêi cotton mïìm ăïí thíịm nûúâc boơt cuêa treê

xêëu úã treã Nïn àïën baác sô àïí xem coá phaãi do nhûäng nguyïn nhên khaác khöng

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Coâ cíìn ăaânh rùng cho ặâa beâ múâi taâm thaâng khöng?

Caâc baâc sô nhi khoa noâi rùìng nïn lađm saơch rùng cho caâc beâ ặúơc taâm thaâng tuöíi (khi ăaô moơc ặúơc böịn rùng) Baơn seô hoêi coâ cíìn phaêi lađm víơy khöng vò míịy caâi rùng ăoâ laơi sùưp thay Duđ sùưp thay nhûng cuông phaêi chùm soâc cho töịt Caâc chuýn gia ăïìu khuýn rùìng cha meơ coâ chïị ăöơ lađm vïơ sinh rùng miïơng cho beâ trûúâc khi rùng cuêa beâ tûơ gaôy

Khi rùng múâi bùưt ăíìu xuíịt hiïơn, haôy duđng loaơi bađn chaêi ăaânh rùng thíơt mïìm ăïí baơn coâ thïí chaêi saơch cho caê rùng vađ lúơi cuêa beâ Khi con baơn ặúơc 1 tuöíi, baơn nïn thïm möơt ñt kem ăaânh rùng dađnh cho treê em ăïí böí sung Fluor, coâ taâc duơng ngûđa síu rùng

Bïơnh síu rùng

Coâ nhiïìu bíơc cha meơ thñch nhûông ngûúđi míîu coâ hađm rùng ăeơp nhûng khöng hïì daơy cho con mònh caâch baêo vïơ rùng Ăûđng bao giúđ lúi lađ viïơc nhùưc nhúê con giûô vïơ sinh rùng Bïơnh síu rùng luön lùm le ăïí tíịn cöng moơi ngûúđi! Síu rùng lađm tiïu men rùng, ngađ rùng vađ caâc töí chûâc khöng coâ tïị bađo Bïơnh khöng tûơ khoêi

Nguýn nhín:

- Do bíím sinh, do hònh thïí: raônh, loôm trïn mùơt nhai dïî bõ síu

- Do thûâc ùn: nhíịt lađ ặúđng- nguöìn thûâc ùn cuêa vi khuíín

Triïơu chûâng:

Tï hoùơc buöịt khi uöịng nûúâc noâng quaâ hoùơc laơnh quaâ, sau ăoâ lađ ăau

Phođng bïơnh:

- Chaêi rùng thûúđng xuýn vađo buöíi saâng hoùơc töịi, chaêi rùng ăuâng caâch bùìng bađn chaêi löng mïìm, chaêi mùơt ngoađi, mùơt trong vađ mùơt nhai, trïn vađ dûúâi Nïn cíìm bađn chaêi quay böịn mûúi lùm ăöơ vïì phña lúơi, chaêi kyô ròa lúơi vađ cöí rùng

- Suâc miïơng, nïn suâc líìn cuöịi vúâi nûúâc cheđ (cheđ tûúi, cheđ haơt, nûúâc vöi) trong vađi phuât vò cheđ coâ nhiïìu flo

- Nïn tíơp cho treê tûđ tuöíi míîu giaâo thoâi quen chaêi rùng, traânh

ùn baânh, keơo giûôa caâc bûôa ùn Nïịu ùn nïn suâc miïơng ngay

- Duđng nûúâc maây, muöịi ùn, sûôa chûâa flo, duđng kem ăaânh rùng coâ flo giaêm ặúơc 30% síu rùng

http://www.ebooks.vdcmedia.com

- Duâng chêët nhûåa phuã lïn mùåt nhai

Àiïìu trõ:

Khi bõ sêu rùng cêìn àiïìu trõ súám bùçng khoan rùng, traám rùng Cêìn àiïìu trõ súám, khöng àúåi rùng àau múái chûäa

Treê moơc rùng

Khi con treê bùưt ăíìu moơc rùng, nhiïìu bíơc cha meơ thûúđng hay lo lùưng do khöng nùưm roô hiïơn tûúơng moơc rùng úê caâc beâ cuông nhû caâch xûê trñ, phaêi lađm sao ăïí beâ coâ möơt böơ rùng töịt Ăïí giuâp caâc bíơc phuơ huynh khoêi luâng tuâng khi con bùưt ăíìu moơc rùng sûôa, baâc sô Ăađo Thõ Yïịn Thuêy (Trung Tím Dinh Dûúông TPHCM) coâ möơt söị lúđi khuýn nhû sau:

Thöng thûúđng, luâc treê khoaêng 6 - 8 thaâng tuöíi thò bùưt ăíìu moơc rùng sûôa Beâ coâ thïí bõ söịt nheơ (khoaêng 38 - 38.5 ăöơ C), chaêy nûúâc miïịng nhiïìu, thûúđng ặa tay vađo miïơng cùưn hoùơc líịy lûúôi liïịm phíìn nûúâu phña trûúâc Beâ coâ thïí ăi cíìu phín nhaôo, sïơt 3 - 4 líìn trong ngađy, quíịy khoâc, biïịng ùn Caâc díịu hiïơu nađy thûúđng xuíịt hiïơn röìi tûơ hïịt trong vođng 3 - 7 ngađy Tuy nhiïn cuông coâ beâ khöng coâ díịu hiïơu gò xaêy

ra khi bùưt ăíìu moơc rùng

- Nïịu beâ söịt túâi 38.5 ăöơ C trúê lïn thò coâ thïí duđng thuöịc haơ söịt, liïìu lûúơng tûđ 10 - 15mg Paracetamol cho 1 kg cín nùơng, uöịng caâch nhau möîi 4 giúđ Nïịu beâ chó söịt nheơ dûúâi 38.5 ăöơ C thò khöng cíìn uöịng thuöịc

- Beâ di cíìu phín sïơt nhiïìu líìn trong ngađy, nhûng nïịu lûúơng phín, lûúơng nûúâc ra ñt thò khöng cíìn uöịng buđ nûúâc mađ cûâ cho treê ùn uöịng bònh thûúđng seô tûơ hïịt Nïịu beâ ăi phín nhiïìu nûúâc hoùơc quaâ nhiïìu líìn, cha meơ nïn mang con ăïịn baâc sô

- Haôy mang treê ăïịn baâc sô nïịu beâ quíịy khoâc, khöng chõu ùn keâo dađi hún tuíìn lïî coâ nguy cú gíy chíơm tùng cín, suơt cín Nïịu treê chó

ùn ñt trong vađi ba ngađy thò coâ thïí khöng cíìn ăi khaâm

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Ăïí giuâp beâ coâ möơt rùng töịt, khöng bõ síu, cha meơ cíìn lûu yâ:

- Giûô vïơ sinh rùng miïơng töịt: sau khi cho treê ùn thò nïn suâc miïơng bùìng caâch cho beâ uöịng möơt ñt nûúâc loơc, lau rùng bùìng khùn mïìm hoùơc chaêi rùng sau khi ùn Nïn lađm thûúđng xuýn vađ liïn tuơc möîi ngađy

- Haơn chïị caâc thoâi quen xíịu úê treê: ùn baânh keơo thûúđng xuýn, khöng chaêi rùng trûúâc khi nguê, tíơt ngíơm níịm vuâ giaê, muât ngoân tay Nhûông thoâi quen nađy coâ thïí lađm di lïơch hađm rùng, gíy moâm hoùơc hö

- Dinh dûúông ăíìy ăuê vađ húơp lyâ, ăùơc biïơt lađ chíịt canxi trong sûôa ngay trong giai ăoaơn mang thai cho ăïịn sau khi sinh

- Khöng tûơ yâ mua khaâng sinh cho con uöịng ăïí phođng ngûđa vađng rùng vônh viïîn do thuöịc

- Ăûa treê ăi khaâm rùng ắnh kyđ möîi 6 thaâng ăïí súâm phaât hiïơn caâc bíịt thûúđng vađ xûê lyâ kõp thúđi

Trễ em dûúái 2 tuưíi àấnh rùng thïë nâo? Nuưët kem cố hẩi

gị?

Toi biet o cac nuoc khac (va mot so nha si o VN) khuyen khong nen dung kem co Fluor cho tre, cac kem danh rang san xuat o nuoc ngoai cho tre em cung deu ghi ro "Fluor free" Vay co nen cho tre dung kem co Fluor hay khong? Tai sao co va Tai sao khong?

- Cố thïí sûã duång kem àấnh rùng cố fluoride cho trễ em, nhûng àïí an toân chĩ nïn duâng cho trễ trïn 2 tuưíi vâ lûúång kem àấnh rùng cho mưỵi lêìn chẫi rùng nhiïìu nhêët lâ bùçng hẩt àêåu Hôa Lan

- Trễ nïn chẫi rùng dûúái sûå theo dội cuãa phuå huynh àïí trấnh trûúâng húåp nuưët kem àấnh rùng

- Nïëu nuưët fluor trong nhiïìu ngây cố thïí gêy nhiïỵm mâu rùng, nïëu nuưët mưåt lûúång lúán fluor cố thïí gêy àau buång, nưn mûäa vâ nhiïỵm àưåc fluor

- Trễ dûúái 2 tuưíi cố thïí cho trễ chẫi rùng vúái nûúác sẩch hóåc duâng gẩc lau sẩch rùng sau khi trễ ùn hóåc buá

- Hiïån nay úã nûúác ta àậ cố chûúng tịnh fluor hốa nûúác uưëng, àố lâ nguưìn cung cêëp fluor an toân vâ hiïåu quẫ giuápphông ngûâa sêu rùng

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Rùng sûôa treê em

Taơi sao rùng treê con hay bõ síu hún rùng ngûúđi lúân? Lađm thïị nađo ăïí traânh síu rùng cho treê con?

Rùng treê con hay bõ síu hún rùng ngûúđi lúân vò nhûông lyâ do sau ăíy:

- Treê em vïơ sinh rùng miïơng keâm: nhûông maênh vuơn thûâc ùn, caâc chíịt böơt ặúđng baâm trïn bïì mùơt rùng seô bõ vi khuíín trong miïơng lađm lïn men thađnh acid Acid seô phaâ huêy men rùng, gíy síu rùng

- Treê con thûúđng ùn baânh mûât keơo ngoađi caâc bûôa ùn chñnh

- Vò rùng sûôa coâ buöìng tuêy to hún rùng vônh viïîn nïn khi bõ síu rùng dïî bõ viïm tuêy Ăiïìu trõ ríịt ñt hiïơu quaê

- Rùng sûôa coâ cíịu taơo keâm bïìn chùưc hún rùng vônh viïîn

Do ăoâ muöịn traânh síu rùng cho treê con, cíìn chuâ yâ hai ýịu töị

- Thûâ nhíịt lađ cíịu taơo rùng sûôa ặúơc bïìn chùưc: Ăiïìu nađy phaêi ặúơc thûơc hiïơn tûđ khñ beâ cođn lađ bađo thai trong buơng meơ cho ăïịn luâc thay rùng

Khi coâ thai, meơ khöng ặúơc duđng khaâng sinh coâ sùưc töị vađng nhû Tetracyclin, Doxycillin Ăöịi vúâi beâ thò phaêi traânh duđng thuöịc khaâng viïm coâ nhín Corticoid nhû: Prednisone, Dexamethason, khöng ặúơc duđng khaâng sinh Tetracycline, Doxycillin vò seô lađm rùng dïî bïí, rùng bõ vađng

coâ thïí ặa ăïịn suy dinh dûúông

- Thûâ hai lađ giûô vïơ sinh rùng miïơng Ăïí traânh taơo ra chíịt acid lađm hû men rùng, phaêi giuâp treê giûô cho miïơng saơch, khöng cođn maênh thûâc ùn hay chíịt böơt ặúđng dñnh trïn rùng, bùìng caâc caâch sau: Duđng bađn chaêi nhoê (loaơi dađnh cho treê em), löng mïìm vađ kem ăaânh rùng khöng cay duđng cho treê con, tíơp cho treê chaêi rùng sau caâc bûôa

ùn vađ trûúâc khi ăi nguê Luâc ăíìu treê coâ thïí khöng chõu, nhûng cûâ kiïn nhíîn, treê seô quen díìn

Trong luâc treê chûa ăuê rùng, chó múâi moơc vađi caâi, thò duđng gaơc quíịn quanh ngoân tay ăïí rûêa caâc bïì mùơt cuêa rùng sau khi ùn Nïịu treê cođn buâ bònh ban ăïm, thò sau khi buâ sûôa phaêi cho beâ buâ nûúâc ăïí rûêa saơch rùng miïơng Tûâc lađ, muöịn traânh síu rùng cho treê con, phaêi tíơp cho beâ coâ thoâi quen giûô vïơ sinh rùng miïơng Chñnh thoâi quen töịt nađy seô giuâp beâ giûô gòn caê rùng sûôa líîn rùng trûúêng thađnh sau nađy

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Iöịt loaông giuâp ngùn ngûđa chûâng síu rùng súâm úê treê

Nghiïn cûâu cuêa caâc nhađ khoa hoơc taơi Trung tím Y cuêa Ăaơi hoơc Puerto Rico cho thíịy, lau rùng vađ lúơi bùìng dung dõch iöịt 10% möîi thaâng möơt líìn giuâp giaêm ăaâng kïí tyê lïơ síu rùng sûôa úê treê nhoê

Síu rùng trong nhûông nùm ăíìu ăúđi aênh hûúêng ríịt xíịu túâi sûơ phaât triïín rùng sûôa úê treê em Thuê phaơm chñnh díîn túâi síu rùng lađ vi khuíín Streptococcus mutans

Nhoâm nghiïn cûâu ăaô tiïịn hađnh thûê nghiïơm trïn 83 treê úê ăöơ tuöíi 12-19 thaâng Tíịt caê caâc chaâu ăïìu khoêe maơnh, khöng bõ síu rùng vađ ăïìu cho kïịt quaê dûúng tñnh vúâi Streptococcus mutans Trong thúđi gian nghiïn cûâu, ngûúđi ta cho caâc chaâu buâ bònh chûâa sûôa hoùơc nûúâc quaê (nhûông ăöì uöịng coâ thïí gíy síu rùng) khi nguê trûa vađ nguê ăïm Caâc em beâ ặúơc chia lađm 2 nhoâm:

- Nhoâm 1: Göìm 39 treê, ặúơc lau rùng vađ lúơi bùìng dung dõch iöịt 10% möîi thaâng 1 líìn trong vođng 1 nùm

- Nhoâm 2: Göìm 44 treê ặúơc lau rùng miïơng bùìng nûúâc trađ khöng ặúđng

Kïịt quaê cho thíịy, sau 1 nùm, tyê lïơ treê khöng bõ síu rùng úê nhoâm 1 lađ 91%, so vúâi 54% úê nhoâm 2

Theo caâc taâc giaê, viïơc sûê duơng caâc chíịt diïơt khuíín taơi chöî seô giuâp giaêm ăaâng kïí tyê lïơ síu rùng úê treê coâ nguy cú cao

Chûâng höi miïơng: Nguýn nhín vađ caâch xûê trñ

Ríịt nhiïìu ngûúđi lúân vađ treê em bõ chûâng höi miïơng Ăiïìu nađy caên trúê cuöơc söịng caâ nhín (thíịt baơi vïì tònh caêm, cö líơp vïì xaô höơi) cuông nhû thađnh cöng trong nghïì nghiïơp cuêa hoơ Nguýn nhín gíy höi miïơng coâ ríịt nhiïìu, nhûng 70% trûúđng húơp lađ do rùng miïơng Trong trûúđng húơp nađy, muđi höi sinh ra khi vi khuíín kyơ khñ phín huêy caâc axit amin hoùơc axit beâo tûơ do trong khoang miïơng (vñ duơ thûâc ùn thûđa, nûúâc boơt, tïị bađo miïơng), taơo thađnh caâc húơp chíịt lûu huyđnh dïî bay húi

Caâc ýịu töị taơo ăiïìu kiïơn cho sûơ töìn taơi cuêa vi khuíín kyơ khñ bao göìm:

- Thûâc ùn thûđa khöng ặúơc lađm saơch

- Tùng nöìng ăöơ protein trong miïơng: do loeât miïơng, viïm lúơi, töín thûúng nha chu síu, síu rùng, rùng giaê khöng phuđ húơp hoùơc bõ hoêng, rùng moơc lïơch, lûúôi bíín, chûâng khö miïơng (do thiïịu nûúâc hoùơc duđng thuöịc)

Ăïí xaâc ắnh nguöìn göịc cuêa muđi höi, coâ thïí ýu cíìu ngûúđi bïơnh bõt muôi, ngíơm miïơng, ngûđng thúê vađi giíy röìi múê miïơng vađ víîn khöng thúê Nïịu muđi xuíịt hiïơn thò thuê phaơm chñnh lađ rùng miïơng Cođn nïịu muđi laơ xuíịt hiïơn khi ngûúđi bïơnh bõt möìm, thöíi ra ngoađi qua löî muôi, thò nguýn nhín laơi lađ ngoađi miïơng

Caâc biïơn phaâp xûê trñ bao göìm:

- Xûê lyâ caâc nguýn nhín gíy thúê höi nhû: chùm soâc caâc rùng síu, thay rùng giaê bõ hoêng, ăiïìu trõ bïơnh nha chu

http://www.ebooks.vdcmedia.com

- Tùng cûúđng vïơ sinh rùng miïơng: ăííy maơnh viïơc ăaânh rùng, caơo saơch bíín úê lûúôi, duđng dung dõch saât truđng miïơng

- Thay ăöíi thoâi quen ùn uöịng (giaêm búât toêi, hađnh, caâc chíịt gia

võ, rûúơu)

- Giaêm huât thuöịc laâ vađ tiïịn túâi boê hùỉn

- Duđng ăuê nûúâc, nhíịt lađ khi ăi nguê ăïí lađm giaêm muđi khi thûâc díơy

Caâc nguýn nhín ngoađi miïơng:

- Bïơnh tai muôi hoơng: viïm muôi, viïm xoang, viïm amiăan coâ

höịc, u úê muôi hoơng

- Bïơnh phöíi: viïm phïị quaên, viïm phöíi

- Bïơnh ặúđng tiïu hoâa: trađo ngûúơc daơ dađy - ruöơt, thoaât võ beơn

- Thûơc phíím: Caâc thađnh phíìn bay húi (rûúơu, hađnh, toêi ) ăi qua

ặúđng tiïu hoâa vađo maâu röìi ăi ra ngoađi qua húi thúê

- Möơt söị trûúđng húơp ăùơc biïơt:

Tònh traơng nhiïîm toan vađ tùng ặúđng huýịt úê bïơnh nhín tiïíu ặúđng taơo nïn caâc muđi xïton

Tònh traơng tùng urï maâu trong suy thíơn cuông ăi keđm muđi amoniùưc trong húi thúê

Húi thúê cuêa bïơnh nhín suy gan coâ muđi höi ríịt ăùơc trûng

AN TOAÂN CHO B EÁ

http://www.ebooks.vdcmedia.com

Daơy treê tûơ biïịt baêo vïơ khi coâ hoêa hoaơn

Ăïí traânh nhûông tai hoơa nađy, caâc bíơc phuơ huynh khöng nïn ăïí nhûông víơt dïî chaây gíìn tíìm tay treê Ngoađi ra, cíìn chuâ yâ nhûông ăiïìu sau:

- Khöng ăïí treê chúi lûêa vađ nghõch caâc ăöì ăiïơn Nïn daơy chuâng biïịt caâch sûê duơng ăöì ăiïơn chñnh xaâc vađ an toađn

- Daơy cho caâc em biïịt möơt söị biïín baâo dïî chaây vađ nhûông ăöì ăiïơn nguy hiïím khöng ặúơc tûơ yâ sûê duơng

- Trûúđng húơp úê nhađ cao tíìng, raơp chiïịu phim, siïu thõ, nïn chó cho treê ặúđng thoaât hiïím an toađn khi coâ chaây xaêy ra Trong nhûông ngađy nghó, baơn nïn ặa ra tònh huöịng nhađ bõ chaây vađ chó cho treê caâch thoaât ra ngoađi an toađn

- Vúâi treê lúân hún, bïn caơnh viïơc daơy ặúđng thoaât hiïím, nïn noâi vúâi chuâng söị ăiïơn thoaơi baâo chaây Cuông nïn cho möơt vađi söị ăiïơn thoaơi cuêa ngûúđi thín thiïịt ăïí khi cíìn thò goơi cíịp cûâu

- Nhùưc con lađ khi coâ chaây thò khöng íín naâu trong gíìm bađn, gíìm giûúđng hay nhađ kho ăoâng kñn cûêa, nhû thïị seô dïî bõ ngaơt

- Nïịu bõ chaây tûđ ngoađi thò khöng ặúơc múê tay nùưm vò nùưm cûêa ríịt noâng, treê coâ thïí bõ boêng Haôy líịy chùn, khùn quíìn aâo chùơn vađo khe cûêa vađ tûúâi nûúâc laơnh lađm ûúât liïn luơc nhûông ăöì duđng nađy

- Khi thíịy chaây, khöng ặúơc chaơy lïn chöî cao hún mađ phaêi xuöịng chöî thíịp