SỨC KHỎE TRẺ EM - ĐOÁN BỆNH QUA MẮT VÀ CÁC TRIỆU CHỨNG LẠ - 4 doc

Nhíơn biïịt sûâc khoêe cuêa treê nhoê qua tiïịng khoâc ÚÊ treê dûúâi 7 thaâng tuöíi, tònh traơng khoâc möơt luâc röìi laơi nñn, nñn möơt luâc röìi laơi khoâc, chín co laơi lađ biïíu hiïơ

- Nïịu mi bõ raâch, nhiïìu khaê nùng nhaôn cíìu cuông töín thûúng theo Khi ăoâ, viïơc cûê ăöơng mùưt vađ cöị gùưng bùng boâ coâ thïí lađm töín haơi thïm cho mùưt Nïn duđng tíịm chùưn baêo vïơ bùìng nhûơa (ăùơt nheơ nhađng) nhùìm traânh ăeđ eâp lïn mùưt

- Nïịu míịt khuýịt mi, nïn cöị gùưng tòm laơi maênh mi bõ ặât rúđi, baêo quaên trong ăaâ laơnh ăïí tiïơn cho viïơc phuơc höìi vïì sau

- Nïịu coâ thïí, nïn giûô laơi víơt gíy chíịn thûúng nhùìm giuâp baâc sô nhaôn khoa tham khaêo

- Khöng nïn tûơ cöị gùưng líịy víơt ăím vađo mùưt ra vò coâ thïí gíy töín haơi thïm cho mùưt Haôy ăïí viïơc ăoâ cho baâc sô nhaôn khoa

2 Vïịt thûúng coâ dõ víơt:

Ríịt nhiïìu dõ víơt mùơc duđ gíy khoâ chõu nhûng ặúơc mùưt dung naơp khaâ töịt trong thúđi gian ăíìu Moơi chuýơn seô nghiïm troơng hún khi mùưt bõ nhiïîm bíín, nhiïîm ăöơc sau ăoâ Caâc töín thûúng coâ dõ víơt thûúđng khöng nghiïm troơng lùưm nïịu ặúơc xûê lyâ ăuâng Tuy nhiïn, nhûông dõ víơt xuýn vađo mùưt vúâi víơn töịc cao (nhû maênh vùng ra tûđ maây khoan, maây mađi, buâa) coâ thïí gíy töín haơi nùơng cho caâc mađng cuêa mùưt, xuýn síu vađo nöơi nhaôn vađ gíy nhûông híơu quaê khoâ lûúđng (giaêm thõ lûơc, viïm loeât hoùơc hoaơi tûê giaâc maơc, chaêy maâu, bong voông maơc )

Caâch xûê trñ:

- Nïịu buơi bay vađo mùưt, nïn giûô mi, ăaêo mùưt vođng trođn vađ chúâp mùưt Thûúđng thò möơt laât sau buơi seô chui ra ngoađi cuđng nûúâc mùưt

- Khöng nïn cöị gùưng líịy dõ víơt ra bùìng tùm böng, víơt nhoơn, ăíìu ngoân tay vò coâ thïí gíy töín thûúng thïm cho mùưt

- Dõ víơt xuýn síu vađo mùưt vúâi töịc ăöơ cao coâ thïí khöng gíy möơt caêm giaâc khoâ chõu nađo Vò víơy, ngay caê khi treê khöng thíịy cöơm, vûúâng, cha meơ víîn phaêi ặa treê ăïịn caâc baâc sô chuýn khoa ăïí xûê lyâ súâm

- Viïơc líịy buơi ra khoêi kïịt giaâc maơc (nïịu chuâng nùìm trïn bïì mùơt) coâ thïí thûơc hiïơn úê moơi cú súê y tïị Nïịu coâ bíịt cûâ trúê ngaơi nađo, nïn ăïịn

cú súê chuýn khoa mùưt

- Caâc dõ tíơt nùìm úê ngoâc ngaâch seô ặúơc phaât hiïơn vađ xûê lyâ taơi caâc

cú súê chuýn khoa bùìng thiïịt bõ chuýn duơng

3 Boêng hoâa chíịt:

Phöí biïịn nhíịt lađ boêng axit vađ kiïìm (boêng kiïìm nguy hiïím hún) Caâc töín thûúng nöng vađ nhoê coâ thïí tûơ khoêi, khöng aênh hûúêng ăïịn thõ lûơc Trûúđng húơp boêng nùơng coâ thïí gíy seơo giaâc maơc, glaucoma, viïm nöơi nhaôn, ăuơc thuêy tinh thïí, seơo vađ biïịn daơng mi

Caâch xûê trñ:

- Nhanh choâng loaơi boê hoâa chíịt ra khoêi mùưt bùìng dung dõch nûúâc muöịi hoùơc nûúâc saơch, sau ăoâ nhíịt thiïịt phaêi ặa treê ăïịn caâc cú súê chuýn khoa ăïí rûêa bùìng dung dõch ăùơc biïơt, ăaêm baêo khöng cođn hoâa chíịt kïịt dû trong mùưt Ăem chai loơ vađ nhaôn maâc cuêa dung dõch gíy boêng ăïịn cho baâc sô biïịt vađ coâ hûúâng xûê lyâ ăuâng

Nhíơn biïịt sûâc khoêe cuêa treê nhoê qua tiïịng khoâc

ÚÊ treê dûúâi 7 thaâng tuöíi, tònh traơng khoâc möơt luâc röìi laơi nñn, nñn möơt luâc röìi laơi khoâc, chín co laơi lađ biïíu hiïơn cuêa chûâng ăau buơng, beâ cíìn ặúơc ặa ăïịn baâc sô ăïí khaâm Ăöịi vúâi treê 7 thaâng ăïịn 1 nùm tuöíi, cha meơ cuông cíìn nghô ăïịn chûâng nađy khi thíịy beâ khoâc theât lïn, chín

co laơi

Tiïịng khoâc cuêa treê (nhíịt lađ treê chûa biïịt noâi) lađ möơt loaơi ngön ngûô ăùơc biïơt Möîi kiïíu khoâc ăïìu íín chûâa möơt "thöng ăiïơp" riïng

Treê dûúâi 7 thaâng tuöíi:

- Khoâc the theâ nhû xeâ vaêi, nghe ghï caê ngûúđi: Beâ ăau miïơng, ăau tai, cíìn ặúơc ặa ăïịn baâc sô ngay

- Khoâc sa saê mađ khöng coâ nûúâc mùưt: Beâ ăoâi, cíìn ặúơc cho buâ

- Cöị sûâc gađo lïn: Beâ caêm thíịy ngûúđi khoâ chõu, cha meơ phaêi liïơu caâch mađ vuöịt ve

- Vûđa khoâc vûđa vûún vai: Beâ buöìn nguê, nïn xoa ăíìu hoùơc vöî möng, beâ seô nguê ngay

Treê 7 thaâng ăïịn 1 nùm tuöíi

- Khoâc khöng to lùưm nhûng nûúâc mùưt giađn duơa, ăöi khi theât to lïn: Ngûúđi lúân bïị khöng kheâo, lađm beâ ăau; hoùơc quíìn aâo coâ kim hay víơt nhoơn vađ nhûông víơt nađy ăím vađo beâ

- Khoâc to mađ khöng coâ nûúâc mùưt, tay chín cûâ co duöîi luön: Beâ moêi ngûúđi, cíìn ặúơc xoa tay xoa chín

- Thöịt nhiïn chau mađy, ruơt cöí, run rííy khoâc theât: Beâ bõ tiïịng ăöơng dûô döơi lađm kinh súơ; nïn ùĩm beâ ăi núi khaâc ăïí döî

- Khoâc sûúât mûúât, mùơt ăoê gay: Mùơt hoùơc cú thïí beâ coâ chöî bõ ăau, cíìn ặa ăïịn baâc sô ăïí khaâm vađ ăiïìu trõ

- Khoâc ï a, hai mùưt lim dim, nûúâc mùưt giađn duơa, cûơa quíơy luön: Chùn chiïịu khöng ïm, khiïịn beâ khöng nguê ýn ặúơc Nïn sûêa laơi chöî nùìm hoùơc ăùơt beâ ra chöî khaâc

- Khoâc ï a, hai mùưt lim dim, khoâc coâ nhõp cao thíịp nhû ngûúđi haât: Beâ moêi ngûúđi hay do ăoâi, khaât mađ khöng nguê ặúơc Nïn cho treê buâ

- Khoâc ï a, hai mùưt raâo hoaênh, khöng coâ nûúâc mùưt, lùưc ăíìu nguíy nguííy: Beâ bûơc mònh, nïn líịy ăöì chúi döî beâ

Ăoaân bïơnh qua mùưt treê

Buöíi saâng nguê díơy, nïịu treê coâ caêm giaâc ăau vađ mïơt moêi khi nhaôn cíìu chuýín ăöơng, mi mùưt moơng nûúâc, hay chaêy nûúâc mùưt, coâ thïí lađ treê ăang bõ bïơnh cuâm thúđi kyđ ăíìu

Nhiïìu bïơnh tíơt cuêa caâc cú quan trong cú thïí coâ aênh hûúêng ăïịn mùưt; thíơm chñ triïơu chûâng ăíìu tiïn cuêa möơt söị bïơnh cuông xuíịt hiïơn úê mùưt Vò víơy, cha meơ coâ thïí ăoaân biïịt bïơnh cuêa con vađ kõp thúđi ặa ăi khaâm dûơa trïn viïơc quan saât mùưt treê Sau ăíy lađ möơt söị biïíu hiïơn bïơnh lyâ úê mùưt:

- Hai mùưt nhû coâ dõ víơt, boêng raât, chíịt dõch tiïịt ra nhiïìu, kïịt maơc xung huýịt nghiïm troơng, thõ lûơc giaêm: Coâ thïí treê bõ viïm kïịt maơc cíịp do vi khuíín

- Löî ăöìng tûê ăùơc biïơt saâng, coâ thïí aânh vađng hoùơc phaên quang mađu trùưng, tröng gíìn giöịng mùưt međo: Cíìn caênh giaâc vúâi bïơnh ung thû voông maơc Nïịu khöng ặúơc ăiïìu trõ ngay, bïơnh coâ thïí lan truýìn ăïịn naôo vađ toađn thín, gíy nguy hiïím ăïịn tñnh maơng

- Hai con ngûúi böîng nhiïn bïn to bïn nhoê, chín thoơt: Coâ thïí treê bõ bïơnh úê naôo (coâ khöịi u soơ naôo), cíìn ăi khaâm ngay

- Nûúâc mùưt lûng trođng, treê súơ aânh saâng, thñch boâng töịi, khöng muöịn múê mùưt ra, mùưt gùơp aânh saâng thò nheo laơi, mi sûng ăoê nheơ, chíịt dõch tiïịt ra nhiïìu, kïịt maơc xung huýịt, hoa mùưt, thõ lûơc giaêm roô: Coâ thïí lađ díịu hiïơu baâo trûúâc treê seô bõ lïn súêi

- Cuêng maơc coâ mađu da cam, mñ mùưt ăau ăoê, chaêy nûúâc mùưt: Coâ thïí thíịy úê treê bõ viïm gan thïí hoađng ăaên

Con söịt

Söịt lađ möơt díịu hiïơu baâo ăöơng cú thïí coâ víịn ăïì ÚÊ treê em, söịt thûúđng ăi keđm vúâi nhiïîm khuíín (viïm mađng naôo, viïm tai giûôa, nhiïîm truđng ặúđng tiïíu, viïm phöíi ) hay nhiïîm siïu vi (súêi ) Khi xím nhíơp cú thïí, caâc vi sinh gíy ra phaên ûâng viïm, lađ díịu hiïơu ăïì khaâng cuêa cú thïí Ăoâ lađ kïịt quaê cuêa sûơ giaêi phoâng ra nhòeu chíịt, trong ăoâ coâ Interleukin I, taâc ăöơng lïn trung tím ăiïìu nhiïơt úê naôo, lađm tùng thín nhiïơt gíy söịt

Söịt coâ hai ăiïìu lúơi cho cú thïí:

- Lađm giaêm sûơ phaât triïín cuêa vi khuíín hay siïu vi, do chuâng ríịt nhaơy caêm vúâi sûơ gia tùng nhiïơt ăöơ duđ tùng ñt

- Giuâp baơch cíìu ăïịn böơ phíơn bõ nhiïîm nhanh hún, vúâi traâch nhiïơm cuêa ngûúđi lñnh ặúơc vuô trang ăïí chöịng laơi sûơ xím nhíơp cuêa vi truđng Trûúâc khi coâ khaâng sinh, sûơ ăïì khaâng cuêa cú thïí vađ söịt lađ ýịu töị gíìn nhû duy nhíịt giuâp loađi ngûúđi vûúơt qua nhûông tríơn dõch nguy hiïím nhû dõch taê, cuâm Cho nïm söịt biïíu hiïơn tònh traơng cuêa cú thïí ăang chöịng laơi vi khuíín, siïu vi gíy bïơnh, chó coâ úê nhûông ngûúđi quaâ ýịu, khöng ăuê sûâc ăïì khaâng múâi khöng söịt khi bõ líy nhiïîm

Do ăoâ, caâc bađ meơ khöng nïn höịt hoaêng khi thíịy con söịt, phaêi bònh tônh cùơp nhiïơt ăïí theo doôi, khöng ăïí söịt quaâ cao

- 36,6 ăöơ C: nhiïơt ăöơ bònh thûúđng cuêa cú thïí treê tûđ 5 ăïịn 9 thaâng Ban ngađy thín nhiïơt coâ thïí dao ăöơng möơt chuât, ban ăïm thín nhiïơt coâ thïí húi tùng

- 37,8 ăöơ C: nhiïơt ăöơ bònh thûúđng cuêa treê sú sinh cho ăïịn 1 thaâng tuöíi

- 38 ăöơ C: nhiïơt ăöơ bònh thûúđng cuêa treê vađo cuöịi buöíi chiïìu, sau khi cú thïí víơn ăöơng nhiïìu, ùn thûâc ùn noâng hay tùưm nûúâc noâng Trûđ trûúđng húơp treê ăang bõ nhiïîm truđng, mûâc nhiïơt ăöơ nađy khöng ăaâng phaêi lo ngaơi

- Tûđ 38,5 ăöơ C, 39,5 ăöơ C trúê lïn: vûúơt quaâ ngûúông nađy coâ thïí xem lađ söịt cao, coâ thïí gíy co giíơt, úê treê tûđ 6 thaâng ăïịn 3 tuöíi; tuy nhiïn chó chiïịm khoaêng 3% treê söịt Caâi chñnh víîn lađ ăiïìu trõ nguýn nhín söịt

Vò víơy, möîi bađ meơ cíìn coâ möơt nhiïơt kïị úê nhađ, ăïí ăo nhiïơt möîi khi con söịt, líịy bađn tay ăùơt lïn traân khöng thïí ăo ặúơc chñnh xaâc Coâ nhiïơt kïị duđng cho ngûúđi lúân vađ nhiïơt kïị duđng cho treê em Coâ thïí ăùơt nhiïơt kïị trong thúđi gian tûđ 3 - 5 phuât úê caâc võ trñ sau:

- Nheât vađo híơu mön: ăíy lađ võ trñ töịt vò ñt bõ aênh hûúêng caâc ăiïìu kiïơn bïn ngoađi Nhûng kïịt quaê chíơm trong nhûông trûúđng húơp thín nhiïơt tùng nhanh

- Cho ngíơm vađo miïơng: kïịt quaê thíịp hún tûđ 0,3 - 0,6 ăöơ C so vúâi

ăo úê híơu mön vađ bõ aênh hûúêng búêi ăiïìu kiïơn bïn ngoađi

- Cho keơp vađo naâch: kïịt quaê chíơm vađ ñt chñnh xaâc do bõ aênh hûúêng cuêa caâc ăiïìu kiïơn bïn ngoađi, nhûng laơi an toađn, nhíịt lađ khi em beâ quaâ nhoê, nïn súơ vađ vuđng víîy coâ thïí lađm gíîy nhiïơt kïị

Möơt söị ăiïìu cíìn lûu yâ khi treê söịt:

- Cho treê uöịng nûúâc nhiïìu líìn, möîi líìn möt ñt ăïí buđ laơi lûúơng nûúâc bõ thíịt thoaât do tùng nhiïơt, ra möì höi Ăíy cuông lađ biïơn phaâp lađm giaêm nhiïơt ăöơ

- Khi thín nhiïơt trïn 39 ăöơ C, lau treê nhiïìu líìn vúâi nûúâc íịm (nûúâc coâ nhiïơt ăöơ thíịp hún thín nhiïơt cuêa treê nhûng khöng phaêi nûúâc laơnh)

- Khöng nïn uâm treê, duđ lađ trïn ặúđng chúê ăïịn bïơnh viïơn

- Àïí treã trong möi trûúâng maát khoaãng 20 àöå C, coá maáy laånh caâng töët

CHÙM SOÁC GIÊ ËC NGUÃ

Ăoơc truýơn ăïm khuya cho con

“Cûâ möîi líìn kïí chuýơn, treê hoơc ặúơc ñt nhíịt nùm, baêy tûđ múâi, nhûng cođn chuýơn múê cho treê thuâ vui ăoơc saâch thò coâ ngûúđi cho rùìng phaêi chúđ ăïịn 8 hoùơc 14 tuöíi múâi lađm viïơc ăoâ Chñnh trong nhûông nùm ăíìu ăúđi, ngûúđi lúân phaêi lađ ngûúđi trung gian giúâi thiïơu vađ lađm cho treê ýu saâch

Vò sao phaêi ăoơc truýơn?

Thúđi gian ăoơc truýơn lađ thúđi gian thñch thuâ cho caâc bíơc cha meơ daơy con, taơo möơt möịi quan hïơ ăùơc biïơt giûôa cha meơ vađ con caâi, ăöìng thúđi ăïí laơi möơt íịn tûúơng síu ăíơm trong trñ oâc cuêa treê Traêi qua hún nûêa thïị kyê, ngađy höm nay töi víîn nhúâ nhû in gioơng cuêa bađ töi ăoơc thú Luơc Vín Tiïn ăïí ru nguê cho töi Tíịt caê treê em, khöng coâ ngoaơi lïơ, ăïìu muöịn ặúơc nghe ăoơc truýơn, ăoơc ăi vađ ăoơc laơi vađ trao ăöíi vúâi ngûúđi lúân vïì nöơi dung truýơn Cha meơ ặđng dađnh thuâ vui ăoâ cho cö giaâo Viïơc cha meơ ăoơc truýơn cho con caâi trong khuön khöí hai ngûúđi chñnh lađ möơt thuâ vui ăùơc biïơt

Nhûông cuöịn saâch ăíìu tiïn lađ möơt phûúng tiïơn ăïí cho treê chuýín tûđ ngön ngûô noâi sang ngön ngûô viïịt Cuöịn saâch tûđ ngûô ríịt phong phuâ, cíịu truâc phûâc taơp nhûng ngûúđi lúân coâ quýìn ăoơc theo yâ mònh muöịn, thíơm chñ cođn "bõa" thïm nhiïìu cíu khaâc nïịu thíịy rùìng nhûông cíu trong saâch lađ khoâ hiïíu ăöịi vúâi treê Nhûng haôy coi chûđng vò nïịu cha meơ ăoơc ăi ăoơc laơi saâch nhiïìu líìn thò treê seô phaât hiïơn nhûông chöî bõa ra vađ thûúđng bùưt buöơc cha meơ phaêi ăoơc ăuâng theo saâch Möơt nhiïơm vuơ khaâc cuêa ngûúđi lúân lađ phaêi lađm cho saâch dïî hiïíu bùìng caâch ăoơc nhû ăoơc thú, coâ gioơng tríìm böíng Ngûúđi ăoơc saâch töịt lađ phaêi biïịt

lađm rung ăöơng tím höìn cuêa treê, lađm treê buöìn, treê khoâc hoùơc kinh ngaơc tuyđ theo cíu chuýơn vađ theo caâch ăoơc

Choơn truýơn gò?

Truýơn ngađy nay khöng thiïịu vađ coâ nhiïìu truýơn ríịt hay Ngûúđi lúân nhiïìu khi thíơt khoâ choơn Caâch töịt nhíịt lađ choơn theo ýu cíìu cuêa con caâi Thñch húơp nhíịt lađ choơn truýơn cöí tñch vađ truýơn thíìn tiïn Chñnh baên thín töi, luâc con cođn nhoê töi hay ăoơc cho caâc chaâu nghe truýơn Cíy tre trùm ăöịt, Loơ nûúâc thíìn Bíy giúđ caâc chaâu coâ nhiïìu saâch, truýơn úê trûúđng míîu giaâo Töi thíịy bađ chaâu thûúđng ăoơc truýơn Ba chuâ heo con vađ caâc chaâu töịi nađo cuông bùưt bađ ăoơc ăi ăoơc laơi

Truýơn thíìn tiïn chiïịm möơt tyê lïơ ăaâng kïí trong saâch thiïịu nhi vađ ríịt böí ñch Nhûông truýơn thíìn tiïn do bíịt kyđ taâc giaê nađo kïí laơi ăïìu ăïì cíơp nhûông xung ăöơt nöơi tím mađ treê biïịt ríịt roô vađ giuâp treê hiïíu biïịt Truýơn thíìn tiïn khöng ngaơi noâi ăïịn bïơnh tíơt, ăau khöí, giađ nua, chïịt choâc, ghen tuöng, thuđ híơn vađ tñnh aâc Nhûng tíịt caê truýơn thíìn tiïn ăïìu kïịt thuâc töịt ăeơp Do ăoâ treê seô hiïíu rùìng trïn ặúđng ăúđi chuâng seô cođn gùơp nhiïìu nguy hiïím, nhiïìu thûê thaâch, nhûng cuöịi cuđng seô vûúơt qua Trong truýơn cöí tñch vađ truýơn thíìn tiïn, ngûúđi chiïịn thùưng thûúđng lađ ngûúđi nhoê beâ, nhûng khön ngoan vađ röơng lûúơng, khöng bao giúđ lađ ngûúđi maơnh vađ giađu coâ Trong truýơn bao giúđ cöng lyâ cuông chiïịn thùưng

Nhûông hònh aênh vađ minh hoaơ trong saâch coâ tíìm quan troơng ăùơc biïơt, noâ khöng ăún giaên lađ ăïí minh hoaơ cho cíu chuýơn, mađ chuê ýịu lađ ăïí bùưt mùưt vò treê chûa biïịt ăoơc Nhiïìu khi, vùn baên chó göìm coâ vađi dođng mađ hònh aênh laơi lađ phíìn chñnh cuêa saâch vò víơy hònh aênh vađ minh hoaơ baên thín chuâng phaêi coâ giaâ trõ thöng tin Hònh aênh phaêi ăeơp, dïî gíy caêm tònh, nhûông hònh aênh ăoâ cho pheâp treê em ặúơc “ăoơc” theo kiïíu cuêa mònh

5 sai líìm cíìn traânh khi cho con nguê

Híìu hïịt caâc em beâ tûđ sau 3 - 4 thaâng tuöíi ăïìu coâ thïí nguê thùỉng giíịc suöịt ăïm nïịu böị meơ biïịt caâch taơo ăiïìu kiïơn cho chuâng Nhûông sai líìm cuêa böị meơ coâ thïí lađm cho con mònh bõ thiïịu nguê Kiïím laơi xem baơn coâ 5 sai líìm sau ăíy khöng:

Lïơ thuöơc vađo thoâi quen cuêa treê:

Ăûâa beâ khoâc khi baơn cho noâ nguê vađo buöíi töịi, vađ möîi líìn nhû víơy baơn laơi cöị lađm cho noâ thoaêi maâi ăïí noâ nguê cho nhanh, khöng khoâc loâc öìn ađo Cûâ nhû thïị thò noâ seô khöng bao giúđ tûơ mònh nguê ặúơc (Dô nhiïn, nïịu beâ bõ ăau hay khoâ úê thò baơn phaêi giuâp noâ ăi nguê) Líìn túâi, nïịu noâ khoâc khi ăi nguê, baơn cöị gùưng chïị ngûơ caêm giaâc "xoât con", cûâ lađm möơt viïơc gò khaâc ăïí khöng nghe thíịy tiïịng rïn ró, thuât thñt cuêa noâ Khi noâ khoâc thíơt sûơ, haôy ăúơi chûđng 5 phuât röìi haôy vađo döî chaâu Töịi höm sau, keâo dađi thúđi gian ăúơi ăoâ thađnh 10 phuât, vađ cûâ thïị tiïịp tuơc keâo dađi hún

Hay cho ùn thïm vađo ban ăïm:

Con baơn thíơt sûơ khöng cíìn ùn thïm ban ăïm nûôa khi chaâu ăaô nùơng 6 cín Nïịu chaâu ăaô nùơng hún thïị mađ víîn khoâc ăođi ùn vađo khoaêng 2 giúđ saâng thò ăiïìu ăoâ ăaô trúê thađnh thoâi quen röìi Luâc nađy, thay vò vöơi vađng ùĩm chaâu ra khoêi giûúđng ăïí cho ùn, baơn haôy thûê ăïí chaâu tûơ ặa mònh trúê laơi giíịc nguê

Ău ặa cho beâ nguê:

Nïịu baơn thûúđng xuýn bïị con vađ ău ặa cho noâ nguê, con baơn seô

bõ phuơ thuöơc vađo caânh tay baơn, khöng ău ặa noâ khöng thïí nguê Nïịu