Nhûông triïơu chûâng úê caâc chaâu lúân lađ nön oâi nhiïìu, phoơt ra thađnh tia, söịt, ăau ăíìu vađ ăùơc biïơt lađ hiïơn tûúơng bõ cûâng gaây khöng thïí gíơp cöí laơi, ăïí cùìm ăuơng ặúơ
Trang 1Nhûông triïơu chûâng úê caâc chaâu lúân lađ nön oâi nhiïìu, phoơt ra thađnh tia, söịt, ăau ăíìu vađ ăùơc biïơt lađ hiïơn tûúơng bõ cûâng gaây khöng thïí gíơp cöí laơi, ăïí cùìm ăuơng ặúơc ngûơc nhû ngađy thûúđng giöịng vúâi moơi ngûúđi úê bïơnh viïơn, ngûúđi ta thûúđng phaêi líịy nûúâc tuêy ăïí xeât nghiïơm xem chaâu bõ bïơnh do vi truđng hoùơc vi ruât
Bïơnh viïm mađng naôo do vi truđng: Lađm cho nûúâc tuêy cuêa chaâu beâ bõ bïơnh coâ muê Chaâu beâ cađng nhoê thò bïơnh cađng nguy hiïím Möơt söị vi truđng coâ thïí lađ nguýn nhín cuêa bïơnh nađy nhû vi truđng bïơnh phöíi (phïị cíìu truđng), liïn cíìu truđng, hoùơc heâmophilus (xem muơc 210: heâmophilus lađ gò?) Bïơnh nađy coâ thïí xuíịt hiïơn thađnh dõch Trong thúđi gian coâ dõch, ngûúđi ta coâ thïí líịy chíịt míîu úê hoơng nhûông treê nghi bõ bïơnh ăïí xeât nghiïơm vađ phaât hiïơn nhûông treê coâ mang vi truđng Ăöịi vúâi nhûông ngûúđi coâ tiïịp xuâc vúâi ngûúđi bïơnh vađ caâc treê bõ bïơnh, baâc sô thûúđng cho uöịng thuöịc khaâng sinh hoùơc thuöịc sulfamide trong 5 ngađy liïìn ăïí trõ hoùơc phođng bïơnh
Hiïơn nay, ăaô coâ thuöịc tiïm phođng vi truđng heâmophilus, nhûng chûa coâ thuöịc phođng bïơnh hûôu hiïơu ăöịi vúâi mađng naôo cíìu
Bïơnh viïm mađng naôo do vi ruât: Chíịt loêng líịy ra tûđ cöơt söịng caâc chaâu bõ bïơnh nađy do vi ruât thûúđng trong vùưt, khöng coâ muê vađ vi truđng Nhûông triïơu chûâng cuêa bïơnh cuông giöịng nhû trïn, nhûng nheơ hún Khöng cíìn thuöịc khaâng sinh bïơnh cuông tûơ khoêi trong vađi ngađy, ngûúđi ta phaât hiïơn bïơnh bùìng caâch xeât nghiïơm khaâng thïí trong maâu Bïơnh coâ thïí do chaâu bõ quai bõ hay nhiïîm möơt söị vi ruât khaâc
Bïơnh viïm mađng naôo do lao: Hiïơn nay hiïịm thíịy vò caâc chaâu ăaô ặúơc tiïm BCG phođng lao tûđ nhoê
4 BEÂ RUƠNG TOÂC HOÙƠC KHÖNG COÂ TOÂC
Nhiïìu bađ meơ lo ngaơi con mònh bõ hoâi vò quaông ăíìu Beâ ăeđ lïn göịi khi nùìm, khöng coâ toâc Thíơt ra, hiïơn tûúơng nađy lađ bònh thûúđng, chó
do vò ma saât mađ thöi Leô dô nhiïn, coâ nhiïìu ặâa treê khaâc cuông nùìm nhû thïị mađ víîn coâ toâc Nhûng, toâc Beâ coâ thïí maênh mai hún, dïî ruơng hún vađ chaâu hay nùìm líu úê möơt tû thïị hún lađ caâc Beâ khaâc, ăùơc biïơt lađ nùìm ngûêa
Nïịu chaâu ăaô lúân nhûng víîn ruơng toâc thò roô rađng lađ coâ víịn ăïì cíìn chuâ yâ: coâ thïí chaâu beâ coâ thoâi quen giíơt toâc hoùơc soùưn toâc mònh
Trang 2Ngoađi ra, sau khi khoêi bïơnh söịt thûúng hađn cuông bõ ruơng toâc Möơt söị dûúơc phíím, thuöịc uöịng cuông coâ taâc duơng nhû víơy
Möơt söị ñt caâc chaâu coâ nhûông maêng da tröịng khöng coâ toâc trïn ăíìu do bõ níịm toâc, cíìn phaêi chûôa trõ ngay vò bïơnh nađy coâ thïí keâo dađi vađ líy
Möơt söị treê tûđ 2 tuöíi trúê lïn bõ ruơng toâc tûđng maêng laơi do nhûông nguýn nhín taâm lyâ
Noâi chung, khi xaâc ắnh möơt ặâa treê coâ chûâng ruơng toâc, cíìn phaêi ặa chaâu túâi baâc sô ăïí tòm nguýn nhín vađ chûôa trõ
5 CHÍỊY
Möơt chaâu beâ saơch seô víîn coâ thïí líy chíịy cuêa caâc chaâu khaâc, caâc chaâu coâ chíịy hay gaôi ăíìu vò bõ ngûâa Nhòn kyô vađo toâc cuêa caâc chaâu, baơn seô thíịy caâc trûâng chíịy nhoê, trođn, míìu xaâm baâm vađo toâc
Haôy göơi ăíìu hađng ngađy cho chaâu bùìng caâc chíịt thuöịc chöịng chíịy baân úê hiïơu thuöịc trong 5 ngađy liïìn Haôy duđng xađ phođng göơi kyô laơi, chaêi toâc bùìng lûúơc bñ (coâ rùng lûúơc khñt)
Nhuâng lûúơc vađo díịm noâng ăïí chaêi röìi líịy khùn saơch truđm lïn toâc caâc chaâu möơt höìi líu
Thay vađ giùơt aâo göịi, khùn traêi giûúđng vađ quíìn aâo möîi ngađy cho caâc chaâu!
6 MÍỊT
Nhûông víịn ăïì vïì mùưt ăaô ặúơc ăïì cíơp trong nhûông muơc: ăau mùưt ăoê, chùưp, laâc v.v
Nïịu ăau mùưt vò bõ chíịn thûúng cíìn phaêi túâi ngay baâc sô chuýn khoa mùưt ăïí khaâm mùưt Tíịt caê caâc hiïơn tûúơng bíịt thûúđng úê mùưt noâi chung; úê giaâc maơc, thuêy tinh thïí, con ngûúi noâi riïng, ăïìu aênh hûúêng túâi thõ giaâc vađ coâ thïí lađm khaê nùng nhòn cuêa chaâu beâ keâm ăi Phaât hiïơn mùưt keâm: Cuông nhû viïơc nghe keâm, viïơc nhòn keâm uêa caâc chaâu cíìn phaêi phaât hiïơn vađ tòm nguýn nhín tûđ súâm Thñ duơ:
Trang 3hiïơn tûúơng laâc mùưt cíìn phaêi luýơn tíơp cho caâc chaâu caâch nhòn theo möơt phûúng phaâp riïng ăïí chûôa trõ vađ luýơn tíơp cađng súâm cađng töịt
Coâ nhiïìu phûúng phaâp thûê nghiïơm ăïí phaât hiïơn xem caâc chaâu coâ bõ keâm vïì thõ giaâc hay khöng Coâ chaâu múâi ặúơc vađi thaâng cuông cíìn phaêi ăeo kñnh
7 GIAÊM THÕ LÛƠC
Treê múâi ặúơc míịy thaâng coâ thïí mùưc chûâng giaêm thõ lûơc nhòn khöng tinh úê möơt bïn hay caê hai bïn mùưt Coâ thïí thûê ăún giaên bùìng caâch roơi tia saâng vađo mùưt chaâu röìi theo doôi phaên ûâng Nïịu coâ nghi ngúđ gò phaêi ặa chaâu ăïịn baâc sô chuýn khoa mùưt
8 CHÙƯP LEƠO MÙƯT
Chùưp mùưt lađ loaơi muơn nhoê moơc úê búđ mi mùưt, dûúâi chín möơt löng
mi Chùưp choâng khoêi nhûng dïî bõ laơi Muöịn trõ chùưp, chó cíìn böi lïn chùưp loaơi pommaât khaâng sinh
Nguýn nhín chùưp lađ do möơt loaơi tuýịn nhoê úê búđ mi bõ nhiïîm truđng
9 CHÛÂNG LAÂC MÙƯT
Trong míịy thaâng ăíìu, coâ luâc mùưt treê sú sinh coâ veê nhû húi laâc Hiïơn tûúơng nađy vïì sau tûơ nhiïn seô hïịt, vò trong nhûông ngađy ăíìu cuêa cuöơc söịng, hai mùưt caâc chaâu chûa phöịi húơp khúâp vúâi nhau mađ thöi
Nhûng, nïịu hiïơn tûúơng nađy keâo dađi vađ thûúđng xuýn thò bađ meơ phaêi ặa chaâu túâi baâc sô chuýn khoa mùưt ngay, cađng súâm cađng töịt
Laâc thûúđng lađ khuýịt tíơt cuêa möơt bïn mùưt Cíìn phaêi tíơp luýơn cho bïn mùưt bõ tíơt Baâc sô seô bùng kñn bïn mùưt khöng bõ tíơt laơi ăïí luýơn tíơp cho mùưt kia hoùơc cho chaâu ăeo kñnh coâ mùưt kñnh ăùơc biïơt ăïí ăiïìu chónh hûúâng nhòn cho mùưt chaâu Khi mùưt chaâu ăaô nhòn ặúơc bònh thûúđng röìi baâc sô coâ thïí thûơc hiïơn thïm möơt cuöơc phíîu thuíơt thíím myô nhoê nûôa
Trang 410 ĂAU MÙƯT ĂOÊ
Nhiïìu khi caâc chaâu nhoê vûđa bõ ho, vûđa ăau mùưt ăoê Lođng trùưng mùưt ngûâa, húi sûng vađ mađu ăoê Khi chaâu hïịt ho, thò mùưt cuông khoêi
Nïịu chaâu chó bõ ăau mùưt thöi, lođng trùưng mùưt mađu ăoê, luön chaêy nûúâc mùưt, buöíi saâng mñ mùưt dñnh vađo nhau vò dó mađu vađng ăïịn nöîi chaâu khöng múê mùưt ặúơc, thò phaêi ặa chaâu túâi baâc sô khaâm mùưt Trong khi chûa coâ baâc sô, baơn coâ thïí rûêa nheơ nhađng mùưt chaâu bùìng nûúâc íịm
Nïịu chaâu múâi ặúơc míịy tuíìn mađ ăaô bõ ăau mùưt nhû víơy thò chuâng ta phaêi tòm xem coâ phaêi chaâu bõ tùưc öịng lïơ ăaơo hay khöng Lïơ ăaơo lađ ặúđng díîn nûúâc mùưt
Chûâng ăau mùưt cuêa treê sú sinh: Chaâu beâ khi múâi sinh ra dïî bõ líy nhiïîm chíịt bíín hay vi truđng vađo mùưt Búêi víơy, khi múâi loơt lođng, chaâu thûúđng ặúơc caâc bađ ăúô tra thuöịc phođng bïơnh vađo mùưt nhû dung dõch nitrat baơc
Vò nitrat baơc cuông khöng trûđ diïơt ặúơc möơt söị vi truđng nhû truđng bïơnh chlamydia, ngađy nay ngûúđi ta thûúđng nhoê thïm thuöịc khaâng sinh nhû cycline
Khi möơt chaâu beâ vûđa söịt, ho, vađ mùưt ríịt ăoê, cuông nïn nghô túâi möơt söị bïơnh do vi ruât gíy ra, chùỉng haơn nhû bïơnh súêi
11 XOÊ LÖÎ TAI
Möơt söị bađ meơ muöịn xuýn vađnh tai dûúâi cho con gaâi ăïí ăeo ăöì trang sûâc Viïơc lađm nađy khöng coâ gò nguy hiïím vúâi ăiïìu kiïơn caâc duơng cuơ duđng ăïí xuýn löî tai cho treê phaêi ặúơc rûêa saơch vađ tiïơt truđng cíín thíơn, nhíịt lađ hiïơn nay, khi ăang coâ dõch bïơnh AIDS trađn lan trong thađnh phöị
12 VIÏM XÛÚNG CHUÔM ÚÊ TAI
Sau vađnh tai möîi ngûúđi chuâng ta ăïìu coâ möơt gođ xûúng vöìng lïn vúâi ăùơc ăiïím lađ coâ nhûông ăiïím nhoê hoôm xuöịng, vò thïị ặúơc goơi lađ xûúng chuôm Trong söị caâc hoôm nađy, quan troơng nhíịt lađ hoôm thöng vúâi tai trong Khi tai giûôa bõ viïm, hoôm nađy dïî bõ nhiïîm truđng vađ mûng muê
Trang 5Ngađy nay, chûâng viïm xûúng chuôm khöng cođn phöí biïịn nhû trûúâc kia Nhûng viïơc phaât hiïơn caâc chaâu nhoê, nhíịt lađ caâc chaâu sú sinh mùưc chûâng nađy úê giai ăoaơn ăíìu ríịt khoâ, vò caâc chaâu chó biïịt khoâc mađ khöng noâi ặúơc lađ ăau úê ăíu
Búêi víơy, caâc bađ meơ cíìn chuâ yâ, khi thíịy tai cuêa chaâu beâ chaêy nûúâc hay chaêy muê nhiïìu, mađng nhô coâ sùưc thaâi khaâc thûúđng, chaâu bõ söịt vađ ngûúđi gíìy röơc ăi Cíìn ặa chaâu túâi baâc sô chuýn khoa tai-muôi-hoơng ăïí khaâm Nïịu viïơc uöịng thuöịc khaâng sinh ăaô keâo dađi míịy tuíìn mađ chaâu víîn khöng khoêi thò phaêi phíîu thuíơt ăïí chûôa trõ
13 VIÏM TAI TRONG
Phíìn trong tai, sau mađng nhô khi bõ viïm thûúđng keđm theo viïm hoơng Caâc chaâu beâ sú sinh hay bõ chûâng viïm nađy vò trong tû thïị nùìm, con ặúđng thöng nhau giûôa tai vađ sau muôi trúê nïn röơng thoaâng khiïịn vi truđng vađ vi ruât dïî líy lan úê caê 2 núi
Nhûông biïíu hiïơn úê chaâu beâ: Nhûông chaâu beâ chûa noâi ặúơc khiïịn ngûúđi lúân khöng biïịt chaâu ăau úê trong tai Chaâu coâ thïí khoâc, coơ tai xuöịng göịi, nhûng cuông khöng ăuê ăïí moơi ngûúđi hiïíu Tuy víơy, coâ möơt söị triïơu chûâng sau lađm chuâng ta coâ thïí nghô túâi chûâng viïm tai trong: chaâu bõ röịi loaơn tiïu hoâa, ăi tûúât (óa loêng), nön oâi, ho, cûơa quíơy luön vađ khoâ nguê Viïơc ăíìu tiïn cuêa baâc sô lađ khaâm tai vađ coi nhô tai cho chaâu
Vúâi caâc chaâu lúân thò viïơc xaâc ắnh bïơnh dïî dađng hún vò caâc chaâu noâi ặúơc lađ thíịy ăau trong tai
Phûúng phaâp chûôa trõ: Thoaơt ăíìu, khi tai beâ bùưt ăíìu bõ sûng, ăau, baâc sô thûúđng cho thuöịc nhoê vađo tai ăïí giaêm ăau Sau nađy khi chöî viïm ăaô coâ muê, nhiïìu khi baâc sô tai-muôi-hoơng phaêi tòm caâch choơc möơt löî thuêng úê nhô lađm löịi thoaât cho muê chaêy ra vađ líịy muê xeât nghiïơm xem chöî viïm bõ loaơi vi truđng hay vi ruât nađo gíy bïơnh
Hiïơn tûúơng tai chaêy muê: Nhô coâ thïí tûơ thuêng ăïí muê chaêy ra ngoađi Trûúđng húơp nađy víîn cíìn phaêi ăi khaâm baâc sô chuýn khoa tai-muôi-hoơng, vò nhû víơy chûa phaêi lađ bïơnh seô hïịt Ngay viïơc cho caâc chaâu uöịng thuöịc khaâng sinh, baâc sô cuông phaêi cín nhùưc vađ theo doôi Nhiïìu khi nhòn bïì ngoađi nhô, tûúêng nhû ăaô khoêi vò thuöịc coâ taâc duơng nhanh nhûng thíơt ra khöng phaêi nhû víơy Bïơnh víîn ím ó, chûa khoêi hùỉn vađ coâ nhûông biïịn chûâng vađo xûúng chuôm khiïịn ặâa treê suât cín, gíìy ýịu, vađ túâi möơt luâc nađo ăoâ, bïơnh laơi trúê laơi
Trang 6Sau nhiïìu líìn uöịng thuöịc khaâng sinh, tai khöng coâ muê nûôa nhûng laơi coâ möơt chíịt nûúâc sïìn sïơt Hiïơn tûúơng nađy keâo dađi khiïịn nhô bõ töín thûúng nùơng lađm Beâ bõ giaêm thñnh lûơc
Trong thúđi gian chûôa trõ, Beâ phaêi gađi trong tai möơt öịng thöng, coâ khi trong nhiïìu thaâng
Nïịu Beâ bõ ăau tai nhiïìu líìn, bõ ăi bõ laơi, caâc baâc sô seô naơo V.A cho chaâu
14 VAĐNH TAI DÕ DAƠNG
Nïịu vađnh tai chaâu beâ xa da ăíìu quaâ, chúâ nïn dñnh vađnh tai vađo
da ăíìu bùìng bùng keo hoùơc bùưt chaâu ăöơi muô xuơp xuöịng caê ngađy ăïí hođng sûêa ăöíi ặúơc caâi daâng cuêa ăöi tai
Baơn haôy kiïn trò ăúơi túâi khi chaâu lïn 8 hoùơc 9 tuöíi, vò túâi luâc ăoâ múâi sûêa ặúơc cho chaâu bùìng phûúng phaâp phíîu thuíơt ríịt ăún giaên
15 VÍƠT LAƠ TRONG TAI
Nïịu baơn khöng thïí líịy ngay víơt mađ Beâ ăaô nheât vađo tai chaâu thò ặđng cöị Nhû víơy, baơn coâ thïí lađm töín thûúng öịng tai cuêa Beâ Haôy ặa Beâ túâi baâc sô khoa TAI-MuôI-HoơNG ngay úê ăoâ, baâc sô coâ caâc duơng cuơ chuýn mön ăïí líịy víơt ra
16 ĂIÏỊC
Ăiïịc lađ chûâng bïơnh khöng phaêi lađ hiïịm thíịy úê treê em Caâc chaâu coâ thïí bõ nghïînh ngaông hoùơc ăiïịc hoađn toađn Híơu quaê cuêa tíơt ăiïịc lađm caâc chaâu chíơm biïịt noâi Nhiïìu bađ meơ khöng biïịt con mònh bõ tíơt nađy vò thíịy con víîn bònh thûúđng, nghô rùìng chaâu beâ chó phaât triïín chíơm ăöi chuât vïì trñ túơ Möơt chaâu beâ haât sai coâ thïí vò nghe khöng töịt: cíìn phaêi kiïím tra khaê nùng thñnh giaâc cuêa chaâu
Phaât hiïơn tíơt ăiïịc cuêa caâc chaâu cađng nhoê, cađng khoâ Böị, meơ caâc chaâu nhoê nïn ăïí yâ theo doôi phaên ûâng cuêa caâc chaâu vúâi caâc tiïịng ăöơng hađng ngađy nhû: tiïịng noâi nhoê, tiïịng raăiö, tiïịng tñch tùưc ăöìng höì, tiïịng keơt cûêa v.v Nïịu coâ ăiïìu gò nghi ngaơi, nïn ặa ngay chaâu túâi baâc sô chuýn khoa tai ăïí thûê
Trang 7Viïơc kiïím tra ắnh kyđ vïì thñnh giaâc cho caâc chaâu thûúđng ặúơc tiïịn hađnh khi caâc chaâu ặúơc 9 thaâng vađ 24 thaâng Hiïơn nay, úê caâc bïơnh viïơn saên hoùơc nhađ höơ sinh, ngûúđi ta ăaô aâp duơng caâc phûúng phaâp kiïím tra thñnh giaâc cho caâc chaâu beâ múâi sinh ặúơc vađi ngađy hay vađi tuíìn
Nguýn nhín cuêa tíơt ăiïịc thò nhiïìu :
- Chaâu beâ coâ thïí bõ ăiïịc bíím sinh do di truýìn hoùơc bõ nhiïîm bïơnh ngay tûđ khi cođn trong buơng meơ, nhû bïơnh thuêy ăíơu chùỉng haơn
- Chaâu bõ ăiïịc nheơ sau khi mùưc möơt söị bïơnh; hoùơc bõ viïm tai mađ chûôa trõ nûêa chûđng; hoùơc do uöịng möơt söị thuöịc khaâng sinh (nhû gentamicine) vađ bõ aênh hûúêng cuêa thuöịc
17 VÍƠT LAƠ TRONG MUÔI
Nïịu Beâ töịng möơt víơt nhoê vađ lađm keơt víơt ăoâ trong muôi, thò baơn cíìn líịy ngay ra cho chaâu Nhûng phaêi cíín thíơn, nïịu khöng, baơn coâ thïí lađm cho víơt tuơt síu thïm vađo lađm thûúng töín túâi phíìn niïm maơc bïn trong Nïịu khoâ líịy víơt ra, khöng nïn cöị mađ nïn ặa Beâ túâi baâc sô chuýn khoa vïì tai-muôi-hoơng vò úê ăoâ coâ nhiïìu duơng cuơ chuýn mön ăïí thûơc hiïơn viïơc ăoâ coâ kïịt quaê
18 SÖÍ MUÔI, VIÏM MUÔI, VIÏM MUÔI - HOƠNG
Söí muôi lađ möơt chûâng nheơ úê treê em: thaân nhiïơt húi cao hún bònh thûúđng, muôi chaêy nûúâc (möơt chíịt nhíìy loêng, khöng mađu) Vúâi caâc chaâu lúân, chó vađi höm lađ khoêi Caâc chaâu beâ sú sinh thò keđm theo möơt vađi hiïơn tûúơng nhû khoâ nguê, khoâ thúê lađm cho caâc chaâu buâ khoâ (vò khi buâ khöng thúê ặúơc)
Caâc bađ meơ coâ thïí duđng caâc duơng cuơ huât nûúâc muôi cho caâc chaâu, thûúđng baân úê caâc hiïơu thuöịc; nhoê muôi cho caâc chaâu bùìng caâc loaơi thuöịc dađnh riïng cho treê em Traânh duđng caâc thuöịc coâ díìu vađ caâc loaơi thuöịc lađm co maơch maâu
Viïm muôi-hoơng lađ chûâng bïơnh vïì muôi nhûng lan tûđ phíìn sau cuêa höịc muôi cho túâi hoơng vađ coâ caâc triïơu chûâng nhû: chaêy nûúâc muôi, coâ thïí söịt cao, thín nhiïơt tùng ăöơt ngöơt nïn coâ thïí gíy co giíơt úê caâc chaâu nhoê, ho, khöng chõu ùn, óa chaêy
Trang 8Ăïí chûôa trõ cíìn: nhoê thuöịc muôi cho chaâu, cho uöịng thuöịc söịt Bïơnh seô khoêi sau vađi ngađy
Tuy víơy, bïơnh coâ thïí biïn chûâng nhû : viïm tai, viïm thanh quaên, viïm phïị quaên vađ phöíi
Ăïí chûôa nhûông biïịn chûâng nađy, phaêi cho chaâu uöịng thuöịc khaâng sinh theo liïìu lûúơng ăaô ặúơc baâc sô chó ắnh
Viïm muôi-hoơng taâi phaât: Muđa ăöng, caâc chaâu beâ thûúđng bõ ăi bõ laơi bïơnh viïm muôi-hoơng, díîn túâi viïm tai khiïịn caâc chaâu thûúđng xuýn bõ ho, söí muôi, xuöịng sûâc vađ chíơm lúân
Nguýn nhín coâ thïí do: dõ ûâng, khaê nùng miïîn nhiïîm cuêa cú thïí ýịu, thiïịu chíịt sùưt, thiïịu vitamin D Nhûng, cuông coâ thïí do caâc ăiïìu kiïơn vïì khñ híơu vađ núi úê nhû: khöng khñ khö tûơ nhiïn hoùơc vò sûúêi noâng, buơi phíịn hoa, sûơ líy nhiïîm giûôa caâc treê trong tíơp thïí, khoâi thuöịc laâ do ngûúđi lúân huât trong nhađ ăoâng kñn cûêa v.v
Cuông nïn chuâ yâ rùìng cú thïí caâc chaâu nhoê sau thúđi gian traânh ặúơc möơt söị bïơnh vò thûđa hûúêng khaê nùng miïîn nhiïîm cuêa meơ vađ
do buâ sûôa meơ, nay phaêi ăi vađo möơt thúđi kyđ tíơp tûơ chöịng choơi vúâi caâc
vi truđng vađ vi ruât Do ăoâ, coâ thïí coi möîi líìn chaâu beâ bïơnh lađ möơt líìn
cú thïí cuêa chaâu coâ dõp luýơn tíơp ăïí chöịng cuöơc xím lùng cuêa caâc nhín töị coâ haơi tíịn cöng tûđ bïn ngoađi, ăïí taơo cho mònh khaê nùng chöịng nhiïîm Giai ăoaơn miïîn nhiïîm cuêa treê hïịt khi chaâu 6 - 7 tuöíi
Búêi víơy, viïơc duđng thuöịc khaâng sinh ăïí chûôa trõ cho caâc chaâu phaêi theo sûơ chó ắnh coâ cín nhùưc cuêa baâc sô Chó duđng thuöịc ăïí trõ bïơnh, chûa hùưn ăaô lađ töịt Phaêi dađnh phíìn tiïu diïơt vi truđng vađ vi ruât cho chñnh cú thïí cuêa chaâu beâ, sao cho cú thïí coâ khaê nùng tûơ miïîn nhiïîm, tùng cûúđng sûâc khoêe cho chaâu beâ nhû cho chaâu tùưm nùưng, thay ăöíi khöng khñ chöî úê (ăi nghó úê biïín, úê nuâi ), duđng thuöịc ăïí coâ thïm chíịt gammaglobuline trong maâu, töí chûâc caâc cuöơc ăi tùưm nûúâc khoaâng v.v
Nïịu chaâu luön bõ ăau tai cuông nïn nghô túâi víịn ăïì naơo V.A úê hoơng cho chaâu Viïơc naơo V.A cuông coâ taâc duơng lađm cho chaâu thúê dïî khi nguê, traânh ặúơc tíơt ngaây
19 TÍƠT SÛÂT MÖI
Coâ chaâu beâ múâi sinh ăaô bõ tíơt sûât möi: möơt ặúđng nûât tûđ dûúâi muôi chaơy xuöịng, cheê ăöi möi trïn
Trang 9Chûôa tíơt nađy phaêi phíîu thuíơt lađm 2 giai ăoaơn: khíu dñnh liïìn chöî ặât cuêa möi vađ xûê trñ ăïí nöíi phíìn hađm bïn trong vïịt nûât úê vođm hoơng
Trong thúđi gian chûôa, caâc chaâu beâ phaêi buâ bùìng nhûông nuâm vuâ giaê ăùơc biïơt vò nuöịt khoâ
Sau giaêi phíîu, caâc chaâu cođn cíìn ặúơc theo doôi vïì caâc mùơt rùng, lúơi, tai-muôi-hoơng vađ hoơc phaât ím cho chñnh xaâc Töịt nhíịt lađ ặa caâc chaâu túâi nhûông kñp chuýn gia ăiïìu trõ tíơt nađy
20 RÙNG
Röịi loaơn moơc rùng, coâ thïí khiïịn ặâa treê rïn ró vò ăau, khöng ùn ặúơc vađ míịt nguê Lúơi chaâu bõ sûng lađm maâ cuông tíịy ăoê nûúâc daôi chaêy khoêi miïơng caê ngađy Chaâu quíịy
Baơn coâ thïí lađm cho chaâu giaêm ăau hay qún ăau bùìng caâch :
- Cho chaâu möơt miïịng baânh mïìm, möơt caâi baânh bñch quy
- Tíím vađo khùn tay möơt ñt sirö hoùơc nûúâc thúm röìi xoa nheơ vađo lúơi, chöî rùng ăang nhuâ lïn Coâ thïí thay bùìng möơt cuơc nûúâc ăaâ nhoê quíịn trong khùn
- Cho chaâu uöịng aspirine
Ăöi khi chaâu cođn bõ söịt vađ ăi tûúât (óa loêng) Nïịu söịt cao, cuông taâc duơng xíịu búêi caâc chaâu sùĩn coâ chûâng co giíơt Do ăoâ, khoâ xaâc ắnh ặúơc lađ chaâu bõ súât do rùng ăau hay vò möơt bïơnh nađo khaâc
Trong trûúđng húơp chaâu bõ söịt nhiïìu, nïn ăïí baâc sô chíín ăoaân nguýn nhín :
Lung lay rùng vò tai naơn: Nïịu chaâu beâ bõ ngaô mađ gaôy hoùơc lung lay rùng, nïn ặa chaâu laơi nha sô ngay ăïí xem cođn coâ thïí giûô dûúơc rùng khöng Muöịn rùng khoêi rúi ra trong khi ăi baơn coâ thïí boơc quanh rùng möơt ăoaơn keơo cao su vađ baêo chaâu cùưn rùng laơi
Muöịn caâc chaâu coâ böơ rùng töịt, phaêi lađm gò?
Phaêi chuâ yâ cung cíịp cho caâc chaâu ăuê chíịt Canxi vađ Phöịtpho trong thûâc ùn Nhûông nguýn töị nađy coâ trong sûôa vađ caâc saên phađm cuêa sûôa, trûâng vađ rau
Trang 10- Daơy caâc chaâu biïịt caâch ăaânh rùng tûđ nhoê
- Traânh caâc nguýn nhín gíy síu rùng nhû ùn keơo buöíi töịi
- Duđng thïm chíịt Fluor hađng ngađy, theo sûơ chó díîn cuêa baâc sô
21 SÍU RÙNG
Treê em coâ nhûông caâi "rùng sûôa" cho túâi 6 tuöíi Tuy nhûông rùng nađy röìi díìn díìn seô ruơng hïịt, nhûng caâc bíơc cha meơ khöng nïn coi thûúđng hiïơn tûúơng rùng síu cuêa caâc chaâu Traâi laơi, rùng nađo síu cíìn phaêi chûôa hoùơc nhöí ăi ăïí khöng aênh hûúêng túâi rùng khaâc bïn caơnh sùưp moơc hoùơc ăang moơc Nhíịt lađ caâc rùng ăang moơc laơi lađ nhûông rùng vônh viïîn
Treê em coâ rùng síu nhai thûâc ùn khöng kyô Do ăoâ, viïơc tiïu hoâa khöng ặúơc töịt Chó cíìn coâ möơt caâi rùng síu cuông ăuê lađm cho viïơc nhai, nghiïìn thûâc ùn cuêa caê hađm rùng bõ keâm hiïơu quaê Möîi caâi rùng síu laơi lađ möơt öí vi truđng coâ thïí gíy ra nhiïìu loaơi bïơnh do bõ viïm nhiïîm Caâc chaâu coâ bïơnh tim hoùơc bïơnh thíịp khúâp cíịp cađng phaêi ăùơc biïơt giûô gòn böơ rùng cho khoêi síu
Viïơc cíìn thiïịt nhíịt lađ: daơy cho treê caâch ăaânh rùng tûđ nhoê, cho treê ăi khaâm rùng thûúđng kyđ, cho ùn ñt ăöì ngoơt, khöng ùn vađo buöíi töịi, duđng kem ăaânh rùng coâ chíịt Fluor Duđ caâi rùng chó coâ möơt chíịm ăen, cuông cíìn túâi baâc sô chûôa rùng ngay: cađng chûôa súâm, cađng choâng khoêi vađ ăúô töịn tiïìn
Nhûông thûâc ùn ngoơt ùn trong bûôa ùn seô bõ nûúâc boơt tiïịt ra nhiïìu lađm trung hođa tñnh chíịt axñt cuêa ặúđng
Nhûng nïịu caâc chaâu ùn keơo nhíịt lađ caâc keơo dïî dñnh vađo rùng - vađo buöíi töịi röìi ăi nguê, trong miïơng khöng ăuê nûúâc boơt lađm tan keơo vađ trung hođa chíịt xñt do ặúđng biïịn chíịt ăoơng laơi úê caâc keô rùng, chíịt axñt nađy seô lađm hoêng men rùng vađ phaâ hoaơi caâc chín rùng
Kinh nghiïơm cho thíịy chíịt Fluor coâ taâc duơng chöịng síu rùng Búêi víơy, úê möơt söị nûúâc, ngûúđi ta pha Fluor vađo nûúâc uöịng, vađo sûôa hoùơc tröơn vađo muöịñ ùn Möơt söị rau, caâ coâ chûâa Fluor Trong thađnh phíìn nhiïìu loaơi thuöịc ăaânh rùng ngađy nay cuông coâ Fluor Caâc baâc sô cođn hûúâng díîn cho caâc bađ meơ cho caâc chaâu beâ múâi sinh uöịng möơt lûúơng nhoê Fluor möîi ngađy ngay trong nhûông thaâng ăíìu