Bài 23. PHONG TRÀO tây sơn và sự NGHIỆP THỐNG NHẤT đất nước bảo vệ tổ QUỐC CUỐI THẾ kỷ XVIII

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong yêu cầu HS nắm được. 1. Kiến thức Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị chia làm 2 miền có chính quyền riêng biệt mà hầu như các tập đoàn phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất lại. Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến đang thống trị, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu lại đất nước. Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến (chống Xiêm và chống Thanh) bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc. 2. Tư tưởng Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ toàn vẹn đất nước. Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam. 3. Kỹ năng Bồi dưỡng kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử. Bồi dưỡng khả năng phân tích, nhận định sự kiện lịch sử.

Trang 1

Bài 23 PHONG TRÀO TÂY S N VÀ S NGHI P TH NG NH T ƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO Ự NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ĐẤT ĐẤT NƯỚC BẢO T N ƯỚC BẢO C B O ẢO

V T QU C CU I TH K XVIII ỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO Ổ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII ỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO Ế KỶ XVIII Ỷ XVIII

I M C TIÊU BÀI H C ỤC TIÊU BÀI HỌC ỌC

Sau khi học xong yêu cầu HS nắm được

1 Ki n th c ến thức ức

- Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị chia làm 2 miền có chính quyền riêng biệt

mà hầu như các tập đoàn phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất lại

- Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây Sơn, trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến đang thống trị, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu lại đất nước

- Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến (chống Xiêm và chống Thanh) bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc

2 T t ư tưởng ư tưởngởng ng

- Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ toàn vẹn đất nước

- Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam

3 K n ng ỹ năng ăng

- Bồi dưỡng kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử

- Bồi dưỡng khả năng phân tích, nhận định sự kiện lịch sử

II THI T B , TÀI LI U D Y - H C Ế KỶ XVIII Ị, TÀI LIỆU DẠY - HỌC ỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC BẢO ẠY - HỌC ỌC

- Bản đồ Việt Nam có những địa danh cần thiết

- Lược đồ các trận đánh mang tính quyết chiến

- Một số câu nói của vua Quang Trung, thơ ca của người đương thời nói về Quang Trung

III TI N TRÌNH T CH C D Y - H C Ế KỶ XVIII Ổ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII ỨC DẠY - HỌC ẠY - HỌC ỌC

1 Ki m tra bài c ểm tra bài cũ ũ

Câu hỏi  : Thế kỷ Xvi – XVIII kinh tế nước ta có bước phát triển mới, phồn thịnh như thế nào?

Trang 2

chuyển hoá sang phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa?

2 D n d t vào bài m i ẫn dắt vào bài mới ắt vào bài mới ới

Qua bài 22 chúng ta đã thấy vào cuối thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng Ngoài, Đàng Trong đều bước vào giai đoạn khủng hoảng suy tàn Một phong trào nông dân bùng lên rầm rộ, mở đầu từ ấp Tây Sơn (Bình Định) và trong quá trình đấu tranh kiên cường của mình đã làm nên 2 sự nghiệp lớn: thống nhất đất nước và đánh bại giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc

3 T ch c d y h c bài m i ổ chức dạy học bài mới ức ạy học bài mới ọc bài mới ới

Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 1: C l p – Cá nhân ả lớp – Cá nhân ới

- GV tiếp tục giới thiệu về tình trạng của chế

độ phong kiến Đàng Trong: Trong khi chế độ

phong kiến đàng Ngoài khủng hoảng thì ở Đàng

Trong, năm 1744 Chúa Nguyễn Phúc Khoát đã

làm gì? Sự kiện này nói lên điều gì?

- HS nhớ lại kiến thức bài trước để trả lời

- GV kết luận:

+ GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được

diễn biến chính của phong trào nông dân Tây

Sơn và vai trò của khởi nghĩa Tây Sơn

+ HS theo dõi SGK phát biểu

+ GV bổ sung, kết luận về những nét chính

của phong trào Tây Sơn

- GV có thể đàm thoại với HS về 3 anh em

Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ: gốc họ

Hồ, lớn lên gặp lúc Quốc phó Trương Thúc Loan

chuyên quyền; nhân dân lầm than cực khổ Ba

anh em đã lên vùng Tây Sơn xây dựng căn cứ

khởi nghĩa Năm 1771 cả 3 anh em đổi sang họ

I Phong trào Tây S n và s nghi p th ng ơn và sự nghiệp thống ự nghiệp thống ệp thống ống

nh t ất đất nước (cuối thế kỉ XVIII) đất đất nước (cuối thế kỉ XVIII) t n ư tưởngới c (cu i th k XVIII) ống ến thức ỉ XVIII)

- Giữa thế kỉ XVIII chế độ phong kiến ở

cả Đàng Trong, Đàng Ngoài khủng hoảng sâu sắc  phong trào nông dân bùng nổ

Trang 3

Nguyễn, dựng cờ chống Trương Thúc Loan, tại

Tây Sơn – Bình Định Khởi nghĩa phát triển dần

thành phong trào nông dân rộng lớn, đảm nhận

sứ mệnh tiêu diệt các tập đoàn phong kiến thống

nhất đất nước

- HS nghe, ghi chép

- GV dẫn dắt: Ngoài sự nghiệp thống nhất đất

nước phong trào Tây Sơn còn đảm đương nhiệm

vụ kháng chiến chống ngoại bang bảo vệ Tổ

quốc

- 1771 khởi nghĩa nông dân bùng lên ở Tây Sơn (Bình Định)

+ Từ một cuộc khởi nghĩa nhanh chóng phát triển thành phong trào lật đổ chúa Nguyễn ở Đàng Trong

- 1786 – 1788 nghĩa quân tiến ra Bắc lật

độ tập đoàn Lê – Trịnh, thống nhất đất nước

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 2: c l p, cá nhân ả lớp – Cá nhân ới

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy được

II Các cu c kháng chi n cu i th k ộng 1: Cả lớp – Cá nhân ến thức ởng ống ến thức ỉ XVIII) XVIII

Trang 4

nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng

chiến chống quân Xiêm 1785

- HS theo dõi SGK phát biểu

- GV nhận xét, bổ sung: Đây là một thắng lợi

lớn tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm, thể hiện tài tổ

chức, cầm quân của Nguyễn Huệ Chiến thắng

này đã khiến “người Xiêm sau trận thua năm

Giáp Thìn (1785) ngoài miệng thì nói khoác

nhưng trong bụng thì sợ quân Tây Sơn như sợ

cọp” Chiến thắng đã đập tan mưu đồ xâm lược

của quân Xiêm, nêu cao ý thức dân tộc của

phong trào Tây Sơn

1 Kháng chiến chống quân Xiêm 1785

- Nguyễn Anh cầu viện quân Xiêm  5 vạn quân Xiêm hầu vào nước ta

- Năm 1785 Nguyễn Huệ đã tổ chức trận đánh phục kích Rạch Gầm – Xoài Mút (trên sông Tiền – tỉnh Tiền Giang) đánh tan quân Xiêm, Nguyễn Anh phải chạy sang Xiêm

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 3: C l p, cá nhân ả lớp – Cá nhân ới

- Gv giảng bài: sau khí đánh ,thắng quân

 Kháng chi n ch ng quân Thanh (1789)ến thức ống

Trang 5

Xiêm, 1786 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc tiêu

diệt họ Trịnh Họ Trịnh đổ, ông tôn phù vua Lê

kết duyên với công chúa lê Ngọc Hân (con gái

Lê Hiển Tông) Sau đó ông về Nam (Phú Xuân)

- Ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu Chỉnh giúp vua

Lê Chiếu Thống phản bội Tây Sơn Sau khi bị

quân Tây Sơn đánh vua Lê Chiêu Thống đã cầu

cứu quân Thanh Vua Thanh đã cho 29 vạn quân

sang nước ta

- HS theo dõi SGK tóm tắt diễn biến cuộc

kháng chiến chống Thanh, phát biểu

- GV đọc bài hiểu dụ của vua Quang

Trung trong SGK trang 107 để giúp HS thấy

được mục tiêu của cuộc tiến quân ra Bắc lần này

và ý nghĩa bài hiểu dụ (Thể hiện tinh thần dân

tộc cao cả, ý thức quyết tâm bảo vệ độc lập)

Bài hiểu dụ đã cổ vũ, tạo khí thế quyết tâm

chiến đấu của nghĩa quân Tây Sơn sau 5 ngày

hành quân thần tốc, ngày 5 Tết nghĩa quân thắng

lợi ở Ngọc Hồi – Đống Đa

- Vua Lê Chiêu Thống cầu viện quân Thanh kéo sang nước ta

- Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Quang Trung chỉ huy quân tiến ra Bắc

- Mùng 5 Tết 1789 nghĩa quân Tây Sơn giành chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi – Đống Đa tiến vào Thăng Long đánh bại hoàn toàn quân xâm lược

- Phong trào nông dân Tây Sơn đã bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 4: Cá nhân

Trang 6

- GV phát vấn: cho biết công lao của phong

trào nông dân Tây Sơn và Nguyễn Huệ

- HS dựa vào phần kiến thức vừa học ,trả lời

- GV kết luận

Gv đàm thoại với Hs về vai trò của Nguyễn

Huệ trong việc tiêu diệt các tập đoàn phong kiến

phản động và trong cuộc kháng chiến chống

Xiêm và chống quân Thanh

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 5: C l p, cá nhân ả lớp – Cá nhân ới

- GV trình bày về sự thành lập Vương triều

Tây Sơn 1778 nhưng không giải quyết được các

yêu cầu Lịch sử, phong trào khởi nghĩa vẫn tiếp

tục

- GV trình bày tiếp sự kiện Nguyễn Huệ lên

ngôi 1788

- HS nghe, ghi chép

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK các chính

sách của vua Quang Trung

GV minh hoạ về chính sách đối ngoại của

Quang Trung Sau khi đánh tan 29 vạn quân Thanh, Quang

Trung cử Ngô Văn Sở và Phan Huy Ích sang trung quốc cầu

phong, lập lại hoà bình để xây dựng đất nước Nhà Thanh đã

giảng hoà, phong vương và gửi quà tặng cho Quang Trung

III V ư tưởngơn và sự nghiệp thống ng tri u Tây S n ều Tây Sơn ơn và sự nghiệp thống

Năm 1778 Nguyễn Nhạc xưng Hoàng

đế (hiệu Thái Đức)  Vương triều Tây Sơn thành lập

- Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế thống trị vùng đất từ Thuận Hoá trở ra Bắc

- Thành lập chính quyền các cấp, kêu gọi nhân dân khôi phục sản xuất

- Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại giáo dục, thi cử, tổ chức quân đội (dịch chữ Hán, chữ Nôm để làm tài liệu dạy học)

- Đối ngoại hoà hảo với nhà Thanh, quan hệ với Lào và Chân Lạp rất tốt đẹp

Ho t ạy học bài mới động 1: Cả lớp – Cá nhân ng 6: Cá nhân

- GV phát vấn: Em có nhận xét gì về những

việc làm của Quang Trung?

- HS suy nghĩ trả lời

- GV kết luận: Những chính sách của Quang trung

mang tính chất tiến bộ, thể hiện ý tưởng mới của một ông vua

muốn thực hiện những chính sách tiến bộ của ông chưa có ảnh

hưởng lớn trên phạm vi cả nước Năm 1792 Quang Trung đột

ngột qua đời, sự nghiệp thống nhất đất nước, đưa đất nước thoát

khỏi khủng hoảng chưa thành.

- Năm 1792 Quang Trung qua đời

- Năm 1802 Nguyễn Anh tấn công các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ

4 C ng c ủng cố ống

Trang 7

Vai trò của Nguyễn Huệ và phong trào nông dân Tây Sơn.

5 D n dò ặn dò

- HS học bài, làm bài tập SGK (109)

- Sưu tầm tranh ảnh về những công trình nghệ thuật thế kỷ XVI – XVIII

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	50,5 KB