tự quản lý, tác động của đái tháo đường

Curriculum Module III-1 Slide 2 of 37 ACTIVITY Tác động của đái tháo đường • Nghĩ về một người nào đó bạn biết trong cuộc sống xã hội hoặc cá nhân mà mắc đái tháo đường • Sự am hiểu củ

Tự quản lý

Phần2 | 6 of 6

Giáo trình chương III-1 | Tự quản lý

Curriculum Module III-1

Slide 2 of 37

ACTIVITY

Tác động của đái tháo đường

• Nghĩ về một người nào đó bạn biết trong cuộc sống

xã hội hoặc cá nhân mà mắc đái tháo đường

• Sự am hiểu của bạn là gì về việc họ đang quản lý bệnh ĐTĐ của mình như thế nào?

• What is your understanding of how they are managing their diabetes?

Bạn hiểu như thế nào?

Có đúng… bạn hiểu không?

• Họ nói gì với bạn?

• Họ không nói gì với bạn, nếu bất kì điều gì?

Curriculum Module III-1

Slide 3 of 37

ACTIVITY

Tác động của đái tháo đường

• Bạn thấy thế nào là hành vi ủng hộ của người thân trong gia đình, bạn bè, hoặc nhân viên y tế ?

• Thể nào là không ủng hộ?

• Nếu bạn mắc ĐTĐ, bạn sẽ mong muốn điều gì từ những người nêu trên?

• Quản lý 24 giờ một ngày là cần thiết

• Các kết quả lâu dài tốt hơn

Bergenstal 1996

Curriculum Module III-1

Slide 5 of 37

ACTIVITY

• Xem xét những rào cản đối với việc

tự quản lý trong nền văn hoá của bạn

• Ví dụ:

– Các nguồn tài chính– Sự phân biệt đối xử

– Kinh phí dành cho thuốc

• Thái độ của nhân viên chăm sóc sức khoẻ

• Kiến thức của nhân viên chăm sóc sức khoẻ

y tế.”

Von Kroff 1997

Curriculum Module III-1

Slide 9 of 37

Tự chăm sóc

• Các mục tiêu được chia xẻ

• Các mối quan hệ làm việc bền vững

• Hiểu biết lẫn nhau về những vai trò

và trách nhiệm

• Cần các kĩ năng thực hiện các vai trò của họ

Curriculum Module III-1

Slide 10 of 37

Tầm quan trọng của theo dõi

• Cách duy nhất để biết bệnh ĐTĐ được quản lý hàng ngày như thế nào

• Làm cho nồng độ đường huyết gần hơn với mức mục tiêu

• Hướng dẫn cách lý giải và hành động theo các kết quả

• Giúp tạo ra những thay đổi cho bữa ăn, thuốc hoặc các hoạt động cơ bản hàng ngày

Karter 2001, Jones 2003

Curriculum Module III-1

Slide 12 of 37

Xét nghiệm ceton trong nước tiểu

• Chủ yếu nhằm xác định nhiễm toan ceton , chủ yếu trong ĐTĐ typ 1:

– Đường huyết trên14mmol/L (252mg/dl)

– Trong thời gian ốm

• Đối với người bệnh ĐTĐ typ 2 bị ốm nặng

Curriculum Module III-1

Slide 13 of 37

Xét nghiệm ceton trong máu

• Xét nghiệm ceton trong máu sẵn có ở một số vùng

• Đặc biệt quan trọng trong ĐTĐ type 1

• Phát hiện sự tăng ceton rất sớm:

– Phòng ngừa nhiễm toan ceton – Điều trị kịp thời

– có thể di chuyển được – Thuận tiện hơn và dễ chấp nhận hơn

• Bất lợi:

– đắt hơn đối với một số người – Chích vào đầu ngón tay đôi khi gây đau

ử

• Khi kiểm tra thường xuyên, nó có thể giúp điều chỉnh liều dùng các thuốc uống hoặc insulin trong tương quan với thức ăn hoặc tập luyện được dự tính cho bữa ăn trong thời gian tới

Curriculum Module III-1

Slide 16 of 37

Xét nghiệm đường huyết

Khi nào cần theo dõi

• Không có khuyến cáo tuyệt đối

• Thời điểm kiểm tra có thể phụ thuộc vào:

– Chế độ thuốc

– Tuổi tác – Tính định của đường huyết – Sở thích cá nhân

– Tài chính

Curriculum Module III-1

Slide 19 of 37

Xét nghiệm đường huyết

Các thông tin cần biết

• Thuốc dùng lần gần đây có hiệu quả tốt như thế nào?

• Mỗi liều insulin hoặc thuốc hiệu quả nhiều nhất hoặc ít nhất khi nào?

• Thức ăn đã ăn vào tác động đến mức đường máu như thế nào?

• Lợi ích của hoạt động thể lực là gì?

Curriculum Module III-1

Slide 20 of 37

Xét nghiệm đường huyết sau ăn

Xét nghiệm khi nào?

• Nghi ngờ tăng đường huyết sau ăn

• Theo dõi điều trị nhằm hạ thấp hơn đường huyết sau ăn

• Hạ đường huyết trong tình trạng sau ăn

• Để có thông tin về ảnh hưởng của bữa ăn lên đường huyết

Tăng đường huyết sau ăn có thể liên quan đến làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch trong ĐTĐ typ 2

Ceriello 2004

Các vấn đề chung

Curriculum Module III-1

Slide 23 of 37

HbA1c

• Mục tiêu đối với những người mắc ĐTĐ:

<7% (0.07), hoặc thấp hơn nếu có thể đạt được mà không bị hạ đường huyết quá nhiều

• Nếu mục tiêu HbA1c không đáp ứng, việc điều trị tăng cường phải được cân nhắc:

– cải thiện các yếu tố về lối sống – Tăng liều hoặc dùng thêm thuốc uống – Dùng thêm insulin cùng thuốc uống – Tăng cường chế độ insulin

• Nồng độ haemoglobin F, S hoặc C cao

• Khả năng thiếu máu hoặc mất máu nhiều gần đây

Curriculum Module III-1

Slide 26 of 37

HbA1c

So sánh với đường huyết

• Đường huyết tương trung bình tăng 2mmol/L (35mg/dl) dẫn đến tăng 1%

Curriculum Module III-1

Slide 27 of 37

Các mục tiêu đường huyết

ăn

Mục tiêu đối với những người có thể đạt được

(không có hạ đường huyết quá

Mục tiêu đối với phần lớn bệnh nhân mắc ĐTĐ

<110mg/dl

<8.0mmol/L

<145mg/dl

Người có nguy cơ cao Người có nguy cơ trung bình

LDL-C <2.5mmol/L and TC:HDL-C <4.0 LDL-C <3.5mmol/L and TC:HDL-C <5.0

Triglycerides <150mg/dl HDL >40 mg/dl

CDA 2003, ADA 2004

Liên đoàn ĐTĐ quốc tế – đối với ĐTĐ typ 2

Que thử protein niệu Tỷ số creatinine albumin niệu (ACR)

Curriculum Module III-1

Slide 31 of 37

Câu hỏi đánh giá

1 Khuyến khích người bệnh đtđ thực hiện

các hoạt động tự quản lý nghĩa là:

a Tuân theo chế độ ăn uống, luyện tập

của đều đặn và uống thuốc theo chỉ định

b Đưa ra các quyết định được thông báo

về việc chăm sóc ĐTĐ của riêng họ

c Cho phép chúng tôi trao quyền cho họ

d Quản lý độc lập bệnh đái tháo của

nhóm chăm sóc sức khoẻ

Curriculum Module III-1

Slide 32 of 37

Câu hỏi đánh giá

2 Điều nào dưới đây không cần thiết đối với

hội khi cần thiết khi nào và như thế nào

d Nghiên cứu và hiểu được giải phẫu và sinh

lý của đái tháo đường

Curriculum Module III-1

Slide 33 of 37

Câu hỏI đánh giá

3 Bạn sẽ giúp người bệnh xây dựng tính tự

lực của họ như thế nào?

a Cho họ thực hành mỗi lần 1 bước

b Cung cấp các bài giảng và thảo luận nhóm

trong các lớp học giáo dục về bệnh đái tháo đường

c Trình bày mẫu bởi các chuyên gia

d Gợi ra phản ứng sinh lý như lòng bàn tay

đổ mồ hôi do hồi hộp.

Curriculum Module III-1

Slide 34 of 37

Câu hỏi đánh giá

4 Xây dựng các mục tiêu cá nhân cho việc điều

trị đối với người bệnh ĐTĐ dẫn đến:

a Làm tăng áp lực đối với các nhân viên y tế

do tốn nhiều thời gian

b Tăng cơ hội thực hiện các chiến lược điều

trị đã được xây dựng

c Những người xây dựng các mục tiêu không

thực tếi sức khỏe của họ

d Sự thất vọng tới mức nhân viên ý tế không

chăm sóc người bệnh đái tháo đường

Curriculum Module III-1

Slide 35 of 37

Câu hỏI đánh giá

5 Ích lợi lớn nhất của việc theo dõi đường

huyết là gì?

a Nó giúp lấy được thông tin cho các nhân

viên ý tế để quyết định việc điều trị

b No cung cấp sự phản hồi về các hoạt

động tự quản lý và chăm sóc hàng ngày

c Nó giúp người bệnh liên hệ các triệu

chứng với nồng độ đường huyết của họ

để giải thích các triệu chứng đó.

d Nó nhắc nhở người bệnh theo dõi những

gì họ ăn

Curriculum Module III-1

Slide 37 of 37

References

1 Bergenstal R, Callahan T, Johnson M, et al Management principles that most

influence glycemic control: a follow up study of former DCCT participants

Diabetes 1996; 45 (Suppl 2): 124A.

2 HbA1cNow Professional-Use Product Insert (cited 2004 May 18) (1 page)

Available from URL: http://www.HbA1cnow.com

3 American Diabetes Association Standards of medical care in diabetes Diabetes

Care 2004; 27(1): S15-35.

4 Bastyr E Therapy focused on lowering postprandial glucose, not fasting glucose,

may be superior for lowering HbHbA1c Diabetes Care 2000; 23: 1236-41.

5 Canadian Diabetes Association Clinical Practice Guidelines Expert Committee

Canadian Diabetes Association 2003 Clinical Practice Guidelines for the Prevention and Management of Diabetes in Canada Can J Diab 2003; 27(suppl 2)

6 Jones H, Edwards L, Vallis TM, et al Changes in diabetes self-management

behaviors make a difference in glycemic control: the Diabetes Stages of Change (DiSC study) Diabetes Care 2003; 26: 732-7.

7 Karter AJ, Ackerson LM, Darbinian JA, et al Self-monitoring of blood glucose

levels and glycemic control: the Northern California Kaiser Permanente Diabetes Registry Am J Med 2001; 111: 1-9.

8 Rohlfing CL, Wiedmeyer HM, Little RR, et al Defining the relationship between

plasma glucose and HbA1c Diabetes Care 2002; 25(2): 275-8.

9 Von Kroff M, Gruman J, Schaefer J, et al Collaborative management of chronic

illness Ann Intern Med 1997; 127(12): 1097-102.

10 Ceriello A, Hanefeld M, Leiter L, et al Postprandial glucose regulation and diabetic