báo cáo insulin khoa nội tiết bv bạch mai

BS Đào Đức Phong Khoa nội tiết - ĐTD Insulin Khoa nội tiết – ĐTĐ BV Bạch Mai... Phân loại insulin theo nguồn gốc... Bút tiêm insulin The first insulin pen was developed by NovoNordisk

BS Đào Đức Phong Khoa nội tiết - ĐTD

Insulin

Khoa nội tiết – ĐTĐ

BV Bạch Mai

Nguồn gốc và Cấu tạo Insulin

● Insulin m t Protein g m 51 acid amin phân làm 2 chu i peptid ộ ồ ỗ

chu i A 21 acid amin , chu i B 30 acid amin n i b ng 2 c u n i S – S ỗ ỗ ố ằ ầ ố

●Tr ng kh i phân t :5808 ọ ố ử

● Insulin đ ượ c d hoá b i Insulinase gan, th n ,nhau thai ị ở ở ậ

Cấu trúc phân tử Insulin

Cơ chế tác dụng của insulin

tại tế bào cơ và mỡ

Glucose

Glucose Transporter

Insulin

Receptor

P P P P P

IRS-1/2

P P

P P P

P

Translocation

of Glucose Transporters

Skeletal muscle Adipose Tissue

Tác dụng của Insulin

1. Tăng thu nh p glucose, đ c bi t c , gan và mô m ậ ặ ệ ở ơ ỡ

2. Gi m tân t o glucose t gan ả ạ ừ

3. Tăng t o m ạ ỡ

4. ứ c ch phân hu m , c ch t o ceton ế ỷ ỡ ứ ế ạ

5. Tăng thu nh p amino-acid và ngăn phân hu protein ậ ỷ

9.0 6.0 3.0

50 25

Thời gian trong ngày

Bài tiết insulin bình thường

Basal vs Bolus Insulin

INSULIN n n ề

● ứ c ch gan s n xu t glucose ế ả ấ

(qua đêm và giũa các b a ăn) ữ

● ứ c ch d hóa (lipid and protein) ế ị

– Quá trính tạo ceton

Phân loại insulin theo nguồn gốc

Phân loại insulin theo tác dụng

Bắt đầu (hrs) Đỉnh (hrs) Kéo dài (hrs)

6-12 6-12

18-24 18-24

8-20 3-24 3-8

24 or more

≥24 or more 12-24 (dose-dependent)

Ý nghĩa của việc tiêm insulin đúng

3 – Các lo i insulin khác nhau cũng nh v trí tiêm insulin ạ ư ị

khác nhau thì có t c đ h p thu khác nhau ố ọ ấ

Cấu trúc da

Các yếu tố ảnh hưởng tới hấp thu insulin

● Tu i: tr em – l p m d ổ ẻ ớ ỡ ướ i da ít → h p thu nhanh ấ

● Phì đ i m ạ ỡ → nhiêù t ch c m ổ ứ ơ → h p thu ch m ấ ậ

● Li u insulin nh ề ỏ → h p thu nhanh h n ấ ơ

● V trí tiêm: ị b ng > cánh tay > mông> đùi ụ

● T p luy n : tiêm vào đùi ậ ệ → t p luy n chân ậ ệ → làm tăng tưới máu t i v trí tiêm ớ ị → h p thu nhanh h n ấ ơ

Các yếu tố ảnh hưởng tới hấp thu insulin

● S đvi insulin ố

● Nhi t đ da, môi tr ệ ộ ườ ng n i tiêm tăng ơ → h p thu nhanh ấ

● H p thu nhanh ấ → th i gian tác d ng ng n ờ ụ ắ

Bút tiêm insulin

The first insulin pen was developed by NovoNordisk in 1926 but not launched until 1985 Since then, numerous pens, both

disposable and reusable, have been developed adding to

accuracy in dosing and convenience to insulin injection therapy.

Disposable Lilly Pen

Novo Reusable Pen with disposable cartridge Disposable NovoNordisk Pen Aventis Reusable Pen with disposable cartridge

Máy bơm insulin dưới da liên tục

Lựa chọn dụng cụ tiêm insulin

phù hợp cho từng BN

Patient Need Delivery Option(s)

Poor dexterity Insulin pen

Cognitive impairment Insulin pen

Poor eyesight Insulin pen

Mix insulins Vial/syringe

Difficult to control hyperglycemia Continuous subcutaneous insulin infusion Affordability Vial/syringe

Poor adherence Insulin pen

Needle phobia Insulin pen

Busy lifestyle/Considerable time

spent outside the home Insulin pen, continuous subcutaneous insulin infusion

Độ dài của kim và kỹ thuật tiêm cho BN

Vị trí tiêm insulin

Luân chuyển vị trí tiêm insulin

Cách véo da

 Tùy theo h ướ ng d n c a t ng lo i insulin ẫ ủ ừ ạ

 B o qu n n i khô mát (2-8 ả ả ở ơ 0 C )

 sau khi b n p nhi t đ phòng insulin còn s d ng đ ỏ ắ ở ệ ộ ử ụ ượ c phòng 1 tháng, và trong đi u kiên b o qu n (2-8 ề ả ả 0 C ) là 3 tháng.

 Không đ ượ c đ đông l nh, tránh n i nóng ể ạ ơ

 Insulin có th b h ng d ể ị ỏ ướ i ánh sáng m t tr i, tia x và l c m nh ặ ờ ạ ắ ạ

Bảo quản insulin

Biến chứng của tiêm insulin và cách phòng

● H đ ạ ườ ng huy t ế

● Lo n d ạ ưỡ ng m n i tiêm ỡ ơ

– Thể phì đại – Thể teo

● Nhi m khu n n i tiêm ễ ẩ ơ

● D ng n i tiêm ị ứ ơ

● Xu t huy t d oi da, đau ấ ế ứ

● Phù

Loạn dưỡng mỡ thể phì đại

Hướng dãn tiêm insulin ở người lớn

1. R a s ch tay tr ử ạ ướ c khi tiêm.

2. B m tiêm ch dùng cho 1 ng ơ ỉ ườ i

3. Ki m tra đúng lo i insulin, đúng th i gian tiêm Insulin ể ạ ờ

ph i đ ả ượ c đ nhi t đ th ể ở ệ ộ ườ ng.

4. V i lo i insulin bán ch m, lo i h n h p, insulin đ ớ ạ ậ ạ ỗ ợ ượ c

l c ch n đ u cho t i khi ắ ộ ề ớ

Hướng dãn tiêm insulin ở người lớn

5. L y li u insulin ấ ề

6. Ch n v trí tiêm phù h p v i lo i insulin: insulin th ọ ị ợ ớ ạ ườ ng

và nhanh đ ượ c tiêm d ướ i da b ng trên và c nh r n 12 ụ ạ ố

cm, d ướ ố i r n 4 cm V trí trên r n insulin s đ ị ở ố ẽ ượ c h p ấ thu nhanh h n Các lo i insulin bán ch m ho c ch m ơ ạ ậ ặ ậ

d ượ c tiêm vào m t ngoài đùi V i insulin mixtard tiêm ặ ớ vào b ng bu i sáng và chi u tiêm vào đùi ụ ổ ề

Hướng dãn tiêm insulin ở người lớn

7. Ki m tra n i tiêm không có hi n t ể ơ ệ ượ ng xu t huy t, d u ấ ế ấ

hi u nhi m khu n, phì đ i m , s o Và cách xa mũi ệ ễ ẩ ạ ỡ ẹ tiêm tr ướ c 3 cm Ch n k thu t tiêm phù h p v i mũi ọ ỹ ậ ợ ớ kim h p đ đ m b o tiêm d oi da ợ ể ả ả ứ

8. Sát trùng b ng c n n i tiêm, đ khô kho ng 5 s ằ ồ ơ ể ả

Hướng dãn tiêm insulin ở người lớn

9. Véo da và tiêm th ng ho c ch ch 45 ẳ ặ ế 0

tùy theo đ đày c a da ( chú ý v i lo i bút tiêm insulin ộ ủ ớ ạ sau khi b m pit tông c n đ khoang 5 -10 s thu c m i ấ ầ ể ố ớ

đ ượ c b m vào h t) Rút kim và th véo da ơ ế ả

10. Rút kim tiêm và b vào h p đ ng kim tiêm ỏ ợ ự