điều trị đái tháo đường trong phẫu thuật ngoại khoa

Điều trị đái tháo đường trong phẫu thuật ngoại khoa 1.. Đại cương - ĐTĐ là 1 bệnh tăng ĐM mạn tính do thiếu Insulin t ương đối or tuyệt đối - Ksoát ĐM là mục tiêu điều trị - Trong PT

Điều trị đái tháo đường trong phẫu

thuật ngoại khoa

1 Đại cương

- ĐTĐ là 1 bệnh tăng ĐM mạn tính do thiếu Insulin( t ương đối

or tuyệt đối)

- Ksoát ĐM là mục tiêu điều trị

- Trong PT ngoại khoa có nhiều nguy cơ với BN ĐTĐ

- Mục tiêu điều trị trong PT ngoại khoa:

+ Giữ cân bằng ĐM

+Ko để tình trạng nhiễm toan ceton

+ Ko để RLCH protid, lipid

Phân loại ĐTĐ

-Chẩn đoán

• 1 Phát hiện yếu tố nguy cơ

- Tuổi > 45

- BMI > 23

- Có người thân mắc ĐTĐ

- Phụ nữ có TSSK đặc biệt

- THA vô căn

- TS rối loạn dung nạp Glucose

- Bệnh mạch vành, đột quỵ

Tiêu chuẩn CĐ

• LS:

• SH: CĐ(+) dựa vào tiêu chuẩn

+ ĐM khi đói ≥ 7,0( 126 mg/dl)

+ ĐM sau 2h OGT ≥ 11,1 ( 200mg/dl) hoặc ĐM bất kỳ ≥ 11,1 kèm Dh LS # Các xngh khác: đường niệu, HbA1c

Tiêu chuẩn CĐ

• LS:

• SH: CĐ(+) dựa vào tiêu chuẩn

+ ĐM khi đói ≥ 7,0( 126 mg/dl)

+ ĐM sau 2h OGT ≥ 11,1 ( 200mg/dl) hoặc ĐM bất kỳ ≥ 11,1 kèm Dh LS # Các xngh khác: đường niệu, HbA1c

Biến chứng của ĐTĐ

1 Biến chứng cấp tính:

- Nhiễm toan ceton do ĐTĐ

- Hôn mê tăng ALTT

- Nhiễm toan A.lactic

- Hạ đường huyết

Biến chứng ĐTĐ

2 Biến chứng mạn tính

2.1 Bệnh lý mạch máu

- Bệnh Mm lớn: xơ vữa, mn, mmnv…

- Bệnh Mm nhỏ: bệnh lý võng mạc,cầu thận 2.2 Bệnh lý TK

- TK - giác quan vđ

- Bệnh lý TK tự động

2.3 Phối hợp TK_MM: loét ổ gà, loét chân…

3 Biến chứng khác

Điều trị ĐTĐ

Thái độ xử trí:

1 ĐTĐ typ I: ngay lập tức dùng Insulin,

phối hợp điều chỉnh chế độ ăn, luyện tập

2 ĐTĐ typ II

- ĐM < 15: chế đọ ăn, luyện tập, kiểm tra

lại sau 3 – 6 tháng

- ĐM≥15: dùng thuốc, chế độ ăn, luyện tập

- Luôn theo dõi, đánh giá các biến chứng

Các loại thuốc điều trị ĐTĐ

1 INSULIN

- PL: + nguồn gốc: bò, lợn, người

+ tác dụng:٠nhanh: Atrapid, HumulinR ٠TB: SemilenteMC, insuatart

HM, Humulin N, L

Hỗn hợp: Mixtard

Kéo dài: Ultralen Mc

- Td phụ: hạ ĐM, dị ứng, loạn dưỡng mỡ…

- CĐ: ĐTĐ typ I, typ II, trong cc, PT

Thuốc điều trị ĐTĐ

2 Các loại thuốc uống

- Nhóm Sulphonylurea: thế hệ 1(tolazamid thế hệ 2: Gliclazid(diamicron, predian) Glibenclamid(daonil); Amaryl

- Nhóm Biguamid: Glucophage

- NhómƯc α-Glucosidase:Glucobay,Bansen

- NhómBenfluorex: mediator

Điều trị ĐTĐ typ I

• Mục tiêu: ĐM trước ăn 3,9-6,7 mmol/l; 2h sau ăn<10 mmol/l; nửa đêm:3,9-6,7mmol/l

• Chế độ ăn

• Insulin: liều khởi đầu 0,5-1IU/l tiêm 2 trong ngày(S 2/3; T1/3)

• Duy trì liều sau 2-3 ngày ko điều chỉnh>đổi

• ko quá 40IU/1 lần tiêm, ko dùng loại

Điều trị ĐTĐ typ II

• Nguyên tắc: dựa vào ĐM, kết hợp: ăn uống, tập luyện, thuốc

• ĐM<15mmol/l: chế độ ăn, tập luyện, kiểm tra

Đm hàng tuần, TD sau 3-6 tháng ko quản lý

được dùng thuốc

• ĐM ≥ 15 mmol/l: dựa vào BMI

- BMI ≥ 23 khởi đầu bằng Biguamid

- BMI < 23 khởi đầu bằng Sulfam

Dùng Insulin khi đường uống ko KQ, phối

hơp( S:viên, T:IN bán chậm) bắt đầu 0,2IU/kg/d

Điều trị ĐTĐ trong PT

• Nắm đựợc các thông tin tối thiểu: typ, ĐM, NcT,

SH, Hb, ECG, biến chứng đã có

• Duy trì ĐM < 15 (6-12) mmol/l,định lượng ĐM thường xuyên chìa khoá của thành công

• Trong mổ dùng Insulin TM: dùng theo chế độ

GIK (chế độ Alberti, chế độ thang đối chiếu)

• PT cấp cứu:

ĐTĐ typ I

• ĐTĐ ko ổn định: Insulin TM liên tục theo kết

quả ĐM 1h/1lần

• ĐTĐ ổn định:

- PT nhỏ: như trước mổ, thay bằng IN td nhanh, chế độ GIK(IN, G10% 150_200g/24h, K 2g/l);

TD ĐM trong, sau mổ, điều trị như trước mổ

- PT lớn: Insulin td nhanh liên tục, chế độ GIK, Xngh ĐM

ĐTĐ typ II

• ĐTĐ ko ổn định: duy trì Insulin td nhanh

• ĐTĐ ổn định:

- PT nhỏ: + Biguanid ngừng 48h trước PT

+ Ngừng sulphamid td dài, thay bằng

td ngắn đến ngày trước mổ, ko điều trị sáng PT

Xngh 4h trước, sau PT: ĐM < 7,5 ko điều trị,

ĐM > 7,5 dùng 3IU insulin TM, TD ĐM

- PT lớn:+ ngừng ăn đường mệng trước 24h

ngừng sulphamid td dài>48h,thay td ngắn

+ chế độ GIK 1h trước PT, duy trì trong, sau mổ