phòng và điều trị loãng xương ở phụ nữ mãn kinh

Liệu pháp hormon thay thếEstrogen+Progesteron - Viên kép 0,6mg+2,5mg/ngày - Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung….. Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung….. - Chỉ dùng khi có chỉ

Phßng vµ ®iÒu trÞ

lo·ng x ¬ng

ë phô n÷ m·n kinh

Gi¸o s TrÇn ngäc ¢n

12-2007

C¸c thuèc dïng cho lo·ng

x ¬ng

1. Canxi

2. Vitamin D

3. Hormon thay thÕ

5. Calcitonin

6. Bisphosphonat

7. C¸c thuèc kh¸c: PTH, Strontium,

RANKL…

RANKL…

Canxi vµ vitamin d

2500mg ( sái thËn, suy thËn( sái thËn, suy thËn….….))

• Lo¹i : Citrat > Phosphat > Carbonat

• Thùc phÈm: s÷a, tÐp, t«m cua c¸, võngThùc phÈm: s÷a, tÐp, t«m cua c¸, võng….…

• Vitamin D ® îc tÝnh b»ng l îng

25-hydroxy-vitamin D = 15-32 ng/ml

• Dïng liÒu cao > 1000 ®v/ngµy cã thÓ g©y t¨ng Canxi m¸u vµ niÖu

Liệu pháp hormon thay thế

Estrogen+Progesteron

- Viên kép (0,6mg+2,5mg/ngày)

- Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung… Có khá nhiều tác dụng phụ: K vú, tử cung….

- Chỉ dùng khi có chỉ định chặt chẽ, theo dõi tốt

- Không dùng quá 5 năm

Livial (Tibolol)

- Sau khi uống giải phóng 3 chất estrogen, progesterol, androgen

- Viên 2,5mg : Tác dụng với các triệu chứng sinh dục phụ, loãng x ơng

- Tác dụng phụ: Ra máu âm đạo, tắc mạch, căng vú,

- Chỉ nên dùng sau mãn kinh > 12 tháng

LiÖu ph¸p hormon thay thÕ

Estrogen nguån gèc thùc vËt – phytoestrogen phytoestrogen

Estrogen nguån gèc thùc vËt – phytoestrogen phytoestrogen

(isoflavon ®Ëu nµnh)

- T¸c dông râ víi c¸c dÊu hiÖu rèi lo¹n tiÒn m·n kinh vµ m·n kinh

- T¸c dung gi¶m mÊt x ¬ng sau sö dông 6-8

th¸ng

- RÊt Ýt t¸c dông phô

- Dïng tr íc, trong vµ sau m·n kinh

Estrogen nguån gèc thùc vËt – phytoestrogen phytoestrogen

Estrogen nguån gèc thùc vËt – phytoestrogen phytoestrogen

(isoflavon ®Ëu nµnh)

- T¸c dông râ víi c¸c dÊu hiÖu rèi lo¹n tiÒn m·n kinh vµ m·n kinh

- T¸c dung gi¶m mÊt x ¬ng sau sö dông 6-8

th¸ng

- RÊt Ýt t¸c dông phô

điều hòa chọn lọc thụ thể

estrogen - Serm

- Raloxifen (Evista, Bone-maxRaloxifen (Evista, Bone-max….….), viên 60mg), viên 60mg

- Tamoxifen đ ợc dùng nếu có tiền sử K vú

- Tác dụng giảm nguy cơ loãng x ơng đã đ ợc chứng minh rõ sau khi sử dụng nhiều năm

- Tác dụng phụ ít trên vú và tử cung; có thể có các dấu hiệu trên hệ tim mạch và toàn thân

- Chỉ dùng khi đã mãn kinh

- Cã t¸c dông øc chÕ qu¸ tr×nh hñy x ¬ng

- Cã 2 d¹ng tiªm vµ xÞt mòi, liÒu tiªm 50-100®v/ ngµy; xÞt mòi 100-200®v/ngµy

- T¸c dông trªn cét sèng nhiÒu h¬n trªn x ¬ng

ngo¹i biªn

- Ph¶n øng phô th êng thÊy: nãng bõng ng êi, ®au chç tiªm,sæ mòi

- Cã thÓ thÊy gi¶m ®au ngay sau khi tiªm vµi

ngµy

- Gồm một nhóm nhiều thuốc có cấu trúc P-C-P , đặc

biệt dùng ức chế mạnh quá trình hủy x ơng, thuốc đ ợc

cố định ở bề mặt x ơng lâu dài

- Alendronat (Fosamax, Alenta) 70mg: uống 1 lần/tuần, lúc đói 200ml n ớc; sau đó đi,đứng 30’ Không dùng khi có hẹp, co thắt thực quản, loét tiêu hóa

- Pamidronat (Aredia) 30mg x 1-3ống +200ml NaCl 9‰ hoặc Glucose 5% truyền t/m trong 2-3h; cách tuần hay tháng

- Zoledronic acid (Zometa) 4mg x1-3ống + 200ml 9‰ họăc 5% Glucose trong 30’-60’truyền t/m

C¸c thuèc kh¸c

* Hormon cËn gi¸p (PTH) míi ® îc dïng tõ 2002 Teriparatid 20mg èng tiªm d/d; tiªm h»ng

ngµy trªn 6 th¸ng T¸c dông chèng lo·ng x ¬ng m¹nh vµ râ rÖt (t¨ng t¹o x ¬ng xèp)

* Strontium ®ang ® îc nghiªn cøu

* RANKL (receptor activator of nuclear

factor-kappa B ligand)

áp dụng thực tế

Dự phòng

- Nói chung cả 2 giới và các lứa tuổi

1 Vận động, thể dục phù hợp

2 Tiếp xúc ánh nắng

3 Dinh d ỡng hợp lý

4 Bổ xung Canxi và vitamin D nếu thấy cần

- Phụ nữ trên 40 tuổi

1 Nh trên

2 Estrogen thực vật (tr ớc,trong và sau mãn kinh)

Thµnh phÇn :

- Men lactic

- Calci 141mg

- Vitamin D3 5mcg

- Cao méc tÆc

T¸c dông:

¸p dông thùc tÕ

§Æc biÖt

- C¾t bá buång trøng

1. Livial hay Bone-max

2. Estrogen tù nhiªn hay thùc vËt

3. Canxi vµ vitamin D (CanxiD, Calcinol )

- Sö dông corticoid kÐo dµi

1. Bisphosphonat uèng (Fosamax, Alenta )

2. Canxi vµ vitamin D ?

áp dụng thực tế

Điều trị loãng x ơng

- Hủy x ơng nhiều (Kahler, di căn x ơng)

- Bisphosphonat tiêm truyền ( Aredia, Zometa )

- Calcitonin duy trì

- Trên 60 tuổi có xẹp 1-2 đốt sống do ngã, đau nhiều

- Calcitonin tiêm hoặc xịt (Myacalcic,Rocalcic)

- Bisphosphonat uống (Fosamax,Alenta)

- Canxi và vitamin D

áp dụng thực tế

T score < - 2,5 không đau, không tiền sử gẫy x

1 Fosamax hay Alenta

2 Canxi D

3 Bone-max hay Estrogen thực vật (nếu là nữ)

T score -1,5 đến - 2,5 đau nhiều hoặc có tiền sử gẫy x

1 Giống nh trên

2 Calcitonin tiêm hoặc xịt

Ngườiưtrên::44ể44::tuổi

1 Fosamax hay Alenta

2 Canxi D

Xin c¸m ¬n