hoàn thiện công tác hạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất (2).DOC

hoàn thiện công tác hạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất

Lời nói đầu

Sự chuyển mình từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị tr-ờng có sự quản lý của nhà nớc đã tạo đIều kiện tốt cho sự phát triển các doanh nghiệp, mở ra hớng đa dạng cho các doanh nghiệp VN Sự đa dạng này đồng nghĩa với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp Vì thế các doanh nghiệp muốn

đứng vững trên thơng trờng thì phải đáp ứng mọi yêu cầu của ngời tiêu dùng với sản phẩm chất lợng cao, giá thành hạ đồng thời cải thiện đời sống ngời lao động, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp

Muốn đạt đợc mục tiêu này doanh nghiệp phải thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý và các yếu tố liên quan đến quá trình sản xuất kinh doanh Trong các yếu tố này thì hạch toán kế toán nguyên vật liệu giữ vai trò rất quan trọng quyết

định sự thành bại của một doanh nghiệp Nguyên vật liệu có đảm bảo chất lợng cao, cung cấp đầy đủ, ngăn chặn hiện tợng lãng phí vật liệu trong sản xuất, góp phần giảm bớt chi phí, hạ giá thành sản phẩm

Nhận thức đợc vai trò rất quan trọng của hạch toán nguyên vật liệu nên em đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài:( hoàn thiện công tác hạch toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất) Ngoài phần mở đầu, kết luận đề tài gồm hai phần: Phần 1 : Lý luận chung về nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất Phần 2 : Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác hạch toán nguyên vật liệu ở các doanh nghiệp

Do thời gian và trình độ có hạn nên đề tài không tránh khỏi những sai sót Em rất mong có sự góp ý và hớng dẫn của thầy giáo và toàn thể các bạn

Em xin chân thành cảm ơn!

Phần I : lý luận chung về nguyên vật liệu

trong các doanh nghiệp sản xuất

I Đặc điểm chung về nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất.

1 Vai trò của nguyên vật liệu.

Nguyên vật liệu là những đối tợng lao động đợc các đơn vị sử dụng làm chất liệu ban đầu để chế tạo ra sản phẩm mới

Nguyên vật liệu là đối tợng đợc chuyển hoá do lao động có ích của con ngời Theo Mác, tất cả mọi vật thể thiên nhiên xung quanh con ngời mà lao động có ích có thể tác động để tạo ra của cải vật chất cho xã hội, phục vụ con ngời đều là

đối tợng lao động Nguyên vật liệu nào cũng có thể là đối tợng lao động, song không phải bất cứ đối tợng nào cũng làm nguyên vật liệu Mọi đối tợng lao động

có khả năng thay đổi do lao động của con ngời mới là nguyên vật liệu

Bất cứ một doanh nghiệp nào khi tiến hành sản xuất đều phải có ba yếu tố cơ bản là:

- T liệu lao động

- Đối tợng lao động

- Sức lao động

Trong các doanh nghiệp sản xuất, nguyên vật liệu chính là đối tợng lao động, là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, là cơ sở sản xuất hình thành nên sản phẩm Khác với t liệu lao động, vật liệu chỉ tham gia vào một chu kì sản xuất kinh doanh nhất định và toàn bộ giá trị vật liệu đợc chuyển hết một lần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ

Nguyên vật liệu là nhân tố quyết định đến sự thành bại của quá trình sản xuất kinh trong doanh nghiệp Nguyên vật liệu không chỉ ảnh hởng đến số lợng mà còn

ảnh hởng đến chất lợng sản phẩm Nguyên vật liệu có đảm bảo chất lợng cao, đúng quy cách , chủng loại thì sản phẩm tạo ra mới phù hợp với nhu cầu thị trờng, tạo ra sức cạnh tranh cao Bên cạnh chất lợng sản phẩm đợc bảo đảm thì phải nói đến giá cả, giá thành sản phẩm phải hợp lý thì doanh nghiệp mới có chỗ đứng để tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trờng hiện nay Điều đó khiến doanh nghiệp phải quản lý nguyên vật liệu từ khâu thu mua, bảo quản và sử dụng vật liệu thật chặt chẽ nhằm tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất, giảm tiêu hao vật liệu trong quá trình sản xuất, giảm giá thành sản phẩm

Tuỳ theo đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp để lựa chọn

ph-ơng pháp quản lý vật liệu sao cho phù hợp Song nhìn chung với phph-ơng pháp nào thì vẫn phải bảo đảm yêu cầu đặt ra là vật liệu cần đợc quản lý tốt ở các khâu mua, bảo quản dự trữ và sử dụng hợp lý, có hiệu quả

2.Phân loại nguyên vật liệu.

Theo những tiêu thức khác nhau nguyên vật liệu chia thành những loại khác nhau:

 Theo vị trí tác dụng của nguyên vật liệu đối với quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm có thể chia thành các loại nh sau:

- Nguyên vật liệu chính là những nguyên vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất, nó cấu tạo nên thực thể chính của sản phẩm

-Vật liệu phụ là những vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất nó kết hợp với nguyên vật liệu chính làm thay đổi màu sắc, hình dáng bên ngoài của sản phẩm, làm tăng thêm chất lợng sản phẩm, kích thích thị hiếu ngời tiêu dùng hoặc làm cho quá trình sản xuất đợc tiến hành một cách thuận lợi

-Nhiên liệu là những vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh

nó tạo ra nhiệt lợng phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh nh than, củi, xăng, dầu

-Phụ tùng thay thế là những bộ phận phụ tùng chi tiết máy, doanh nghiệp mua vào để thay thế khi sửa chữa tài sản cố định

-Vật liệu xây dựng và thiết bị cần lắp là những vật liệu thiết bị máy móc doanh nghiệp mua vào nhằm mục đích đầu t xây dựng cơ bản

-Phế liệu là những vật liệu không còn tác dụng đối với quá trình công nghệ sản suất sản phẩm của doanh nghiệp, thu hồi đợc do sản phẩm hỏng, do ngng sản xuất hoặc thanh lý tài sản cố định hoặc các nguyên nhân khác

-Các loại vật liệu khác là những vật liệu mang tính đặc thù riêng có trong một

số doanh nghiệp Ngoài các loại vật liệu kể trên nh bao bì, vật đóng gói, vật liệu sử dụng luân chuyển

Theo nguồn nhập nguyên vật liệu : có thể chia thành các loại sau

- Nguyên vật liệu mua vào

- Nguyên vật liệu đợc cấp

- Nguyên vật liệu tự sản xuất gia công

- Nguyên vật liệu nhận vốn góp liên doanh

- Nguyên vật liệu đợc viên trợ, biếu tặng

3 Tính giá nguyên vật liệu

a Giá của nguyên vật liệu nhập kho

Theo chế độ kế toán hiện hành nguyên vật liệu phải đợc tính theo giá thực

tế, giá thực tế của nguyên vật liệu đợc xác định tuỳ theo nguồn nhập

-Đối với nguyên vật liệu mua vào sử dụng phục vụ cho hoạt động sản suất kinh doanh thuộc đối tợng chịu thuế giá trị gia tăng theo phơng pháp khấu trừ thuế

Giá thực tế của nguyên vật liệu = giá mua cha có thuế giá trị gia tăng+ chi phí khâu mua cha có thuế giá trị gia tăng

-Nguyên vật liệu mua vào phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh không thuộc đối tợng chịu VAT hoặc chịu VAT theo phơng pháp trực tiếp

Giá thực tế của nguyên vật liệu = giá mua theo giá thanh toán+ chi phí khâu mua theo giá thanh toán

-Nguyên vật liệu tự sản suất gia công

Giá thực tế của nguyên vật liệu= giá thành thực tế của nguyên vật liệu đã sản xuất gia công

- Nguyên vật liệu đợc cấp

Giá thực tế của nguyên vật liệu = giá ghi trên hoá đơn của bên cấp

- Nguyên vật liệu nhận vốn góp liên doanh

Giá thực tế của nguyên vật liệu = kết quả đánh giá của hội đồng quản trị và sự thoả thuận giữa các bên liên doanh

-Nguyên vật liệu đợc biếu tặng, viện trợ

Giá thực tế = giá mua trên thị trờng của nguyên vật liệu cùng loại

b.Giá của nguyên vật liệu xuất kho

Tuỳ theo đặc điểm hoạt động của từng doanh nghiệp, và yêu cầu quản lý, trình

độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán, có thể sử dụng một trong các phơng pháp sau theo nguyên tắc nhất quán trong hoạch toán, nếu có thay đổi phải giải thích rõ ràng  Phơng pháp giá đơn vị bình quân: theo phơng pháp này, giá thực tế vật liệu xuất dùng trong kỳ đợc tính theo gía trị bình quân

Giá thực tế vật liệu xuất dùng = số lợng vật liệu xuất dùng  giá đơn vị bình quân Trong đó:

Giá đơn vị bình quân giá thực tế VL tồn đầu kỳ + giá thực tế VL nhập trong kỳ cả kỳ dự trữ Số lợng vật liệu tồn đầu kỳ+ Số lợng vật liệu nhập trong kỳ Phơng pháp giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ tuy đơn giản dễ làm nhng độ chính xác không cao Hơn nữa công việc tính toán dồn vào cuối tháng, ảnh hởng

đến công tác quyết toán nói chung

Giá đơn vị bình quân Giá thực tế vật liệu tồn kho đầu kỳ(hoặc cuối kỳ trớc)

Cuối kỳ trớc Lợng thực tế vật liệu tồn kho đầukỳ(hoặc cuối kỳ trớc) Phơng pháp này khá đơn giản, phản ánh kịp thời tình hình biến động VL trong

kỳ, tuy nhiên không chính xác vì không tính đến sự biến động giá cả VL kỳ này Giá đơn vị bình quân Giá thực tế VL tồn kho sau mỗi lần nhập

Sau mỗi lần nhập Lợng thực tế VL tồn kho sau mỗi lần nhập

Phơng pháp này khắc phục đợc nhợc điểm của hai phơng pháp trên nhng lại tốn nhiều công sức, tính toán nhiều lần

Phơng pháp nhập trớc xuất trớc (FIFO): Theo phơng pháp này vật liệu nào nhập trớc thì xuất trớc hết số nhập trớc mới đến số nhập sau theo giá thực tế của từng số hàng xuất Nói cách khác, cơ sở của phơng pháp nàylà giá thực tế của vật liệu mua trơc sẽ đợc dùng để làm giá để tính gía thực tế vật liệu xuất trớc và do vậygiá trị vật liệu tồn kho cuối kỳ sẽ là giá thực tế của số vật liệu mua vào sau cùng

Phơng pháp này thích hợp trong trờng hợp giá cả ổn định và có xu hớng giảm Phơng pháp nhập sau xuất trớc(LiFo): Phơng pháp này giả định những vật liệu mua vào sau sẽ đợc xuất trớc tiên, phơng pháp này thích hợp trong trờng hợp lạm phát

Phơng pháp trực tiếp: Theo phơng pháp này, vật liệu đợc xác định đơn chiếc hay từng lô hoặc giữ nguyên từ lúc nhập vào cho đến lúc xuất dùng( trừ trờng hợp

điều chỉnh) Khi xuất vật liệu nào sẽ tính theo gía thực tế của vật liệu đó Phơng pháp này còn gọi là phơng pháp giá thực tế đích danh, thờng sử dụng với các vật liệu có giá trị cao và có tính cá biệt

Phơng pháp giá hoạch toán: Theo phơng pháp này, toàn bộ vật liệu biến động trong kỳ đợc tính theo giá hoạch toán Cuối kỳ kế toán sẽ tiến hành điều chỉnh từ giá hoạch toán sang giá thực tế theo công thức

Giá thực tế VL xuất dùng = Giá hoạch toán VL xuất dùng  Hệ số giá VL ( hoặc tồn kho cuối kỳ ) (hoặc tồn kho cuối kỳ)

giá thực tế tồn kho đầu kỳ+ giá thực tế nhập kho trong kỳ

Hệ số giá NVL =

Giá hạch toán tồn kho đầu kỳ+ giá hạch toán nhập kho trong kỳ

II Hạch toán.

Hạch toán là việc theo dõi ghi chép thờng xuyên tình hình nhập xuất tồn của từng thứ, từng loại nguyên vật liệu cả về mặt hiện vật và giá trị đợc thực hiện ở hai nơi: ở khovà phòng kế toán Cuối kỳ giữa thủ kho và kế toán vật t phải đối chiếu để phát hiện sai sót để truy tìm nguyên nhân

Có ba phơng pháp:

-Phơng pháp thẻ song song

-Phơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển

-Phơng pháp sổ số d

1 Ph ơng pháp thẻ song song.

Nguyên tắc của phơng pháp này:

- ở kho: thủ kho theo rõi tình hình nhập, xuất, tồn của vật liệu về mặt hiện vật trên thẻ kho

- ở phòng kế toán: kế toán theo dõi tình hình nhập, xuất, tồn cả về mặt hiện vầt và giá trị tên sổ chi tiết vật liệu

 Trình tự ghi sổ và chứng từ

- ở kho: thủ kho căn cứ vào các phiếu nhập kho, xuất kho, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ và thực hiện nhiệm vụ nhập, xuất, tồn Cuối ngày thủ kho căn

cứ vào các chứng từ để ghi vào thẻ kho về mặt hiện vật

Cuối ngày hoặc định kỳ chuyển các chứng từ cho phòng kế toán

- ở phòng kế toán: khi nhận đợc chứng từ ghi đơn giá, chứng từ và tính thành tiền

Căn cứ vào chứng từ nhập, xuất để ghi vào sổ chi tiết vật liệu Kế toán lập kế hoạch đối chiếu với thủ kho và cuối kỳ lập bảng tổng hợp nhập, xuất, tồn

 Ưu điểm : đơn giản, dễ làm, dễ phát hiện nguyên nhân sai sót.u điểm : đơn giản, dễ làm, dễ phát hiện nguyên nhân sai sót

 Nhợc điểm :ghi trùng lắp, không phù hợp với đơn vị có nhiều chủng loại vật t 2.Ph ơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Nguyên tắc của phơng pháp này:

- ở kho :giống phơng pháp thẻ song song

- ở phòng kế toán: theo dõi tình hình biến động nhập , xuất, tồn của nguyên vật liệu trên sổ đối chiếu luân chuyển cả về mặt hiện vật và giá trị

Trình tự ghi chép

- ở kho: ghi chép giống phơng pháp thẻ song song

- ở phòng kế toán: khi nhận đợc chứng từ nhập, xuất kế toán tiến hành ghi đơn gía và tính thành tiền

Kế toán phân loại chứng từ các phiếu nhập kho , bảng kê phiếu nhập, phiếu xuất kho, bảng kê phiếu xuất Cuối tháng kế toán tổng hợp các bảng kê phiếu nhập, xuất

để ghi vào bảng đối chiếu luân chuyển về mặt hiện vật và giá trị mỗi loại vật liệu ghi một lần

Ưu điểm : đơn giản, dễ làm, dễ phát hiện nguyên nhân sai sót.u điểm: giảm bớt khối lợng ghi chép, đơn giản dễ làm, dễ kiểm tra

Nhợc điểm :công việc dồn vào cuối tháng dẫn đến chậm chễ trong việc lập sổ sách

3 Ph ơng pháp sổ số d

 Nguyên tắc ghi sổ :

- ở kho: thủ kho theo dõi việc nhập , xuất , tồn trên thẻ kho, cuối tháng căn cứ vàp số tồn trên thẻ kho để ghi vào sổ số d dạng hiện vật

- ở phòng kế toán: kế toán VL theo dõi sự biến động về vật liệu về mặt giá trị trên bảng luỹ kế nhập, xuất, tồn

 Trình tự ghi chép:

- ở kho: căn cứ vào phiếu nhập , xuất, thủ kho ghi chép vào thẻ kho rồi chuyển các chứng từ sang phòng kế toán Cuối tháng cộng thẻ kho Ghi số lợng vào

sổ số d rồi chuyển sổ số d cho phòng kế toán

- ở phòng kế toán: khi nhận đợc các chứng từ tiến hành ghi đơn giá và tính thành tiền Kế toán tập hợp các chứng từ lập phiếu giao nhận chứng từ nhập, xuất một bản theo định kỳ hoặc 5, 10,15 ngày

Định kỳ kế toán ghi vào bảng luỹ kế nhập, xuất, tồn, cuối tháng cộng bảng luỹ kế nhập, xuất, tồn Tính tồn cuối kỳ của loại vật liệu, đồng thời căn cứ

Phiếu nhập

Thẻ kho

Phiếu xuất

Bảng kê phiếu nhập

Sổ đối chiếu luân chuyển Bảng kê phiếu xuất

bảng tính giá vật liệu

Thẻ kho

Phiếu xuất kho Phiếu nhập kho

Sổ chi tiết vật liệu Bảng tổng hợp N-X-T

vào số d về mặt hiện vật để tính thành tiền trong sổ số d, đối chiếu sổ số d và bảng luỹ kế nhập, xuất, tồn

Ưu điểm : đơn giản, dễ làm, dễ phát hiện nguyên nhân sai sót.u điểm: Giảm bớt khối lợng ghi chép, tránh trùng lắp

Nhợc điểm: Các sai sót khó phát hiện, kiểm tra, đòi hỏi các kế toán phải thành thạo

III Hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu.

1.Hạch toán nguyên vật liệu theo ph ơng pháp kê khai th ờng xuyên.

Phơng pháp kê khai thờng xuyên thích hợp với các doanh nghiệp quy mô lớn sản xuất kinh doanh những mặt hàng giá trị cao,sử dụng NVLđắt tiền, đIều kiện bảo quản thuận lợi cho việc theo dõi tình hình nhập, xuất Theo phơng pháp này kế toán ghi chép phản ánh tình hình nhập xuất NVL hàng ngày theo tong lần phát sinh trên tàI khoản 152

u điểm: ghi chép phản ánh kịp thời tình hình biến động số hiện có của NVL, tăng cờng công tác quản lý NVL, đảm bảo an toàn cho quá trình bảo quản Số liệu, tàI liệu do kế toán trởng đảm bảo chính xác

Nhợc điểm: kế toán ghi chép nhiều, có thể làm giảm năng suất lao động của kế toán và đòi hỏi điều kiện bảo quản NVL phải thuận lợi cho việc theo dõi tình hình nhập, xuất

Tài khoản sử dụng

Tài khoản 152 phản ánh sự biến động nhập, xuất, tồn kho vật liệu theo giá thực tế

Bên nợ: trị giá nguyên vật liệu tăng do nhập kho

Bên có: trị giá nguyên vật liệu giảm do xuất kho

D nợ: trị giá nguyên vật liệu hiện có ở kho bảo quản

TK152 có các tài khoản cấp 2:

TK1521: nguyên vật liệu chính

TK1522: nguyên vật liệu phụ

TK1523: nhiên liệu

TK1524: phụ tùng thay thế

TK1525: thiết bị xây dựng cơ bản

TK1526: vật liệu khác

Các doanh nghiệp khi vận dụng TK 152 cần phải mở chi tiết để phản

ánh riêng từng loại NVL và có thể mở chi tiết theo địa điểm baỏ quản NVL

TK151: “ hàng mua đang đi đờng’’: phản ánh tình hình biến động giá thực tế hàng mua đang đi đờng đã có hoá đơn

Bên nợ: giá thực tế hàng mua đang đi đờng đã có hoá đơn

Bên có: giá thực tế hàng mua đi đờng đã về nhập kho

Số d bên nợ: giá thực tế hàng mua đang đi đờng

Các tài khoản liên quan: 111, 112, 141, 133, 331…

Khi nhập kho nguyên vật liệu: kế toán ghi vào bên nợ TK 152 , tuỳ theo ngời nhận mà ghi có các TK liên quan

 Nhập kho nguyên vật liệu do mua ngoài: có ba trờng hợp

- Trờng hợp 1: hàng và hoá đơn cùng về

Thẻ kho

Phiếu xuất

Sổ số d Bảng luỹ kế nhập- xuất- tồn

Phiếu nhận chứng từ xuất

+ Mua nguyên vật liệu sử dụng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc đối tợng chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ thuế

Nợ TK 152: giá mua NVL cha có thuế GTGT

Nợ TK 133: thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 111,112,141,331… Số tiền theo giá thanh toán

+ Mua NVL sử dụng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh không thuộc

đối tợng chịu thuế GTGT, hoặc chịu thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp

Nợ TK 152 : số tiền theo giá thanh toán

Có TK 111,112,141,331…

Chú ý: Trờng hợp doanh nghiệp mua NVL đồng thời sử dụng cho hai hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc hai đối tợng chịu thuế khác nhau ( chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ hoặc phơng pháp trực tiếp , hoặc không chịu thuế GTGT ) doanh nghiệp đợc phép hoạch toán NVL theo giá mua cha có thuế và toàn bộ thuế GTGT đầu vào đợc ghi vào tàI khoản 133 Cuối kỳ tính phân bổ cho sản phẩm chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ để khấu trừ thuế và phân bổ cho sản phẩm không thuộc đối tợng chịu thuế GTGT ghi vào giá vốn hàng hoá ( TK 632) +Hàng thiếu so với hoá đơn:

Trờng hợp mua nguyên vật liệu nhập kho phát sinh thiếu cha rõ nguyên nhân

Kế toán ghi sổ nhập kho theo số đợc nhận và căn cứ vào biên bản nhận kế toán ghi trị giá NVL thiếu tổn thất vàoTK1381

Nợ TK 152: giá mua NVL thực nhập

Nợ TK 1381 : giá mua NVL thiếu

Nợ TK133: thuế GTGT đợc khấu trừ theo hoá đơn

Có TK 331: tổng số tiền theo giá thanh toán

 Khi xác định đợc nguyên nhân NVL thiếu tổn thất, tuỳ theo nguyên nhân và cách

sử lý mà ghi vào các tàI khoản có liên quan

 Nếu do bên bán xuất nhầm, bên bán chở đến bù

Nợ TK 152: trị giá NVL nhập kho

Có TK 1381

 Nếu do bên bán xuất nhầm nhng không có NVL để bù, doanh nghiệp đợc giảm trừ số tiền phảI trả

Nợ TK331 : tổng số tiền theo giá thanh toán

Có TK 1381 : giá mua cha có thuế GTGT

Có TK 133: thuế GTGT đợc khấu trừ

 Nếu quy đợc trách nhiệm bắt ngời phạm lỗi phảI bồi thờng

Nợ TK1388:giá thanh toán NVL lúc mua vào

Có TK1381: giá mua NVL cha có thuế GTGT

Có TK133: Thuế GTGT đợc khấu trừ

 Nếu thiếu tổn thất trong định mức hội đồng quản trị ghi vào chi phí mua NVL

Nợ TK152: Trị giá NVL thiếu trong định mức

Có TK1381

 Nếu thiếu hụt tổn thất do nguyên nhân khách quan ngoàI khả năng khắc phục của ngời chịu trách nhiệm, kế toán ghi vào chi phí bất thờng

Nợ TK821

Có TK1381

+ Hàng thừa so với hoá đơn

 Mua NVL nhập kho phát hiện thừa cha rõ nguyên nhân, kế toán ghi sổ nhập kho cả nguyên VL thừa

Nợ TK152: giá mua NL thực nhập

Nợ TK133:VAT đợc khấu trừ

Có TK331: số tiền phảI trả ngời bán theo hoáđơn

Có TK3381: giá mua của NVL thừa

 Khi xác định đợc nguyên nhân

 Nếu do bên bán xuất nhầm doanh nghiệp xin mua cả NL thừa, bên bán

đồng ý

Nợ TK3381

Nợ TK133

Có TK331

 Do bên bán xuất nhầm, doanh nghiệp xuất kho trả lại bên bán

Nợ TK3381

Có TK152: trị giá NVL trả lại bên bán

 Do dôI thừa tự nhiên bên mua đợc hởng, kế toán ghi vào thu nhập bất thờng

Nợ TK3381

Có TK721: trị giá NVL dôI thừa tự nhiên

Chú ý : Trờng hợp nhập kho Nlmua vào phát sinh thiếu tồn thất hoặc thừa xác định

đợc ngay nguyên nhân Tuỳ theo nguyên nhân và cách sử lý mà ghi vào TK liên quan không cần ghi qua TK1381 và TK3381

Nếu nhập kho NL có phát sinh thừa do bên bán xuất nhầm hoặc nguyên liệu sai hợp đồng, doanh nghiệp bảo quản hộ bên bán, kế toán ghi vào TK002

Nợ TK002: “ trị giá nguyên vật liệu bảo quản hộ”

Khi xuất kho trả lại bên bán ghi Có TK002

-Trờng hợp 2: Hàng về trớc hoá đơn về sau

Làm thủ tục nhập kho, lu thứ nhập vào tập hồ sơ không có hoá đơn, trong tháng hoá đơn về làm nh trờng hợp 1 Cuối tháng hoá đơn cha về ghi giá tạm tính Sang tháng sau hoá đơn về tiến hành điều chỉnh giá tạm tính

+Trờng hợp giá tạm tính lớn hơn giá thực tế

Nợ TK331

Có TK152

+ Trờng hợp giá tạm tính nhỏ hơn giá thực tế

Nợ TK152

Có TK331

+ Thuế GTGT áp dụng phơng pháp khấu trừ

Nợ TK 133

CóTK 331,111,112

- Trờng hợp 3: hàng về sau hoá đơn về trớc

+ Khi hoá đơn về ghim hoá đơn vào tập hồ sơ, trong tháng nếu hàng về ghi giống trờng hợp1 Cuối tháng nếu hàng cha về kế toán căn cứ vào hoá đơn ghi

Nợ TK 151: hàng đang đi đờng

Nợ TK 133: thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 331,111,112…Tổng số tiền theo giá thanh toán

+ Sang tháng khi hàng về kế toán ghi

Nợ TK 152: NVL nhập kho

Có TK 151

 Các trờng hợp nhập khác

- Nhập kho nguyên liệu tự sản xuất gia công

Nợ TK 152: giá thành thực tế của nguyên liệu

CóTK 154

- Nhập kho NVL đợc cấp, đợc biếu tặng , viện trợ và nhận vốn góp liên doanh

Nợ TK 152 : trị giá NVL thực nhập

Có TK 411

- Nhập kho NVL không dùng hết ở bộ phận sản xuất

Nợ TK 152

Có TK 621

 Xuất kho NVL

- Xuất kho NVL sử dụng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Nợ TK 621, 627, 641, 642

Có TK 152: Trị giá NVL xuất dùng

- Xuất kho NVL đem góp vốn liên doanh nếu:

+ Trị giá vốn góp theo kết quả đánh giá của hội đồng quản trị lớn hơn trị giá thực tế của nguyên liệu

Nợ TK 222: trị giá vốn góp liên doanh dài hạn

Nợ TK 128: trị giá vốn góp liên doanh ngắn hạn

Có TK 152: trị giá thực tế của NVL

Có TK 412: phần chênh lệch

+ Trị giá vốn góp theo kết quả đánh giá của hội đồng quản trị nhỏ hơn trị giá thực tế của nguyên liệu

Nợ TK 222: trị giá vốn góp liên doanh dài hạn

Nợ TK 128: trị giá vốn góp liên doanh ngắn hạn

Nợ TK 412: phần chênh lệch

Có TK 152: trị giá thực tế của NVL

- Xuất vật liệu thuê ngoàI chế biến

Nợ TK 154

Có TK 152

- Xuất bán

Nợ TK 632

Có TK 152

- Kiểm kê thấy tổn thất NVL cha rõ nguyên nhân

Nợ TK 1381: trị giá NVL thiếu tổn thất cha rõ nguyên nhân

Có TK 152

- Khi xác định đợc nguyên nhân

+ Nếu thiếu hụt tổn thất trong định mức hội đồng quy định ghi vào chi phí quản lý doanh nghiệp

Nợ TK 642

Có TK 1381

+ Nếu thiếu hụt do nguyên nhân khách quan ngoài khả năng khắc phục của ngời chịu trách nhiệm

Nợ TK 821

Có TK 1381

+ Nếu quy đợc trách nhiệm bắt ngời phạm lỗi phải bồi thờng

Nợ TK 1388: giá thanh toán của NVL lúc mua vào

Có TK 1381: giá mua nguyên liệu cha có thuế GTGT

Có TK 133: VAT khấu trừ

2.Hạch toán NVL theo ph ơng pháp kiểm kê định kỳ.

Phơng pháp kiểm kê định kỳ thích hợp với các doanh nghiệp quy mô nhỏ sản xuất những mặt hàng giá trị thấp, sử dụng các loại NVL ít tiền , chủng loại phức tạp, điều kiện bảo quản và theo dõi tình hình nhập, xuất hàng ngày không thuận lợi Theo phơng pháp này NVL nhập vào ghi chép hàng ngày , còn xuất ra hàng ngày không ghi Cuối kỳ sau khi kiểm kê xác định trị giá NVL còn lại cuối kỳ

Kế toán tính và ghi trị giá NVL xuất kho trong kỳ Phơng pháp này có u đIểm giảm nhẹ đợc khối lợng ghi chép của kế toán, làm đơn giản công tác kế toán

nh-ng mức độ chính xác khônh-ng cao

Trong tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp cần phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, căn cứ vào quy mô và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp để lựa chọn phơng pháp kế toán hàng tồn kho thích hợp áp dụng phơng pháp nào doanh nghiệp phải báo cáo với cơ quan tài chính và ghi trong bảng thuyết minh báo cáo tài chính Khi cần có sự thay đổi phải chờ niên độ sau

Các doanh nghiệp đồng thời có tổ chức nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc các lĩnh vực khác nhau nh : vừa sản xuất vừa kinh doanh thơng mại hoặc dịch vụthì không áp dụng phơng pháp kiểm kê định kỳ

Phơng pháp kiểm kê định kỳ tình hình nhập xuất NVL đợc phản ánh trên TK

611 “ mua hàng”: dùng để theo dõi tình hình thu mua, tăng giảm NVL theo giá thực tế

Bên nợ: giá thực tế NVL tồn kho đầu kỳ và tăng thêm trong kỳ

Bên có: : giá thực tế NVL xuất bán, thiếu hụt trong kỳ và tồn kho cuối kỳ

Phơng pháp hạch toán nh sau:

Đầu kỳ

Kết chuyển trị giá NVL còn lại đầu kỳ

Nợ TK 611: trị giá NVL còn lại đầu kỳ

Có TK 151: NVL đang đi đờng

Có TK 152: NVL tồn kho



Trong kỳ

- Mua NVL sử dụng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc đối t-ợng chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ thuế

Nợ TK 611 : giá mua NVL cha có thuế GTGT

Nợ TK 133: thuế GTGT đợc khấu trừ

Có TK 111, 112, 141, 331 Số tiền theo giá thanh toán

- Mua NVL sử dụng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh không thuộc

đối tợng chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế theo phơng pháp trực tiếp

Nợ TK 611: giá mua NVL theo giá thanh toán

Có TK 111, 112, 141, 331

- các khoản đợc chiết khấu, giảm giá hàng mua, hàng bị trả lại:

+ Đối với trờng hợp chịu thuế GTGT theo phơng pháp khấu trừ thuế

Nợ TK 111, 112,141,331…

Có TK 133: VAT đợc khấu trừ

Có TK 611: giá thực tế vật liệu doanh

+ Đối với trờng hợp không thuộc đối tợng chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế theo phơng pháp trực tiếp

Nợ TK111,112,331…

Có TK 611

 Cuối kỳ

- Kiểm kê xác định và kết chuyển trị giá nguyên liệu còn lại cuối kỳ

Nợ TK 151, 152

Có TK 611

- Kế toán tính và ghi trị giá NVL xuất dùng trong kỳ

X=D1 + N – D2

Nợ TK 621: cho bộ phận sản xuất trực tiếp

Nợ TK 627: cho sản xuất chung

Nợ TK 641: cho bộ phận bán hàng

Nợ TK 642: cho quản lý doanh nghiệp

Có TK 611: trị giá NVL thực tế xuất dùng

Sơ đồ tài khoản:

TK152,151 TK 611 TK 111,112,331

Kết chuyển tồn đầu kỳ đợc chiết khấu, giảm giá

trả lại