chuyên đề ứng dung công nghệ thông tin vào dạy học ở trường thcs

Năm học 2008-2009 với chủ trương của Bộ GD&ĐT là năm họcđẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học trong nhàtrường, vì vậy trong mỗi tiết học giờ đây đã phần nào thoát khỏi cáchdạ

và không thể thiếu trên mọi lĩnh vực công việc.

ở Việt Nam nói chung và trong ngành giáo dục nói riêng việc sửdụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ cập và mang tình thườngnhật Năm học 2008-2009 với chủ trương của Bộ GD&ĐT là năm họcđẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học trong nhàtrường, vì vậy trong mỗi tiết học giờ đây đã phần nào thoát khỏi cáchdạy chay hoặc có chăng là với vài thứ đồ dùng lạc hậu, tính trực quan

và thẩm mĩ thấp, người giáo viên có thể khai thác và sử dụng côngnghệ thông tin như một công cụ hữu ích để việc giảng dạy trở nên hấpdẫn và mang tính chuyên nghiệp hơn Mọi thông tin, tài liệu hỗ trợcho công việc giảng dạy có thể khai thác được trên mạng Internet, cácbài dạy đều có thể thiết kế trên máy tính để trong giờ dạy người giáoviên sẽ không còn phải đưa những giáo cụ cũ mòn, những đồ dùngdạy học khô khan hay những bức tranh minh họa tĩnh lặng với tínhminh họa không cao, hay những bản nhạc với chất lượng thu thanhkém cho học sinh nghe

Vì vậy nhằm phát huy tính tích cực của công nghệ thông tin trongviệc giảng dạy trong trường THCS, người giáo viên có thể thiết kế bài

giảng với các phần mềm hỗ trợ trên máy tính như: PowerPoint (Phần mềm thiết kế các dạng trình chiếu), Violet (Phần mềm thiết kế bài

giảng cho giáo viên), Internet (Mạng toàn cầu khai thác tất cả các thông tin cần có)

Qua việc giảng dạy của giáo viên có ứng dụng CNTT trong nhiềunăm qua, thực tế đã chứng minh là chất lượng các giờ học có sử dụngcông nghệ thông tin đều đem lại hiệu quả rất cao Sự hứng thú tronghọc tập của học sinh thể hiện rất rõ nét, người giáo viên có nhiều cơhội để nâng cao và mở rộng lượng kiến thức cần cung cấp cho họcsinh, đồng thời qua đó sẽ nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ sửdụng tin học và ứng dụng các công nghệ thông tin của bản thân Cácdẫn chứng, minh họa chính xác và hiệu quả hơn, giờ học sinh độnghơn, học sinh nắm bài học không chỉ đơn thuần từ lời giảng giải của

GV, hay qua cách học truyền thống là thầy đọc trò chép mà học sinhnắm bắt bài học từ nhiều giác quan khác nhau, vì bài học được trìnhchiếu một cách sinh động với việc lồng ghép các hình ảnh, video clip,

âm thanh phong phú, đa dạng gây hứng thú với các em, qua đó họcsinh cũng đã một phần nào được giáo dục về thẩm mỹ, thái độ cảm thụ

và thưởng thức Như một nhà Giáo dục học nổi tiếng đã nói:

Chỉ nói thôi là thầy giáo xoàng.

Giảng giải là thầy giáo tốt.

Minh họa biểu diễn là thầy giáo giỏi.

Gây hứng thú học tập là thầy giáo vĩ đại

( Wiliam a W )

Trường THCS Bình Thanh đóng trên địa bàn xã Bình Thanh Tây

- được thành lập từ năm 1998, khi có dự án tiếp nhận nhân dân táiđịnh cư của các xã Bình Trị, Bình Thuận trong quy hoạch xây dựngnhà máy lọc dầu và khu kinh tế Dung Quất

Trường THCS Bình Thanh hiện nay có 15 lớp, 612 học sinh làcon em của hai xã Bình Thanh Đông, Bình Thanh Tây và bà con đếntái định cư

Trường đạt chuẩn Quốc gia tháng 11, năm 2007 Đội ngũ giáoviên trong nhà trường hầu hết được đào tạo chính qui, có năng lựcchuyên môn vững vàng, nhiệt tình tâm huyết với nghề nghiệp Tuynhiên, phần lớn giáo viên trong nhà trường vẫn chưa được trang bịkiến thức về tin học, việc sử dụng máy tính là rất hạn chế, chưa nóiđến việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy là việc rất khó khăn, mà trongchiến lược phát triển giáo dục của Bộ GD&ĐT đòi hỏi người giáoviên phải nắm bắt và kịp thời thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của

xã hội, để xứng đáng mỗi giáo viên là một tấm gương sáng về đạo đức

và sáng tạo để học sinh noi theo

Cũng chính từ những lí do và yêu cầu cấp bách của việc đẩymạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào nhà trường trong những nămhọc tiếp theo, với một giáo viên trẻ mới nhà trường, sớm tiếp cận đượcvới công nghệ thông tin và với ước mong đội ngũ giáo viên trong nhàtrường sớm tìm ra cách tốt nhất để sử dụng được máy tính, ứng dụngđược công nghệ thông tin vào việc giảng dạy trong nhà trường, đồngthời qua đó ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch đầu tư trang thiết bị

và các cơ sở vật chất phục vụ tích cực cho việc dạy học có ứng dụngCNTT góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường, tôichọn chuyên đề “Ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học ở trườngTHCS” để nghiên cứu trong năm học 2008-2009.

II MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ

- Căn cứ vào cơ sở lớ luận và cơ sở thực tiễn của việc giảng dạy cóứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường phổ thông

- Đề ra một số biện phỏp về ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào giảngdạy tại trường THCS Bình Thanh

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN:

- Theo dõi và kiểm tra việc tiếp thu bài của học sinh trên lớp

- Dự giờ các bạn đồng nghiệp ở một số trường có ứng dụng CNTT vàogiảng dạy

- Đối chiếu với các tiết học chưa sử dụng công nghệ thông tin

B PHẦN NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

A GIÁO DỤC VÀ CÔNG NGHỆ

*Bản chất công nghệ trong giáo dục

+ Là kỹ thuật, công cụ, phương pháp áp dụng để giải quyết các vấn đề

cụ thể hoặc thực hiện một mục tiêu xác định Như sách vở, phấn trắng,bảng đen cũng là công nghệ trong giáo dục

+Trình độ phát triển của xã hội ngày càng cao, yêu cầu về giáo dục rấtlớn, với phấn trắng- bảng đen không thể đáp ứng được việc đào tạonhiều loại hình, nhiều ngành, nhiều nghề khác nhau mà yêu cầu cầnphải thay đổi công nghệ, đặc biệt là phương pháp dạy học.

+ Máy vi tính, video, thông tin viễn thông các loại đang có tác động lên mọi mặt của xã hội, làm thay đổi tiêu chí cần thiết của con người trong xã hội thông tin Khả năng ghi nhớ thông tin không còn quan trọng bằng khả năng tìm kiếm thông tin, thu nhận và xử lý thông tin

để đạt được kết quả cuối cùng

+ Cái mà học sinh học được không phải từ kiến thức của người thầy

mà chính nhờ sự tư duy của chính học sinh Tư duy là trung gian củahọc tập và học tập là kết quả của tư duy

B.ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC:

1 CNTT tạo thuận lợi cho quá trình dạy học: CNTT có vai trò thúcđẩy và điều phối tư duy và xây dựng kiến thức thông qua các nội dungsau:

a Công cụ để xây dựng kiến thức

+ Giúp hiển thị các ý tưởng của người dạy

+ Giúp người học tạo những kiến thức có hệ thống

b Phương tiện thông tin để khám phá kiến thức:

+ Giúp truy cập các thông tin cần thiết

+ Giúp so sánh các điểm khác biệt

c Môi trường học tập qua thực hành:

+ Giúp biểu diễn và mô phỏng các vấn đề, tình huống và hoàn cảnhcủa thế giới thực (các thí nghiệm ảo)

d Môi trường xã hội để học tập:

+ Giúp cộng tác với nhau

+ Tạo tranh luận bàn bạc

e Người đồng hành tri thức để hổ trợ học tập qua phản ánh:

+ Hỗ trợ người học trình bày, biểu thị điều mình biết

+ Phản ánh những điều đã học và bằng cách nào đã học được nhưthế

+ Giúp kiến tạo, biểu diễn các ý nghĩa, hiểu biết theo cách riêng

C BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

1 Khái niệm bài giảng điện tử: Là một hình thức tổ chức bài lên lớp

mà ở đó toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học đều được chương trìnhhóa do giáo viên điều khiển thông qua môi trường Multimedia (đaphương tiện) do máy tính tạo ra

2 SGK hay giáo trình điện tử là tài liệu giáo khoa, mà trong đó kiếnthức được trình bày dưới nhiều kênh thông tin: Văn bản, hình ảnh, âmthanh, video, trang Web

3 Giáo án điện tử: Là bản thiết kế toàn bộ kế hoạch hoạt động củagiáo viên trong giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động đó được multimedia hoámột cách chi tiết, chặt chẽ và lô gic Giáo án điện tử chính là bản thiết

kế của bài giảng điện tử

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

* Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện việc ứng dụng côngnghệ thông tin vào giảng dạy ở trường THCS Bình Thanh:

1 Thuận lợi:

* Nhà trường:

- Được sự ủng hộ của các cấp, ban ngành, phụ huynh toàn trường…

hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường và sự quan tâm đầu tư các trangthiết bị của BGH nhà trường trong những năm học vừa qua, cụ thể: Có

01 phòng nghe nhìn với bàn ghế thuận lợi cho việc thảo luận theonhóm, trang bị 03 máy tính, 02 máy in nhưng chủ yếu sử dụng choquản lí

* Giáo viên:

- Nhiệt tình, sáng tạo, có ý thức đổi mới phương pháp dạy học

- Một số GV tự trang bị máy vi tính và tự học tại nhà

2 Khó khăn:

- Giáo viên chưa được tham gia các lớp tập huấn sử dụng công nghệthông tin

- Phần lớn giáo viên chưa thành thạo khi sử dụng các phần mềm tinhọc

- Nhà trường còn thiếu trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy có sửdụng CNTT đó là: máy chiếu Projector, máy Camera vật thể, máy ảnh

kỹ thuật số, hệ thống máy vi tính được nối mạng Internet…

- Việc xây dựng và thiết kế 1 bài giảng có sử dụng công nghệ thôngtin đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư nhiều hơn về thời gian và cácđiều kiện phục vụ tiết dạy, trước giờ dạy phải chuẩn bị lâu hơn về mọiđiều kiện để tiến trình tiết học diễn ra theo dự kiến về mặt thời gian,nội dung kiến thức…

- Giờ học còn bị chi phối và phụ thuộc vào các điều kiện như: Phònghọc, nguồn điện, các đồ dùng dạy học cần thiết khác…

III MỘT SỐ PHẦN MỀM HỮU ÍCH ĐỂ ỨNG DỤNG VÀO VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG:

Dựa vào các tính năng sẵn có trên máy tính giáo viên có thể thiết kếđược nhiều dạng bài để phục vụ việc giảng dạy trong nhà trường phổthông như:

- Sử dụng phần mềm PowerPoint để thiết kế các dạng bài dạy Cóthể chèn những hình ảnh tĩnh hoặc động, những file âm thanh, nhữngđoạn video clip phù hợp với nội dung bài dạy như là một giáo cụ trựcquan sinh động với tính thẩm mỹ rất cao

- Sử dụng phần mềm Violet để soạn các dạng bài học theo ý đồ củagiáo viên và cho phép giáo viên trình chiếu có tính tương tác rất cao

với các phần mềm tiện ích khác Đặc biệt phần mềm này có thể sửdụng như một phòng thí nghiệm ảo rất sinh động giúp học sinh hứngthú học tập ở các môn thực hành nhiều như: Lí , Hoá , Sinh, Côngnghệ…

- Sử dụng mạng Internet khai thác các tài liệu, các hình ảnh, chândung, lịch sử ra đời, tính năng, cách sử dụng…vv… của tất cả các đồvật, đồ dùng, đối tượng có liên quan đến bài dạy

 Giả sử tôi cần thiết kế mạch điện như trên màn hình: Mạch điện này

có thể tương tác được như bật tắt công tắc (bật, tắt, bật) hoặc điềuchỉnh các biến trở (kéo con chạy trên biến trở về gần cuối)

 Để tạo được sơ đồ mạch điện này trong Violet, ta làm như sau:

 Tại trang soạn thảo của Violet, ta chọn nút “Công cụ” rồi chọn mục

“Thiết kế mạch điện”

 Khi trang soạn thảo Thiết kế mạch điện xuất hiện, ta bôi đen toàn bộmạch điện mẫu rồi nhấn phím “Delete” để xóa nó đi.

 Tiếp theo, ta lần lượt chọn các thiết bị cần vẽ trong khung “Hìnhảnh” rồi kéo vào khung soạn thảo (Lần lượt kéo đèn, biến trở, nguồnđiện, Vôn kế, Ămpe kế vào khung soạn thảo)

 Sau khi kéo vào khung soạn thảo, ta sắp xếp lại vị trí của chúngbằng cách chọn vào chức năng “Di chuyển” và kéo đến vị trí thíchhợp (Lần lượt kéo các đối tượng vào vị trí thích hợp như hình vẽ) Tacũng có thể chọn nút “Quay trái”, “Quay phải” để quay đối tượng khicần thiết (Quay Ămpe kế như hình vẽ)

 Để nối dây giữa các thiết bị, ta chọn chức năng “Nối dây” và chỉ cầnkéo đầu dây của mỗi thiết bị tới vị trí cần nối

 Khi đã nối dây xong, ta vẫn có thể bổ xung thêm các thiết bị vàomạch điện, chẳng hạn ta kéo thêm công tắc vào mạch điện để có thểđóng, ngắt mạch điện khi cần (kéo công tắc vào vị trí như hình vẽ)

 Với mạch điện vừa vẽ ta cũng có thể thay đổi các giá trị Vật lý củathiết bị và quan sát hoạt động của mạch

 Để thay đổi các giá trị Vật lý của thiết bị, ta click vào giá trị mặcđịnh của mỗi thiết bị và thay đổi giá trị đó Ví dụ: Ta thay đổi hiệuđiện thế của nguồn là 9V (click vào U=10 và thay bằng 9), điện trởcủa bóng đèn là 6Ω (click vào R=0.001 và thay bằng 6), thay đổi giớihạn đo của Vôn kế là 10V (click vào U=0 và thay bằng 10), thay đổigiới hạn đo của Ămpe kế là 5A (click vào A=0 và thay bằng 5)

 Cuối cùng, ta chọn nút “Đồng ý” để hoàn thành việc thiết kế mạchđiện.

 Tại trang soạn thảo, ta cũng chọn nút “Đồng ý” để hoàn thành vàxem kết quả (click ống nhòm để xem toàn bộ)

 Tại cửa sổ trình chiếu ta có thể tương tác trực tiếp với các thiết bịcủa mạch điện và quan sát hoạt động của mạch điện (kéo biến trở về0Ω, tắt, bật công tắc, thay đổi giá trị của nguồn thành 12V, kéo conchạy từ từ đến giá trị 20Ω Các thao tác đủ chậm để có thể quan sátđược sự thay đổi của các thiết bị)

Như vậy, thông qua việc thiết kế mạch điện trong phần mềm Violetgiáo viên sẽ trình chiếu cho học sinh quan sát với hình ảnh sinh động

và hết sức cuốn hút, qua đó học sinh sẽ thực hiện được vô số nhữngbài học thực hành thiết kế mạch điện mà không cần phải tốn vật liệu,trang thiết bị, dụng cụ thực hành hay khắc phục các sự cố trong quátrình thực hành bị mắc lỗi, đặc biệt tính an toàn trong thí nghệm rấtcao

2 MỘT SỐ THỦ THUẬT TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRONG MÔN ÂM NHẠC:

Thông thường trong một tiết học dạy hát người giáo viên thường

sử dụng tranh ảnh để minh họa cho nội dung và phần nhạc và lời củabài hát được photo to hoặc giáo viên kẽ trên bảng phụ rồi treo lênbảng, cách làm này đến nay đã trở nên nhàm chán đối với học sinh.Thực tế với cách giới thiệu bài vẫn là tranh ảnh minh họa nhưng chấtlượng những bức ảnh rất cao trên màn hình kết nối máy tính và máy

chiếu, có thể là ảnh tĩnh hay động thì tác dụng của nó đã vượt trội sovới cách làm cũ,

Ví dụ 1: Giới thiệu học hát bài: Bóng dáng một ngôi trường

Nhạc và lời: Hoàng Lân

(Môn âm nhạc lớp 9)

Thông qua các hiệu ứng trình chiếu của phần mềm Powerpoint,các bức ảnh này có thể chuyển động theo ý đồ của giáo viên với phầngiai điệu của bài hát được lồng ghép trực tiếp có thể phát đồng thờitrong quá trình người giáo viên giới thiệu bài

Ví dụ 2: Tìm tài liệu cho phần âm nhạc thường thức về nhạc cụ hay tiểu sử của các nhạc sĩ nổi tiếng.

Với dạng bài dạy này nếu giáo viên chỉ sử dụng một vài bức tranhminh họa thì hiệu quả của tiết học sẽ không cao, học sinh sẽ có ấntượng mờ nhạt sau tiết học Ngược lại nếu khai thác tốt thì đây là một

dạng bài học sinh rất hứng thú bởi tính tò mò, muốn tìm hiểu thế giớixung quanh là đặc điểm của lứa tuổi Thực tế đã chứng minh rằngtrong các tiết học mà mọi thông tin cũng như các kiến thức liên quan

mà gíao viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ đem đến hiệu quả rấtcao trong việc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú cao trong học tậpcủa học sinh

Ngoài hình ảnh của các nhạc cụ sẽ có hình ảnh minh họa tư thế chơi đàn và âm thanh thực minh họa thông qua các Video clip biểu diễn, thậm chí trong các tiết âm nhạc tăng cường giáo viên còn có thể giới thiệu cho học sinh lịch sử ra đời và cấu tạo cụ thể của các nhạc cụthông qua Website www.vnstyle.vdc.com.vn Viện Âm nhạc (Giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam)

Đ à n Nh ị ( Cò l í u )

Hay về các nhạc cụ nước ngoài:

Giới thi thi ệu mét sè nh¹c cô n íc ngoµi:

KÌn Saxophone

* Năm 1840 ông Aldonphe Sax

(Người Bỉ) đã chế tạo ra 1 loại

kèn và lấy chính tên mình để đặt

tên cho cây kèn này.

* Đến năm 1857 ông trở thành

giáo sư bộ môn kèn Saxophone

tại Nhạc viện Paris.

* Sau đó kèn Saxophone được

sử dụng trong một số tác phẩm

Giao hưởng Đến đầu thế kỷ XX

thì Saxophone là nhạc cụ chủ lực

trong các dàn nhạc Jazz

KÌn Trompette Trompette

* Kèn Trumpet có xuất

xứ ở Ai Cập từ thời xa

xưa và được sử dụng

trong nhiều nghi lễ và

trong quân đội thay cho

Tù và

* Ngày nay, kèn Trumpet

được sử dụng cho nhiều