THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XD TÂN PHÚ.

LỜI MỞ ĐẦU

Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đang diễn ra hết sức mạnh mẽ.Nến kinh tế nước ta từ cơ chế kinh tế quan liêu bao cấp đổi sang cơ chế thị trườngngày càng phát triển Tuy mới trải qua một thời gian không lâu nhưng chúng ta đã đạtđược những bước tiến đáng kể về kinh tế xã hội nói chung và về con người nói riêng

Sự ra đời lớn mạnh như vũ bão của các doanh nghiệp, cũng như sự thay thế tất yếukhách quan góp phần đặt nền móng cho sự phát triển kinh tế, ổn định xã hội, từngbước hoàn thiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà Đảng ta

đã đặt ra

Để đứng vững trong môi trường kinh doanh thời kỳ đổi mới như hiện nay đòi hỏicác doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt để khẳng định vị trí chỗ đứng cho mình Mộtmôi trường kinh doanh thuận lợi vừa là cơ hội vừa là mối đe doạ cho tất cả các doanhnghiệp

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệpnhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân So với các ngành sảnxuất khác, XDCB có những đặc điểm về kinh tế- kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rõ nét ởsản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành Điều này đã chi phối đếncông tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệpxây lắp Cùng với sự thay đổi của đất nước muốn đứng vững tồn tại và phát triển trong

cơ chế thị trường thì các doanh nghiệp phải luôn tạo cho mình một uy tín, một sảnphẩm có chất lượng, một cơ sở vật chất hoàn hảo Đây cũng chính là vấn đề sống còn

mà các doanh nghiệp cần phải làm Nâng cao chất lượng hạ thấp giá thành sản phẩm làmục tiêu hàng đầu được doanh nghiệp đặt ra trong quá trình hoạt động sản xuất kinhdoanh của mình Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là vấn đề tấtyếu đóng vai trò quan trọng bởi nó cung cấp cho doanh nghiệp những thông tin cầnthiết về tình hình sản xuất kinh doanh Kể từ đó có những chỉ đạo kế hoạch một cáchhợp lý và đề ra những phương án tốt nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinhdoanh

Vì vậy để hoà nhập với sự phát triển của nền kinh tế các doanh nghiệp phải tiến hànhcác hoạt động sản xuất sao cho có hiệu quả kinh tế nhất, điều này đòi hỏi các nhà quản

lý cần tính toán như thế nào đó để chi phí bỏ ra ít nhất, giá thành sản phẩm thấp nhất

mà vẫn đảm bảo được chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, tối đahoá lợi nhuận Xuất phát từ nhận thức được tầm quan trọng của chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp, với mong muốn đi sâu tìm hiểu thực tế,nắm bắt tiếp thu bài vở qua quá trình học tập, bằng sự vận dụng phản ánh thực tế tìnhhình hoạt động của doanh nghiệp Với sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Hoàng ThịThu Vân và các anh chị trong công ty em đã chọn đề tài: “THỰC TRẠNG CÔNG TÁC

KẾ TOÁN CHI PHÍ- TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CP XDTÂN PHÚ” tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Tân Phú để làm chuyên đề tốt nghiệp cho

khoá thực tập của em

Nội dung đề tài gồm ba chương ngoài phần mở đầu và kết luận:

Chương1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ – GIÁ THÀNH SẢN PHẨMXÂY LẮP

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ- TÍNH GIÁ THÀNHSẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY

Chương 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT- TÍNH GIÁ THÀNHSẢN PHẨM TẠI CÔNG TY

Vì thời gian tiếp cận thực tế có hạn và kiến thức trình độ của bản thân còn hạn chếnên chuyên đề không tránh khỏi những thiếu sót nhất đinh, rất mong được sự chỉ bảo,góp ý của cô giáo và các anh chị trong công ty để chuyên đề của em được hoàn thiệnhơn

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo và các anh chị trong công ty đã nhiệt tình giúp

đỡ em trong đợt thực tập này

Nam Định, ngày 15 tháng 02 năm 2009 Sinh viên thực hiện

Vũ Văn Lâm

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ

1.1.Một số vấn đề chung về sản xuất xây lắp, sản phẩm xây lắp, chi phí sản xuất

và giá thành sản phẩm xây lắp.

Xây dựng cơ bản (XDCB) là ngành sản xuất vật chất có vị trí hết sức quan trọngtrong nền kinh tế của mỗi quốc gia XDCB là quá trình cây dựng mới, xây dựng lại,cải tạo, hiện đại hoá, khôi phục các công trình, nhà máy xí nghiệp, đường xá, cầu cốngnhà cửa… nhằm phục cụ cho sản xuất và đời sống của xã hội Chi phí đầu tư XDCBchiếm một tỷ trọng lớn trong tổng ngân sách nhà nước cũng như ngân sách của côngty

Chi phí XDCB bao gồm các nội dung: Xây dựng, mua sắm thiết bị và chi phí kiếnthiết cơ bản khác, trong dó phần xây dựng, lắp đặt do các đơn vị chuyên về thi côngxây lắp (gọi chung là đợn vị xây lắp) đảm nhiệm thông qua hợp đồng giao thấu xâylắp Sản phẩm của các đơn vị xây lắp là các công tình đã xây dựng, lắp đặt hoàn thành

có thể đưa vào sử dụng phục vụ sản xuất và đời sống

Cũng giống như các ngành sản cuất khác, khi sản xuất đợn vị xây lắp cần biết cáchao phí vật chất mà đơn vị đã bỏ vào quá trình sản xuất và đã kết tinh vào công trình làbao nhiêu Do vậy việc xác định giá thành sản phẩm xây lắp một cách kịp thời, đầy đủ

có một ý nghĩa rất to lớn trong công tác quản lý hiệu quả và chất lượng hoạt động sảnxuất kinh doanh của đơn vị xây lắp

1.1.1 Đặc điểm về sản xuất xây lắp và sản phẩm xây lắp:

Sản xuất xây lắp là ngành sản xuất có tính chất công nghiệp Tuy nhiên đó là mộtngành sản xuất công nghiệp đặc biệt Sản phẩm xây dựng cơ bản bao giờ cũng đượctiến hành một cách liên tục, từ khâu thăm dò điều tra khảo sát đến thiết kế thi công vàquyết toán công trình khi hoàn thành Sản xuất XDCB cũng có tính dây chuyền giữacác khâu của hoạt động sản xuất có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, nếu có một khâungừng trệ sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của các khâu khác

Sản xuất xây lắp có các đặc điểm:

(1) Sản phẩm xây lắp có tính chất riêng lẻ, sản phẩm sản xuất xây lắp không có sảnphẩm nào giống sản phẩm nào Mỗi sản phẩm có yêu cầu về mặt thiết kế mỹ thuật, kếtcấu, hình thức địa điểm xây dựng khác nhau Vì vậy mỗi sản phẩm xây lắp đều có yêucầu tổ chức quản lý, tổ chức thi công và biện pháp thi công phù hợpvới đặc điểm của

từng công trình cụ thể, có như vậy việc sản xuất thi công mới mang tính hiệu quả cao

và đảm bảo cho sản xuất liên tục

Do sản phẩm có tính chất đơn chiếc và được sản xuất theo đơn đặt hàng nên chi phí

bỏ vào sản xuất thi công cũng hoàn thành khác nhau giữa các công trình, ngay cả khicông trình thi công theo các thiết kế mẫu nhưng được xây dựng ở các địa điểm khácnhau với điều kiện thi công khác nhau thì chi phí sản xuất cũng khác nhau

(2) Sản phẩm xây dựng cơ bản có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn, thời gian thicông tương đối dài Các công trình XDCB thường có thời gian rất dài, có công trìnhphải xây hang chục năm mới xong Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng (XD)chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội

Do đó khi lập kế hoạch XDCB cần cân nhắc, thận trọng, nêu rõ các yêu cầu về vật tư,tiền vốn, nhân công, tiết kiệm đảm bảo chất lượng thi công công trình

Do thời gian thi công công trình tương đối dài nên khi tính giá thành thường khôngxác định hàng tháng như trong sản xuất công nghiệp mà được xác định theo thời điểmthi công công trình, hạng mục công trình đến khi hoàn thành hay thực hiện bàn giaothanh toán theo giai đoạn quy ước tuỳ thuộc vào kết cấu đặc điểm kỹ thuật cà khả năngvốn của đơn vị xây lắp Việc xác định đúng đắn đối tượng tính giá thành sẽ góp phần

to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn đạt hiệu quả

(3) Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài

Các công trình xây dựng cơ bản có thời gian sử dụng dài nên mọi sai lầm trong quátrình thi công thường rất khó sửa chữa phải phá đi làm lại Sai lầm trong XDCB vừagây lãng phí, vừa để lại hậu quả có khi rất nghiêm trọng, lâu dài và khó khắc phục Dovậy nên trong quá trình thi công cần phải thường xuyên kiểm tra giám sát, chất lượngcông trình

(4) Sản phẩm xây dựng cơ bản được sử dụng tại chỗ, địa điểm xây dựng luôn thay đổitheo địa bàn thi công Khi chọn địa điểm xây dựng cần phải điều tra khảo sát thật kỹ

về điều kiện kinh tế, địa chất thuỷ văn kết hợp với các yêu cầu phát triển kinh tế, vănhoá xã hội trước mắt cũng như lâu dài sau đó đi vào sử dụng Công trình không thhẻ didời, cho nên nếu các công trình là nhà máy, xí nghiệp cần nghiên cứu các điều kiện vềnguồn cung cấp NVL, nguồn lực lao động, nguồn tiêu thụ sản phẩm, bảo quản điềukiện thuận lợi khi công trình đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh sau này

Mỗi công trình xây dựng cơ bản hoàn thành, điều đó có nghĩa là người công nhânxây dựng không còn việc gì phải làm ở đó nữa, phải chuyển đến thi công ở một côngtrường khác vì vậy sẽ phát sinh chi phí điều động công nhân, máy móc thi công, chiphí về xây dựng các công trình tạm thời cho công nhân và máy móc thi công

Cũng bởi có đặc điểm đó mà các đơn vị xây lắp thường sử dụng lực lượng laođộng thuê ngoài tại chỗ thi công công trình để giảm bớt chi phí khi di chuyển

(5) Sản xuất xây dựng cơ bản thường diễn ra ở ngoài trời, chịu tác động trực tiếp củamôi trường, thiên nhiên, thời tiết và do đó việc thi công xây lắp ở một mức độ nào đómang tính chất thời vụ Do đặc điểm này nên trong quá trình thi công cần tổ chức quản

lý lao động, vật tư chặt chẽ đảm bảo thi công đúng tiến độ khi điều kiện môi trườngthời tiết thuận lợi Trong điều kiện môi trường thời tiết không thuận lợi sẽ ảnh hưởngđến chất lượng thi công có thể sẽ phát sinh các khối lượng công trình phải phá đi làmlại và các thiệt hại phát sinh do ngừng sản xuất, doanh nghiệp cần có kế hoạch điều độcho phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp, nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành

1.1.2 Chi phí sản xuất xây lắp.

1.1.2.1 Khái niệm:

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, laođộng vật hoá mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình sử dụng Các yếu tố cơ bảntrong sản xuất như: lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động để tiến hành cáchoạt động sản xuất trong một thời kỳ

1.1.2.2 Nội dung các khoản mục cấu thành chi phí sản phẩm xây lắp:

1.1.2.2.1 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

Gồm tất cả các chi phí và nguyên liệu vật liệu trực tiếp dùng cho thi công xây lắp như: -Vật liệu xây dựng là giá thực tế của cát, đá sỏi, sắt thép xi măng

-Vật liệu khác: bột màu, sơn, dây đinh

-Nhiên liệu: than, củi để nấu nhựa đường, xăng dầu

-Vật kết cấu: bê tông đúc sẵn

Thiết bị gắn liền với vật liệu kiến trúc như: thiết bị vệ sinh, thông gió, ánh sáng, thiết

bị sưởi ấm (kể cả công xima, bảo quản)

1.1.2.2.2 Chi phí nhân công trực tiếp:

+Bao gồm tiền lương chính, lương phụ và các khoản phụ cấp phải trả cho côngnhân trực tiếp tham gia thi công kể công nhân phụ

+Các khoản phụ cấp theo lương như phụ cấp thêm giờ, làm đêm, phụ cấp tráchnhiệm, chức vụ, phụ cấp công trường, phụ cấp độc hại…

+ Tiền lương phụ của công nhân trực tiếp xây lắp

Ngoài ra còn tiền lương phải trả cho lao động thuê ngoài Chi phí nhân công trựctiếp không bao gồm lương của công nhân vận chuyển vật liệu ngoài công trường,lương của nhân viên thu mua

Mặt khác chi phí nhân công trực tiếp không bao gồm các khoản trích BHXH,BHYT, KPCĐ Các khoản này được tính vào chi phí sản xuất chung

1.1.2.2.3 Chi phí sử dụng máy thi công (MTC):

Đối với Dn xây lắp thực hiện việc xây lắp theo phương thức thi công hỗn hợp thìchi phí sử dụng MTC gồm các khoản sau:

- Tiền lương của công nhân điều khiển MTC kể cả công nhân phục vụ máy vàcác khoản phụ cấp theo lương kể cả tiền ăn ca của công nhân trự tiếp điều khiển MTC

- Chi phí về khấu hao TSCĐ là máy móc thi công

- Chi phí về công cụ, dụng cụ dùng cho máy móc thi công

- Chi phí về sửa chữa, bảo trì, điện nước cho MTC, tiền thuê TSCĐ, chi phí phảitrả cho nhà thầu phụ

- Các chi phí khác có liên quan tới việc sử dụng MTC kể cả các khoản chi cholao động nữ

Chi phí sử dụng MTC không bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ vàkhoản lương công nhân vân chuyển MTC

1.1.2.2.4 Chi phí sản xuất chung:

Chi phí sản xuất chung là các chi phí về tổ chức, quản lý phục vụ sản xuất xây lắp.Các chi phí có tính chất chung cho hoạt động xây lắp gắn liền với từng đơn vị thi côngnhư tổ, đội, công trường

Chi phí sản xuất chung bao gồm:

+ Chi phí nhân viên phân xưởng: Lương, phụ cấp ăn ca và các khoản trính theo quyđịnh của nhân viên phân xưởng

+ Chi phí khấu hao TSCĐ tại phân xưởng

+Chi phí dụng cụ sản xuất xây lắp: gồm các chi phí công cụ dụng cụ như quốc, xeđẩy, dàn giáo… và các công cụ dụng cụ khác dung cho sản xuất cũng như quản lý

1.1.3 Giá thành sản phẩm xây lắp:

1.1.3.1 Khái niệm:

Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí

về lao động sống, lao động vật hoá có liên quan đến khối lượng sản phẩm lao vụ hoànthành

1.1.3.2 Các loại giá thành trong sản xuất xây lắp.

a Giá trị dự toán

Trong XDCB sản phẩm xây dựng là nhà cửa, vật kiến trúc…mà giá trị của nó đượcxác định bằng giá trị dự toán thông qua hợp đồng giữa bên giao thầu và bên nhận thầutrên cơ sở thiết kế kỹ thuật thi công, định mức và đơn giá là do nhà nước quy định chotừng khu vực thi công và phần tích luỹ theo định mức

Giá dự toán là giá thanh toán cho khối lượng công tác xây lắp hoàn thành theo dựtoán

Giá trị = Chi phí hoàn thành khối lượng - Lợi nhuận

dự toán công tác xây lắp theo dự toán định mức

Giá trị dự toán là cơ sở để kế hoạch hoá việc cấp phát vốn đầu tư XDCB, là căn cứ

để xác định hiệu quả công tác thiết kế cũng như căn cứ kiểm tra việc thực hiện kếhoạch khối lượng thi công và xác định hiệu quả hoạt động kinh tế của doanh nghiệpxây lắp

- Giá thành công tác xây lắp: là một phần của giá trị dự toán, là chỉ tiêu tổng hợpcác chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp theo các khối lượng công tác xây lắp hoànthành

Trong quản lý và hạch toán giá thành công tác xây lắp được phân biệt thành cácloại giá thành sau đây:

+ Giá thành dự toán công tác xây lắp: là toàn bộ các chi phí để hoàn thành khốilượng công tác xây lắp theo dự toán Như vậy giá thành dự toán là một bộ phận của giátrị dự toán của từng công trình xây lắp riêng biệt và được xác định từ giá trị dự toánkhông có phần lợi nhuận định mức

Giá thành dự toán = giá trị dự toán – lợi nhuận định mức.

Giá thành dự toán = Khối lượng công tác xây lắp theo định mức kinh t ế, k ỹ thuật

do nhà nước quy định x đơn giá xây lắp do nhà nước ban hành theo từng khu vực

TC và chi phí khác theo định mức

Giá thành dự toán được xây dựng và tồn tại trong một thơig gian nhất định, nó xácđịnh trong những điều kiện trung bình về sản xuất thi công, về tổ chức, quản lý, về haophí lao động, vật tư… cho từng loại công trình, hoặc công việc nhất định Giá thành dựtoán có tính cố định tương đối và mang tính chất xã hội

+ Giá thành kế hoạch: là giá thành được xác định từ những điều kiện và đặcđiểm cụ thể của một doanh nghiệp xây lắp trong một thời kỳ kế hoạch nhất định

Căn cứ vào giá thành dự toán và căn cứ vào điều kiện cụ thể, năng lực thực tế sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ kế hoạch, doanh nghiệp tự xây dựngnhững định mức kinh tế, kỹ thuật và đơn giá để xác định những hao phí cần thiết để thicông công trình trong một kỳ kế hoạch

Như vậy giá thành kế hoạch là mộtchỉ tiêu để doanh nghiệp xây lắp tự phấn đấu đểthực hiện mức lợi nhuận do hạ giá thành trong kỳ kế hoạch

Giá thành = giá thành - lãi do hạ - chênh lệch

kế hoạch dự toán giá thành so với dự toán

+ Giá thành định mức: là tổng số chi phí để hoàn thành một khối lượng xây lắp

cụ thể được tính toán trên cơ sở đặc điểm kết cấu của công trình về phương pháp tổchức thi công và quản lý thi công theo các định mức chi phí đã đạt được ở tại doanhnghiệp, công trường tại thời điểm bắt đầu thi công Khi đặc điểm kết cấu công trìnhthay đổi hay có sự thay đổi về phương pháp tổ chức quản lý thi công thì định mức sẽthay đổi vì khi đó giá thành định mức sẽ được tính lại cho phù hợp

+Giá thành thực tế: là toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh để thực hiệnhoàn thành quá trình thi công do kế toán tập hợp được Giá thành thực tế biểu hiệnchất lượng, hiệu quả về hoạt động của doanh nghiệp xây lắp

So sánh giá thành thực tế với giá thành kế hoạch cho thấy mức độ hạ giá thành kếhoạch của DN

So sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán phản ánh chỉ tiêu tích luỹ của DN

từ đó có thể dự định khả năng của DN trong năm tới

So sánh giá thành thực tế với giá thành định mức cho thấy mức độ hoàn thành địnhmức đã đề ra của doanh nghiệp đối với từng khối lượng xây lắp cụ thể.

1.1.4 Đối tượng hạch toán chi phí và đối tượng tính giá thành.

1.1.4.1 Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất: Là đối tượng để tập hợp chi phí sản

xuất, là phạm vi giới hạn mà các chi phí sản xuất cần được tổ chức, tập hợp theo đó.

Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên cần thiết của công tác

kế toán tập hợp chi phí sản xuất Để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất ơhảicăn cứ vào đặc điểm phát sinh chi phí và công dụng của chi phí trong sản xuất Tuỳtheo cơ cấu tổ chức sản xuất yêu cầu và trình độ quản lý kinh tế, yêu cầu hạch toán,kinh tế nội bộ của DN mà đối tượng tập hợp tập hợp chi phí sản xuất có thể là toàn bộquy trình công nghệ hay từng giai đoạn, từng quy trình, công nghệ, riêng biệt Tuỳtheo quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, đặc điểm của sản phẩm, yêu cầu công táctính giá thành sản phẩm mà đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là từng nhóm sảnphẩm, từng mặt hang sản phẩm, từng bộ phận, cụm chi tiết hoặc chi tiế sản phẩm.Trong sản xuất xây lắp, do đặc điểm sản xuất có tính đơn chiếc nên đối tượng hạchtoán chi phí sản xuất thường là theo từng đơn đặt hàng hoặc cũng có thể đó là mộthạng mục công trình, một bộ phận của hạng mục công trình, nhóm hạng mục côngtrình, một ngôi nhà trong dãy nhà

1.1.4.2 Đối tượng tính giá thành:

Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệpsản xuất ra cần phải được tính giá thành và giá thành đơn vị

Xác định đối tượng tính giá thành cũng là công việc đầu tiên.trong toàn bộ công táctính giá thành sản phẩm của kế toán Bộ phận kế toán giá thành phải căn cứ vào đặcđiểm sản xuất của DN, các loại sản phẩm và lao vụ mà DN sản xuất, tính chất sản xuấtcủa chúng để xác định đối tượng tính giá thành cho thích hợp

Trong sản xuất XDCB sản phẩm có tính đơn chiếc, đối tượng tính giá thành là từngcông trình, hạng mục công trình đã xây dựng hoàn thành ngoài ra đối tượng tính giáthành có thể là từng giai đoạn công trình hoặc từng giai đoạn hoàn thành theo quy ước,tuỳ thuộc vào phương thức bàn giao thanh toán giữa đơn vị xây lắp và chủ đầu tư

1.1.4.3 Kỳ tính giá thành:

Do sản phẩm XDCB được sản xuất theo từng đơn đặt hàng, chu kỳ sản xuất dài,công trình, hạng mục công trình chỉ hoàn thành khi kết thúc một chu kỳ sản xuất sảnphẩm cho nên kỳ tính giá thành thường được chọn là thời điểm mà công trình, hạngmục công trình hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng

Hàng tháng kế toán tiến hành tập hợp các chi phí sản xuất theo các đối tượng tínhgiá thành (đơn đặt hàng) khi nhận được biên bản nghiệm thu bàn giao công trình hoànthành đưa vào sử dụng mới sử dụng số liệu chi phí sản xuất đã tập hợp theo từng đốitượng từ khibắt đàu thi công cho đến khi hoàn thành để tính giá thành và giá thành đơn

vị Như vậy kỳ tính giá thành có thể sẽ không phù hợp với chu kỳ snr xuất sản phẩm

Do đó việc phản ánh và giám sát kiểm tra của kế toán đối với tình hành thực hiện kếhoạch chỉ thực sự phát huy đầy đủ tác dụng khi chu kỳ sản xuất sản phẩm đã kết thúc

1.2 KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP.

1.2.1.Kế toán tập hợp chi phí sản xuất:

1.2.1.1 Phương thức tập hợp chi phí sản xuất:

a Phương pháp tập hợp trực tiếp: Áp dụng trong trường hợp các chi phí sản xuất

có quan hệ trực tiếp với từng đối tượng tập hợp chi phí riêng biệt Phương pháp ghitrực tiếp đòi hỏi phải tổ chức việc ghi chép ban đầu (chứng từ gốc) theo từng đốitượng trên cơ sở đó kế toán tập hợp số liệu từ các chứng từ gốc theo từng đối tượngliên quan và ghi trực tiếp vào các tài khoản cấp I, cấp II hoặc chi tiết theo đúng đốitượng Phương pháp ghi trực tiếp đảm bảo việc tập hợp chi phí sản xuất theo đúng đốitượng chi phí với mức độ chính xác cao

b Phương pháp phân bổ gián tiếp: Áp dụng trong trường hợp chi phí sản xuất phát

sinh có liên quan tới nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất mà không thể tổ chứcviệc ghi chép ban đầu riêng rẽ theo từng đối tượng được Phương pháp này đòi hỏiphải ghi chép ban đầu các chi phí sản xuất có liên quan tới nhiều đối tượng theo từngđịa điểm phát sinh chi phí, trên cơ sở đó lập các chứng từ kế toán theo từng địa điểm

phát sinh chi phí (tổ, đội sản xuất, công trường) Sau đó chọn tiêu thức phân bổ để tínhtoán phân bổ chi phí sản xuất đã tập hợp cho các đối tượng có liên quan.

- Việc tính phân bổ gồm 2 bước

Bước 1: Tính hệ số phân bổ: C

H =

TTrong đó: H - Hệ số phân bổ

C - Tổng chi phí đã tập hợp cần phân bổ

T - Tổng tiêu chuẩn dùng phân bổ

Bước 2: Phân bổ chi phí cho từng đối tượng có liên quan

Cn = Tn x HTrong đó: Cn – Chi phí phân bổ cho từng đối tượng

Tn – Tiêu chuẩn dung cho phân bổ của từng đối tượng n

1.2.1.2 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp ( NVLTT ), chi phí nhân công

trực tiếp ( NCTT ), chi phí sử dụng máy thi công ( MTC ), chi phí sản xuất chung ( SXC ):

1.2.1.2.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

a Khái niệm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là những chi phí về nguyên liệu, vật

liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động xây lắp hoặc sử dụng cho sản xuất vật liệu nhằm

sử dụng trực tiếp cho hoạt động xây lắp, hoặc sử dụng cho sản xuất sản phẩm, thựchiện dịch vụ lao vụ của doanh nghiệp xây lắp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phải tính theo giá thực tế khi xuất sử dụng Giáthực tế của nguyên liệu, vật liệu có thể xác định bằng một trong các phương pháp sauđây:

- Tính giá thực tế từng lần nhập ( giá đích danh)

- Tính theo giá bình quân gia quyền tại thời điểm xuất kho (giá bình quân liênhoàn)

- Tính theo giá thực tế nhập trước, xuất trước (FIFO)

- Tính theo giá thực tế nhập sau, xuất trước (LIFO)

- Tính theo giá bình quân kỳ trước

- Tính theo phương pháp hệ số chênh lệch giữa giá thực tế với giá hạch toán củanguyên liệu, vật liệu (trường hợp kế toán nguyên liệu, vật liệu theo giá hạch toán)Nguyên liệu, vật liệu sử dụng cho công trình, hạng mục công trình nào phải tínhtrực tiếp cho công trình, hạng mục công trình đó.

Trường hợp nguyên liệu, vật liệu sử dụng cho xây dựng nhiều công trình, đơn vị cóthể áp dụng phương pháp phân bổ gián tiếp cho từn hạng mục công trình theo tiêu chíhợp lý

Chọn phương pháp nào, đơn vị phải đảm bảo tính nhất quán trong suất tiến độ kếtoán

Chi phí NVLTT trong sản xuất xây lắp gồm: nguyên vật liệu chính, nguyên vậtliệu phụ và thiết bị lắp đặt dùng trực tiếp để sản xuất sản phẩm xây lắp

- Chi phí vật liệu, nguyên liệu chính bao gồm: nguyên liệu, vật liệu, nửa thành,phẩm mua ngoài, vật kết cấu… mà khi tham gia vào quá trình sản xuấ nó cấu thànhthực thể chính của sản phẩm như: Gạch, ngói, xi măng, sắt thép, cát… Các chi phínguyên liệu vật liệu chính thường được xây dựng định mức chi phí và cũng tiến hànhquản lý theo định mức

Thường chi phí nguyên vật liệu chính có thể liên quan trực tiếp với từng đối tượngtập hợp chi phí như công trình, hạng mục công trình do đó được tập hợp theo phươngpháp ghi trực tiếp

Trường hợp chi phí NVL chính sử dụng có liên quan tới đối tượng chịu phí thì phảidung phưng pháp phân bổ gián tiếp Khi đó tiêu chuẩn phân bổ hợp lý nhất là địnhmức tiêu hao chi phí NVL chính

Khi tính CP NVL chính vào chi phí sản xuất trong kỳ vần là chỉ được tính trị giácủa NVL chính đã thực tế sử dụng vào sản xuất Vì vậy, nếu trong kỳ sản xuất cónhững NVL chính đã xuất dùng cho các tổ, đội, công trình (theocác chứng từ xuất vậtliệu) nhưng chưa sử dụng hết vào việc sản xuất thì phải được lại trừ ra khỏi chi phí sảnxuất trong kỳ bằng các bút toán điều chỉnh thích hợp

- Chi phí vật liệu phụ (vật liệu khác)

Chi phí vật liệu phụ bao gồm những thứ vật liệu mà khi tham gia vào sản xuất nókết hợp với vật liệu chính làm thay đổi hình dáng bề ngoài, màu sắc của sản phẩm, gópphần làm tăng lên chất lượng, thẩm mỹ của sản phẩm, kích thích thị hiếu sử dụng sản

phẩm hoặc đảm bảo cho hoạt động sản xuất tiến hành thuận lợi, hoặc phục vụ cho nhucầu kỹ thuật công nghệ hoặc phục vụ cho việc đánh giá bảo quản sản phẩm.

Chi phí vật liệu phụ trong sản xuât xây lắp như: Sơn, dây, bột màu…

- Chi phí nhiên liệu:

Trong sản xuất xây lắp, đối với các công trình cầu đường giao thông, dùng nhiệnliệu để nấu nhựa rải đường, chi chí nhiện liệu sẽ được tính vào khoản mục chi phínguyên vật liệu trực tiếp

* Lưu ý: Khi kế toán khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cần lưu ý khôngđược tính khoản mục doanh nghiệp nhận lắp đặt thiết bị như điện nước… khi bàn giaokhông được hạch toán giá trị thiết bị này vào giá thành sản xuất xây lắp các công trìnhXDCB nhân thầu

b Tài khoản sử dụng để tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: TK621

Kết cấu:

TK621

- Trị giá thực tế NVL xuất dùng - Trị giá NVL trực tiếp không

trực tiếp cho hoạt động xây lắp, hết nhập lại kho

sản xuất công nghiệp, kinh doanh - Kết chuyển hoặc tính phân bổ

dịch vụ hạch toán trong kỳ giá trị NVL thực tế sử dụng

cho hoạt động xây lắp trong

kỳ vào TK154

TK621 không có số dư đầu kỳ

Nợ TK621 Trị giá hàng mua

Có TK152 Thuế GTGT đầu vào

Có TK 111,112,331

+ Nếu doanh nghiệp mua nguyên liệu, vật liệu sử dụng ngay cho sản xuất xây lắp

và tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì

Nợ TK 621 Giá thanh toán

TK 152, 153 TK 621 TK 152, 153

Xuất kho NVL, CCDC cho hoạt động xây lắp NVL, CCDC dùng không

1.2.1.2.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp:

a Khái niêm: Chi phí nhân công trực tiếp là các chi phí do lao động trực tiếp tham

gia vào quy trình hoat động xây lắp và các hoạt động sản xuất sản phẩm công nghiệp,cung cấp dịch vụ, lao vụ trong doanh nghiệp xây lắp Chi phí lao động trực tiếp thuộchoạt động sản xuất xây lắp bao gồm các khoản phải trả cho người lao động thuộcquyền quản lý của doanh nghiệp và lao động thuê ngoài theo từng loại công việc.Chi phí nhân công trực tiếp nếu tính trả lương theo thời gian hoặc trả lương theosản phẩm nhưng có liên hệ trực tiếp với từng đối tượng tập hợp chi phí cụ thể thì dùngphương pháp tập hợp trực tiếp Đối với chi phí nhân công trực tiếp sản xuất trả theothời gian có liên quan tới nhiều đối tượng và không hạch toán trực tiếp được và cáckhoản tiền lương phụ của công nhân sản xuất xây lắp thì phải dung phương pháp phân

bổ gián tiếp, tiêu chuẩn được dung để phân bổ hợp lý là phân bổ theo giờ công địnhmức hoặc theo tiền lương định mức hay phân bổ theo giờ công thực tế

Đối với công nhân sản xuất vật liệu, trong chi phí nhân công trực tiếp còn gồm cáckhoản trích theo lương và tiền ăn giữa ca của công nhân sản xuất

b.Tài khoản sử dụng: TK 622- Chi phí nhân công trực tiếp.

TK622

- Chi phí nhân công trực tiếp tham - Kết chuyển chi phí nhân công

gia vào quá trình sản xuất sản phẩm trực tiếp vào bên nợ

TK154-bao gồm tiền lương, tiền công lao chi phí sản xuất kinh doanh

động và các khoản trích trên tiền dở dang

lương quy định (riêng đối với hoạt

động xây lắp, không bao gồm các

khoản trích tiền lương về BHXH,

BHYT, KPCĐ)

Tài khoản (TK) 622 không có số dư cuối kỳ.

c Trình tự hạch toán:

Căn cứ vào bảng tính lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất cho hoạtđộng xây lắp gồm lương chính, lương phụ, phụ cấp lương và khoản phải trả về số tiềncông nhân thuê ngoài

phí NCTT cho cácTiền lương phải trả cho CNTT sản xuất đối tượng chịu phí

và phụ cấp ăn ca

TK338

Khoản trích theo lương của công nhânsản xuất sản phẩm công nghiệp hoặccung cấp dịch vụ

TK111,112 TK141 (1413)

Tạm ứng tiền công cho

Các đơn vị nhận khoán

khối lượng xây lắp Thanh toán giá trị nhân

công nhận khoán theo

bảng quyết toán

1.2.1.2.3 Kế toán chi phí sử dụng máy thi công:

a Khái niệm: Kế toán chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vào hình thức sử

dụng máy thi công: tổ chức đội máy thi công riêng biệt chuyên thực hiện các khốilượng thi công bằng máy hoặc giao máy thi công cho các đội, xí nghiệp xây lắp

+ Nếu doanh nghiệp có tổ chức các đội máy thi công riêng biệt và có phân cấp hạchtoán cho đội máy, tổ chức đội máy hạch toán kế toán riêng thì tất cả các chi phí liênquan tới hoạt động của đội máy thi công được tính vào các khoản mục chi phíNVLTT, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung chứ không phản ánhvào khoản mục chi phí sử dụng máy thi công Sau đó các khoản này được kết chuyển

để tính giá thành cho một ca máy thực hiện và cung cấp cho các đối tượng xây lắp,công trình, hạng mục công trình Quan hệ giữa đội máy thi công với đơn vị xây lắp cóthể thực hiện theo phương thức cung cấp lao vụ máy lẫn nhau giữa các bộ phận hay cóthể thực hiện theo phương thức bán lao vụ máy lẫn nhau giữa các bộ phận trong nội

Trường hợp doanh nghiệp thực hiện giao khoán giá trị xây lắp nội bộ cho đơn vịgiao khoán (không tổ chức hạch toán kế toán riêng) thì doanh nghiệp không theo dõichi phí phát sinh thực tế mà chỉ theo dõi trên tạm ứng chi phí máy thi công và thanhtoán tiền tạm ứng khi có bảng quyết toán tạm ứng về giá trị khối lượng xây lắp hoànthành đã bàn giao được duyệt

Để hạch toán chi phí sử dụng máy thi công, hàng ngày các đội xe phải lập: “Nhậttrình xe máy” hoặc “Phiếu theo dõi hoạt động xe máy thi công” Định kỳ kế toán phảithu hồi các chứng từ trên để tổng hợp các chi phí phục vụ cho xe máy thi công cũng

như kết quả thực hiện của từng loại máy, từng nhóm máy hoặc từng máy Sau đó tínhphân bổ chi phí sử dụng máy thi công cho các đối tượng xây lắp.

b Tài khoán sử dụng

TK 623- Chi phí sử dụng máy thi công

- Kết cấu:

TK623

- Chi phí liên quan đến MTC (chi phí Kết chuyển chi phí sử dụng

nhiên liệu cho máy hoạt động, chi phí máy thi công vào bên nợ TK154 - tiền lương và các khoản phụ cấp lương, chi phí sản xuất kinh doanh dở dangtiền công của công nhân trực tiếp điều

khiển máy, chi phí bảo dưỡng, sửa chữa

máy thi công…)

TK 623 không có số dư cuối kỳ

TK623 - Chi phí sử dụng máy thi công có 6 tài khoản cấp 2

+ TK 6231: Chi phí nhân công dùng để phản ánh lương chính, lương phụ, phụ cấplương phải trả cho công nhân trực tiếp điều khiển xe, máy thi công, công nhân phục vụmáy thi cồn kể cả khoản tiền ăn giữa ca của các công nhân này TK này không phảnánh khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ tính theo tỷ lệ trên tiền lương của công nhânđiều khiển xe, máy thi công Khoản trích này được phản ánh vào TK627- Chi phí sảnxuất chung

+ TK6232- Chi phí vật liệu: dung để phản ánh chi phí nhiên liệu như xăng, dầu, mỡ…vật liệu khác phục vụ cho xe máy thi công

+ TK6233- Chi phí dụng cụ sản xuất: dung để phản ánh công cụ, dụng cụ lao động liênquan tới hoạt động của xe, máy thi công.

+ TK6234- Chi phí khấu hao máy thi công: dùng để phản ánh khấu hao máy móc sửdụng vào hoạt động xây lắp công trình

+ TK6237- Chi phí dịch vụ mua ngoài: dùng để phản ánh chi phí dịch vụ mua ngoàinhư sửa chữa xe, máy thi công, bảo hiểm xe, máy thi công

+ TK6238- Chi phí bằng tiền khác: dùng để phản ánh các chi phí bằng tiền phục vụcho các hoạt động của xe, máy thi công, khoản chi cho lao động nữ

c Trình tự hạch toán: Chi phí sử dụng máy thi công

+ Nếu doanh nghiệp tổ chức bộ máy thi công riêng biệt và có phân cấp quản lý đểtheo dõi riêng chi phí như một bộ phận sản xuất độc lập kế toán phản ánh như sau:

• Các chi phí liên quan tới hoạt động của đội máy thi công

** Nếu doanh nghiệp thực hiện theo phương thức bán lao vụ máy lẫn nhau giữa các

bộ phận trong nội bộ, ghi:

(a) Giá thành ca máy chuyển giao cho các bộ phận xây lắp trong nội bộ

Nợ TK 623

Có TK 154

(b) Trị giá cung cấp lao vụ máy tính theo giá tiêu thụ,bao gồm thuế GTGT

Nợ TK 623 - Giá chưa có thuế

Nợ TK 133 - Thuế GTGT đầu vào

Có TK 512 – Doanh nghiệp tính theo giá chưa thuế

Tập hợp chi phí thực Kết chuyển chi phí Phân bổ chi phí

tế phát sinh để tính giá thành sử dụng MTC cho

các đối tượng XL

+ Trường hợp DN lao vụ máy lẫn nhau giữa các bộ phận

* Nếu DN không tổ chức đội MTC riêng biệt hoặc có tổ chức đội MTC riêng biệtnhưng không phân cấp thành một bộ phận đọc lặp được theo dõi riệng thì chi phí phátsinh được tập hợp vào TK 623 Các chi phí sử dụng máy gồm 2 loại: Chi phí thườngxuyên và chi phí tạm thời

TK liên quan TK 621,522,627 TK154 TK 632

Giá thực tế ca máy

Đã bán cho các bộ phận

** Chi phí thường xuyên: Gồm các chi phí xảy ra hàng ngày một cách thường xuyêncho quá trình sử dụng MTC cũng như chi phí về sử dụng nhiên liệu, dầu, mỡ, các chiphí vật liệu phụ khác, tiền lương của công nhân điều khiển và công nhân phục vụ máy,tiền khấu hao TSCĐ (là xe, máy thi công) chi phí về thuê máy, chi phí sửa chữathường xuyên xe, máy thi công

** Chi phí tạm thời là những chi phí phát sinh một lần có liên quan đến việc lắp tháo,

di chuyển máy và các khoản chi phí về những công trình tạm phục vụ cho việc sửdụng máy như: Lán trại che máy ở công trường, bệ để máy ở khu vực thi công

Chi phí thường xuyên được tính trực tiếp một lần vào chi phí sử dụng MTC trong

kỳ còn chi phí tạm thời không hạch toán một lần vào chi phí sử dụng MTC mà đượctính phân bổ dàn theo trời gian sử dụng các công trình tạm hoặc theo thời gian thi côngtrên công trường (Thời gian nào ngắn hơn sẽ được chọn làm tiêu thức phân bổ) xácđịnh số phân bổ hàng tháng như sau:

Chi phí thực tế XD + Chi phí tháo dỡ các - Giá trị phế liệu thu

Số phân bổ các công trình tạm công trình tạm dự tính hồi được dự tínhChi phí tạm thời=

Hàng tháng Thời gian sử dụng các CT tạm hoặc thời gian thi công công trình

Chi phí tạm thời cũng có thể tiến hành theo phương pháp trích trước vào chi phí sửdụng MTC khi sử dụng xong công trình tạm, số chênh lệch giữa chi phí thực tế phátsinh với chi phí trích trước được sử lý theo quy định

Nội dung và phương pháp phản ánh

- Đối với chi phí thường xuyên căn cứ vào tiền lương (lương chính, lương phụ) tiềncông, tiền ăn giữa ca phải trả cho công nhân điều khiển, phục vụ máy Ghi:

** Chi phí dịch vụ mua ngoài phát sinh (sửa chữa MTC thuê ngoài, điện, nước…)

Nợ TK623 (6237) Giá chưa thuế

Nợ TK 133 (1331) Thuế GTGT nếu được khấu trừ

Có TK 111,112,331

** Các chi phí bằng tiền phát sinh

Nợ TK 623 (6238) Giá chưa thuế

Nợ TK 133 (1331) Thuế GTGT đầu vào

Có TK 111,112

- Đối với chi phí tạm thời

+ Trường hợp không trích trước + Trường hợp có trích trước

* Khi phát sinh chi phí * Khi trích trước chi phí

Nợ TK 142 (1421) Nợ TK 623

Nợ TK 133 (1331) Có TK 335 (3352)

Có TK 111,112,331

* Khi phân bổ chi phí trong kỳ * Chi phí thực tế phát sinh

Nợ TK 623 (chi tiết liên quan) Nợ TK 335 (3352)

Có TK 142 (1421) số phân bổ Có TK 111,112,331 trong tháng

TK334, 338 TK623 TK111,112,138

Tiền lương chính, lương phụ của

Công nhân điều khiển máy,phục vụ máy Phát sinh giảm chi phí dụng máy thi công

TK152, 153

Trích trước hoăc phân bổ chi

phí sửa chữa máy thi công

TK142

Phân bổ chi phí tạm thời

máy thi công

1.2.1.2.4 Kế toán chi phí sản xuất chung:

a Nội dung chi phí:Chi phí sản xuất chung là các chi phí như: công cụ dụng cụ,

nguyên vật liệu xuất dùng cho bộ phân quản lý đội xây dựng, các khoản trích BHXH,BHYT, KPCĐ của công nhân trong công ty Lương của nhân viên quản lý đội… ngoài

ra chi phí SXC còn bao gồm các chi phí tiền mặt như điện, nước, điện thoại, chi phítiếp khách

b Tài khoản sử dụng: Để tập hợp chi phí sản xuất chung trong các DN xây lắp, kế toán sử dụng TK 627 – Chi phí sản xuất chung

- Kết cấu: TK627

Các chi phí sản xuất chung phát sinh -Các khoản ghi giảm chi phí sản

trong kỳ bao gồm: lương nhân viên xuất chung

quản lý đội XD, tiền ăn giữa ca của - Kết chuyển chi phí sản xuất chung nhân viên quản lý đội XD, của công vào bên NợTK 154 – Chi phí sản

nhân XL xuất kinh doanh dở dang

- Các khoản trích BHXH, BHYT,

KPCĐ được tính theo tỷ lệ % quy

định hiện hành tính trên lương phải

trả cho công nhân trực tiếp XL, công

nhân sử dụng MTC và công nhân

+ TK 6274 – Chi phí khấu hao TSCĐ

+ TK 6277 – Chi phí dịch vụ mua ngoài

+ TK 6278 – Chi phí bằng tiền khác

c Trình tự hạch toán: Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo nội dung khoản mục

quy định Tuỳ thuộc vào tổ chức sản xuất của các tổ, đội xây lắp ở doanh nghiệp xâylắp mà kế toán tổ chức kế toán cho phù hợp

- Sơ đồ kế toán

Trình bày các nghiệp cụ kinh tế phát sinh

- Các chi phí về tiền lương tại bộ phận quản lý DN

- Các chi phí khác bằng tiền phát sinh tại đội thi công như điện, nước, điện thoại…

Tiền lương, tiền công, khoản phụ

cấp phải trả cho nhân viên đội XD

tiền ăn giữa ca của công nhân XL

nhân viên quản lý đội XL Cuối kỳ Tính và phân bổ

CPSXC cho từng công trình, hạng mục công trình TK138

Trích BHXH, BHYT, KPCĐ theo

tỷ lệ quy định của công nhân XL,

nhân viên quản lý đội

Trích khấu hao máy móc thiết bị

của đội xây dựng

TK133(1331)

CP điện nướcđiện Thuế GTGT

thoại thuôc đội XD

Giao khoán nội bộ hoàn thành bàn

giao đã duyệt

1.2.1.3 Kế toán các khoản thiệt hại trong sản xuất xây lắp:

1.2.1.3.1 Thiệt hại phá đi làm lại:

- Trong quá trình thi công có thể có những khối lượng công trình hoặc phần việcphải phá đi làm lại để đảm bảo chất lượng công trình Nguyên nhân gây ra có thể dothiên tai, hoả hoạn, do lỗi của bên giao thầu như sửa đổi thiết kế hay thay đổi một số

bộ phận thiết kế của công trình hoặc có thể do đội thi công gây ra, do tổ chức sản xuấtkhông hợp lý, chỉ đạo công trình không chặt chẽ dẫn đến sai phạm kỹ thuật của côngnhân hoặc do các nguyên nhân khác từ bên ngoài

Tuỳ thuộc vào mức độ thiệt hại và nguyên nhân gây ra thiệt hại để cố biện pháp xử

lý thích hợp Giá trị thiệt hại do phá đi làm lại là số chênh lệch giữa giá trị khối lượngphải phá đi làm lại với giá trị vật tư thu hồi được

Giá trị thiệt hại phá đi làm lại được xử lý như sau:

+ Nếu do thiên tai gây ra được xem như khoản thiệt hại bất thường

+ Nếu do bên giao thầu gây ra thì bên giao thầu phải bồi thường thiệt hại Bên thi côngcoi như đã thực hiện xong khối lượng công trình và bàn giao tiêu thụ

+ Nếu do bên thi công gây ra thì có thể tính vào giá thành, hoặc tính vào khoản thiệthại bất thường Sau khi trừ đi phần giá trị bắt người phạm lỗi phải bồi thường và phầnphế liệu thu hồi được

1.2.1.3.2 Thiệt hại ngừng sản xuất:

- Thiệt hại ngừng sản xuất là những khoản thiệt hại xảy ra do việc đình chỉ sản xuấttrong một thời gian nhất định vì những nguyên nhân chủ quan hay khách quan nào đó.Ngừng sản xuất có thể do thời tiết, do tình hình cung cấp nguyên liệu, vật liệu, máymóc thi công và các nguyên nhân khác…

- Các khoản thiệt hại ngừng sản xuất bao gồm:Tiền lương phải trả trong thời gianngừng sản xuất, giá trị nguyên nhiên vật liệu, động lực phát sinh trong thời gian ngừngsản xuất

Nợ TK335

Có TK 152, 153, 111, 112, 334, 338

1.2.2 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ và tính giá thành sản phẩm hoàn

thành.

1.2.2.1 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ:

Do đặc điểm xây lắp có tính đơn chiếc, quy trình công nghệ khá phức tap, thời gianthi công dài nên việc bàn giao thanh toán rất phức tạp Có thể là công trình, hạng mụccông trình đã xây lắp hoàn thành, có thể là giai đoạn công nghệ, bộ phận công việchoàn thành theo giai đoạn quy ước Do đó tuỳ từng trường hợp kế toán phải có phươngpháp tính giá thành phù hợp

Trong kỳ khi có khối lượng công tác xây lắp hoàn thành bàn giao kế toán xác địnhgiá thành thực tế, khối lượng công tác xây lắp hoàn thành theo công thức:

Giá thành thực tế Chi phí xây Chi phí xây Chi phí xây

khối lượng xây = lắp dở dang + lắp phát sinh - lắp dở dang

lắp hoàn thành đầu kỳ trong kỳ cuối kỳ

Để xác định chi phí sản xuất ở giai đoạn cuối kỳ phải tiến hành kiểm kê khối lượngxây lắp dở dang, xác định mức độ hoàn thành và dùng phương pháp đánh giá sảnphẩm dở dang thích hợp

Căn cứ vào phương thức giao thầu, nhận thầu giữa đơn vị đầu tư và đơn vị xây lắp

có phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang như sau:

- Trường hợp bàn giao thanh toán theo từng giai đoạn hoàn thành sản phẩm dởdang là các giai đoạn xây lắp chưa hoàn thành Xác định chi phí sản xuất dở dang cuối

kỳ theo phương pháp phân bổ chi phí thực tế căn cứ vào giá thành dự toán và mức độhoàn thành theo các bước sau:

Bước 1:

Giá thành dự toán Giá thành dự Tỷ lệ

khối lượng DDCK = toán của từng x hoàn

của từng giai đoạn giai đoạn thành

Bước 2:

Chi phí xây lắp + Chi phí xây lắp

Hệ số dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ

Phân =

bổ Giá thành dự toán của + Tổng giá thành dự toán khối

giai đoạn hoàn thành lượng DDCK của các giai đoạn

Bước 3:

Chi phí thực tế của Giá thành dự toán

khối lượng DDCK = khối lượng DDCK x Hệ số phân bổ

từng giai đoạn của từng giai đoạn

1.2.2.2 Tính giá thành sản phẩm hoàn thành:

Để tính giá thành sản phẩm hoàn thành kế toán tập hợp chi phí sản xuất toàn doanhnghiệp căn cứ vào bảng phân bổ (chi phí nguyên vật liệu, chi phí sử dụng máy thicông, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) ghi vào TK154 theo từngcông trình, hạng mục công trình

a Tài khoản sử dụng: TK154- Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang.

TK 154 dùng để phản ánh việc tổng hợp chi phí sản xuất, kinh doanh nhằm phục

vụ cho việc tính giá thành sản phẩm xây lắp, sản phẩm công nghiệp…

TK154có 4 tài khoản cấp II

TK 1541: “Xây, lắp”

TK 1542: “Sản phẩm khác”

TK 1543: “Dich vụ”

TK 1544: “Chi phí bảo hành xây lắp”

b.Kết cấu tài khoản:

TK154

SDĐK: Giá trị sản phẩm DD đầu kỳ - Giá thành sản phăm xây lắp hoàn

- Kết chuyển chi phí NVL trực tiếp thành bàn giao

- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp – Giá thành xây lắp của nhà thầu

- Kết chuyển chi phí sử dung MTC phụ hoàn thành bàn giao cho nhà

- Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp thầu chính xác định tiêu thụ trong

Giá thành xây lắp của nhà thầu phụ hoàn kỳ kế toán

thành bàn giao cho nhà thầu chính chưa

xác định trong kỳ kế toán

SDCK:Giá trị sản phẩm dở dang hiện có

cuối kỳ.

c Phương pháp hạch toán tính giá thành sản phẩm xây lắp

Khi công trình xây lắp hoàn thành kế toán tập hợp các loại chi phí:

Nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)

Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623)

Và chi phí sản xuất chung

Bốn loại chi phí trên được kết chuyển qua TK 154

- Giá thành thực tế của công trình được xác định theo công thức:

Giá thành Chi phí Chi phí phát sinh Chi phí sản

sản phẩm = sản xuất + trong kỳ (số tiền - sản xuất dở

xây lắp đầu kỳ trên TK 154) dang cuối kỳ

Chương 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT TÍNH GIÁ

THÀNH TẠICÔNG TY CỔ PHẦN XD TÂN PHÚ

2.1 KHÁI QUÁT SƠ LƯỢC VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP:

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển công ty:

2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty:

Quá trình hình thành công ty: Công ty Cổ phần xây dựng Tân Phú ra đời cùng với

xu hướng phát triển của nền kinh tế mở nhiều thành phần Công ty được hình thành vàphát triển theo hình thức công ty cổ phần và hoạt động theo luật doanh nghiệp đã đượcQuốc Hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua

Công ty cổ phần xây dựng Tân Phú đăng ký kinh doanh tại Sở kế hoạch và đầu tưtỉnh Nam Định số: 0703000579, được phép tiến hành xây dựng từ ngày 17 thang 02năm 2004 Trụ sở chính của công ty đặt tại: Xóm 14 – Hoành Sơn – Giao Thuỷ - NamĐịnh

Tên giao dịch: Công ty cổ phần xây dựng Tân Phú

Vốn điều lệ của công ty: 2.056.000.000 VNĐ

(bằng chữ: Hai tỷ không trăm năm mươi sáu triệu đồng chẵn)

Công ty hoạt động chủ yếu về lĩnh vực xây dựng dân dụng và công trình giaothong Ngay từ khi đi vào hoạt động công ty đã nhận thầu nhiều công trình lớn, hoạtđộng có hiệu quả tạo được uy tín trên thị trường xây dựng Trải qua 5 năm từ ngàythành lập công ty đã trải qua không ít khó khăn từ sự cạnh tranh của các doanh nghiệpxây dựng trong tỉnh nhưng công ty đã từng bước vượt qua thách thức để khẳng địnhmình Hàng năm có hơn 100 lao động trong tỉnh được giải quyết vấn đề việc làm vớimức lương tương đối ổn định

Trong thời gian vừa qua công ty đã không ngừng đầu tư máy móc, thiết bị côngnghệ và nâng cao trình độ tay nghề cho cán bộ công nhân viên Với trình độ và taynghề của công nhân thi công ngày càng được nâng lên công ty đã mở rộng hoạt động

ra một số tỉnh thành của khu vực miền Bắc Kết quả hoạt động của công ty cổ phầnTân Phú được thể hiện qua một số chỉ tiêu cụ thể dưới bảng sau:

ĐVT: Đồng

01 Tổng doanh thu 5.687.187.560 7.824.542.680 10.216.096.750

02 Tổng chi phí 4.596.350.450 6.210.422.990 8.352.789.460

03 Lợi nhuận 1.117.822.110 1.614.119.690 1.863.307.290

04 Nộp NSNN 312.990.190 451.953.513 521.726.041

2.1.1.2 Chức năng nhiệm vụ của công ty:

a Chức năng: Công ty cổ phần xây dựng Tân Phú là một doanh nghiệp đã được cổ

phần hoá thực hiện chức năng sản xuất kinh doanh trên các lĩnh vực sau:

+ Xây dựng các công trình công nghiệp dân dụng

+ Xây dựng các công trình giao thông

Và một số công trình khác như: Thuỷ lợi, thuỷ điện

b Nhiệm vụ:

Trên cơ sở chức năng sản xuất kinh doanh được xác định, công ty tự nghiên cứuthị trường và tìm hiểu nhà đầu tư để tham gia đấu thầu Ngoài ra còn phải xây dựngcác công trình, công ty từng bước đổi mới thiết bị đầu tư, tăng năng lượng sản xuất,

mở rộng sản xuất kinh doanh, đảm bảo việc làm thường xuyên cho công nhân lao độngnhằm đem lại hiệu quả cao trong sản xuấ kinh doanh, thực hiện đầy đủ các chính sách,chế độ do nhà nước ban hành

2.1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất, quản lý tại công ty cổ phần xây dựng Tân Phú: 2.1.2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại công ty:

a Sơ đồ tổ chức quản lý

Hiện nay, công ty cổ phần xây dựng Tân Phú đang áp dụng cơ cấu tổ chức quản lýtheo mô hình trực tuyến, chức năng Với mô hình tổ chức này việc đảm bảo cho ngườilãnh đạo quản lý được một cách toàn diện Đồng thời nâng cao khả năng tham gia giúp

đỡ của các bộ phận cấp dưới một cách chủ động trong công việc không bị chồng chéotrong quản lý

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ

Giám đốc

Kế toán trưởng

Ghi chú:

Quan hệ trực tuyếnQuan hệ chức năng

2.1.2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại công ty:

- Giám đốc: là người lãnh đạo, điều hành công việc kinhdoanh của công ty theo chế

độ, các chủ trương trong kế hoạch sản xuất kinh doanh, tổ chức cán bộ và các biệnpháp quản lý nhằm đạt được hiệu quả trong sản xuất kinh doanh và tìm đối tác để kiênkết kinh doanh, và chiu mọi trách nhiệm trước pháp luật

- Phó giám đốc: Được giám đốc phân công chịu trách nhiệm chỉa đạo và tổ chứcthực hiện một số lĩnh vực công tác, được sử dụng quyền hạn của giám đốc Khi giảquyết công việc thuộc lĩnh vực được phận công và chịu trách nhiệm trước giám đốc vềnhững quyết định đó Nhiệm vụ của phó giám đốc được giám đốc phân công theo khốilượng công việc thể hiện bằng văn bản Trong phạm vi được phân công, phó giám đốcphải chỉ đạo kiểm tra thực hiện các chủ trương công tác, biện pháp quản lý ở phòng

Phòng tổ chức

hành chính

Phòng quản lýTC

Phòng TCKT

Độixâydựng

số 2

Độixâydựng

số 3

Độimáycơgiới

Banchỉhuycôngtrình

Phânxưởngsảnxuất cơkhí

nghiệp vụ đồng thời báo cho giám đốc biết kết quả công việc đề xuất chủ trương, biệnpháp giả quyết kịp thời

- Phòng tổ chức hành chính (TCHC): Tham mưu cho giám đốc để có công tác bốtrí, điều động nhân sự, quản lý nhân sự, chế độ chính sách tiền lương, thanh tra phápchế, thủ tục ban hành văn bản, lưu trữ hồ sơ, quản lý chặt chẽ con dấu của công ty.Theo dõi, quản lý, kiểm tra toàn bộ tài sản, phục vụ công việc của văn phòng đồngthời lập kế hoạch mua sắm,sửa chữa những trang thiết bị phục vụ cho sản xuất và cácphòng ban trong công ty

- Phòng quản lý thi công (QLTC): Tham mưu cho lãnh đạo công ty trong công táckinh tế, kế hoạch lập các dự án đầu tư, tham gia đấu thầu, soạn thạo hợp đồng kinh tế,

hồ sơ dự toán, thanh quyết toán cho công trình, quản lý kỹ thuật chất lượng công trình.Đồng thời quản lý vật tư thiết bị máy móc của đơn vị phân cấp, có quyền đình chỉ thicông đối với các công trình khi kimể tra xét thấy có sai quy trình, vi phạm kỹ thuật chophép Được quyền thừa lệnh lãnh đạo ký kết văn bản nghiệm thu các công trình và kýcác phiếu nhập vật tư (nếu có) nhằm phục vụ thi công công trình, các lệnh điều chỉnhtạm thời máy móc

- Phòng tài chính kế toán (TCKT): Tham mưa lãnh đạo công ty trong công tácnghiệp vụ tài chính kế toán và quản lý các nguồn vốn của công ty Đồng thời quản lýcác thủ tục, chứng từ hoá đơn, về công tác tài chính và phân tích các hoạt động kinhdoanh Kiểm tra việc thu chi tài chính để phát triển và xử ls kịp thời những sai sóttrong công tác quản lý lập kế hoạch theo kinh tê hàng năm, theo kế hoạch sản xuất,nộp ngân sách, tổ chức ghi chép đầy đủ kịp thời về tài sản, tiền vốn của công ty

- Các đội xây dựng: Trực tiếp tham gia quá trình thi công

2.1.2.2 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty cổ phần xây dựng Tân Phú 2.1.2.2.1 Tổ chức bộ máy kế toán của công ty

Là một công ty chuyên thi công các công trình xây dựng, do đó để phản ánh đầy

đủ, chính xác khách quan về tình hình tài chính của công ty đảm bảo thực hiện đúngchức năng, nhiệm vụ của từng kế toán, đảm bảo tính kịp thời Bộ máy kế toán củacông ty gồm 5 thành viên:

01 Kế toán trưởng

01 Thủ quỹ

01 Kế toán công nợ ngân hàng

01 Kế toán thanh toán

b.Chức năng và nhiệm vụ từng bộ phận kế toán:

- Kế toán trưởng: Được phép điều hành nhân viên kế toán trong lĩnh vực mình phụtrách trong phòng Chịu trách nhiệm trước giámđốc và pháp luật về tình hình tài chínhcủa công ty Kế toán trưởng trực tiếp tham gia ký kết các hợp đồng kinh tế nhận thầuthi công công trình

- Thủ quỹ: Thu chi các phiếu do kế toán thanh toán bằng tiện mặt đã được duyệthàng ngày, khi thu chi phiếu ghi đầy đủ trực tiếp vào quỹ và báo cáo kịp thời cho lãnhđạo về số tiền tồn quỹ cuối ngày, cuối tháng, cuối mỗi quý

Kế toán trưởng

Thủ

quỹ

Kế toánthanh toán

Kế toán công

nợ ngân hàng

Kế toánvật tư

Kế toán tổng hợp

- Kế toán công nợ ngân hàng: Phụ trách các công việc có liên quan tới giao dịchngân hàng về các khoản rút và nhận tiền tại ngân hàng cũng như chuyển giao dịch đếncác công ty khác

- Kế toán vật tư: Phụ trác các công việc xuất nhập khẩu, nguyên liệu, phụ tùng,công cụ dụng cụ sử dụng tại công trình, lậpcác phiếu xuất vật tư, thành phẩm vào sổtheo dõi chi tiết vật tư, thành phẩm xây dựng cơ bản Cuối tháng lập bảng phân bổnguyên vật lieu, bảng trích khấu hao và hạch toán vào bảng thống kê cho các TK 152,

153, 154

- Kế toán thanh toán: Theo dõi thu chi tiền mặ, tiền quỹ ngân hàng, tiền vay cốnngắn hạn, dài hạn, các khoản thanh toán tiền lương, BHXH, thanh toán tạm ứng vàthanh toán công nợ với khách hàng lập các phiếu thu, chi vào các sổ chi tiết do mìnhphụ trách Cuối tháng lập bảng tính lương cho từng bộ phận quản lý doanh nghiệp lậpbảng phân bổ tiền lương

- Kế toán tổng hợp: Thực hiện việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm hoànthành

* Cuối mỗi tháng các nhân viên trong phòng kế toán đối chiếu sổ sách để tìm ra nhữngchênh lệch

2.1.2.2.2.Hình thức kế toán công ty đang áp dụng:

Xuất phát từ đặc điểm của công ty phần lớn các nghiệp vụ kinh tế phát sinh xuấtphát ở các đội xây dựng nên để cho việc quản lý được đơn giản, chặt chẽ và chính xácnên công ty cổ phần xây dựng Tân Phú đã tổ chức kế toán theo hình thức “Chứng từghi sổ”