VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘITRUNG TÂM ĐÀO TẠO ELEARNINGKINH TẾ HỌC VI MÔ (ECO101)BÀI TẬP NHÓMĐỀ TÀI:PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ VIỆC HÌNH THÀNH GIÁ CẢ BIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN NĂM 2011NHÓM 14 LỚP C19:1.Trần Thanh Tâm A (Nhóm trưởng)2.Trịnh Đinh Minh Hùng 3.Nguyễn Thanh Sơn 4.Nguyễn Tri Nhã Trân 5.Nguyễn Trọng Thành 6.Hồ Ngọc Thịnh 7.Trần Đình Huệ 8.Trần Thái Long 9.Lê Thành Nam 10.Trần Thanh TâmB 11.Trương Như Việt MỤC LỤCI.LỜI MỞ ÐẦU21.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI22.CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI23.MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI24.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU25.NGUỒN SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU26.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU2II.CÕ SỞ LÝ LUẬN21. MỘT SỐ KHÁI NIỆM21.1. Khái niệm có liên quan ðến cầu hàng hóa21.2. Khái niệm có liên quan ðến cung hàng hóa22. LÝ THUYẾT VỀ CUNG CẦU22.1. Các nhân tố ảnh hýởng ðến cung và cầu hàng hóa (dịch vụ)22.2. Cân bằng cung cầu trên thị trýờng2III. PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ SỰ HÌNH THÀNH GIÁ BIA TRÊN ÐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH DỊP TẾT NGUYÊN ÐÁN 2011121. Tình hình kinh tế Việt Nam nãm 2011122. Thực trạng cung và cầu Bia trên ðịa bàn TP. HCM trong dịp tết112.1 Thực trạng cung112.2. Thực trạng cầu22.3 Mối quan hệ cung cầu và việc hình thành giá2IV. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ỔN ÐỊNH GIÁ BIA VÀO DỊP TẾT NGUYÊN ÐÁN21. Nguyên nhân dẫn ðến tình trạng mất cân bằng cung – cầu Bia trong dịp tết nguyên ðán.22. Giải pháp nhằm ổn ðịnh giá cả mặt hàng Bia trong dịp tết Nguyên Ðán.2V. KẾT LUẬN2DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼHình 1: Đồ thị đường cầu ……………………………………………………………………....6Hình 2: Đồ thị đường cung………………………………………………………………………7Hình 3: Đường cung dịch chuyển sang phải..................................................................................9Hình 4: Trạng thái cân bằng cung cầu trên thị trường................................................................10Hình 5: Thị phần các nhà sản xuất bia tại Việt Nam.....................................................................11Hình 6: Nguồn cung tăng làm đường cung dịch chuyển từ SS’...............................................12Hình 7: Cầu tăng làm cho đường cầu dịch chuyển từ DD’........................................................12Hình 8: Sự dịch chuyển đường cung cầu Bia dịp Tết....................................................................13I.LỜI MỞ ĐẦU1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀIBia là loại thức uống không thể thiếu trong các ngày lễ tết, đặc biệt tiêu thụ lớn trong dịp Tết Nguyên đán. Năm nào cũng vậy, cứ mỗi độ giáp Tết, thị trường Bia Nước giải khát lại biến động với các hoạt động buôn bán tấp nập và giá cả mặt hàng này dường như nằm ngoài tầm kiểm soát. Dịp tết năm 2011 vừa qua tại TP. HCM giá Bia có mức tăng từ 510%. Cụ thể: giá bia Heineken từ 330.000 đồngthùng lên khoảng 335.000 đồngthùng. Bia Tiger từ 220.000 đồngthùng cũng tăng lên 230.000 thùng. Tại các đại lý, loại bia tăng giá mạnh nhất trên thị trường dịp cuối năm 2011 là bia 333, giá từ 197.000 đồngthùng đã nhảy lên 235.000 đồngthùng.Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO) cho biết, chỉ tính riêng tháng 122011 và tháng 12012, SABECO đưa ra thị trường khoảng 130 triệu lít biatháng, tăng 30% so với các tháng bình thường và mặc dù giá bán của nhà máy bia không đổi nhưng giá bia trên thị trường vẫn tăng. 2.CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀINhu cầu tiêu thụ bia vào dịp cuối năm thường tăng khoảng 20 30%. Cùng với mức tăng cầu như vậy,Ba đại gia chiếm phần lớn thị trường gồm Công ty Bia Sài Gòn (Sabeco), bia Hà Nội (Habeco) và bia Việt Nam (với các nhãn hiệu Tiger, Heineken, Bivina) đều tuyên bố sản lượng trong những tháng cuối năm tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước, giá cả không thay đổi. Việc giảm giá thuế nhập khẩu khiến lượng Bia được nhập cũng tăng. Cung cầu tăng cùng lúc và giá bia vào mỗi dịp tết đều tăng. Điều gì đang xãy ra với thị trường Bia mỗi dịp tết? Cung cầu ảnh hưởng như thế nào đến giá cả?Ai được lợi, ai bị thiệt?Giải pháp nào cho thị trường này?3.MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀIĐể trả lời câu hỏi này, Nhóm chúng tôi chọn đề tài: “Phân tích mối quan hệ cung cầu và việc hình thành giá cả Bia trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh trong dịp tết Nguyên Đán năm 2011” do Thành Phố Hồ Chí Minh là địa phương lượng bia sản xuất và tiêu thụ chiếm khoảng 13 tổng lượng bia cả nước nhằm giải thích được nguyên nhân từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục tình trạng tăng giá bia vào mỗi dịp lễ, tết nhằm ổn định thị trường và giúp cho các doanh nghiệp trong nghành có chiến lược kinh doanh đúng đắn và hiệu quả cũng như giúp cho các nhà quản lý đưa ra các chính sách nhằn bình ổn giá cả thị trường trong các dịp lễ, tết.4.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨUTrong phạm vi đề tài này chúng tôi chỉ nghiên cứu về mối quan hệ giữa cung, cầu và giá của mặt hàng bia trên thị trường Thành phố HCM nhân dịp Tết Nhâm Thìn năm 2011.5.NGUỒN SỐ LIỆU NGHIÊN CỨUNguồn số liệu nghiên cứu được thu thập từ các kết quả khảo sát của các tổ chức và công ty nghiên cứu thị trường, từ nguồn của Tổng cục Thống kê và số liệu từ các trang web của một số công ty có liên quan.6.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUVề phương pháp nghiên cứu dựa trên các số liệu thu thập được về cung, cầu và giá để giải thích sự tác động của hoàn cảnh vào các đối tượng này như thế nào từ đó đưa ra những giải pháp đề xuất.II.CƠ SỞ LÝ LUẬN1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM1.1. Khái niệm có liên quan đến cầu hàng hóaKhái niệm về nhu cầu: Nhu cầu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người. Sự khan hiếm làm cho hầu hết các nhu cầu không được thỏa mãn.Khái niệm cầu thị trường: Cầu thị trường phản ánh lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một giai đoạn nhất định và giả định rằng tất cả các yếu tố khác không thay đổi (thu nhập, thị hiếu, kỳ vọng về hàng hóa trong tương lai...)Vì vậy cầu thị trường chỉ xuất hiện khi có đầy đủ hai yếu tố: mong muốn và có khả năng mua.Khái niệm lượng cầu hàng hóa (QD): Lượng cầu là lượng cụ thể của hàng hóa hay dịch vụ mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại một mức giá xác định trong một giai đoạn nhất định và giả định rằng tất cả các yếu tổ khác không thay đổi.Luật cầu hàng hóa: giả định rằng tất cả các yếu tố khác không thay đổi, khi giá của hàng hóa hay dịch vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cầu của hàng hóa hay dịch vụ đó giảm đi và ngược lạiPhương trình đường cầu: QD = a – bP (a, b ≥0)Trong đó :a là hệ số phản ánh lượng cầu không phụ thuộc vào giáb là sự nhạy cảm của lượng cầu phụ thuộc vào giá
Trang 1VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO E-LEARNING
KINH TẾ HỌC VI MÔ (ECO101)
BÀI TẬP NHÓM
ĐỀ TÀI:
PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ VIỆC HÌNH THÀNH GIÁ CẢ BIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN
NĂM 2011
NHÓM 14 LỚP C19:
1 Trần Thanh Tâm A (Nhóm trưởng)
2 Trịnh Đinh Minh Hùng
3 Nguyễn Thanh Sơn
4 Nguyễn Tri Nhã Trân
5 Nguyễn Trọng Thành
6 Hồ Ngọc Thịnh
7 Trần Đình Huệ
8 Trần Thái Long
9 Lê Thành Nam
10 Trần Thanh TâmB
11 Trương Như Việt
MỤC LỤC
Trang 2I LỜI MỞ ĐẦU 3
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 3
2 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 3
3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 3
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3
5 NGUỒN SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU 3
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
II Cạ SỞ LÝ LUẬN 3
1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM 3
1.1 Khái niệm có liên quan đến cầu hàng hóa 3
1.2 Khái niệm có liên quan đến cung hàng hóa 3
2 LÝ THUYẾT VỀ CUNG - CẦU 3
2.1 Các nhân tố ảnh hýởng đến cung và cầu hàng hóa (dịch vụ) 3
2.2 Cân bằng cung cầu trên thị trýờng 3
III PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ SỰ HÌNH THÀNH GIÁ BIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN 2011 13
1 Tình hình kinh tế Việt Nam nãm 2011 13
2 Thực trạng cung và cầu Bia trên địa bàn TP HCM trong dịp tết 11
2.1 Thực trạng cung 11
2.2 Thực trạng cầu 3
2.3 Mối quan hệ cung - cầu và việc hình thành giá 3
IV MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ỔN ĐỊNH GIÁ BIA VÀO DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN 3
1 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân bằng cung Ờ cầu Bia trong dịp tết nguyên đán 3
2 Giải pháp nhằm ổn định giá cả mặt hàng Bia trong dịp tết Nguyên Đán 3
V KẾT LUẬN 3
DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Trang 3Hình 1: Đồ thị đường cầu ……… 6
Hình 2: Đồ thị đường cung………7
Hình 3: Đường cung dịch chuyển sang phải 9
Hình 4: Trạng thái cân bằng cung - cầu trên thị trường 10
Hình 5: Thị phần các nhà sản xuất bia tại Việt Nam 11
Hình 6: Nguồn cung tăng làm đường cung dịch chuyển từ SS’ 12
Hình 7: Cầu tăng làm cho đường cầu dịch chuyển từ DD’ 12
Hình 8: Sự dịch chuyển đường cung cầu Bia dịp Tết 13
Trang 4I LỜI MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Bia là loại thức uống không thể thiếu trong các ngày lễ tết, đặc biệt tiêu thụ lớn trong dịp Tết Nguyên đán Năm nào cũng vậy, cứ mỗi độ giáp Tết, thị trường Bia - Nước giải khát lại biến động với các hoạt động buôn bán tấp nập và giá cả mặt hàng này dường như nằm ngoài tầm kiểm soát Dịp tết năm 2011 vừa qua tại TP HCM giá Bia có mức tăng từ 5-10% Cụ thể: giá bia Heineken từ 330.000 đồng/thùng lên khoảng 335.000 đồng/thùng Bia Tiger từ 220.000 đồng/thùng cũng tăng lên 230.000 thùng Tại các đại lý, loại bia tăng giá mạnh nhất trên thị trường dịp cuối năm 2011 là bia 333, giá từ 197.000 đồng/thùng đã nhảy lên 235.000 đồng/thùng
Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (SABECO) cho biết, chỉ tính riêng tháng 12-2011 và tháng 1-2012, SABECO đưa ra thị trường khoảng 130 triệu lít bia/tháng, tăng 30%
so với các tháng bình thường và mặc dù giá bán của nhà máy bia không đổi nhưng giá bia trên thị trường vẫn tăng
2 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Nhu cầu tiêu thụ bia vào dịp cuối năm thường tăng khoảng 20 - 30% Cùng với mức tăng cầu như vậy,Ba đại gia chiếm phần lớn thị trường gồm Công ty Bia Sài Gòn (Sabeco), bia Hà Nội (Habeco) và bia Việt Nam (với các nhãn hiệu Tiger, Heineken, Bivina) đều tuyên bố sản lượng trong những tháng cuối năm tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước, giá cả không thay đổi Việc giảm giá thuế nhập khẩu khiến lượng Bia được nhập cũng tăng Cung cầu tăng cùng lúc và giá bia vào mỗi dịp tết đều tăng Điều gì đang xãy ra với thị trường Bia mỗi dịp tết? Cung cầu ảnh hưởng như thế nào đến giá cả?Ai được lợi, ai bị thiệt?Giải pháp nào cho thị trường này?
3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Để trả lời câu hỏi này, Nhóm chúng tôi chọn đề tài: “Phân tích mối quan hệ cung cầu và việc hình thành giá cả Bia trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh trong dịp tết Nguyên Đán năm 2011” do Thành Phố Hồ Chí Minh là địa phương lượng bia sản xuất và tiêu thụ chiếm khoảng 1/3 tổng lượng bia cả nước nhằm giải thích được nguyên nhân từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục tình trạng tăng giá bia vào mỗi dịp lễ, tết nhằm ổn định thị trường và giúp cho các doanh nghiệp trong nghành có chiến lược kinh doanh đúng đắn và hiệu quả cũng như giúp cho các nhà quản lý đưa ra các chính sách nhằn bình ổn giá cả thị trường trong các dịp lễ, tết
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trong phạm vi đề tài này chúng tôi chỉ nghiên cứu về mối quan hệ giữa cung, cầu và giá của mặt hàng bia trên thị trường Thành phố HCM nhân dịp Tết Nhâm Thìn năm 2011
Trang 55 NGUỒN SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU
Nguồn số liệu nghiên cứu được thu thập từ các kết quả khảo sát của các tổ chức và công
ty nghiên cứu thị trường, từ nguồn của Tổng cục Thống kê và số liệu từ các trang web của một
số công ty có liên quan
6 PH ƯƠNG PHÁP NGHIÊN C NG PHÁP NGHIÊN C ỨU
Về phương pháp nghiên cứu dựa trên các số liệu thu thập được về cung, cầu và giá để giải thích sự tác động của hoàn cảnh vào các đối tượng này như thế nào từ đó đưa ra những giải pháp đề xuất
II C S L ƠNG PHÁP NGHIÊN C Ở L Ý LUẬN
1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1.1 Khái ni m có liên quan đ n c u hàng hóa ệm có liên quan đến cầu hàng hóa ến cầu hàng hóa ầu hàng hóa
Khái niệm về nhu cầu: Nhu cầu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người Sự khan hiếm làm cho hầu hết các nhu cầu không được thỏa mãn
Khái niệm cầu thị trường: Cầu thị trường phản ánh lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người
mua mong muốn và có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một giai đoạn nhất định và giả định rằng tất cả các yếu tố khác không thay đổi (thu nhập, thị hiếu, kỳ vọng về hàng hóa trong tương lai )
Vì vậy cầu thị trường chỉ xuất hiện khi có đầy đủ hai yếu tố: mong muốn và có khả năng
mua.
Khái niệm lượng cầu hàng hóa (QD ): Lượng cầu là lượng cụ thể của hàng hóa hay dịch
vụ mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại một mức giá xác định trong một giai đoạn nhất định và giả định rằng tất cả các yếu tổ khác không thay đổi
Luật cầu hàng hóa: giả định rằng tất cả các yếu tố khác không thay đổi, khi giá của hàng
hóa hay dịch vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cầu của hàng hóa hay dịch vụ đó giảm đi và ngược lại
Phương trình đường cầu: QD = a – b*P (a, b ≥0)
Trong đó :
a là hệ số phản ánh lượng cầu không phụ thuộc vào giá
b là sự nhạy cảm của lượng cầu phụ thuộc vào giá
P là giá cả của hàng hóa
QD là lượng cầu của hàng hóa
Đồ thị của đường cầu:
Trang 6B
P1
P2
Hình 1: Đồ thị đường cầu
1.2 Khái ni m có liên quan đ n cung hàng hóa ệm có liên quan đến cầu hàng hóa ến cầu hàng hóa
Khái niệm cung thị trường: Cung thị trường phản ánh lượng hàng hóa hay dịch vụ mà
người bán mong muốn và có khả năng bán tại các mức giá khác nhau trong một giai đoạn nhất định và với giả định rằng tất cả các yếu tố khác là không thay đổi ( công nghệ, số lượng người bán, giá các yếu tố đầu vào )
Khái niệm lượng cung (QS): Là lượng cụ thể của hàng hóa hay dịch vụ mà người bán
mong muốn và có khả năng bán tại một mức giá xác định trong một giai đoạn nhất định, giả định rằng tất cả các yếu tố khác là không thay đổi
Luật cung thị trường: Giả định rằng tất cả các yếu tố khác không thay đổi Nếu giá của
hàng hóa hay dịch vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cung của hàng hóa hay dịch vụ đó cũng tăng lên
và ngược lại
Khi đó phương trình đường cung có dạng: QS = a + b*P (b ≥ 0)
Trong đó :
a là hệ số phản ánh lượng cung không phụ thuộc vào giá
b là hệ số phản ánh sự nhạy cảm của lượng cung phụ thuộc vào giá
P là giá của sản phẩm
QS : là lượng cung
Trang 70 Q
P
P1
P2
S
A
B
Hình 2: Đồ thị đường cung
2 LÝ THUYẾT VỀ CUNG - CẦU
2.1 Các nhân t nh h ố ảnh hưởng đến cung và cầu hàng hóa (dịch vụ) ảnh hưởng đến cung và cầu hàng hóa (dịch vụ) ưởng đến cung và cầu hàng hóa (dịch vụ) ng đ n cung và c u hàng hóa (d ch v ) ến cầu hàng hóa ầu hàng hóa ịch vụ) ụ)
2.1.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến cầu hàng hóa (dịch vụ)
Đối với hàng hóa thông thường thì khi giá của hàng hóa tăng lên thì người tiêu dùng thường có xu hướng giảm nhu cầu về mặt hàng đó có thể chuyển sang mặt hàng thay thế khác có chức năng và công dụng tương đương và do đó làm cho cầu mặt hàng này giảm xuống Ngược lại khi giá của mặt hàng này giảm xuống thì người tiêu dùng đổ xô đi mua, vì đó là mặt hàng thông thường phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của người dân do đó lượng cầu hàng hóa này cũng tăng theo Ngoài yếu tố giá cả hàng hóa làm thay đổi lượng cầu còn có rất nhiều yếu tố khác tác động tới lượng cầu của người tiêu dùng có thể làm cho đường cầu dịch chuyển sang trái hoặc sang phải
Các yếu tố tác động đến cầu bao gồm:
Thu nhập của người tiêu dùng
Thu nhập là một yếu tố quan trọng xác định lượng cầu.Thu nhập ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua của người tiêu dùng Khi thu nhập tăng lên thì người tiêu dùng có xu hướng mua sắm như sau:
- Đối với hàng hóa thông thường: Khi thu nhập tăng thì cầu tăng
- Đối với hàng hóa thứ cấp: Khi thu nhập tăng thì cầu giảm
Ví dụ: khi thu nhập tăng thì người tiêu dùng thường mua thịt, cá (hàng hóa thông thường)
và ít mua ngô, khoai sắn hơn (hàng hóa thứ cấp)
Giá của các loại hàng hóa có liên quan
Trang 8Cầu đối với hàng hóa không chỉ phụ thuộc vào giá của bản thân hàng hóa mà còn phụ
thuộc vào giá của hàng hóa có liên quan Các hàng hóa liên quan này chia ra làm hai loại (hàng
hóa thay thế và hàng hóa bổ sung):
Đối với hàng hóa thay thế (là hàng hóa có thể sử dụng thay cho hàng hóa khác) Khi giá
của một loại hàng này thay đổi thì cầu đối với mặt hàng kia cũng thay đổi
Ví dụ khi giá của cà phê tăng thì người tiêu dùng chuyển từ dùng cà phê sang chè, do đó cầu mặt hàng chè tăng lên
Đối với hàng hóa bổ sung (là hàng hóa được sử dụng đồng thời với hàng hóa khác) Khi
giá của hàng hóa tăng lên thì cầu hàng hóa bổ sung với mặt hàng đó cũng giảm đi
Ví dụ: để uống cà phê thì người ta thường dùng đường và sữa Khi giá cà phê mà tăng lên thì người ta dùng cà phê ít đi nên nhu cầu dùng đường và sữa cũng giảm đi
Dân số
Đối với hàng hóa thông thường trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, khi dân số tăng lên thì nhu cầu về hàng hóa đó cũng tăng lên và ngược lại Ví dụ: Thành phố HCM có mức dân số đông gấp mấy chục lần các tỉnh lân cận, vì vậy nhu cầu về mặt hàng thực phẩm ở Thành phố HCM cũng cao hơn so với các tỉnh khác
Thị hiếu của người tiêu dùng
Thị hiếu có ảnh hưởng lớn đến cầu của người tiêu dùng Thị hiếu là sở thích hay sự ưu tiên của người tiêu dùng đối với hàng hóa hoặc dịch vụ Thị hiếu phụ thuộc vào văn hóa và phong cách sống của từng người, từng khu vực và từng quốc gia Thị hiếu khác nhau thì nhu cầu
về sản phẩm cũng khác nhau
Các kỳ vọng trong tương lai
Cầu đối với hàng hóa và dịch vụ sẽ thay đổi phụ thuộc vào các kỳ vọng (sự mong đợi) của người tiêu dùng.Nếu người tiêu dùng hy vọng giá của hàng hóa nào đó sẽ giảm trong tương lai thì cầu hiện tại đối với hàng hóa của họ sẽ giảm xuống và ngược lại
2.1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến cung hàng hóa (dịch vụ )
Đối với hàng hóa thông thường thì khi giá hàng hóa giảm thì tức là lợi nhuận của nhà sản xuất có xu hướng giảm xuống nên nhà sản xuất thường hạn chế lượng cung, giảm sản xuất và khi giá tăng cao thì họ tăng cường sản xuất và cung ứng sản phẩm ra thị trường do đó làm cho lượng cung hàng hóa tăng lên Ngoài sự tác động của giá đến lượng cung còn có rất nhiều yếu tố khác tác động đến lượng cung sản phẩm có thể làm dịch chuyển đồ thị đường cung sang phải hay sang trái
Các nhân tố tác động đến cung hàng hóa bao gồm:
Công nghệ
Trang 90 Q
P
P1
P2
S
A
B
S’
Công nghệ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm Sự cải tiến công nghệ góp phần làm cho cung tăng (Hình 3 Đường cung dịch chuyển sang phải )
Hình 3: Đường cung dịch chuyển sang phải
Giá của các yếu tố sản xuất đầu vào
Giá của các yếu tố sản xuất đầu vào có ảnh hưởng đến khả năng cung ứng sản phẩm Nếu giá của các yếu tố sản xuất giảm sẽ dẫn đến giá thành sản xuất giảm và cơ hội kiếm lợi nhuận cao lên do đó nhà sản xuất có xu hướng sản xuất nhiều hơn
Chính sách thuế
Mức thuế cao sẽ làm cho thu nhập của doanh nghiệp sản xuất ít đi và họ không có ý muốn cung ứng hàng hóa nữa và ngược lại thuế thấp sẽ khuyến khích các hãng mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh của mình do đó cung hàng hóa sẽ tăng lên
Số lượng người sản xuất
Số lượng người sản xuất càng nhiều thì lượng cung càng lớn và ngược lại
Các kỳ vọng
Mọi mong đợi về sự thay đổi giá cả của hàng hóa, giá của các yếu tố sản xuất và các chính sách thuế đều có ảnh hưởng đến cung hàng hóa và dịch vụ Nếu sự mong đợi dự đoán có thuận lợi cho sản xuất thì cung sẽ được mở rộng và ngược lại
2.2 Cân b ng cung c u trên th tr ằng cung cầu trên thị trường ầu trên thị trường ị trường ường ng
2.2.1 Trạng thái cân bằng cung - cầu trên thị trường
Khi cầu đối với hàng hóa nào đó xuất hiện trên thị trường, người sản xuất sẽ tìm cách đáp ứng mức cầu đó
Trang 100 Q
P
Q0 P0
S
A
D
Trạng thái cân bằng cung cầu đối với một hàng hóa nào đó là trạng thái khi việc cung hàng hóa đó đủ thỏa mãn nhu cầu đối với nó trong một thời kỳ nhất định Tại trạng thái cân bằng này chúng ta có giá cân bằng (P0) và sản lượng cân bằng (Q0)
Hình 4: Trạng thái cân bằng cung - cầu trên thị trường Trạng thái cân bằng cung - cầu là trạng thái mà Qs = Qd và điểm A là điểm cân bằng với mức sản lượng cân bằng là Q0 và mức giá cân bằng là P0
2.2.2 Sự thay đổi trạng thái cân bằng
Trạng thái cân bằng bị thay đổi khi có đường cung hoặc đường cầu dịch chuyển sang vị trí mới Tức là có sự thay đổi về cung cầu do các yếu tố bên ngoài tác động như (thu nhập, thị hiếu, kỳ vọng của người tiêu dùng thay đổi hay công nghệ, số lượng nhà sản xuất, chi phí đầu vào của doanh nghiệp có sự biến động) làm đường cầu hoặc cung dịch chuyển Và vị trí cân bằng mới sẽ xuất hiện khi đường cung hoặc cầu dịch chuyển sang vị trí mới
III PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ SỰ HÌNH THÀNH GIÁ BIA TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN 2011
1 Tình hình kinh tế Việt Nam năm 2011
Năm 2011 trong điều kiện tình hình sản xuất rất khó khăn và cả nước tập trung ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2011 ước tính tăng 5,89% Trong đó tốc độ tăng GDP: quý I tăng 5,57%; quý II tăng 5,68%; quý III tăng 6,07%
và quý IV tăng 6,10%
Tại TP.HCM với mức GDP tăng khoảng 10.3% và đưa thu nhập bình quân đầu người năm 2011 của thủ TP HCM khoảng 3.130 USD Mặt khác Theo kết quả điều tra dân số chính thức vào thời điểm 0 giờ ngày 1 tháng 4 năm 2009 thì dân số thành phố là 7.162.864 người (chiếm 8,34% dân số Việt Nam) Khi thu nhập của người dân đi vào ổn với lượng dân cư đông đúc, thì nhu cầu mua sắm của người dân TP.HCM tăng một cách đột biến đối với các mặt hàng thiết yếu nhân dịp Tết Nguyên Đán đặc biệt là Bia phục cho nhu cầu sinh hoạt vui Xuân theo
Trang 11Điều này tất yếu dẫn đến giá cả của Bia bị biến động, sự biến động giá cả là tùy thuộc vào mối quan hệ cung - cầu của thị trường Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này
2 Th c tr ng cung và c u Bia trên đ a bàn TP HCM trong d p t t ực trạng cung và cầu Bia trên địa bàn TP HCM trong dịp tết ạng cung và cầu Bia trên địa bàn TP HCM trong dịp tết ầu trên thị trường ị trường ị trường ết
2.1 Thực trạng cung
Hiện tại, Việt Nam có ba doanh nghiệp đang chiếm thị phần lớn về bia là SABECO (Tổng công
ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn) 51,4%, VBL (Công ty TNHH Nhà máy bia Việt Nam) 29,7%, HABECO (Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội) 13,9%
Hình 5: Thị phần các nhà sản xuất bia tại Việt Nam Một đại diện của Tổng công ty cổ phần Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) cho biết chỉ tính riêng tháng 12-2011 và tháng 1-2012, Sabeco đưa ra thị trường khoảng 130 triệu lít/tháng, tăng 30% so với các tháng bình thường Theo vị này, sẽ khó có khả năng thị trường xảy
ra tình trạng khan hàng hay thiếu hàng trong dịp tết năm nay vì nguồn cung của Sabeco đưa ra thị trường tăng khá mạnh Nếu cần thiết, Sabeco vẫn có kế hoạch sản xuất dự trữ với sản lượng tăng thêm ít nhất 20% so với công suất hiện tại
Đầu năm 2012 khi thuế nhập khẩu bia giảm xuống 30% đây cũng là nhân dịp Tết Nguyên Đán do đó ngoài lượng cung Bia trong nước còn có một lượng lớn Bia nhập khẩu cung cấp cho thị trường
Cung dồi dào sẽ làm cho giá Bia giảm xuống, mang lợi ích đến người tiêu dùng (Hình 6)