Chương 10: Hệ thống tài chính, tiền tệ và ngân hàng pptx

CHƯƠNG 10 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH, TIỀN TỆ VÀ NGÂN HÀNG Nội dung: 1 Hệ thống tài chính 2 Tiền tệ 3 Lãi suất 4 Cung và cầu trên thị trường tiền tệ... 10.1 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH 10.1.1 Mục đích c

CHƯƠNG 10

HỆ THỐNG TÀI CHÍNH, TIỀN TỆ VÀ NGÂN HÀNG

Nội dung:

1 Hệ thống tài chính

2 Tiền tệ

3 Lãi suất

4 Cung và cầu trên thị trường tiền tệ

10.1 HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

10.1.1 Mục đích của hệ thống tài chính

Đem những người có nhu cầu về tiền và người có tiền đến với nhau

Người có tiền

Hệ thống tài chính Thị trường Các định chế tài chính

Ngân hàng Người cần tiền

Nhu cầu tài chính khác nhau

Lượng

tiền

Thanh

toán

Hình thức linh hoạt Muốn thanh toán ổn định

tốt

10.1.2 Vai trò của hệ thống tài chính

 Điều phối cân bằng tiết kiệm

 Phân bổ quỹ tới những nơi tiêu dùng tốt nhất

 Giảm rủi ro thông qua đa dạng hoá

 Tạo ra tính thanh khoản (bằng cách thu thập nguồn quỹ và đem cho nhiều người vay)

 Tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại (bằng cách gia hạn tín dụng, cho phép thay đổi tiêu dùng)

10.1.3 Phân loại hệ thống tài chính

 Định hướng Ngân hàng

 Định hướng thị trường

Vai trị của ngân hàng trong hệ thống tài chính

 Trung gian tài chính thương mại

 Các cơng cụ chính sách: tài trợ theo chính sách, tái thiết xã hội

Hình 7.1 Hình thức trao đổi

H àng hoá

để bán

• Trao đổ i hà ng hoá giá n tiế p

• Đò i hỏ i nhu cầ u phá t sinh cù ng lú c

• Trao đổ i hà ng hoá lấ y tiề n

• H ạn chế nhu cầ u phá t sinh cù ng lú c

• Quyề n phâ n bổ hà ng hoá v à dịch vụ

• Khó có thể đ5nh giá phả n ả nh đú ng chi phí v à nhu cầ u

Trao đổ i

Phâ n phố i củ a chính phủ

Tiề n

Cơng cụ thanh tốn cho lưu thơng hàng hố và nợ

 Tiền hợp pháp: Tiền giấy và tiền đồng

 Chứng từ cĩ giá

10.2.1 Chức năng của tiền

 Phương tiện trao đổi

o Dùng trong giao dịch mua bán hàng hoá

o Tạo thuận lợi cho quá trình lưu thông hàng hoá

 Đo lường giá trị

o Đo lường hàng hoá khác nhau

o So sánh lợi ích và chi phí các phương án kinh tế

o Cơ sở hạch toán mọi hoạt động kinh tế

 Phương tiện cất giữ giá trị

o Tiền để tiêu dùng trong tương lai

o Tài sản tài chính

10.2.2 Cung tiền

 Lượng tiền: lượng tiền lưu hành trong một thời đoạn

 Tính thanh khoản (Liquidity): khả năng chuyển đổi tài sản thành phương tiện trao đổi

 Khối tiền M1

o Tiền mặt hiện hành

o Khác khoản ký thác sử dụng cheque

 Khối tiền M2

o M1 và các chuẩn tệ

o Khác khoản ký thác: tiết kiệm có kỳ hạn, ký thác có kỳ hạn, chứng khoán ngắn hạn của chính phủ

 Khối tiền M3

o Gồm M2 và các khoản khác: (1) Trái phiếu, (2) Công trái, (3) Cổ phiếu, (4) Văn tự cầm cố…

 Đa số dùng M1 để định nghĩa tiền : Khối M1 là lượng cung tiền

M2

M3

L

Narrow medium

of Exchange

Broader medium

of Exchange

Broader medium

of Exchange and

Stores of Value

Short-term

stores of value

10.2.3 Ngân hàng và cơ chế tạo tiền

A Hệ thống ngân hàng

Bảng cân đối tài khoản của ngân hàng

Ngân hàng thương mại A

Dự trữ bắt buộc: phần ký gửi của ngân hàng thương mại tại

ngân hàng trung ương và phần tiền mặt cĩ sẵn

Tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Phần trăm của phần ký gửi mà ngân

hàng phải dự trữ tại ngân hàng trung ương

hàng ngân

Tiền

trữ dự Tiền

r 

B Bảng cân đối tài khoản của một ngân hàng thương mại

Ngân hàng 1 Ngân hàng 2

Dự trữ 100 Ký gửi 1000

Cho vay 900

Tổng số 1000 Tổng số 1000

Tổng số 900 Tổng số 900

C Cơ chế tạo tiền

Sử dụng tiền Các thế hệ

Ngân hàng

Tiền ngân hàng

D Số nhân cung tiền (money multiplier)

 Hệ số phản ánh khối lượng tiền được tạo ra từ một đơn vị

cơ số tiền (kM)

 Trong trường hợp đơn giản, số nhân cung tiền là tỷ lệ tiền gửi so với việc tăng dự trữ mới:

c bắt buộ trữ

dự lệ tỷ

1 tiền

cung nhân

 Gọi H là cơ số tiền : tiền mặt ngồi ngân hàng + tiền dự trữ

 Khối tiền M1: tiền mặt ngồi ngân hàng + tiền sử dụng cheque

M1 = kMxH

E Ngân hàng trung ương

 Ngân hàng của chính phủ

 Lender of the last resort cho ngân hàng nguy khốn

 Kiểm soát lượng cung tiền: tăng hay giảm

o Thay đổi tỷ lệ dự trữ

o Thay đổi tỷ lệ chiết khấu

o Chính sách thị trường mở (Open Market Operation)

Bản cân đối tài khoản của Ngân hàng trung ương Hoa Kỳ

(FED)

Trái khoán chính phủ 506.695 Dự trữ của NHTM 13.480

Nguồn: bản tin FED, 2000, bảng 1.18

F Đường cung tiền

 Ngân hàng trung ương kiểm soát lượng cung tiền bằng kiểm soát lượng dự trữ trong nền kinh tế

 Hành vi cung tiền của ngân hàng trung ương không bị ảnh hưởng của lãi suất  đường cung tiền thẳng đứng

Cung tieàn, M

0

Central Bank Balance Sheet

FEDERAL RESERVE BANK OF THE U.S

BALANCE SHEET AS OF DECEMBER 31, 2001

($ MILLION)

ASSETS:

GOLD $ 11,045

LIABILITIES:

CAPITAL ACCOUNT (NET WORTH)

Source: Federal Reserve Board of Governors, 88th Annual Report 2001, April 2002, p 382.

10.2.4 Cầu tiền

 Chức năng: phương tiện trao đổi, đơn vị tính toán, cất giữ

giá trị

 Nguồn gốc nhu cầu tiền:

o Nhu cầu trao đổi Dt: số tiền cần để mua hàng hoá và dịch vụ

o Nhu cầu dự phòng: tiền đáp ứng nhu cầu cấp bách, không dự kiến

o Nhu cầu đầu cơ Da: Tiền cần giữ cho kỳ vọng cho thị trường tài chính trong tương lai

 Các yếu tố quyết định đến nhu cầu tiền:

o Lãi suất

o Lượng tiền cần giao dịch: tổng sản lượng, mức giá chung

 Đường cầu tiền:

o Lãi suất thay đổi, lượng cầu dịch chuyển

o Tổng sản lượng thay đổi, đường cầu dịch chuyển

Tieàn, M

Md(Y1) Md(Y2) 0

%

10.3 LÃI SUẤT

 Lãi tức: giá phải trả cho việc sử dụng nguồn lực vốn trong một thời đoạn

 Lãi suất: tỷ lệ lãi tức trên vốn gốc

 Yếu tố quyết định đến lãi suất:

o Kỳ hạn thanh tốn

o Rủi ro

o Khả năng chuyển hốn

o Chi phí hành chính

 Lãi suất cân bằng

o Điểm tại đĩ lượng cầu tiền bằng với lượng cung tiền chính là lãi suất của nền kinh tế

Cấu trúc của lãi suất (Term structure of interest rates)

 Thời gian đáo hạn càng dài, mức lợi tức yêu cầu càng cao

 Ngân hàng trung ương cĩ thể tác động đến lãi suất ngắn hạn

 Cảm nhận của thị trường tác động đến lãi suất trung và dài hạn

Đường cong lãi suất (Yields curve)

 Đồ thị biểu diễn hàm số suất thu lợi đáo hạn của những cơng cụ tài chính khơng rủi ro theo thời gian đáo hạn

Đườ ng cong lã i suấ t ngâ n hà ng bằ ng tiề n đồ ng

0.25%

0.35%

0.45%

0.55%

0.65%

0.75%

10.4 CUNG VÀ CẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ

o Nếu lãi suất cao hơn mức cân bằng, lãi suất tự động giảm xuống, Khơng khuyến khích người dân mua trái phiếu

o Nếu lãi suất thấp hơn mức cân bằng, lãi suất tự động tăng lên, Khơng khuyến khích người dân bán trái phiếu

Tiền, M

Md

0

%

r2

Điểm cân bằng

dư cầu

Thiếu cung

r*

r1

Thay đổi cung tiền ảnh hưởng đến lãi suất

Dư cung tiền tại

M S 1

Tiền, M

Md

0

%

MS

2

7

Lãi suất cân bằng tại M S

1 14

MS 1

Lãi suất cân bằng tại M S

0

M S

1

Tăng thu nhập và sự dịch chuyển của đường cầu

Tieàn, M

0

%

MS

2

7 14

MS 1

M d

1

Nhu cầu trái phiếu:

P1

0 Quantity of Bonds

Price

of

bonds

A

0 Quantity of Loanable Funds

Interes

t rate

A

B

(a) Bond Market Perspective (b) Loanable Funds Perspective

i1

P2

Cung trái phiếu

(a) Bond Market Perspective (b) Loanable Funds Perspective

P1

0 Quantity of Bonds

Price

of

bonds

D

i2

0 Quantity of Loanable Funds

Interes

t rate

C D

B S

L D

i1

P2

C

Cân bằng trong thị trường trái phiếu và vốn

(a) Bond Market Perspective (b) Loanable Funds Perspective

P1

0 Quantity of Bonds

Price

of

bonds

A

i2

0 Quantity of Loanable Funds

Interes

t rate

B S

i1

P2

B

E D

Excess Demand for

Bonds

Excess Supply of Bonds

L S

D

E

Excess Supply of Loanable Funds

L D

C

A

C

P*

i*

Excess Demand for Loanable funds