Giáo án điện tử sinh học: Sinh học 12-Thi giáo viên giỏi-Liên kết và hoán vị Gen docx

Cơ sở tế bào học Các gen trên cùng một NST thường di truyền cùng nhau trong giảm phân và thụ tinh  liên kết gen Vd: gen A và B; gen a và b di truyền cùng nhau  Số nhóm gen liên kết b

Đối tượng thí nghiệm

Đáng lẽ ra ta sẽ tiến hành thí nghiệm trên con thỏ nhưng do chính phủ thấy kinh phí nhiều quá nên không cấp nữa nên ta

đã dùng một đối tượng khác đó là ruồi giấm.

Ruồi giấm có những ưu điểm sau:

-Vòng đời ngắn

-Sinh sản nhiều

-Có nhiều tính trạng tương phản rõ rệt: thân xám – đen, cánh dài – cụt…

- Tế bào có 2n=8, dễ quan sát

Ruồi đột biến – mắt trắng

Ruồi hoang dại – mắt đỏ

P t/c: Thân xám, cánh dài ♀ Thân xám, cánh dài x ♂ Thân đen cánh cụt Thân đen cánh cụt

F1: 100% thân xám cánh dài Ruồi F1 đem lai phân tích, thu được kết quả: Fb: 1 thân xám, cánh dài : 1 ♂ Thân đen cánh cụt thân đen, cánh cụt

Vì sao không thu được kết quả phân li 1 : 1 : 1 : 1 như phép lai phân tích 2 tính trạng của Menđen?

Fb:

1 Thí nghiệm

Xám dài t/c

Đen cụt Xám dài

1 Xám dài : 1 Đen cụt Đen cụt t/c

B

AB AB

a

b

a b

ab

ab (Đen - cụt)

G P :

a ab

F 1 :

b

a A

B

AB

P TC :

2 Giải thích

a A

B

ab 

a

b

a b

♀ ab

P B :

B

50% AB

b

a 50% ab

b

a 100% ab

F B :

b

a A

B

50% AB ab

1 (Xám-Dài) 1 (Đen-cụt)

a

b

a b

ab ab 50%

3 Cơ sở tế bào học

 Các gen trên cùng một NST thường di truyền cùng

nhau trong giảm phân và thụ tinh  liên kết gen (Vd: gen A và B; gen a và b di truyền cùng nhau)

 Số nhóm gen liên kết bằng số NST đơn bội n trong

giao tử đó

Vd: ruồi giấm có 2n=8  số nhóm gen liên kết bằng

a A

B

Moocgan tiến hành thí nghiệm và thu được kết quả như sau:

Pt/c: Thân xám, cánh dài x Thân đen, cánh cụt ♀ Thân xám, cánh dài  F1: 100% xám, dài

Cho F1 lai phân tích (thí nghiệm ở liên kết gen ta đã dùng con ) ♀ Thân xám, cánh dài ♂ Thân đen cánh cụt

Fb: 965 xám, dài : 944 đen, cụt : 206 xám, cụt : 185 đen, dài

(41,5% xám dài : 41,5 % đen cụt : 8,5% xám cụt : 8,5% đen dài)

Fb:

1 Thí nghiệm

Phép lai 1: khi sử dụng con F1 lai phân tích thì ♂ Thân đen cánh cụt thu được 2 kiểu hình tỉ lệ là 1 : 1

Phép lai 2: khi sử dụng con F1 lai phân tích thì thu ♀ Thân xám, cánh dài được 5 kiểu hình tỉ lệ 41,5 : 41,5 : 8,5 : 8,5.

Moocgan tiến hành thí nghiệm và thu được kết quả như sau:

Pt/c: Thân xám, cánh dài x Thân đen, cánh cụt ♀ Thân xám, cánh dài  F1: 100% xám, dài

Cho F1 lai phân tích (thí nghiệm ở liên kết gen ta đã dùng con ) ♀ Thân xám, cánh dài ♂ Thân đen cánh cụt

Fb: 965 xám, dài : 944 đen, cụt : 206 xám, cụt : 185 đen, dài

(41,5% xám dài : 41,5 % đen cụt : 8,5% xám cụt : 8,5% đen dài)

Fb:

2 Giải thích kết quả thí nghiệm:

3 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen

-Trong quá trình giảm phân hình thành giao tử cái, ở một số tế bào, khi các NST tương đồng tiếp hợp và trao đổi chéo  các gen đổi vị trí cho nhau và làm xuất hiện các tổ hợp gen mới Người ta gọi đó là hiện tượng hoán vị gen.

-Kết quả: cho 4 loại giao tử với tỉ lệ không bằng nhau:

+ Giao tử liên kết bằng nhau, chiếm tỉ lệ lớn

+ Giao tử hoán vị bằng nhau, chiếm tỉ lệ thấp

Giao tử liên kết Giao tử hoán vị

Giao tử hoán vị Giao tử liên kết

- Tần số hoán vị gen (f) được tính bằng tỉ lệ phần trăm số cá thể có tái tổ hợp gen trên tổng số cá thể

- Tần số HVG không vượt quá 50%, 2 gen nằm xa nhau thì tần

số hoán vị càng cao.

A B

a b

a b

a b

a b

A B

a b

a b

a b

A b

a b

a B

a b

F1 cho 4 loại giao tử với tỉ lệ không bằng nhau  phân li kiểu hình cũng không bằng nhau Cá thể có kiểu hình giống bố mẹ chiếm tỉ lệ cao, kiểu hình khác bố mẹ tỉ lệ thấp.

A B

a b

a b

a b

a b

A B

a b

a b

a b

A b

a b

a B

a b

- Các gen nằm trên 1 NST thường di truyền cùng nhau Trong tự nhiên, những gen khác nhau làm cho sinh vật thích nghi với môi trường có thể được tập hợp trên 1 NST  di truyền cùng nhau  duy trì sự ổn định của loài.

-Trong chọn giống, gây đột biến chuyển những gen có lợi vào cùng 1 NST  tạo giống mới có đặc điểm mong muốn.

- Liên kết gen làm hạn chế biến dị tổ hợp

1 Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen

2 Ý nghĩa của hiện tượng hoán vị gen

-Tăng biến dị tổ hợp

-Lập bản đồ di truyền nhờ biết được khảng cách tương đối của các gen trên NST Đơn vị đo khảng cách là cM (centimoocgan) Các gen nằm xa nhau thì khả năng trao đổi chéo rất lớn.

- Bản đồ di truyền giúp ta có thể tiên đoán được tần số tổ hợp gen mới trong các phép lai.

BÀI HỌC KẾT THÚC 

Bài tập về nhà:

1/ Làm bài tập trong SGK

2/ Giải thích: tại sao tần số hoán vị f luôn nhỏ hơn 50%