Sau khi nghiên cứu quy luật di truyền của từng tính trạng, Menđen tiếp tục làm thí nghiệm lai các cây đậu Hà Lan khác nhau về hai tính trạng và theo dõi sự di truyền đồng thời của hai tí
Trang 1SVTH: Lê Thị Minh Châu GVHD: ThS Lê Phan Quốc
Trang 2Sau khi nghiên cứu quy luật di truyền của từng tính trạng, Menđen tiếp tục làm thí nghiệm lai các cây đậu Hà Lan khác nhau về hai tính trạng và theo dõi sự di truyền đồng thời của hai tính trạng đó
Trang 3Lai 2 cây đậu Hà Lan thuần chũng khác nhau về tính trạng màu hạt và hình dạng hạt
Pt/c: ♀ (♂) Hạt vàng, trơn x ♂ (♀) Hạt xanh, nhăn
F1: 100% Hạt vàng trơn
Pt/c
F1
Trang 4315 Hạt vàng, trơn 108 Hạt vàng, nhăn
101 Hạt xanh, trơn 32 Hạt xanh, nhăn
Cho F1 tự thụ phấn
F2: 315 Hạt vàng, trơn : 108 Hạt vàng, nhăn
101 Hạt xanh, trơn : 32 Hạt xanh, nhăn Giải thích kết quả phép lai này như thế nào?
Pt/c
F1
F2
Trang 5315 Hạt vàng, trơn 108 Hạt vàng, nhăn
101 Hạt xanh, trơn 32 Hạt xanh, nhăn
F2 phân li theo tỉ lệ: 9 vàng, trơn : 3 vàng, nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn Nếu xét riêng từng cặp tính trạng, ta thấy:
•Tỉ lệ hạt vàng / hạt xanh = 3 : 1
•Tỉ lệ hạt trơn / hạt nhăn = 3 : 1
F2
Hạt vàng Hạt xanh
315 + 108
101 + 32
Hạt trơn Hạt nhăn
315 + 101
108 + 32
= 9 : 3 : 3 : 1
3 trội : 1 lặn Giống với định luật phân li
Trang 6315 Hạt vàng, trơn 108 Hạt vàng, nhăn
101 Hạt xanh, trơn 32 Hạt xanh, nhăn
• Nếu ta lấy (3 vàng : 1 xanh) x (3 trơn : 1 nhăn) = 9 : 3 : 3 :1 = kết quả thí nghiệm
• Có thể nói sự di truyền của 2 tính trạng trên là kết quả của sự phân li từng tính trạng riêng lẻ được không?
F2
Hạt vàng Hạt xanh
315 + 108
101 + 32
Hạt trơn Hạt nhăn
315 + 101
108 + 32
= 9 : 3 : 3 : 1
Trang 7Từ kết quả nghiên cứu ở nhiều phép lai khác nhau và áp dụng các quy luật xác suất để xử lí số liệu, Menđen nhận ra rằng:
Các cặp nhân tố di truyền quy định các tính trạng khác nhau phân li độc lập
trong quá trình hình thành giao tử.
Trang 8♀\♂ AB Ab aB ab
AABB
x
aabb
Nếu kí hiệu: A là alen quy định hạt vàng, a quy định hạt xanh
B quy định hạt trơn, b quy định hạt nhăn F1 giảm phân cho 4 loại giao tử: AB, Ab, aB, ab Qua thụ tinh chúng kết hợp với nhau cho 16 tổ hợp gen quy định 3 loại kiểu hình với tỉ lệ 9 : 3 : 3 : 1
AaBb
F1
F2
Trang 9• Các gen quy định các tính trạng khác nhau nằm trên các cặp NST tương đồng
khác nhau, qua giảm phân, các gen sẽ phân li độc lập nhau.
• Sự phân li của các cặp NST xảy ra với xác suất như nhau Vì vậy nếu cơ thể dị hợp
2 cặp gen nằm trên 2 NST khác nhau sẽ cho 4 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau.
Trang 10• Trong các phép lai của Menđen, ông đã sử dụng các dòng thuần chủng về
1 hay một vài tính trạng
• Ông nghiên cứu từng tính trạng riêng lẻ chứ không nghiên cứu toàn bộ các tính trạng của cơ thể
Trang 11Bảng 1 Kết quả các phép lai đơn tính của Mendel
Ông tiến hành thí nghiệm với quy mô lớn Ví dụ như trong pháp lai 3 tính trạng, cây đồng hợp tử lặn về 3 cặp gen sẽ xuất hiện với tần số là 1/64 sẽ rất khó
phát hiện nếu chỉ có khoảng vài chục cây F2
Trang 12• Nếu biết được các gen quy định tính trạng nào đó phân li độc lập thì có thể
dự đoán được kết quả phân li kiểu hình ở đời sau
• Các cặp gen khi phân li độc lập sẽ tạo ra một số lượng rất lớn các biến dị tổ hợp
Trang 13Số cặp
gen dị
hợp tử
(F1)
Số loại giao tử của F1
Số loại kiểu gen ở F2
Số loại kiểu hình ở F2
Tỉ lệ kiểu hình ở F2
Từ các phép lai trên ta có thể rút ra công thức để dự đoán kết quả ở đời sau như trên
