Giáo án điện tử môn sinh học: Sinh học lớp 12- Điện thế hoạt động và sự lan truyền xung thần kinh ppsx

ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH BÀI 29 - TIẾT 32.. Điện thế hoạt động gồm 3 giai đoạn: - Giai đoạn mất phân cực: Điện thế giữa hai bên màng đang chênh lệch -70 mV tr

SVTT: Võ Thanh Luyên

Đơn vị: Trường THPT Thanh Bình 2

ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ

SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH

BÀI 29 - TIẾT 32.

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

? Điện thế hoạt động gồm những giai đoạn nào? Điền tên các giai đoạn vào chỗ dấu hỏi chấm.

Đảo cực

Tái phân cực

Dựa vào quá trình biến đổi điện thế em

hãy giải thích tại sao chia thành: mất phân cực, đảo cực, tái phân cực?

Điện thế hoạt động gồm 3 giai đoạn:

- Giai đoạn mất phân cực:

Điện thế giữa hai bên màng đang chênh lệch (-70 mV) trở nên cân bằng (0 mV)

- Giai đoạn đảo cực:

Bên trong màng trở nên tích điện +, bên ngoài tích điện -.

- Giai đoạn tái phân cực:

Khôi phục lại sự chênh lệch điện thế (-70mV)

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

1 Đồ thị điện thế hoạt động:

Điện thế hoạt động: là sự biến đổi điện thế nghỉ, từ phân cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.

Vậy điện thế hoạt động là gì?

? Ba giai đoạn của điện thế hoạt động diễn ra trong thời gian bao lâu?

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

1 Đồ thị điện thế hoạt động:

2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:

a Ở giai đoạn mất phân cực và đảo cực

Vì sao khi cổng Na+

mở Na+ ồ ạt từ ngoài vào trong tế bào

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

1 Đồ thị điện thế hoạt động:

2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:

a Ở giai đoạn mất phân cực và đảo cực

b Ở giai đoạn tái phân cực

Cơ chế gây tái phân cực

Em hãy quan sát quá trình và cho biết nguyên nhân gây ra tái phân cực?

2K + 2K +

Sau ba giai đoạn: Na + bên trong nhiều, K + bên ngoài nhiều.

Vậy để lập lại trật tự như ban đầu thì phải nhờ quá trình nào?

Sau ba giai đoạn chênh lệch điện tích đã trở lại – 70mV nhưng ion trong và ngoài màng thay đổi như thế nào so với trước?

Sau ba giai đoạn bơm Na-K vận chuyển Na + từ trong ra ngoài TB

và K + từ ngoài vào trong TB theo tỉ lệ 3 Na + : 2 K + để lập lại trật tự như ban đầu, quá trình này tiêu tốn năng lượng.

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

Sợi thần kinh không có bao miêlin

Sợi thần kinh có bao miêlin Bao miêlin

Eo Ranvie

Hai loại sợi thần kinh cấu tạo khác nhau ở điểm nào?

Có hai loại sợi thần kinh.

- Sợi không có bao miêlin: sợi không được bao bọc bởi miêlin

- Sợi có bao miêlin: có các bao miêlin (bản chất là photpho lipit cách điện) bao bọc không liên tục, ở giữa các bao miêlin là eo Ranvie.

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

 Nghiên cứu SGK và quan sát sơ đồ sau để hoàn phiếu học tập sau (thời gian 5 phút)

Trên sợi không có bao miêlin Trên sợi có bao miêlin Cách thức lan truyền

Cơ chế lan truyền

Tốc độ lan truyền

Tiêu tốn năng lượng

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH:

Sự lan truyền xung trên sợi thần kinh

Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh không có bao miêlin (trên)và

sợi có miêlin (dưới)

A B C D E

A B C D E

Trên sợi không có bao

Do m t phân c c, ất phân cực, đảo ực, đảo đảo o

c c và tái phân c c liên ực, đảo ực, đảo

ti p h t vùng này sang ếp hết vùng này sang ếp hết vùng này sang vùng khác

Lan truy n theo cách “nh y ền theo cách “nhảy ảo cóc” t eo Ranvie này sang ừ eo Ranvie này sang

eo Ranvie khác

Do m t phân c c, ất phân cực, đảo ực, đảo đảo o

c c và tái phân c c x y ực, đảo ực, đảo ảo

ra t eo Ranvie này ừ eo Ranvie này sang sang eo Ranvie khác

A B C D E F G

A B C D E F G

Khi xung thần kinh lan truyền từ A

sang B, xung ở B kích thích C tại sao

lại không kích thích trở lại A?

Kết luận:

- Xung thần kinh chỉ lan truyền một chiều, không quay trở lại.

- Nếu kích thích vào giữa sợi thần kinh thì xung lan truyền về hai phía.

Xung sẽ lan truyền như thế nào nếu có kích thích vào giữa

sợi thần kinh?

Kích thích

Chiều lan truyền xung thần kinh

CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 1: Xung thần kinh là:

A sự xuất hiện điện thế hoạt động

B thời điểm sắp xuất hiện điện thế hoạt động

C thời điểm chuyển giao giữa điện thế nghỉ sang điện thế hoạt động

D thời điểm sau khi xuất hiện điện thế hoạt động

Câu 2: Vì sao trong ĐTHĐ xảy ra giai đoạn mất phân cực?

A Do Na + đi vào làm trung hoà điện tích dương trong màng TB.

B Do Na + đi vào làm cân bằng điện tích trong và ngoài màng TB.

C Do K + đi vào làm trung hoà điện tích âm trong màng TB.

D Do K + đi vào làm trung hoà điện tích trong và ngoài màng TB.

B Vì tạo cho tốc độ truyền xung nhanh.

C Vì không thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra tại các eo Ranvie.

D Vì đảm bảo cho sự tiết kiệm năng lượng.

Bài tập:

 Xung th n kinh lan truy n theo các bó s i th n kinh có ần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có ền theo cách “nhảy ợng ần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có bao milêin t v não xu ng ừ eo Ranvie này sang ỏ não xuống đến các cơ ngón chân làm cơ ốn nhiều năng lượng đếp hết vùng này sang n các c ngón chân làm c ơ ngón chân làm cơ ơ ngón chân làm cơ

ngón chân co l i Hãy tính th i gian xung th n kinh lan ại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan ời gian xung thần kinh lan ần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có

truy n t võ não xu ng ngón chân (cho bi t chi u cao c a ền theo cách “nhảy ừ eo Ranvie này sang ốn nhiều năng lượng ếp hết vùng này sang ền theo cách “nhảy ủa

ng ười gian xung thần kinh lan i nào ó là 1,6m, t c đ ốn nhiều năng lượng độ lan truyền là 100m/s) lan truy n là 100m/s) ền theo cách “nhảy

Th i gian xung th n kinh lan truy n t võ não ời gian xung thần kinh lan ần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có ền theo cách “nhảy ừ eo Ranvie này sang

xu ng ngón chân là: ốn nhiều năng lượng

1,6 m : 100 m / s = 0,016 giây

Gi i ảo

Giai đoạn Nguyên nhân Kết quả

Na + vào trong màng quá nhiều

Cổng Na + đóng, cổng K +

mở K + từ trong đi ra ngoài

Bên ngoài lại mang điện tích + bên trong lại

mang điện -.

Bên trong mang điện tích + bên ngoài mang điện tích -.

Cá u i đ ốn nhiều năng lượng

i n phát ra là 60V Điện phát ra là 60V ện phát ra là 60V

Cá chình

i n phát ra là 600V Điện phát ra là 60V ện phát ra là 60V

Cá nheo

i n phát ra là 400V Điện phát ra là 60V ện phát ra là 60V

BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.

- Đọc trước bài 30 “Truyền tin qua xinap”.

II LAN TRUY N XUNG TH N KINH TRÊN S I TH N KINH ỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH ẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH ỢI THẦN KINH ẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

T i sao i n th ho t ại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan đ ện phát ra là 60V ếp hết vùng này sang ại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan độ lan truyền là 100m/s) ng lan truy n trên ền theo cách “nhảy

s i th n kinh có bao miêlin theo cách “nh y ợng ần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có ảo cóc”?