Giáo án điện tử môn sinh học: Sinh học lớp 12-LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI potx

Các tiêu chuẩn phân biệt hai loài thân thuộc a.. - Khái niệm: Loài là một hoặc một nhóm quần thể mà trong đó các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên sinh ra con lai hữ

Bài 40: LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI

Nội dung của bài:

I LOÀI SINH HỌC

1 Khái niệm loài sinh học

2 Các tiêu chuẩn phân biệt hai loài thân

thuộc

a Tiêu chuẩn hình thái

b Tiêu chuẩn địa lí - sinh thái

c Tiêu chuẩn sinh lí – sinh hoá

d Tiêu chuẩn cách li sinh sản

3 Sơ bộ cấu trúc của loài

I LOÀI SINH HỌC

? Chó và mèo có thuộc cùng một loài không? Tại sao ?

=>> Vậy loài là gì? Hãy lấy ví dụ ?

- Khái niệm: Loài là một hoặc một nhóm quần thể

mà trong đó các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên sinh ra con lai hữu thụ và

được cách li sinh sản với các nhóm quần thể khác

- Ví dụ: Loài vượn

Loài vẹt

Loài sen

Loài công

Quần thể trâu rừng đang uống nước

2 Các tiêu chuẩn phân biêt hai loài thân thuộc

? Thế nào là hai loài thân thuộc? Lấy ví dụ ?

- Loài thân thuộc là những loài có quan hệ gần gũi về nguồn gốc

- Ví dụ: Rau dền đỏ và rau dền trắng

? Để phân biệt hai loài thân thuộc cần dựa vào những tiêu chuẩn nào?

- Dựa vào 4 tiêu chuẩn:

+ Tiêu chuẩn hình thái

+ Tiêu chuẩn địa lí – sinh thái

+ Tiêu chuẩn sinh lí – sinh hoá

+ Tiêu chuẩn cách li sinh sản

a Tiêu chuẩn hình thái

Sáo mỏ đen

? Tại sao có thể sử dụng tiêu chuẩn hình thái để phân biệt hai loài thân thuộc? Ví dụ?

? Nếu chỉ dựa vào các đặc điểm hình thái để

phân loại có chính xác không? Tại sao?

b Tiêu chuẩn địa lí – sinh thái

Trường hợp đơn giản

Ngựa vằn Ngựa hoang

? Phân biêt loài thân thuộc dựa trên tiêu chuẩn địa

lí – sinh thái thể hiện như thế nào?

c Tiêu chuẩn sinh lí - sinh hoá

? Các gen và protein tương ứng ở các loài khác nhau được phân biệt với nhau như thế nào?

Ví dụ: Thuốc lá và cà chua đều thuộc họ Cà nhưng chỉ thuốc lá có khả năng tổng hợp ancaloit

d Tiêu chuẩn cách li sinh sản

? Hai loài trên hình có khả năng giao phối với nhau cho ra con cái hữu thụ không? Tại sao?

? Cách li sinh sản thực chất có phải cách li di truyền không? Tại sao ?

3 Sơ bộ về cấu trúc của loài

? Loài gồm những đơn vị cấu trúc nào?

- Loài gồm: Cá thể -> Quần thể -> Nòi

(địa lí, sinh thái, sinh học )

? Hãy nêu những đặc trưng của quần thể

về di truyền và sinh thái?

? Tại sao quần thể được xem là đơn vị cơ

sở của loài?

So sánh các nòi

Nội dung Nòi địa lí Nòi sinh

thái Nòi sinh học Khái niệm

Đặc điểm

khu vực

phân bố

Ví dụ

- Là nhóm QT thích nghi với những điều kiện sinh thái xác

định.

- Là nhóm QT kí sinh trên loài vật chủ.

Đặc điểm

khu vực

phân bố

- Nòi địa lí khác nhau có khu vực phân

bố riêng biệt

- Trong cùng một khu vực địa lí tồn tại nhiều nòi sinh thái

- Kí sinh trên toàn bộ hoặc một phần xác định của cơ thể

Ví dụ - Nòi chim

chào mào phía Bắc và nòi phíaNam

Cây lành ngạnh ở Hoà Bình và Yên Bái

Giun kí sinh trong ruột người,

bọ chét kí sinh trên da

II Các cơ chế cách li

1 Khái niệm về các cơ chế cách li

? Thế nào là các cơ chế cách li?

? Vai trò của các cơ chế cách li?

b Cách li sinh sản

? Cách li trước hợp tử là gì? Gồm những dạng nào?

? Tại sao nhiều loài khác nhau sống trong cùng khu vực nhưng chỉ các cá thể cùng loài mới

giao phối được với nhau?

- Cách li trước hợp tử:

+ Cách li sinh thái

+ Cách li tập tính

+ Cách li cơ học

- Cách li sau hợp tử

Thụ tinh được nhưng hợp tử không phát

triển

Con la bất thụ

3 Mối liên quan giữa các cơ chế cách li với sự hình thành loài