Không nên cho trẻ ăn củ dền, cà-rốt dễ gây ra ngộ Tình trạng trẻ bị ngộ độc nước củ dền thỉnh thoảng lại xảy ra do các bà mẹ thương con, nghĩ rằng nước củ dền có màu đỏ là “bổ máu”, c
Trang 1Không nên cho trẻ ăn củ dền, cà-rốt dễ gây
ra ngộ
Tình trạng trẻ bị ngộ độc nước củ dền thỉnh thoảng lại xảy ra do các bà mẹ thương con,
nghĩ rằng nước củ dền có màu đỏ là “bổ
máu”, cứ thế dùng pha sữa cho trẻ sơ sinh
bú
Trang 2Trẻ trên 6 tháng tuổi có thể dùng cà rốt với
lượng vừa phải
Khả năng giải độc kém
Các vụ việc trong và ngoài nước xảy ra nêu trên thực chất do cùng một nguyên nhân là trẻ đã bị ngộ độc nitrat, nitrit Nitrat, nitrit là tên gọi của hai hợp chất vô cơ là muối kali hoặc muối natri của hai ion nitrat (NO-3), nitrit (NO-2) Thật ra ngộ độc ở đây là ngộ độc nitrit, nhưng do nitrat, nitrit có thể chuyển hóa lẫn nhau nhờ phản ứng hóa học và cả phản ứng sinh học nên nitrat biến thành nitrit gây ngộ độc, vì thế gọi chung là ngộ độc nitrat, nitrit
Trước hết, vì sao củ dền, cà rốt gây ngộ độc nitrat, nitrit ở trẻ ?
Củ dền, cà rốt là loại rau củ chứa rất nhiều
nitrat, nitrit Trẻ dưới 6 tháng tuổi có một số đặc điểm sinh lý khác với trẻ lớn hơn và người lớn, trong đó sự chuyển hóa các chất, đặc biệt là chất độc, chưa hoàn chỉnh Nếu cho trẻ dưới 6 tháng tuổi bú sữa với nước pha củ dền, cà rốt trẻ sẽ
Trang 3uống phải một lượng lớn nitrat, nitrit Riêng
nitrat cũng sẽ bị các vi khuẩn ở đường tiêu hóa chuyển hóa thành nitrit cộng với nitrit có sẵn
phân tán khắp trong máu của trẻ
Nitrit có tác dụng oxy hóa hemoglobin chứa
trong hồng cầu (hemoglobin hay huyết sắc tố là chất làm cho hồng cầu có màu đỏ), biến
hemoglobin thành methemoglobin Do
methemoglobin không thể làm nhiệm vụ cố định
và chuyên chở oxy hay thán khí giống như
hemoglobin, nên trẻ bị ngộ độc nitrit mặc dù
vẫn có đủ không khí để hít thở bình thường
nhưng sẽ khó thở, tím tái, suy hô hấp
Trẻ lớn hơn và người lớn dùng củ dền, cà rốt
không sao bởi vì cơ thể có khả năng chuyển
hóa, giải độc tốt hơn, sẽ khử methemoglobin
biến trở lại thành hemoglobin, trong khi trẻ dưới
6 tháng tuổi thì sự giải độc này rất chậm và khó khăn hơn nhiều
Cũng có trường hợp trẻ lớn vẫn bị ngộ độc
nitrat, nitrit bởi đã ăn uống quá nhiều cà rốt
Trang 4(theo báo cáo của bệnh viện, trẻ đã ăn uống cà rốt ngày ba bữa và dùng trong thời gian dài), lượng hấp thu nitrat, nitrit quá nhiều Cũng
không loại trừ trường hợp trẻ bị ngộ độc bị suy giảm hệ thống enzyme chuyển hóa chất độc
Có thể gây ung thư
Nhân đây xin được nói thêm về một chất phụ gia chứa nitrat, nitrit đã bị cấm từ lâu Đó là
muối kali nitrat, nitrit, còn gọi là diêm tiêu Từ những năm 1920, người ta phát hiện diêm tiêu
có tác dụng giữ màu đỏ cho thực phẩm, ức chế hoạt động của một số loại vi khuẩn trong chế biến thịt cá và sử dụng tràn lan chất này trong thực phẩm
Trước đây, ở ta lạp xưởng là món hay được cho thêm phụ gia diêm tiêu bởi sẽ giữ được lâu và đặc biệt có màu đỏ trông rất bắt mắt Nhưng sau
đó, ngoài việc phát hiện nitrat, nitrit gây ngộ
độc chứng methemoglobin huyết, người ta còn phát hiện nitrit kết hợp với một số chất sinh học trong cơ thể tạo thành nitrosamin gây ung
Trang 5thư, đau dạ dày Vì thế, diêm tiêu đã bị loại khỏi danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm từ khá lâu