BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ Cùng sống trong một khoảng không gian xác định, tại một thời điểm nhất định.. BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUA
Trang 3NỘI DUNG KIẾN THỨC
BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN
HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 4BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
1 Quần thể sinh vật: 1 Quần thể sinh vật
Dựa vào kiến thức đã học, quan sát các hình sau và cho biết đâu là quần thể, đâu không phải là quần thể?
Là một quần thể Không phải quần thể
Trang 5BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
1 Quần thể sinh vật: 1 Quần thể sinh vật
Dựa vào kiến thức đã học, quan sát các hình sau và cho biết đâu là quần thể, đâu không phải là quần thể?
Không phải quần thể Là một quần thể
Quần thể sinh vật
là gì?
Trang 6BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Cùng sống trong một khoảng không gian xác định, tại một thời điểm nhất định.
Có khả năng sinh sản và
tạo thế hệ mới.
Trang 7BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 8BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quá trình hình thành quần thể sinh vật
Phát
tán ra
môi trườn
Thích n
ghi
Quần thể bọ ngựa
Trang 9BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 10BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh
Xem phim, quan sát tranh và hoàn thành nội dung phiếu học tập sau:
Kiểu qh
Trang 11BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 12BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 13BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh
Xem phim, quan sát tranh và hoàn thành nội dung phiếu học tập sau:
Nhóm cây bạch đàn Các cá thể hổ Các cá thể báoĐàn bồ nông
Trang 14BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
II QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
- Do mật độ cá thể trong QT tăng cao, nhu cầu sống không đủ cung cấp cho các cá thể trong QT.
- Do tranh giành con cái hoặc ngược lại trong mùa sinh sản.
Thể hiện lối sống bầy đàn ở động vật, sống thành bụi, khóm ở thực vật nhằm giúp đỡ nhau trong quá trình sống
Cạnh tranh về nơi ở, cạnh tranh
về nguồn thức ăn và sinh sản làm cho thực vật tự tỉa thưa và động vật thì cách li cá thể.
Đảm bảo quần thể tồn tại một cách ổn định và khai thác tối ưu nguồn sống, tăng khả năng sống sót và sinh sản
Số lượng và sự phân bố của các
cá thể trong quần thể duy trì ở mức phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển
- Các cây phi lao ở bãi biển hỗ trợ chống gió bão
- Đàn trâu rừng bảo vệ trâu con
-Các con sư tử tranh giành thức ăn
- Gà trống đá nhau giành gà mái
Trang 15BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quan sát các tranh và hoàn thành nội dung bảng 36 SGK.
Q uan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh
Quá trình hỗ trợ của các cá thể trong nhóm cây bạch đàn có ý nghĩa gì?
Quá trình hỗ trợ của các cây thông liền
Đàn chó rừng bắt mồi Cây thông liền rễ
Trang 16BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quan sát hiện tượng tỉa thưa trong tự nhiên ở thực vật
và cho biết nguyên nhân của hiện tượng tỉa thưa? Ví dụ
* Nguyên nhân: là do các cây mọc gần nhau nên thiếu ánh sáng, chất dinh dưỡng, …khi đó cạnh tranh giữa các cá thể xảy ra gay gắt tranh dành ánh sáng, nước và muối khoáng
Ví dụ: Quần thể bạch đàn
Quần thể keo lá tràm
Nhóm cây bạch đàn
Trang 17BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
ra hiện tượng gì?
* Nguyên nhân: Do sự cạnh tranh về nơi ở, thức ăn, con đực tranh giành con cái do tập tính của từng loài chỉ tồn tại với một số lượng cá thể nhất định.
Hiệu quả: Giảm nhẹ cạnh tranh, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn, giảm mật độ cá thể và hạn chế ô
nhiễm.
Ví dụ: Tách đàn của ong
Tách đàn ở trâu rừng.
Đàn ong
Trang 18BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh
Quan sát các tranh sau và cho biết tác động của con người đối với môi trường ảnh hưởng đến các cá thể trong quần thể
như thế nào?
II QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 19BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 20…đàn sếu đi về trong khói nhà máy,
trong bụi đá từ những vụ nổ mìn
khai thác đá núi làm nguyên vật liệu.
BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Nhưng nguyên nhân quan trọng nhất khiến số lượng sếu đầu đỏ ở khu
vực Kiên Lương - Hà Tiên giảm dần
là do mất đi các vùng đất ngập nước.
Trang 21BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
đi môi trường sống, cạn kiệt nguồn thức
ăn của sinh vật, làm cho chúng cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn, nhiều khi làm một số loài bị
tuyệt diệt
Những tác động đó ảnh hưởng đến các
cá thể trong quần thể như thế nào?
Trang 22CỦNG CỐ
Trang 23Là một kiểu quan hệ
diễn ra khi mật độ
cá thể tăng lên quá
cao hoặc xảy ra
trong mùa sinh
sản ?
Các cá thể sống quần tụ lại với nhau nhằm mục đích gì?
ăn và môi trường sống bị thu hẹp?
Trang 24Thông qua cơ sở nào
Trang 25CỦNG CỐ
Trình bày ý nghĩa của hai mối quan hệ
hỗ trợ và cạnh tranh, những biểu hiện của chúng trong quần thể?
Ý nghĩa: mối quan hệ cạnh tranh và hỗ trợ giữa các
cá thể trong quần thể giúp cho quần thể giữ được sự
ổn định, đảm bảo cho quần thể tồn tại và phát triển.
Biểu hiện: * Quan hệ hỗ trợ: sống bầy đàn ở động vật và thành khóm, bụi ở thực vật.
*Quan hệ cạnh tranh: Hiện tượng tỉa thưa ở thực vật hoặc cách li ở động vật
Trang 26
• Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
• Đọc mục em có biết.
• Đọc và chuẩn bị bài 37 với nội dung:
+ Nêu các đặc trưng cơ bản về cấu trúc dân
số của quần thể sinh vật.
+ Nêu được ý nghĩa của việc nghiên cứu
các đặc trưng cơ bản của quần thể trong thực tế sản xuất, đời sống.
Trang 28Quần thể
Trang 29Quan hệ cạnh tranh
Trang 30Hỗ trợ nhau
Trang 31Ô nhiễm môi trường
Trang 32BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ
Trang 33BÀI 36: QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ