Giáo án điện tử môn sinh học: Sinh học lớp 12- Quá trình hình thành quẩn thể thích nghi pot

Các đặc điểm đó thể hiện kiểu thích nghi nào?. Khái niệm: Đặc điểm thích nghi là tập hợp các đặc điểm hình thái, tập tính hoạt động của SV phù hợp với điều kiện sống nhất định để đảm bả

XIN KÍNH CHÀO CÁC THẦY,

CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH

ĐÃ ĐẾN VỚI TIẾT HỌC NÀY

Thực hiện: Đỗ Văn Mười

Tổ Sinh – Thể – Trường THPT Nam Sách II

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QU N Ầ

TH THÍCH NGHI Ể

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

▼ Quan sát H27.1 và cho biết đặc điểm nào là đặc điểm thích nghi của con sâu trên cây sồi? Giải thích?

1 Khái niệm

▼ Quan sát H27.1 và cho biết đặc điểm nào là đặc điểm thích nghi của con sâu trên cây sồi? Giải thích?

- Hình dạng giống cụm hoa sồi (hình a) cũng như giống cành cây (hình b) đều là hình dạng thích nghi.

Các đặc điểm đó thể hiện kiểu thích nghi nào? Kiểu thích nghi đó có ý nghĩa gì với sinh vật?

Tại sao con sâu lại thay đổi hình dạng

ở mùa xuân và mùa hè?

- Đó là sự thích nghi theo kiểu ngụy trang

để trốn tránh kẻ thù.

- Việc thay đổi hình dạng là do khi sâu nở vào mùa xuân chúng ăn hoa sồi nên sâu có

hình dạng chùm hoa còn mùa hè ăn lá sồi

nên sâu có hình dạng cành cây .

Quan sát một số hình ảnh sau đây:

Vịt thích nghi với đời sống bơi lội, kiếm ăn trên mặt nước.

Cây xương rồng thích nghi với đời

sống khô cằn ở sa mạc

Nhiều loài nấm ưa sống hoại sinh

trên tàn tích hữu cơ

Cá thích nghi với đời sống dưới nước.

Chim thích nghi với đời sống bay lượn

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QU N Ầ

TH THÍCH NGHI Ể

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

1 Khái niệm: Đặc điểm thích nghi là tập hợp các đặc điểm hình thái, tập tính hoạt động của SV phù hợp với điều kiện sống nhất định để đảm bảo sự tồn tại và phát triển.

Các quá trình dẫn đến hình thành quần thể sinh vật có các đặc điểm thích nghi được thể hiện qua các góc độ nào?

2 Đặc điểm của quần thể thích nghi :

- Hoàn thiện khả năng thích nghi của các sinh vật trong

quần thể từ thế hệ này sang thế hệ khác.

- Làm tăng số lượng cá thể có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi trong quần thể từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Qua các nghiên cứu trên đây, em hãy cho

biết: Thế nào là đặc điểm thích nghi?

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QU N Ầ

TH THÍCH NGHI Ể

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

1 Khái niệm

2 Đặc điểm của quần thể thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

a Ví dụ:

* Hình dạng và màu sắc của sâu bọ:

Quan sát một số hình ảnh sau:

Con bọ que

Con bọ lá

Sâu ăn lá

Đây là gì? Có phải một đoạn thân cây gai?

Không phải! Đó là một số con bọ gai trên thân cây các em ạ!

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

1 Khái niệm

2 Đặc điểm của quần thể thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

a Ví dụ:

* Hình dạng và màu sắc của sâu bọ:

- Nếu các tính trạng do các alen này quy định giúp SV thích nghi với môi trường thì các cá thể mang đặc điểm đó trong quần thể sẽ tăng qua các thế hệ nhờ sinh sản hữu tính.

- Các gen quy định hình dạng, màu sắc của sâu bọ xuất hiện ngẫu nhiên ở một số cá thể do kết quả của đột biến và biến

dị tổ hợp.

• Hãy cho biết nguyên nhân của sự hình

thành những đặc điểm thích nghi nêu

trên?

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

1 Khái niệm

2 Đặc điểm của quần thể thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

a Ví dụ:

* Hình dạng và màu sắc của sâu bọ

* Khả năng kháng thuốc của một số vi khuẩn

- Khi pênixilin được sử dụng lần đầu tiên trên thế giới, nó

có hiệu lực rất mạnh trong việc tiêu diệt các vi khuẩn tụ

cầu vàng gây bệnh cho người nhưng chỉ ít năm sau hiệu

lực này giảm đi rất nhanh

• Lí do nào khiến hiệu lực diệt vi khuẩn của

pênixilin lại giảm sau một số năm sử dụng?

• Lưu ý: A là các VK không có gen kháng thuốc,

B là các VK do đột biến có gen kháng thuốc.

• Hãy nghiên cứu sơ đồ sau và trả lời câu hỏi:

Khi không sử dụng pênixilin

A A

A

A

A A

A A

B

A

A A

Xuất hiện ĐB kháng thuốc

A A

B

A

A A

A A

B

A

A A

Khi sử dụng pênixilin

A A

A

A A

A

đột biến

Nếu chưa sử dụng pênixilin

các cá thể A sinh sản ưu thế hơn B

A bị giảm dần, B sinh sản ưu thế

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở di truyền của quá trình hình thành quần thể thích nghi

a Ví dụ:

* Hình dạng và màu sắc của sâu bọ

* Khả năng kháng thuốc của một số vi khuẩn

- Khi pênixilin được sử dụng lần đầu tiên trên thế giới, nó

có hiệu lực rất mạnh trong việc tiêu diệt các vi khuẩn tụ

cầu vàng gây bệnh cho người nhưng chỉ ít năm sau hiệu lực này giảm đi rất nhanh

- Giải thích:

Khả năng kháng pênixilin của VK này liên

quan với những đột biến và những tổ hợp đột biến đã phát sinh ngẫu nhiên từ trước trong quần thể.

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

a Ví dụ:

b Kết luận:

- Quá trình hình thành quần thể thích nghi là quá trình làm tăng dần số lượng cá thể có kiểu hình thích nghi và nếu môi trường thay đổi theo một hướng xác định thì khả năng thích nghi sẽ không ngừng được hoàn thiện

Quá trình này phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- Quá trình này phụ thuộc vào:

+ Quá trình phát sinh và tích lũy các gen đột biến.

+ Quá trình sinh sản.

+ Áp lực chọn lọc tự nhiên.

• Qua những nghiên cứu trên, em hãy cho

biết quá trình hình thành quần thể thích nghi là gì?

SƠ ĐỒ SỰ HÌNH THÀNH QUẦN THỂ KHÁNG THUỐC PÊNIXILIN

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

2 Thí nghiệm chứng minh vai trò của CLTN trong

quá trình hình thành quần thể thích nghi.

Đối tượng của thí nghiệm là gì? Quan điểm của

các nhà khoa học về đặc điểm thích nghi của các

sinh vật đó như thế nào?

Đối tượng: Loài bướm Biston betularia sống trên thân cây

bạch dương.

- Thí nghiệm 1:

- Thí nghiệm 2:

Để chứng minh quan điểm đó, các nhà khoa học

đã tiến hành thí nghiệm như thế nào? Mô tả các

thí nghiệm đó.

☺

Người ta nói rằng: “ Chim thích nghi

Chim thích nghi hơn?

Cá thích nghi hơn?

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

III Sự hợp lí tương đối của các đặc điểm thích nghi

- Tại sao các đặc điểm thích nghi chỉ là sự hợp lí tương đối?

- Các đặc điểm thích nghi chỉ mang tính tương đối, trong môi trường này nó có thể là thích nghi nhưng trong môi

trường khác lại có thể không thích nghi

- Mỗi sinh vật có thể thích nghi với nhiều

môi trường khác nhau không?

- Không thể có sinh vật nào có nhiều đặc điểm thích nghi với nhiều môi trường khác nhau.

- Hãy lấy thêm ví dụ về sự không hợp lí

của các đặc điểm thích nghi của sinh vật

trong tự nhiên.

BÀI 27 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I Khái niệm đặc điểm thích nghi

1 Khái niệm

2 Đặc điểm của quần thể thích nghi

II Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1 Cơ sở DT của quá trình hình thành quần thể thích nghi

2 Thí nghiệm chứng minh vai trò của CLTN trong quá trình hình thành quần thể thích nghi.

III Sự hợp lí tương đối của các đặc điểm thích nghi

CỦNG CỐ

Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

• Trả lời các câu hỏi, bài tập trang

122/SGK.

chuẩn bị cho tiết học sau.

tập trắc nghiệm trang 87/BTSinh học 12.

BÀI GIẢNG KẾT THÚC

XIN CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINHHẸN GẶP LẠI