Giáo án điện tử môn sinh học: Sinh học lớp 12- Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến và công nghệ tế bào doc

Bài 19: TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO... 1.Quy trìnhGồm 3 bước: + Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây ĐB +Chọn lọc các cá thể ĐB có kiểu hình mong muốn + Tạo

Bài 19:

TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG

NGHỆ TẾ BÀO

1.Quy trình

Gồm 3 bước:

+ Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây ĐB

+Chọn lọc các cá thể ĐB có kiểu hình mong

muốn

+ Tạo dòng thuần chủng

*Phương pháp này thích hợp đối với VSV và

TV đặc biệt hiệu quả đối với VSV

nho chanh

I Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

2 Ứng dụng

* Ở VSV : Có hiệu quả cao

* Ở TV: Gây ĐB đa bội ở TV khai thác cơ quan sinh dưỡng,không gây ĐB đa bội ở TV khai thác hạt

* Ở ĐV: -Ở ĐV bậc thấp gây ĐB ở ruồi giấm

- Ở ĐV bậc cao không gây ĐB

3 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

3 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

*Gây đột biến bằng tác nhân vật lí:

- Ở VSV: Xử lí bào tử nấm Penicllium 

chủng Penicillum có hoạt tính

Peniciline tăng gấp 200 lần dạng ban

đầu.

Xử lí các tác nhân lí hóa thu được

nhiều chủng VSV, lúa đậu tương có

nhiều đặc tính quý

- Xử dụng cônxisin tạo được dâu tằm

tứ bội, nho chanh

- Dùng tia gmama tao Giống lúa Mộc tuyền đột biến  MT1 có

nhiều đặc tính quí:chín sớm nên rút ngắn thời gian canh tác, thấp và cứng cây, chịu chua và phèn nên có thể trồng ở nhiều vùng khác nhau, năng suất tăng 15-25%

- Tạo giống Ngô DT6 (là kết quả lai giống có chọn lọc giữa 12

dòng đột biến tạo ra DT6)

dòng đột biến tạo ra DT6)chín sớm, năng suất cao, hàm lượng Prôtein tăng 1,5%

* Gây đột biến bằng tác nhân hóa học:

 Dưa hấu,Nho (3n): không hạt và nâng cao hàm lượng đường

Dưa hấu tam bội

Bưởi tam bội không hạt Nho tam bội

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

Thể tứ bội ở dâu tây

nhận biết sơ bộ cây

tứ bôi trong số các câu lưỡng bội

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

II TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

1.Công nghệ tế bào thực vật

Dung hợp 2 tế bào trần khác loài

2n= 24

(2n)

Cây lai

72 NST (24+48)

TB lai

72 NST (24+48 )

Dung hợp tế bào chất, nhân

Loại bỏ thành xenlulozo

(2n)

2n= 48

Nuôi cấy tế bào

lai

k ết quả của phương pháp d ung hợp

2 tế bào trần khác loài

Khoai tây

Cà chua

TB Mẹ Hạt Phấn

Giảm

phân

Hạt phấn đơn

bội (n)

Môi trường nhân tạo

Dòng tế bào(a)

Dòng tế bào(A)

Chọn lọc

Cây aa

Cây a

Dòng a

Lưỡng bội hóa

Hai loại giao tử: A và a

TB đơn bội->Mô đơn bội ->Cây đơn bội Cây lưỡng bội hoàn chỉnh

Nội dung Dung hợp TB trần(Lai TB

sinh dưỡng(xô ma)

Nuôi cấy hạt

phấn,noãn Nuôi cấy mô( tế bào)

Nguồn NL

ban

đầu

Cách tiến

hành

Ứng dụng

Noãn ,hạt phấn

chưa thụ tinh

- Loại bỏ thành TB của

TB khác loài(tb trần)

- Cho TB trần vào

mt đặc biệt->dung hợp->

TB lai

- TBlai vào mt nuôi cấy đặc biệt->

cây lai khác loài

-Nuôi cấy hạt phấn ,noãn chưa thụ tinh trong ống nghiệm -> cây đơn bội -TB đơn bội(cây đơn bội) nuôi cấy trong ống nghiệm ->mô đơn bội ->

cây lưỡng bội

Lấy mô, TB nuôi cấy trong ống nghiệm -> tái sinh thành cây

-Nhân nhanh các giống quý

Nhân nhanh thành nhiều cây Tạo giống cây trồng

có KG đồng hợp tử

về tất cả các KG

2.Công nghệ tế bào

động vật

a.Nhân bản vô tính

-Các bước tiến hành

+Tách tế bào tuyến vú của cừu cho nhân, nuôi trong

phòng thí nghiệm.

+ Tách tế bào trứng cuả cừu khác loại bỏ nhân của tế bào này.

+ Chuyển nhân của tế bào tuyến vú vào tế bào trứng đã

bỏ nhân.

+ Nuôi cấy trên môi trường nhân tạo để trứng phát triển thành phôi.

+Chuyển phôi vào tử cung của cừu mẹ khác để nó

mang thai.=>sinh ra cừu con

b Công nghệ cấy truyền phôi

Cắt phôi

Nhiều vật nuôi cái mang phôi

Có thể tạo ra nhiều

cơ thể có các KG giống

Nêu vai trò và ý nghĩa của công nghệ cấy truyền phôi?

Thế nào là

cấy truyền

phôi?