- Sự biểu hiện cuả gen qua nhiều bước nên có thể bị nhiều yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể chi phối Gen ADN mARN Chuỗi polipeptit Prôtêin tính trạng... TIẾT 13 –
Trang 1Giáo viên: Mẫn Hoàng Huy
Trang 2ở môi trường ẩm ướt
Dây khoai lang trồng ở môi trường khô cằn
Gen và tính trạng có mối quan hệ như thế nào?
- Sự biểu hiện cuả gen qua nhiều bước nên có thể bị nhiều yếu tố môi trường (bên trong và bên ngoài cơ thể) chi phối
Gen ( ADN) mARN Chuỗi polipeptit Prôtêin tính trạng
Trang 3TIẾT 13 – ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN
I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
VD 1 : Giống Thỏ Himalaya
-Toàn thân có bộ lông
trắng muốt.
- Đầu mút cơ thể như
tai, bàn chân, đuôi và
mõm có màu đen.
Tại sao các tế bào của
cùng một cơ thể, có
cùng một kiểu gen
nhưng lại biểu hiện ra
những kiểu hình khác
nhau ở các bộ phận cơ
thể khác nhau?
Trang 4VD 1 : Giống Thỏ Himalaya
- Các tế bào ở đầu mút cơ thể, nhiệt
độ thấp, tổng hợp
được sắc tố melanin, lông đen
- Các tế bào ở vùng
thân nhiệt cao,
gen không biểu hiện, không tổng hợp được melanin,
lông trắng.
Trang 5I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
Thí nghiệm chứng minh:
Cạo phần lông trắng trên lưng thỏ và buộc vào đó một cục nước đá Tại vị trí này, lông mọc lên lại có màu lông đen.
Trang 6VD2: Hoa Cẩm Tú Cầu
Cùng Kiểu gen nhưng màu sắc có thể biểu hiện ở các dạng trung giai giữa tím và đỏ tùy thuộc và độ pH của đất.
Trang 7TIẾT 13 – ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN
I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
VD3: Bệnh phêninkêtô niệu ở người
- Do một gen lặn trên NST thường quy định.
- Do rối loạn chuyển hóa axit amin phêninalanin
- Hậu quả: thiểu năng trí tuệ.
- Phát hiện sớm và ăn kiêng giảm thức ăn có phênialanin phát triển bình thường.
Từ các ví dụ trên, ta có thể kết luận về mối quan hệ
giữa KG - môi trường - KH như thế nào?
* Kết luận: Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen với môi trường cụ thể.
Trang 8III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
- Tập hợp các kiểu hình của
cùng một kiểu gen tương
ứng với các môi trường
khác nhau
Kiểu gen 1 + môi trường 1 kiểu hình 1 Kiểu gen 1 + môi trường 2 kiểu hình 2 Kiểu gen 1 + môi trường 3 kiểu hình 3
… Kiểu gen 1 + môi trường n kiểu hình n
Trang 9I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
Độ cao so với mặt nước biển (m) Độ cao so với mặt nước biển (m)
50
-50
-0
Mức phản ứng của 2 kiểu gen khác nhau (a và b) của loài cỏ thi với độ cao so với mặt nước biển.
2 Đặc điểm
Trang 10III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
Bê sinh đôi
2 Đặc điểm
Trang 11Giống lúa OMCS 2000
Giống OMCS2000 (KG)
Chăm sóc tốt
NS 4 -5 Tấn/ ha
NS 2-3Tấn/ha
NS 6- 8 Tấn/ ha
( KH1 )
Chăm sóc bình
Chăm sóc kém
Trang 12III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
- Mức phản ứng do gen quy định, mỗi gen có mức phản ứng riêng.
- Các tính trạng số lượng: năng suất, khối lượng, tốc độ sinh trưởng, sản lượng trứng sữa Có mức phản ứng rộng.
- Các tính trạng chất lượng có mức phản ứng hẹp.
2 Đặc điểm:
3 Cách xác định mức phản ứng của một kiểu gen
- Động vật: sinh đôi cùng trứng.
- Thực vật: Cắt các cành của một cây đem trồng trong
những điều kiện môi trường khác nhau.
Trang 13TIẾT 13 – ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN
I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
2 Đặc điểm:
- Hiện tượng một kiểu gen có thể thay đổi kiểu hình trước những điều kiện môi trường khác nhau gọi là sự mềm dẻo
về kiểu hình (thường biến).
- Do sự tự điều chỉnh về sinh lí giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của môi trường.
- Mức độ mềm dẻo về kiểu hình phụ thuộc vào kiểu gen.
- Mỗi kiểu gen chỉ có thể điều chỉnh kiểu hình của mình trong 1 phạm vi nhất định.
4 Sự mềm dẻo về kiểu hình(thường biến):
3 Cách xác định mức phản ứng của một kiểu gen
Trang 14III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
1 Khái niệm mức phản ứng
2 Đặc điểm:
4 Sự mềm dẻo về kiểu hình (thường biến):
Giống → kĩ thuật → năng suất
- Đẩy mạnh công tác giống: chọn, cải tạo, lai giống.
- Tăng cường các biện pháp kĩ thuật: xử lí, chăm sóc, phòng trừ bệnh …
- Xác định đúng thời gian thu hoạch
5 Ý nghĩa
3 Cách xác định mức phản ứng của một kiểu gen
Trang 15TIẾT 13 – ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN
I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN
MT-1 MT-2
KH-n
n MT
.
KH-1 KH-2
n KH MỨC PHẢN ỨNG
MT-n
1 KG
Trang 16Câu 2 Khi nói: Cô ấy được mẹ truyền cho tính trạng
“má lúm đồng tiền” có chính xác không? Nếu cần thì phải sửa lại câu nói này như thế nào?
trong cùng một vụ?
Trang 17- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập cuối bài.
- Làm các bài tập trong sách bài tập.
- Đọc phần “em có biết” cuối bài học.
- Đọc bài mới trước khi tới lớp.