Giáo án điện tử môn sinh học: Sinh học lớp 12 potx

Các vùng Đặc điểm Chức năng Vùng điều hoà Vùng mã hoá Vùng kết thúc Nằm ở đầu 3’ của mạch mã gốc của gen, có trình tự nu đặc biệt giúp ARN polimeraza có thể nhận biết và liên kết -

Phần 5 :DI TRUYỀN HỌC

Chương I: CƠ CHẾ DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ

Bài 1: GEN, MÃ DI TRUYỀN VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI ADN

I GEN

1 Khái niệm

Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa cho một sản phẩm xác định Sản phẩm đó có thể là phân tử ARN hay chuổi polipeptit.

Ví dụ: Gen Hbα, gen tARN

2 Cấu trúc chung của gen cấu trúc

Mỗi gen cấu trúc gồm 3 vùng trình tự nuclêôtit.

Vùng điều hoà Vùng mã hoá Vùng kết thúc

Mạch mã gốc 3’

Mạch bổ sung 5’

5’ 3’

Các

vùng

Đặc

điểm

Chức

năng

Vùng điều hoà Vùng mã hoá Vùng kết thúc

Nằm ở đầu 3’ của mạch mã gốc của gen, có trình tự

nu đặc biệt giúp ARN polimeraza

có thể nhận biết

và liên kết

- Ở sinh vật nhân sõ ( gen

không phân mảnh ): vùng

mã hoá liên tục.

-Ở sinh vật nhân thực ( gen phân mảnh ): vùng mã hoá không liên tục, xen kẽ các đoạn êxôn và intron.

Khởi động và điều hoà quá trình phiên mã

Mã hoá các aa

Nằm ở đầu 5’của mạch

mã gốc của gen

Mang tín hiệu kết thúc phiên mã.

Vùng điều hoà Vùng mã hoá Vùng kết thúc

Không phân mảnh

Vùng điều hoà Vùng mã hoá Vùng kết thúc

Intron

1 Gen cấu trúc ở sinh vật nhân thực

2 Gen cấu trúc ở sinh vật nhân sơ

Mã di truyền.

Gen cấu tạo từ các nucleotit, prôtein được cấu tạo từ các aa Vậy làm thế nào mà gen quy định tổng hợp

prôtein được?

A T G X A T G T A X G A X T… mạch bổ sung

T A X G T A X A T G X T G A… mạch mã gốc

A U G X A U G U A X G A X U… mARN

Met His Val Arg … … pôlipeptit

3 nu

1 aa 3.2 Nu

ADN

U X A G

U

UUU

UUX

UUA

UUG

Phe Leu

UXU UXX UXA UXG

Ser

UAU UAX UAA UAG

Tyr KT

UGU UGX UGA UGG

Cys

KT Trp

U X A G

X

XUU

XUX

XUA

XUG

Leu

XXU XXX XXA XXG

Pro

XAU XAX XAA XAG

His Gln

XGU XGX XGA XGG

Arg

U X A G

A

AUU

AUX

AUA

AUG

ILe

Met (MĐ)

AXU AXX AXA AXG

Thr

AAU AAX AAA AAG

Asn Lys

AGU AGX AGA AGG

Ser Arg

U X A G

G

GUU

GUX

GUA

GUG

Val

GXU GXX GXA GXG

Ala

GAU GAX GAA GAG

Asp Glu

GGU GGX GGA GGG

Gly

U X A G

BẢNG MÃ DI TRUYỀN

II MÃ DI TRUYỀN

1 Khái niệm

Mã di truyền là trình tự các Nu trong gen quy định trình tự các axit amin trong phân tử prôtêin

Mã di truyền được đọc trên mARN và ADN

Mã di truyền là mã bộ ba

2 Mã di truyền là mã bộ ba

+ Chỉ có 4 loại nucleotit

+ Khoảng 20 axit amin Bộ ba nucleotit: 43 = 64 tổ hợp

Đủ để mã hoá 20 loại axit amin

Có 64 mã bộ ba, trong đó có 3 bộ ba không mã hoá aa nào (các bộ ba kết thúc): UAA, UAG, UGA ; một bộ ba AUG là mã mở đầu mã hoá aa metiônin (sv nhân thực) , mã hoá foocmin mêtiônin

(sv nhân sơ)

3 Đặc điểm chung của mã di truyền

Mã di truyền được đọc từ một điểm xác định

theo từng bộ ba nucleotit mà không gối lên nhau.

Mã di truyền có tính phổ biến , tất cả các loài

đều có chung 1 bộ mã di truyền, trừ một vài ngoại

lệ.

Mã di truyền có tính đặc hiệu , tức là 1 bộ ba chỉ

mã hoá cho 1 loại aa.

Mã di truyền mang tính thoái hoá , tức nhiều bộ

ba khác nhau cùng xác định một loại aa trừ AUG

và UGG

III Quá trình nhân đôi ADN (tái bản AND)

ADN mẹ

ADN polimeraza

ARN polimeraza tổng hợp mồi

Đoạn Okazaki Mạch mới tổng hợp

Enzim nối

ligaza

ADN polimeraza

Đoạn mồi

Enzim mở xoắn

III Quá trình nhân đôi ADN (tái bản AND)

ADN nhân đôi trong pha nào của chu kì tb?

Hãy mô tả trình tự nhân đôi của ADN?

1 Đặc điểm:

- Xảy ra trong nhân tb

- Kì trung gian (pha S)

2 Diễn biến:

Gồm 3 bước:

- Bước 1: Tháo xoắn phân tử ADN (sgk)

-Bước 2: Tổng hợp các mạch ADN mới (sgk) -Bước 3: Hai phân tử ADN được tạo thành (sgk)

Tại sao có hiện tượng một mạch được tổng hợp liên tục, một mạch được tổng hợp ngắt quãng?

Nhận xét về cấu trúc của 2 ADN con?

Quá trình nhân đôi dựa trên nguyên tắc gì?

Nguyên tắc bán bảo tồn có ý nghĩa gì?

Nếu gọi K là số đợt nhân đôi ADN, n là số ADN ban đầu Hãy cho biết tổng số ADN con được tạo ra?

Nguyên tắc bán bảo tồn?

3 Nguyên tắc:

Bổ sung (A-T, G-X) và bán bảo toàn (giữ lại một nữa)

5 Ý nghĩa:

5 Ý nghĩa:

Đảm bảo cho bộ NST ổn định không đổi qua các thế hệ tb

VỀ NHÀ:

• Học bài, trả lời câu hỏi SGK.

• Một phân tử ADN ban đầu tự nhân đôi 3 lần thì thu

đýợc bao nhiêu ADN con?

• Hoàn thành phiếu học tập bài tiếp theo Hãy kể tên

các thành phần tham gia quá trình phiên mã và dịch mã?

Cấu trúc Chức năng mARN

tARN rARN