Giáo Án 6 GIẢI BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH pot

I.Mục đích, yêu cầu : - Học sinh nắm được nội dung các bước cần thực hiện khi giải một bài toán trên máy tính.. - Hiểu rõ hơn các khái niệm như : bài toán, thuật toán, dữ liệu, lệnh, ng

Giáo Án 6

GIẢI BÀI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH

Giáo viên hướng dẫn : Thầy Trần Doãn Vinh Sinh viên: Đào Ngọc Hà Lớp K56A CNTT - ĐHSPHN

I.Mục đích, yêu cầu :

- Học sinh nắm được nội dung các bước cần thực hiện khi giải một bài toán trên máy tính

- Hiểu rõ hơn các khái niệm như : bài toán, thuật toán, dữ liệu, lệnh, ngôn ngữ lập trình và chương trình

- Giúp học sinh thêm yêu thích môn học

II Phương pháp – Phương tiện:

1 Phương pháp:

Kết hợp các phương pháp giảng dạy như thuyết trình, vấn đáp, …

2 Phương tiện :

- Sách giáo khoa Tin học 10

- Vở ghi lý thuyết Tin học 10

- Sách tham khảo (nếu có)

III.Tiến trình lên lớp, nội dung bài giảng:

A Ổn định lớp : (1’):

- Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số

B Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ (2’)

Trong quá trình học bài mới sẽ kết hợp kiểm tra bài cũ và cho điểm

Trong bài trước, chúng ta đã biết có thể giải bài toán bằng cách

dùng máy tính.Vậy để giải một bài toán bằng máy tính thường được tiến hành như thế nào? Để hiểu rõ hơn, hôm nay chúng ta sẽ học bài: Giải bài toán trên máy tính

C Nội dung bài giảng:

Nội dung Hoạt động giữa thầy và trò Thời

gian

1.Xác định bài toán

Mỗi bài toán gồm 2

thành phần: Input và

Output

Xác định bài toán là

xác định rõ hai thành

phần này và mối quan

hệ giữa chúng Cần xác

định các thông tin đó

cẩn thận để lựa chọn

thuật toán

Thành phần Input cần xác

định rõ phạm vi của các giá trị để chọn cách thể hiện dữ liệu thích hợp

5'

2.Lựa chọn hoặc thiết

kế thuật toán

a Lựa chọn thuật

toán

- Là bước quan trọng

Hỏi:

Thế nào là lệnh và thuật toán?

Không nên theo đuổi việc định nghĩa thật chính xác thế nào là lệnh, chương trình

7'

nhất để giải một bài

toán Mỗi bài toán có

thể có nhiều thuật giải

Cần thiết kế hoặc chọn

một thuật toán phù hợp

để giải bài toán cho

trước

Ví dụ :

Bài toán tìm kiếm,

nếu dãy đã sắp xếp

thuật toán tìm kiếm nhị

phân cần ít thao tác hơn

thuật toán tìm kiếm

tuần tự

- Các tiêu chí lựa chọn

hoặc thiết kế thuật toán

:

Thời gian thực hiện

Số lượng ô nhớ

Độ phức tạp của

thuật toán

Chú ý khi lựa chọn

thuật toán cần phải

chọn thuật toán có độ

thời gian thực hiện

nhanh

b Diễn tả thuật toán

mà nên giới thiệu thông qua các chương

trình cụ thể: Ví dụ trên MSDOS cd\ là

một lệnh Lệnh đó có tác dụng quay trở

về tên ổ cứng mà con trỏ DOS đang

đứng Hoặc lệnh dir : cho phép xem

những file đang có trong một thư mục…

Thuật toán là một dãy hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo một trình tự xác định sao cho sau khi thực hiên dãy thao

tác ấy, từ Input của bài toán, ta nhận được Output cần tìm

Yếu tố thời gian phụ thuộc vào nhiều yếu

tố : Ngôn ngữ lập trình, cấu hình máy,

…và số lượng các phép toán trong một chương trình

Hỏi: Có mấy cách để diễn tả thuật toán ?

2 cách:

- Liệt kê (Thuật giải của nhà bác học cổ Ơclid)

- Sơ đồ khối

Là công cụ giúp ta diễn tả thuật toán một cách trực quan Sơ đồ khối được tạo bởi

4 loại khối nối với nhau bằng các cung

10'

Ví dụ: Tìm UCLN

của hai số nguyên

dương M và N

Xác định bài toán

- Input: Cho M, N

-Output: ƯCLN(M,N)

Ý tưởng: Sử dụng

những điều đã biết sau:

- Nếu M =N thì giá trị

chung đó là

ƯCLN(M,N)

- Nếu M < N thì

ƯCLN(M,N) =

ƯCLN(M<N-M)

- Nếu M > N tnì

ƯCLN(M,N) =

ƯCLN(M-N,N)

Thuật toán

Cách liệt kê

- Bước 1: Nhập M, N

- Bước 2: Nếu M = N

thì ƯCLN(M,N) = M

- Bước 3: Nếu M > N

thì M = M - N Quay

lại bước 2

- Bước 4: N = N - M

Quay lại bước 2

- Bước 5: Đưa ra kết

qủa ƯCLN rồi kết thúc

Cung

Diễn tả thuật toán trên bằng sơ đồ khối ?

Ví dụ mô phỏng việc thực hiện thuật toán trên:

Đúng

Nhập M và N

M = N ?

Đưa ra M rồi kết thúc

M = M - N Đúng

M=10

N <- N-M N <- N-M M<- M-N

3 Viết chương trình

Viết chương trình là

tổng hợp giữa việc lựa

chọn cách tổ chức dữ

liệu và sử dụng ngôn

ngữ lập trình để diễn

đạt đúng thuật toán

Nên chọn một ngôn

ngữ lập trình hoặc một

phần mềm chuyên dụng

thích hợp với thuật

toán

Mỗi ngôn ngữ lập trình có cấu trúc và những quy định ngữ pháp riêng

Chương trinh dịch sẽ phát hiện và thông báo các lỗi về mặt ngữ pháp

4'

4 Hiệu chỉnh

Sau khi viết xong,

cần phải thử chương

trình bằng cách thực

hiện nó với một số bộ

Input phụ thuộc vào

đặc điểm của bài

toán.Bằng cách đó ta

được các bộ Output

tương ứng

Nếu gặp lỗi ta phải sửa

lại chương trình

Quá trình trên gọi là

hiệu chỉnh

Ví dụ:

Đề xuất các Test tiêu biểu để kiểm tra tính đúng đắn của chương trình:

Trả lời:

Giải phương trình ax2 + bx + c = 0 Xét Delta

Delta < 0 phương trình vô nghiệm Delta = 0 phương trình 1 nghiệm kép Delta > 0 phương trình 2 nghiệm phân biệt

8'

D Củng cố bài.(2')

Như vậy qua bài này chúng ta đã hiểu rõ hơn về cách máy tính làm việc với một bài toán và cách giải một bài toán bằng máy tính Để có thể làm được một số bài tập chúng ta cần nắm được các bước cần thực hiện khi giải một bài toán bằng máy tính

E Bài tập về nhà.(1')

Tìm hiểu về thuật giải ơclid và áp dụng vào bài toán sau:

Có 15 que diêm, Hai người chơi luân phiên bốc diêm, mỗi lượt, mỗi người bốc từ 1 đến 3 que diêm Người nào phải bôc cuối cùng sẽ thua cuộc Hãy viết thuật giải để người đi trước luôn thắng cuộc

Gợi ý: bằng phương pháp liệt kê ra từng bước

Các bộ Input và

Output tương ứng được

gọi là Test

5 Viết tài liệu

Tài liệu phải mô tả

bài toán, thuật toán,

thiết kế chương trình và

hướng dẫn sử dụng

Tài liệu rất có ích cho

người sử dụng chương

trình và cho việc hoàn

thiện thêm chưong

trình

Tất cả các bước trên có thể lặp lại nhiều lần cho đến khi ta cho rằng chương trình

đã làm việc đúng đắn và hiệu quả

5'

VI Nhận xét, rút kinh nghiệm giờ giảng

Nhận xét đánh giá của giáo viên hướng dẫn