Đề tài triết học " Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội ở Đức: Cội nguồn tư tưởng và thực tế hiện nay " ppt

HTn nVja, nhVjng ngVThi chTi, trong trVThng hTkp nahy lah nhVjng ngVThi lahm kinh t\p, kh^ng phaii bZkn tZm R\pn t`nh c^ng bXmng cuia cagc luZkt l\k.. Si\qu nahy kh^ng cog nghca lah k\p

agi chugng ta cZqn ch`nh lah sVk

ki\pn tako m^kt trZkt tVk kinh t\p

-xaj h^ki Raim baio RVTkc cai hoakt

R^kng kinh t\p lZsn nhVjng Ri\qu

ki\kn s^png cuia con ngVThi Chugng ta cZqn

R\pn sVk caknh tranh va R\r Rakt RVTkc mukc ti\u

tr\n tha kh^ng th\r thi\pu caknh tranh

NhVng caknh tranh chb lah phVTng ti\kn, chVg

kh^ng phaii lah mukc R`ch cu^pi cuhng”

(NiMn giaTm Ordo, 1948)

1 Th2< na8o la8 “n2=n kinh t2< th6

tr/.8ng xa: h3;i”?

N\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki lah m^kt

trZkt tVk kinh t\p RVTkc thi\pt lZkp Ti TZy SVgc

sau nXm 1945 Nog kh^ng hoahn toahn lah m^kt

togm lVTkc cuia h\k th^png lyg thuy\pt (lyg luZkn),

mah Rugng hTn lah sVk pha tr^kn nhVjng yg

tVTing ch`nh trd - xaj h^ki v\q m^kt xaj h^ki tVk do

vah c^ng bXmng MXkc duh kh^ng RVTkc Rdnh

nghca roj rahng, nhVng yg tVTing ch`nh v\q

m^kt n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki cog th\r

RVTkc minh hoka th^ng qua hanh ainh m^kt

trZkn RZpu bogng Rag

Gi^png nhV trong m^kt trZkn bogng Rag,

cZqu thui phaii tuZn theo nhVjng quy tXlc

(luZkt chTi) cT bain: luZkt vi\kt vd hay quy

Rdnh chb thui m^n RVTkc chTi bogng bXmng

tay , R\r cog m^kt cu^kc chTi “lahnh maknh”

trong lcnh vVkc kinh t\p cujng cZqn nhVjng luZkt l\k cT bain nhV vZky N\pu ngay tVh RZqu

ta Raj xagc Rdnh RVTkc nhVjng luZkt l\k (luZkt chTi) vah chZpp thuZkn nhVjng luZkt l\k nahy lah hTkp lyg tha khi Rog, cog th\r coi k\pt quai cu^kc chTi cujng sej lah hTkp lyg Va vZky, m^kt b^k khung bao g^qm cagc luZkt l\k (kinh t\p) phaii theo sagt hoakt R^kng kinh t\p (“sZn chTi kinh t\p”), Raim baio cho nog vZkn hahnh ^rn Rdnh vah mang laki cagc hi\ku quai kinh t\p, cujng nhV tako ra sVk c^ng bXmng trong xaj h^ki H\k quai thVg hai li\n quan R\pn luZkt chTi lah khi Raj chZpp nhZkn cagc luZkt l\k nahy tha chugng ta kh^ng n\n can thi\kp trVkc ti\pp vaho cu^kc chTi, trVh khi xuZpt hi\kn nhVjng trVThng hTkp

vi phakm luZkt chTi HTn nVja, nhVjng ngVThi chTi, trong trVThng hTkp nahy lah nhVjng ngVThi lahm kinh t\p, kh^ng phaii bZkn tZm R\pn t`nh c^ng bXmng cuia cagc luZkt l\k Hok chb phaii tZkp trung vaho c^ng vi\kc cuia manh, nghca lah lahm th\p naho R\r cu^kc chTi RVTkc thVkc hi\kn m^kt cagch t^pt Rekp (lahnh maknh) hTn, thahnh c^ng hTn

Nogi m^kt cagch khagi quagt, R^pi lZkp vTgi th\p giTgi hahi hoha nhTh bahn tay v^ hanh Ri\qu khi\rn (khagi ni\km cuia Adam Smith),

NÏÌN KINH TÏỊTHÕ TRÛÚĐNG ẮNH HÛÚÂNG

XAÔHÖƠI ÚÊẶÂC: CÖƠI NGUÖÌN TÛ TÛÚÊNG

VAĐTHÛƠC TÏỊNGAĐY NAY

NILS GOLDSCHMIDT(*)

Trong baUi viM\t naUy, taTc giaV DaW luKXn chHTng DM^ laUm roW cNXi nguN]n tH tHFVng, nNXi dung cuWng nhH hiMXn thHXc cuVa nM]n kinh tM\ thS trHFUng DSnh hHFTng xaW hNXi FV CNXng hoaU LiMn bang EHTc hiMXn nay Theo taTc giaV, nM]n kinh tM\ thS trHFUng xaW hNXi khNng DFn thuK]n chQ laU mNXt caTch tiM\p cKXn kinh tM\, maU coUn gIYn kM\t vFTi sHX phaTt triM^n xaW hNXi nhIZm mang laXi cuNXc sN\ng phuTc laUnh cho tK\t caV moXi ngHFUi TKm DiM^m cuVa kinh tM\ thS trHFUng xaW hNXi laU “cuNXc sN\ng tN\t DeXp” cuVa con ngHFUi, noT dHXa trMn nM]n taVng cuVa caTc tiM\n trPnh xaW hNXi, hay tiM\n trPnh lSch sHV vaU vIn hoaT.

(*) Giago sV, Vi\kn Walter Eucken, Freiburg, C^kng hoah Li\n bang SVgc.

tr¸ch nhiÖm x5 hĩi trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr íng

nhVjng ngVThi sagng lZkp ra trZkt tVk kinh t\p

SVgc sau chi\pn tranh Raj tin chXlc rXmng h\k

th^png kinh t\p cZqn phaii RVTkc m^kt “hi\pn

phagp kinh t\p” cuia nhah nVTgc chb Rako (Rdnh

hVTgng) Si\qu nahy kh^ng cog nghca lah k\p

hoakch hoga tZkp trung hay sVk can thi\kp sZu

cuia nhah nVTgc, mah Rugng hTn lah sVk cZqn thi\pt

phaii thi\pt k\p m^kt b^k khung phagp lyg vah m^kt

s^p nguy\n lyg cT bain cuia ch`nh sagch kinh

t\p mah cagc ch`nh trd gia bXlt bu^kc phaii tuZn

theo, cohn nhah nVTgc phaii baio v\k Theo Rog,

vai troh cuia nhah nVTgc trong n\qn kinh t\p thd

trVThng xaj h^ki kh^ng phaii lah “ngVThi gagc

R\m” (nhah nVTgc t^pi thi\ru) nhV chui nghca

tVk do kinh t\p truy\qn th^png quan ni\km

-m^kt nhah nVTgc quan tZm chui y\pu R\pn vi\kc

baio v\k tahi sain vah cu^kc s^png cuia nhVjng

ngVThi uiy thagc cho nog; tragi laki, nhah nVTgc

phaii lah m^kt “nhah nVTgc maknh”, Rui nXng lVkc

baio v\k thd trVThng Rang hoakt R^kng tragnh

khoii sVk Re doka cuia quy\qn lVkc R^kc quy\qn vah

sVk mVu cZqu RXkc quy\qn RXkc lTki

Cagc nhah lyg luZkn vah cagc nhah thVkc hahnh

cuia n\qn kinh t\p thd trVThng Raj tin rXmng k\p

hoakch (dVk agn) cuia chui nghca tVk do th\p kyi

XIX sej cog th\r RVTkc hi\kn thVkc hoga th^ng

qua vi\kc tako ra khung phagp lyg cho m^kt

trZkt tVk thd trVThng vZkn hahnh lahnh maknh

S^qng thThi, hok cujng tin rXmng, nhVjng

nguy\n lyg chi ph^pi vah duy tra m^kt h\k th^png

kinh t\p vZkn hahnh t^pt dZqn dZqn sej cung cZpp

nhVjng giaii phagp cho cagc vZpn R\q xaj h^ki

2 S/; tha8nh c3ng th3ng qua ca;nh

tranh

Vi\kc trTi laki vTgi nhVjng yg tVTing cuia

Ludwig Erhard (1897 - 1997), B^k trVTing

B^k Kinh t\p RZqu ti\n cuia SVgc sau Chi\pn

tranh th\p giTgi lZqn thVg II vah lah “cha Rei cuia

phegp mahu nhi\km kinh t\p”, sej giugp chugng

ta lahm sagng toi m^pi quan h\k giVja chui nghca

tVk do vah an ninh xaj h^ki Trong cu^pn sagch

bagn chaky nhZpt cuia ^ng - SHX thaUnh cNng

thNng qua caXnh tranh, L.Erhard vi\pt: “Khi

quy\pt Rdnh loaki boi ngay lZkp tVgc vah vcnh vi\sn cZpu trugc xaj h^ki baio thui cuj, t^i dVk Rdnh v\q m^kt sVgc mua Raki quy m^ Cuhng vTgi

caknh tranh, sHX xaW hNXi hoTa - theo Rugng nghca cuia tVh nahy - cuVa tiM\n bNX vaU lFXi nhuKXn

RVTkc hi\kn thVkc hoga m^kt cagch t^pt nhZpt

Th\m vaho Rog, DNXng cF caT nhKn hHFTng tFTi nIng suK\t cao hFn vZsn RVTkc duy tra” VTgi

ba kh`a caknh: thHT nhK\t, khXlc phukc k\pt cZpu xaj h^ki baio thui; thHT hai, xaj h^ki hoga ti\pn b^k vah lTki nhuZkn; thHT ba, yg tVTing v\q R^kng cT cag

nhZn, chugng ta cog th\r lahm roj hTn ba mukc ti\u ch`nh cuia khagi ni\km “kinh t\p thd trVThng Rdnh hVTgng xaj h^ki”:

1 Caii tako v\q mXkt cZpu trugc cuia xaj h^ki nhXmm Rakt RVTkc m^kt trZkt tVk kh^ng cog ch^s cho RXkc quy\qn RXkc lTki, cagc phZqn tVi nXlm quy\qn cuia cagc Raing phagi hay ch\p R^k phong ki\pn, cujng nhV cagc nhogm quy\qn lVkc kinh t\p ki\ru nhogm R^kc quy\qn, cagc cagcten (tZkp Roahn kinh t\p) hoXkc cagc tTrTgt cog th\r chi ph^pi thd trVThng vah xaj h^ki Sog lah nTi, v\q luZkt l\k, tZpt cai cagc thahnh vi\n trong xaj h^ki cuhng cog cT h^ki nhV nhau R\r phagt tri\rn cag nhZn manh, vVTkt qua moki raho cain v\q mXkt giai cZpp

2 SVk thahnh c^ng v\q kinh t\p th\r hi\kn kh^ng nhVjng Ti vi\kc tako ra nhi\qu hTn nVja

cT h^ki ti\u duhng, mah cohn Ti sVk phZn ph^pi cuia caii trong xaj h^ki Chb cog m^kt trZkt tVk thd trVThng dVka tr\n cagc quy tXlc (luZkt l\k) mTgi tako ra t`nh nXng R^kng vah sVk tagi phZn ph^pi thu nhZkp th^ng qua sVgc maknh cuia thd trVThng (kh^ng cog sVk can thi\kp cuia ch`nh phui) vah cuhng tham dVk vaho sVk phagt tri\rn kinh t\p, kyj thuZkt Theo nghca nahy, sVk xaj h^ki hoga cuia ti\pn b^k vah lTki `ch lah m^pi quan tZm trokng y\pu cuia n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki

3 TZkp trung vaho R^kng cT cag nhZn

trVTgc h\pt kh^ng cog nghca lah “gZy sVgc egp

R\pn c^ng vi\kc”, mah lah mTi ra cT h^ki R\r phagt

tri\rn cag nhZn M^si ngVThi cZqn RVTkc cog cT

h^ki R\r tham dVk vaho cagc quag tranh kinh t\p,

xaj h^ki tuhy thu^kc vaho khai nXng cuia cag

nhZn manh

3 Nh/:ng nguy2n ly7 c1<u tha8nh va8

-i2=u ho8a

Cagc quan Ri\rm cuia Walter Eucken,

m^kt ngVThi sagng lZkp khagc cuia n\qn kinh t\p

thd trVThng xaj h^ki SVgc, sej giugp chugng ta

minh hoka RVTkc nhVjng yg tVTing cuk th\r v\q

m^kt trZkt tVk kinh t\p dVka vaho luZkt

(rule-based economic order) vah R\r thVkc thi trZkt

tVk nahy Eucken Raj phagt tri\rn nhVjng yg

tVTing ch`nh (v\q mXkt lyg thuy\pt) v\q khagi

ni\km n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki vaho

nhVjng nXm 1930 - 1940 _ng tVhng lah giago

sV kinh t\p hokc cuia Saki hokc Freiburg

Eucken vah cagc R^qng nghi\kp cuia ^ng Raj

thVkc hi\kn nhVjng R\q tahi goki lah “trVThng phagi

Freiburg v\q chui nghca tVk do RVTkc Ri\qu

ti\pt” - thuZkt ngVj “chui nghca tVk do mTgi RVTkc

Ri\qu ti\pt” (ordoliberalism)(1) lah m^kt minh

chVgng nVja R\r khXnng Rdnh rXmng trZkt tVk (v`

duk: nhVjng luZkt l\k cuia thd trVThng tVk do) lah

m^pi quan tZm ch`nh cuia truy\qn th^png

nahy Trong tagc phZrm NhHWng nguyMn lyT

cuVa chOnh saTch kinh tM\ RVTkc xuZpt bain sau

khi ^ng mZpt, Eucken Raj chb roj: “Chugng t^i

quan ni\km nhVjng nguy\n lyg cZpu thahnh lah

nhVjng nguy\n lyg thi\pt lZkp n\n m^kt hi\pn

phagp kinh t\p cuia RZpt nVTgc mah agp dukng vaho

m^si thThi Ri\rm ldch sVi cuk th\r R\qu tako ra m^kt

h\k th^png kinh t\p nhZpt Rdnh Si\qu nahy RVTkc

thVkc hi\kn qua vi\kc tako ra cagc Ri\qu ki\kn cZqn

thi\pt R\r sain sinh ra h\k th^png Rog Do Rog, tZpt

cai cagc nguy\n lyg RVTkc bahn R\pn giugp thugc

RZry vi\kc th^ng qua quy\pt Rdnh kinh t\p lTgn

(chi\pn lVTkc) vah lah cagc c^ng cuk RVTkc sVi dukng

trong thVkc ti\sn R\r Raim baio vi\kc thVkc thi quy\pt Rdnh Rog”

NguyMn lyT cK\u thaUnh cT bain nhZpt cuia

luZkt kinh t\p, mah cog th\r nhZkn thZpy trong c^pt loji cuia cagc nguy\n lyg cZpu thahnh, lah h\k th^png giag cai Rang vZkn hahnh trong caknh tranh hoahn haio Chb bXmng cagch nhV vZky, giag cai mTgi cog th\r thVkc sVk Rogng vai troh lah chb s^p cho cagc quan h\k khan hi\pm (indica-tors of scarcity relations) Sagu nguy\n lyg khagc RVTkc sinh ra tVh nguy\n lyg nahy, trong Rog cog ba nguy\n lyg th\r hi\kn roj cagc kh`a caknh cuia ch`nh sagch kinh t\p Ch`nh sagch ti\qn t\k hVTgng R\pn vi\kc baio toahn, ^rn Rdnh giag trd R^qng ti\qn lah Vu ti\n hahng RZqu T`nh

^rn Rdnh cuia ch`nh sagch kinh t\p cog li\n quan R\pn t`nh b\qn vVjng cuia cagc bi\kn phagp kinh t\p vah “bZqu kh^ng kh` tin cZky” lah cT sTi vVjng chXlc cho RZqu tV Nguy\n tXlc cuia thd trVThng mTi Ragp Vgng RVTkc cT ch\p caknh tranh vah sVk h^ki nhZkp kinh t\p qu^pc t\p Ba nguy\n lyg mang t`nh chZpt luZkt phagp hTn: 1/ Tahi sain cag nhZn nhV lah sVgc maknh R^pi choki vTgi quy\qn lVkc nhah nVTgc, Ri\qu ki\kn ti\n quy\pt cuia quag tranh caknh tranh vah lah sVk th\r hi\kn cuia tVk do cag nhZn; 2/ TVk do cuia kh\p VTgc, nhV lah Ri\qu ki\kn cZqn thi\pt R\r hTkp tagc kinh t\p; 3/ Tragch nhi\km phagp lyg R\r baio Raim quag tranh th^ng thVTng kinh t\p trong khu^n kh^r cuia tragch nhi\km tVk do Li\n quan R\pn vi\kc Ri\qu ti\pt trZkt tVk nahy, Eucken Raj tranh bahy b^pn nguy\n lyg Ri\qu ti\pt: 1/ Giagm sagt R^kc quy\qn R\r cog th\r ch^png laki cagc khuynh hVTgng phain R^pi caknh tranh; 2/ Nguy\n lyg v\q ch`nh sagch

(1) Ordoliberalism takm ddch lah “chui nghiaj tVk do mTgi RVTkc Ri\qu ti\pt” lah chui nghca tVk do mTgi cuia SVgc nhZpn maknh vai troh (Ri\qu ti\pt) cuia Nhah nVTgc R^pi vTgi thd trVThng tVk do R\r thd trVThng nahy hoakt R^kng Rem laki hi\ku quai tVTng Vgng vTgi ti\qm nXng lyg thuy\pt cuia nog

— ND.

thu nhZkp cho phegp thVkc hi\kn sVk phZn ph^pi

hTkp lyg hTn th^ng qua vi\kc agp dukng h\k

th^png thu\p lujy ti\pn; 3/ Nguy\n lyg v\q hoakch

toagn kinh t\p, trong Rog xem xegt cai ainh

hVTing cuia nhVjng tagc R^kng v^pn kh^ng

RVTkc cagc nhah doanh nghi\kp vah c^ng nhZn

chug yg vah t`nh R\pn — m^kt sVk ki\rm tra cagc

vZpn R\q tagc R^kng tVh b\n ngoahi; 4/ Nguy\n lyg

v\q sVk hi\ku chbnh nhVjng phain Vgng cung

Vgng bZpt thVThng — Ri\qu RXkc bi\kt lo ngaki

trong thd trVThng lao R^kng

4 B5nh æn xa: h3;i

N\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki kh^ng

chb mang t`nh xaj h^ki do vi\kc hVTgng R\pn caii

bi\pn cZpu trugc xaj h^ki, mah cohn k\pt hTkp vTgi

nhVjng suy xegt kinh t\p trong nhVjng b^pi

cainh ldch sVi, vXn hoga cuk th\r cuia xaj h^ki

S\r minh hoka cho kh`a caknh nahy, cZqn

phaii R\q cZkp R\pn quan ni\km cuia Alfred

Muller-Armack, ngVThi sagng lZkp thVg ba

cuia n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki _ng lah

giago sV kinh t\p hokc Ti Cologne vah sau nahy

lahm vi\kc trong B^k Ch`nh sagch kinh t\p cuia

Ludwig Erhard

Yt tVTing trung tZm mah

Muller-Armack RVa ra lah “banh ^rn xaj h^ki”, m^kt

khagi ni\km nhXmm “xZy dVkng quan Ri\rm xaj

h^ki bao g^qm cagc t`n ngVTjng vah h\k tV tVTing

khagc nhau” “Banh ^rn” cog ngu^qn g^pc tVh

thuZkt ngVj Hy Lakp - kh^ng chb cog

nghca lah hoha banh mah cohn bao hahm cai yg

tVTing hoha giaii “cagc xu hVTgng” vah “t`n

ngVTjng” khagc bi\kt trong xaj h^ki Quag tranh

xZy dVkng m^kt trZkt tVk mang t`nh xaj h^ki vah

nhZn vXn, nhV mukc ti\u hVTgng R\pn cuia

quan Ri\rm v\q n\qn kinh t\p thd trVThng xaj

h^ki, sej Rem R\pn m^kt xaj h^ki hahi hoha toahn

th\r, trong Rog cagc lyg thuy\pt v\q trZkt tVk kinh

t\p vah ch`nh sagch kinh t\p hahi hoha vTgi ch`nh

sagch vXn hoga, xaj h^ki

Va vZky, R^pi vTgi Muller-Armack, n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki lah m^kt “phong cagch” chug trokng cai cagi kinh t\p lZsn cagi xaj h^ki

5 Nh/:ng tha7ch th/7c hi2;n ta;i

N\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki, RVTng nhi\n, cujng phaii RVTng RZqu vTgi nhVjng thagch thVgc hi\kn taki cuia tZpt cai cagc nVTgc c^ng nghi\kp TrVTgc h\pt, nhVjng khog khXn nahy naiy sinh do cu^kc khuing hoaing tahi ch`nh vah hZku quai lah, v\q mXkt ch`nh trd, thVThng cog nhVjng bi\kn phagp kh^ng tri\kt R\r (nVia vThi) R\r nhXmm giaim sVk suy thoagi kinh t\p Si\qu nahy trVTgc ti\n li\n quan R\pn nhVjng thagch thVgc R^pi vTgi ch`nh sagch v\q ti\qn t\k vah thd trVThng lao R^kng cuia chZu [u Ngoahi ra, vi\kc nhZkn thVgc laki h\k th^png

an ninh xaj h^ki cujng cZqn thi\pt, va h\k th^png nahy chdu sVgc egp bTii sVk thay R^ri nhZn khZru hokc Ti SVgc Tam ra cagc giaii phagp khai thi vah b\qn vVjng v\q mXkt tahi ch`nh lah m^kt trong nhVjng nhi\km vuk cT bain cuia vi\kc caii cagch n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki cuia SVgc Ti thThi Ri\rm hi\kn taki

Th\m vaho Rog, nhi\km vuk nahy cujng lah nhi\km vuk khog nhZpt trong tVTng quan vTgi nhVjng thagch thVgc tVTng lai cuia n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki K\pt quai thXm doh gZqn RZy v\q sVk uing h^k n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki rZpt Ragng lo ngaki: chb cog 31% dZn s^p vZsn giVj quan Ri\rm t`ch cVkc v\q n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki Ti SVgc vah chb cog 13% c^ng nhZkn cagc Ri\qu ki\kn kinh t\p cuia C^kng hoha Li\n bang SVgc lah c^ng bXmng Trong b^pi cainh Rog, cZqn phaii thaio luZkn v\q “nghdch lyg cuia n\qn kinh t\p thd trVThng” NhVjng quan sagt cog t`nh kinh nghi\km cho thZpy, trong nhi\qu trVThng hTkp, ngVThi dZn caim thZpy n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki lah bZpt c^ng, t`nh hi\ku quai vah nXng lVkc sain xuZpt cuia nog

— RXkc bi\kt trong sVk phZn ranh cuia nog vTgi

m^ hanh kinh t\p k\p hoakch hoga — hi\kn nay

thZkm ch` cohn kh^ng RVTkc R\pm xba R\pn

trong cagc cu^kc Ri\qu tra

S\r cog th\r tam ra bi\kn phagp khXlc phukc

sVk thi\pu lohng tin vaho n\qn kinh t\p thd

trVThng xaj h^ki, Ri\qu thi\pt y\pu R^pi vTgi nVTgc

SVgc lah phaii trTi laki vTgi nhVjng yg tVTing ban

RZqu v\q n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki N\qn

kinh t\p thd trVThng xaj h^ki kh^ng RTn thuZqn

chb lah m^kt m^ hanh t^r chVgc cagc quag tranh

kinh t\p Nog cohn R^qng thThi lah ch`nh sagch xaj

h^ki “vVTkt ra ngoahi cung vah cZqu” (Wilhelm

Ropke) Theo nghca nahy, thd trVThng phaii

RVTkc hi\ru chb lah phVTng ti\kn, duh kh^ng

th\r thi\pu RVTkc, R\r Rakt tTgi cagc mukc R`ch xaj

h^ki Tuy nhi\n, trong nhVjng thZkp kyi

trVTgc, nhVjng tra tr\k ch`nh trd ngahy m^kt

tXng dZsn R\pn “sVk thZpt vokng v\q mXkt ch`nh

trd” gXln li\qn vTgi vi\kc phakm vi ch`nh trd cuia

sVk sagng tako Rang suy y\pu dZqn trong th\p

giTgi toahn cZqu Ch`nh sagch tVk nog traii

nghi\km, Ti mVgc R^k suy giaim dZqn, vTgi tV

cagch lah kei tako dVkng, nhVng ngahy cahng trTi

thahnh m^kt kei hi\ku chbnh y\pu Tgt cuia thd

trVThng toahn th\p giTgi

Chugng ta Raj Rakt tTgi thThi Ri\rm cZqn R\pn

(nXng lVkc) tV duy R\r chuy\rn sang m^kt

hVTgng khagc: bZpt chZpp nhVjng nan giaii

kh^ng t`nh h\pt RVTkc cuia vi\kc tako dVkng luZkt

l\k trong m^kt th\p giTgi toahn cZqu, sVg m\knh

ch`nh trd thVThng hXmng phaii thu^kc v\q nhah

nVTgc — vah trong m^kt mVgc R^k ngahy m^kt tXng

lah cagc thi\pt ch\p si\u qu^pc gia — khi RVTng

RZqu vTgi h\k th^png kinh t\p cuhng vTgi nhVjng

Rohi hoii cuia bain thZn R\r nog hoakt R^kng Tr\n

quan Ri\rm qu^pc gia - dZn t^kc, Ri\qu quan

trokng cog t`nh s^png cohn trong trVThng hTkp

nahy gXln vTgi ch`nh sagch xaj h^ki mang t`nh

Rdnh lVTkng Rdnh hVTgng tTgi sVk tham gia

Si\qu nahy li\n quan R\pn tZpt cai moki ngVThi

Rang tam ki\pm cT h^ki R\r th\r hi\kn nhVjng kyj nXng cuia manh vaho thd trVThng vah xaj h^ki Vi\kc th\r hi\kn vah phagt huy RVTkc nhVjng nXng lVkc th^ng qua giago dukc, sVk hoha nhZkp v\q mXkt ch`nh trd vah tham gia vaho k\pt cZpu xaj h^ki lah nhi\km vuk cZpp thi\pt nhZpt R^pi vTgi ch`nh sagch xaj h^ki trong tVTng lai

6 K2<t lu1;n

N\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki kh^ng RTn thuZqn chb lah m^kt cagch ti\pp cZkn kinh t\p, mah cohn gXln k\pt vTgi sVk phagt tri\rn cuia toahn th\r xaj h^ki nhXmm mukc R`ch Rem laki phugc lahnh (haknh phugc, no Zpm) cho nhVjng cag nhZn thay va hVTgng R\pn hi\ku quai kinh t\p thuZqn tugy Do vZky, tZm Ri\rm cuia n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki lah Rdnh R\q chuZrn tXlc v\q m^kt “cu^kc s^png t^pt Rekp” HTn th\p, n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki dVka tr\n n\qn taing cuia cagc ti\pn tranh xaj h^ki, hay ti\pn tranh ldch sVi vah vXn hoga SVk phagt tri\rn theo thThi gian sej lahm bi\pn R^ri cZpu trugc cuia ch`nh n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki (nhV Raj thZpy Ti SVgc) BTii va, “t`nh nhaky caim v\q mXkt vXn hoga” cuia n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki RXkc bi\kt tVTng xVgng vTgi vi\kc thVkc hahnh tVk do kinh t\p vah sVk caknh tranh trong ngVj cainh cuia cagc vuhng khagc nhau tr\n khXlp th\p giTgi Thay va hy vokng rXmng chb duy cog m^kt vahi nguy\n lyg kinh t\p sej RVa R\pn sVk phagt tri\rn (nhV R^qng thuZkn Washington Raj chb ra), n\qn kinh t\p thd trVThng xaj h^ki quan tZm tTgi nhVjng hoahn cainh, Ri\qu ki\kn khagc nhau trong cagc xaj h^ki khagc nhau.

Ng/.8i d6ch: L] THUtY HAxNH

(ViMXn TriM\t hoXc, ViMXn Khoa hoXc xaW hNXi ViMXt Nam)