chỉ bằng những phép lai đơn giản cũng đủ làm nên một cuộc cách mạng về sinh học,nó đã đánh đổ hoàn toàn thuyết "Dung hợp"của quan điểm duy tâm.MENDEN cho rằng:tính trạng của cơ thể s
Trang 1Lai 1 cặp tính
trạng
Bài báo cáo nhóm 4
Trần Như Khoa Đàng Nguyên Lưu Vi Vy
Lê Hoài Lâm Nguyễn Xuân Nam
Trang 2• MENDEN-nhà khoa học nổi tiếng,người đã
đặt nền móng vững chắc cho di truyền hoc
bằng ba định luật nổi tiếng chỉ bằng những phép lai đơn giản cũng đủ làm nên một cuộc
cách mạng về sinh học,nó đã đánh đổ hoàn
toàn thuyết "Dung hợp"của quan điểm duy
tâm.MENDEN cho rằng:tính trạng của cơ thể
sinh vật được qui định bởi các nhân tố di
truyền(mà sau này chúng ta gọi bằng gen).
Sơ lược về Menden
Trang 3• Ngày nay chúng ta có thể giải thích đơn giản
hiện tượng di truyền học của các đinh luật
MENDEN.Nhưng vì khoa học đương thời chưa
phát triển,chưa hiểu rõ về vật chất di truyền
trong cơ thể,nên để đi đến giả thiết này,MENDEN
đã phải có sự tư duy vô cùng chặt chẽ cùng với
sự phán đoán thiên tài của mình vói những kết
quả lai từ cây đậu Hà Lan,ông đã đi trước sự tiến
bộ của khoa học,đi trước sự tiến bộ của loài
người.
•
Vì vậy,mãi cho đến đầu thế kỉ 20,những công trình nghiên cứu của ông mới được con người
hiểu rõ,MENDEN vân là "ông tổ "của nghành di
truyên học.Môt nghành khoa học phát triển bậc
nhất trong thế kỉ
Trang 4Lai 1 cặp tính trạngI.Khái niệm lai 1 cặp tính trạng
II Định luật 1 và định luật 2 của Menđen
III Giải thích định luật 1 và 2 của Menđen
bằng thuyết NST
IV Trội không hoàn toàn
V Điều kiện nghiệm đúng của định luật 1 và
2 của Menđen
VI Ý nghĩa của định luật 1 và 2 của Menđen
VII Thuyết giao tử thuần khiết
Trang 5+Cặp bố mẹ thuần chủng +Khác biệt nhau về 1 cặp tính trạng tương phản.
Trang 6CMT
Trang 72 phép lai có sự thay đổi vị trí làm bố và mẹ
II Định luật 1 và định luật 2 của Men Đen
1 1số khái niệm
-Phép lai thuận nghịch là phép lai có sự thay đổi vị trí của bố mẹ.
Trang 8Trong thí nghiệm của Men Đen, phép lai thuận nghịch cho
kết quả giống nhau.
II Định luật 1 và định luật 2 của Men Đen
1 1số khái niệm
-Phép lai thuận nghịch là phép lai có sự thay đổi vị trí của bố mẹ.
Trang 9Pt/c X
F1: 253 h¹t vµng
Định luật 1: Khi lai 2 cơ thể bố
mẹ thuần chủng khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản thì các cơ thể lai F1 chỉ biểu hiện tính trạng của 1 bên bố hoặc mẹ.
-Tính trạng được biểu hiện ở F1 được gọi là tính trạng trội
-Tính trạng không được biểu hiện ở F1 gọi là tính trạng lặn.
Trang 11Những tiên đoán của Men Đen
+Các tính trạng được xác định bởi các nhân tố di
truyền(gen)
Men đen quy định các nhân tố di truyền quy định
tính trạng của cơ thể bằng các chữ cái Trong đó
chữ in hoa A, B, C quy định tính trạng trội
Chữ in thường a, b, c quy định tính trạng lặn.
+Có hiện tượng giao tử thuần khiết.(Khi lai 2 cơ thể
bố mẹ thì vật chất di truyền của cơ thể bố mẹ không
hoà lẫn vào nhau ở đời con )
Trang 12Pt/c Hạt vàng A A a a Hạt xanh
A AGiao tử của P a a
Trang 13P Hạt vàng A A a a Hạt xanh
A AGiao tử của P a a
Trang 140,25AA 0,25Aa 0,25Aa 0,25aa kiểu gen(3): 0,25 AA: 0,5 Aa: 0,25aa
Kiểu hình(2): 0,75 hạt vàng: 0,25 hạt xanh
Trang 15Khi lai 2 bố mẹ thuần chủng khác nhau về 1 cặp tính trạng
tương phản thu được F1 đồng tính
thì có thể kết luận tính trạng của
F1 là tính trạng trội không?
Trang 17IV Trội không hoàn toàn
Hiện tượng trội không hoàn toàn là hiện tượng di truyền trong đó kiểu hình của cơ thể lai F1 biểu hiện tính trạng
trung gian giữa bố và mẹ.
Sơ đồ lai thể hiện trội không hoàn toàn.
Quy ước gen: AA quy định hoa đỏ
Aa quy định hoa hồng
aa quy định hoa trắng Pt/c: Hoa đỏ x Hoa trắng
Trang 18P: hạt vàng x hạt xanh Pt/c: hạt vàng x hạt vàng
Pt/c: hạt vàng x hạt xanhF1: 20hạt vàng
F2: 50 hạt vàng: 20 hạt xanh
Pt/c hạt vàng x hạt xanh
F1 253 hạt vàng
F2: 5474 hạt vàng: 1850 hạt xanh
Viết sơ đồ lai từ P đến F2 Tìm điều kiện để sơ đồ dưới đây
thoả mãn định luật 1 và 2 của Men Đen
P: AA x AA
GP A A F1 AA F2 AA
F2 có tỉ lệ hạt vàng: hạt xanh 3:1 ~~ F2 có tỉ lệ hạt vàng: hạt xanh 2,5: 1~~
Trang 19+Các cặp bố mẹ phải thuần chủng về tính trạng đa đem
lai
+Tính trội phải trội hoàn toàn
+Số cá thể đem phân tích phải lớn.
V Điều kiện nghiệm đúng của định luật 1 và 2 của
Men đen
Trang 20V Ý nghĩa của định luật 1 và 2 của Men Đen
1.Phép lai phân tích
Phép lai phân tích là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội với cơ thể
mang tính trạng lặn để kiểm tra kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội.
P: Hạt vàng x hạt xanh A_ aa
Gp A : _ a F1: Aa _a
F1: 100% hạt vàng ? F1: 50%hạt vàng:50% hạt xanh
Trang 21V Ý nghĩa của định luật 1 và 2 của Men Đen
1.Phép lai phân tích
Phép lai phân tích là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội với cơ thể
mang tính trạng lặn để kiểm tra kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội.
P: Hạt vàng x hạt xanh A_ aa
Gp A : _ a F1: Aa _a
F1: 100% hạt vàng ? F1: 50%hạt vàng:50% hạt xanh
A A
A
a a
a
Trang 22V Ý nghĩa của định luật 1 và 2 của Men Đen
1.Phép lai phân tích
Phép lai phân tích là phép lai giữa cơ thể con ở đời F1 với cơ thể mang
tính trạng lặn để kiểm tra kiểu gen của cơ thể con đời F1.
50%hạt vàng:50% hạt xanh
Trang 232 Hiện tượng ưu thế lai
Trong thực tiễn sản xuất, người ta thường dùng
nhiều giống khác nhau cho lai với nhau để tập
trung tính trội của bố và mẹ cho cơ thể lai F1
Đây là 1 trong những nguyên nhân dẫn đến hiện
tượng ưu thế lai Người ta không dùng cơ thể F 1
để nhân giống vì tính di truyền không ổn định, thế
hệ sau sẽ phân li
Trang 24Quy luật Mendel ngày càng được vận dung
nhiều trong công tác chọn giống cây trồng
và vật nuôi , trong công tác lai tạo giống
mới, cũng như trong lĩnh vực di truyền y học, nghiên cứu về giới tính , di trưyền giới tính
v.v… Định luật di truyền Mendel có thệ vận
dụng giải nhiều hiện tượng phân ly trong
thực tế Những hiện tượng bố mẹ da bình
thường nhưng sinh con bi bệnh bạch tạng …
đều có thể giải thích bằng hiện tượng phân
ly gene lặn
Trang 25VII.Thuyết giao tử thuần khiết :
1.Hiện tượng : Phân tích sự di truyền các tính trạng trong trường hợp lai đơn ,người ta có thể đi tới
một kết luận quan trọng nữa
Như trên đã thấy ,nếu như ở cây lai F1,trong hai tính trạng tương ứng (hai allel)thì một tính trạng thôi là được biểu hiện ra kiểu hình ,thì đến F2 tính trạng lặn bắt đầư được biểu hiện cũng hoàn toàn dưới dạng in hệt như trong thế hệ bố mẹ xuất
phát ,nghĩa là ở trong cây dị hợp thể ,các allel A
và a không hoà lẫn vào nhau Nói cách khác , ở F2 mỗi một gene ,trội cũng như lặn ,kiểm tra các tính trạng khác nhau , đều được biểu hiện như ở dạng thuần khiết
Trang 26
Tóm lại:
Hiện tượng không hoà lẫn nhau của các gene
đối với những cặp tính trang tương ứng
trong giao tửcủa cơ thể lai được gọi là hiện
tượng giao tử thuần khiết
Trang 272.Giải thích :
Trong các cơ thể thuần chủng ,gene tồn tại thành
từng cặp ,khi hình thành tế bào sinh dục ,xảy ra
sự tách nhau ,tức sự phân ly của các gene ,mỗi
gene đi về một giao tử Kết quả là mỗi giao tử có một gene và chỉ có một gene mà thôi đối với mỗi cặp
Khi giao tử phối hợp nhau trong thụ tinh để tạo
thành hợp tử ,thì các gene tương ứng lại kết hợp nhau thành từng đôi ,làm xuất hiện một tính trạng nào đó ,từ đó mà có danh từ phân ly tính chất để chỉ sự khác nhau trong cơ thể cây lai trong F2.
Trang 28• Nguồn tham khảo
Lê Ngọc Tú, Đỗ Ngọc Liên, Đặng Thị Thu (2002), Tế bào
và các quá trình sinh học, Nxb KH&KT, Hà nội.
Hoàng Trọng Phán (2005), Di truyền học, TTĐTTX-Đại
Menlo Park, CA.
Tamarin R.H (1999), Principles of Genetics 6th ed
McGraw-Hill, Inc., NY.
Weaver R.F and Hedrick P.W (1997), Genetics 3rd
edn, Wm, C.Browm Publishers, Dubuque, Iowa.
