Tiết 8+9 DỰNG HÌNH THANG DỰNG HÌNH BẰNG THƯỚC VÀ COMPA - LUYỆN TẬP I/ Mục tiêu Học sinh biết dùng thước và compa để dựng hình, chủ yếu là dựng hình thang theo các yếu tố đã cho bằng
Trang 1Tiết 8+9
DỰNG HÌNH THANG DỰNG HÌNH BẰNG THƯỚC VÀ COMPA - LUYỆN TẬP
I/ Mục tiêu
Học sinh biết dùng thước và compa để dựng hình, chủ yếu là dựng hình thang theo các yếu tố đã cho bằng số và biết trình bày hai phần cách dựng và chứng minh
Tập cho học sinh biết sử dụng thước và compa để dựng hình vào vở một cách tương đối chính xác
Rèn luyện tính cẩn thận chính xác khi sử dụng dụng cụ, rèn luyện khả năng suy luận khi chứng minh Có ý thức vận dụng hình vào thực tế
II/ Phương tiện dạy học
SGK, thước thẳng, thước đo góc, compa
III/ Quá trình hoạt động trên lớp
1/ Ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ
Thế nào là đường trung bình của tam giác Phát biểu định lý về đường trung bình của tam giác
Trang 2 Thế nào là đường trung bình của hình thang Phát biểu định lý về đường trung bình của hình thang
Sửa bài 26 trang 80
Hình thang ABFE có CD là đường trung bình nên :
12 2
16 8 2
EF AB
Vậy x =12
Hình thang CDHG có EF là đường trung bình nên :
20 12 16 2 CD EF 2 GH
EF 2 GH CD 2
GH CD
EF
Vậy y = 20
Sửa bài 28 trang 80
a/ Do EF là đường trung bình của hình thang nên :
EF // AB // CD Tam giác ABC có :
BF = FC (gt)
FK // AB (do EF // AB) Tam giác ABD có :
AE = ED (gt)
EI // AB (do EF // AB) b/ Do EF là đường trung bình của hình thang nên :
KC
AK
ID
BI
Trang 38
2
10 6 2
CD AB
Do EI là đường trung bình của ABDnên : 3
2
6 2
AB
EI
Do KF là đường trung bình của ABCnên : 3
2
6 2
AB
KF
Mà EI + IK + KF = EF nên KF = EF – (EI + IK) = 8 – (3+3) = 2 3/ Bài mới
Ở lớp 6 và lớp 7 học sinh đã được làm quen với những bài toán dựng hình đơn giản như : vẽ đoạn thẳng bằng đoạn thẳng cho trước, vẽ một góc bằng một góc cho trước, vẽ đường trung trực của một đoạn thẳng cho trước,
vẽ tia phân giác của một góc cho trước, vẽ tam giác biết ba cạnh, biết hai cạnh và góc xen giữa, biết một cạnh và hai góc kề
Trong bài này ta chỉ xét các bài toán vẽ hình mà chỉ sử dụng hai dụng
cụ là thước và compa, chúng được gọi là các bài toán dựng hình
Ghi bảng Hoạt động của HS Hoạt động của GV
Hoạt động 1 : Các bài toán dựng hình đã biết
1/ Dựng đoạn thẳng
bằng đoạn thẳng cho
trước
2/ Dựng một góc bằng
một góc cho trước
Giới thiệu bài toán dựng hình với hai dụng cụ là thước và compa
Giới thiệu tác dụng của thước, của compa trong
Trang 43/ Dựng đường trung
trực của một đoạn
thẳng cho trước,
dựng trung điểm của
một đoạn thẳng cho
trước
4/ Dựng tia phân giác
của một góc cho
trước
5/ Qua một điểm cho
trước dựng đường
thẳng vuông góc với
một đường thẳng
cho trước
6/ Qua một điểm nằm
ngoài một đường
thẳng cho trước,
dựng đường thẳng
song song với một
đường thẳng cho
bài toán dựng hình Giới thiệu các bài toán dựng hình đã biết
Trang 5trước
Dựng tam giác biết ba
cạnh, biết hai cạnh và
góc xen giữa, biết một
cạnh và hai góc kề
1/ Bài toán dựng hình
Các bài toán dựng hình
đã biết :
Dựng tam giác ACD
biết :
0
70
D ˆ
DA = 2cm
DC = 4cm
Hoạt động 2 : Dựng hình thang
Ví dụ : Dựng hình
thang ABCD biết đáy
AB = 3cm, đáy CD =
4cm, cạnh bên AD =
70
D ˆ
GT : Cho góc 700 và ba
đoạn thẳng có các
độ dài 3cm, 2cm, 4cm
KL : Dùng thước và
Trang 6Giải
Cách dựng
Dựng tam giác
70
D ˆ , DC =
4cm,
DA = 2cm
Dựng tia Ax //
CD (tia Ax và điểm C
nằm trong cùng một
nửa mặt phẳng bờ AD)
Dựng đường
tròn tâm A bán kính
3cm, cắt tia Ax tại B
Kẻ đoạn thẳng
BC
compa dựng hình thang ABCD (AB // CD) có:
AB = 3cm, CD = 4cm
AD = 2cm Giáo viên vẽ phác một hình thang và điền đầy
đủ các giá trị đã cho vào hình vẽ, phân tích bài toán bằng các câu hỏi :
Tam giác nào có thể dựng được ngay? ( ADC)Vì sao? (biết hai
cạnh và góc xen giữa)
Sau đó dựng tiếp cạnh nào ? (dựng tia Ax // DC)
Điểm B cần dựng phải thỏa điều kiện gì ? (thuộc tia Ax và cách A
Trang 7 Chứng minh
Tứ giác ABCD là
hình thang vì AB // CD
Hình thang ABCD có
CD = 4cm, 0
70
D ˆ ,
AD = 2cm, AB = 3cm
nên thỏa mãn yêu cầu
bài toán
một khoảng bằng 3cm) Giải thích vì sao hình thang vừa dựng thỏa mãn yêu cầu của đề bài
Hoạt động 3 : Luyện tập
Bài 29 trang 83
Cách dựng :
Dựng đoạn thẳng BC = 4cm
Dựng CBx = 650
Dựng CA Bx
(bằng cách dựng đường thẳng đi qua C và vuông góc với Bx)
Trang 8Chứng minh :
ABC
có Â = 900, BC = 4cm, 0
65
B ˆ thỏa mãn đề bài
Bài 30 trang 83
Cách dựng :
Dựng đoạn thẳng BC = 2cm
Dựng CBx = 900
Dựng cung tròn tâm C bán kính 4cm, cắt tia Bx ở A
Dựng đoạn thẳng BC
Chứng minh :
ABC
90
B ˆ , AC = 4cm, BC = 2cm thỏa mãn đề bài
Trang 9Bài 33 trang 83
Cách dựng :
Dựng đoạn thẳng CD = 3cm
Dựng CDx = 800
Dựng cung tròn tâm C bán kính 4cm, cắt tia Dx ở A
Dựng tia Ay // DC
(Ay và C cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ AD)
Để dựng điểm B có hai cách : hoặc đựng 0
80
C ˆ
(hoặc dựng đường chéo DB = 4cm)
Chứng minh :
Tứ giác ABCD là hình thang vì AB // CD
Hình thang ABCD có CD = 3cm, 0
80
D ˆ , AC = 2cm
Hình thang ABCD còn có 0
80
Cˆ
Dˆ nên là hình thang cân
Trang 10Hoạt động 4 : Hướng dẫn học ở nhà
Về nhà học bài
Làm bài tập 31, 32, 34 trang 83 Xem trước bài “Đối xứng trục”