Mục tiêu HS nhận dạng được phương trình chứa ẩn ở mẫu, biết cách tìm điều kiện xác định của một phương trình; hình thành được các bước giải một phương trình chứa ẩn ở mẫu, bước đầu giải
Trang 1Tiết 46 & 47 PHƯƠNG TRÌNH CHỨA ẨN Ở MẪU
I Mục tiêu
HS nhận dạng được phương trình chứa ẩn ở mẫu, biết cách tìm điều kiện xác định của một phương trình; hình thành được các bước giải một phương trình chứa ẩn ở mẫu, bước đầu giải được các bài tập ở sách giáo khoa
II Chuẩn bị
- HS: nghiên cứu trước bài học, film, trong và bút xạ
- GV: chuẩn bị nội dung bài dạy ở film trong
III Nội dung
Hoạt động 1: “Ví dụ mở
đầu”
GV: “Hãy thử phân lọai các
phương trình sau:
a x – 2 = 3x + 1;
b 5 x 0,4
2
x
c x +
1 x
1 1 1
x
1
HS trao đổi nhóm
để phân loại dựa vào dấu hiệu “chứa
ẩn ở mẫu”
1 Ví dụ mở đầu:
a x +
1 x
1 1 1 x
1
b x +
1 x
1 1 1 x
1
c
1 x
4 x 1 x
x
d
) 3 x )(
1 x (
x 2 2
x 2
x ) 3 x ( 2
x
là các phương trình chứa ẩn ở
Trang 2d
1 x
4 x
1
x
x
e
) 3 x )(
1 x (
x 2 2
x
2
x )
3
x
(
2
x
- GV: Các phương trình c, d, e
được gọi là các phương trình
chứa ẩn ở mẫu”
- GV: cho HS đọc ví dụ mở
đầu và thực hiện ?1
- GV: “Hai phương trình
1 x
1 1
1
x
1
x
Và x = 1 có tương đương với
nhau không? Vì sao?
- GV: giới thiệu chú ý
Hoạt động 2: “Tìm điều kiện
xác định của một phương
trình”
- GV: “x = 2 có thể là nghiệm
- Gọi HS trả lời?!
- HS trao đổi nhóm rồi trả lời: “Giá trị của x để giá trị của
vế trái, vế phải của phương trình
1 x
1 1 1 x
1 x
được xác định là: x
mẫu
Chú ý: Khi biến đổi phương trình mà làm mất mẫu chứa ẩn của phương trình thì phương trình nhận được có thể không tương đương với phương trình ban đầu
Trang 3của phương trình 1
2 x
1 x 2
không?
x = 1, x = -2 có thể là nghiệm
của phương trình
2 x
1
1
1
x
2
GV: “Theo các em nếu
phương trình 1
2 x
1 x 2
có
nghiệm hoặc phương trình
2 x
1 1
1
x
2
có nghiệm thì
phải thỏa mãn những điều
kiện gì?”
GV giới thiệu khái niệm, điều
kiện xác định của một phương
trình chứa ẩn ở mẫu
HS thực hiện ?2
1, vì vậy hai phương trình trên không tương đương
- HS trao đổi nhóm
và trả lời
“Nếu phương trình
1 2 x
1 x 2
có
nghiệm thì nghiệm
đó phải khác 2”
“Nếu phương trình
2 x
1 1 1 x
2
nghiệm thì nghiệm
đó phải khác -2 và 1”
- HS làm việc cá
2 Tìm điều kiện xác định của một phương trình
Ví dụ 1: Tìm điều kiện xác định
của mỗi phương trình sau:
2 x
1 x 2
b
2 x
1 1 1 x
2
Giải
Trang 4Hoạt động 3: “Giải phương
trình chứa ẩn ở mẫu”
GV ghi đề bài lên bảng
“Giải phương trình
"
) 2 x
(
2
3 x
2
x
2
x
Yêu cầu HS thảo luận nhóm
nêu hướng giải bài toán, cuối
cùng GV nhận xét
- Yêu cầu HS tiến hành giải
- GV sửa chữa những thiếu
sót của HS và nhấn mạnh ý
nghĩa từng bước giải, nhất là
nhân rồi trả lời kết quả
- HS trao đổi nhóm
về hướng giải bài toán, đại diện nhóm trả lời, lớp nhận xét
a x – 2 = 0 x = 2 Điều kiện xác định của phương trình là: x 2
b x – 1 = 0 x = 1;
x + 2 = 0 x = -2
Điều kiện xác định của phương trình là: x 1 và x -2
3 Giải phương trình chứa ẩn
ở mẫu
Ví dụ 2: Giải phương trình:
) 2 x ( 2
3 x 2 x
2 x
(xem sácha giáo khoa)
Trang 5việc khử mẫu có thể xuất hiện
1 phương trình không tương
đương với phương trình đã
cho
- GV: “Qua ví dụ trên, hãy
nêu các bước sau khi giải 1
phương trình chứa ẩn ở mẫu”
Hoạt động 4: “củng cố”
Bài tập 27a, 27b
- Làm theo nhóm, đại diện nhóm lên trình bày (hoặc làm
ở film trong thì chiếu lên cho toàn
HS xem)
- Cách giải một phương trình chứa ẩn ở mẫu (SGK)
V/ Rút kinh nghiệm: